chemioterapia neoadjuwantowa
Chemioterapia neoadjuwantowa to strategia leczenia onkologicznego, w której pacjent otrzymuje leki przeciwnowotworowe przed zastosowaniem leczenia radykalnego, najczęściej przed zabiegiem chirurgicznym lub radioterapią. Głównym celem tej metody jest zmniejszenie masy guza, co może ułatwić późniejszą operację lub zwiększyć szansę na oszczędzający narząd zabieg chirurgiczny.
Zastosowanie chemioterapii neoadjuwantowej umożliwia wczesną ocenę wrażliwości nowotworu na stosowane leki, co ma istotne znaczenie prognostyczne. Dobra odpowiedź na leczenie przedoperacyjne często koreluje z lepszym rokowaniem długoterminowym. Ponadto, podejście to pozwala na wczesne rozpoczęcie leczenia systemowego, co może zapobiegać rozwojowi mikroprzerzutów.
Najczęściej chemioterapię neoadjuwantową stosuje się w leczeniu raka piersi, raka żołądka, raka przełyku, niektórych mięsaków tkanek miękkich oraz nowotworów głowy i szyi. W przypadku raka piersi, osiągnięcie całkowitej odpowiedzi patologicznej (pCR) po chemioterapii neoadjuwantowej jest uznawane za korzystny czynnik prognostyczny, szczególnie w podtypach HER2-dodatnich i potrójnie ujemnych.
Skuteczność chemioterapii neoadjuwantowej ocenia się poprzez badania obrazowe (mammografia, USG, MRI, CT) oraz ostatecznie poprzez badanie histopatologiczne materiału pooperacyjnego. Monitorowanie odpowiedzi na leczenie umożliwia również modyfikację schematów terapeutycznych w przypadku nieskuteczności pierwotnie zastosowanego leczenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Choroba pageta sutka – Leczenie
Choroba Pageta sutka to rzadki nowotwór rozwijający się w obrębie brodawki i otoczki sutkowej, często współistniejący z rakiem piersi, którego obecność i zaawansowanie determinują strategię terapeutyczną. Podstawą leczenia jest chirurgia, obejmująca mastektomię, zabiegi oszczędzające pierś (lumpektomia) lub centralny wycinek, w zależności od rozległości zmian. W przypadku podejrzenia zajęcia węzłów chłonnych wykonuje się biopsję węzła wartowniczego lub limfadenektomię pachową. Radioterapia uzupełniająca, standardowo dawka 50 Gy w 25 frakcjach, jest wskazana po zabiegach oszczędzających pierś oraz w wybranych przypadkach po mastektomii. Leczenie adjuwantowe obejmuje chemioterapię (zwłaszcza przy inwazyjnym raku piersi), hormonoterapię (tamoksyfen, inhibitory aromatazy) w przypadku receptorów hormonalnych dodatnich oraz terapię celowaną (trastuzumab) przy HER2-dodatnim nowotworze.
biopsja węzła wartowniczego, brodawka sutkowa, chemioterapia, chemioterapia neoadjuwantowa, choroba Pageta sutka, hormonoterapia, immunoterapia, inhibitor aromatazy, krioablacja, leczenie uzupełniające, lumpektomia, mastektomia, napromienianie piersi, radioterapia, rak HER2-dodatni, rak hormonozależny, rak piersi, receptor estrogenowy, receptor progesteronowy, rekonstrukcja piersi, tamoksyfen, terapia celowana, terapia fotodynamiczna, trastuzumab, usunięcie węzłów chłonnych pachowych, węzeł chłonny, zabieg oszczędzający pierś - Leksykon chorób i schorzeń
Rak jajnika – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rak jajnika stanowi jedno z najpoważniejszych wyzwań onkologicznych w ginekologii, będąc ósmą najczęstszą przyczyną nowotworów u kobiet i odpowiadającym za 4,7% zgonów onkologicznych. Rokowanie zależy przede wszystkim od stadium zaawansowania choroby, z 5-letnim wskaźnikiem przeżycia wynoszącym około 80% w stadium I i II oraz poniżej 30% w stadium III i IV. Kluczowymi czynnikami prognostycznymi są także stopień zróżnicowania guza, wielkość choroby resztkowej po cytoredukcji (całkowita cytoredukcja bez makroskopowej choroby daje najlepsze rokowanie, a suboptymalna cytoredukcja z resztkową chorobą >1 cm wiąże się z najgorszym przeżyciem), wiek pacjentki, stan sprawności oraz odpowiedź na chemioterapię. Typ histologiczny nowotworu, zwłaszcza rak surowiczy wysokiego stopnia (HGSOC), jasnokomórkowy, śluzowy oraz surowiczy niskiego stopnia, ma istotne znaczenie prognostyczne i wpływa na strategię leczenia. Wartości markerów biologicznych, takich jak CA125, VEGF, kalikreiny (KLK5, KLK6, KLK10), HNF-1, Ki-67 oraz inne, dostarczają dodatkowych informacji prognostycznych i predykcyjnych, szczególnie w kontekście oporności na chemioterapię opartą na platynie, która występuje u około 25% pacjentek i wiąże się z medianą przeżycia wolnego od progresji 9-12 miesięcy.
CA125, chemioterapia neoadjuwantowa, choroba resztkowa, cytoredukcja, immunohistochemia, inhibitor PARP, Ki-67, limfocyty naciekające guz, nabłonkowy rak jajnika, operacja cytoredukcyjna, przerzut nowotworowy, przeżycie wolne od progresji, rak jajnika, rak jasnokomórkowy, stadium zaawansowania nowotworu, typ histologiczny, VEGF, wodobrzusze, wskaźnik przeżycia, zróżnicowanie guza - Leksykon chorób i schorzeń
Rak odbytnicy – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rokowanie w raku odbytnicy jest determinowane przez szereg czynników klinicznych, patologicznych i molekularnych. Kluczowe znaczenie ma stopień zaawansowania TNM, z 5-letnimi względnymi wskaźnikami przeżycia wynoszącymi 90% dla raka miejscowego, 74% dla regionalnego i 18% dla przerzutowego (SEER). Istotne są także: stopień zróżnicowania guza (niski zróżnicowanie zwiększa ryzyko zgonu, HR=2,98), zajęcie węzłów chłonnych (stadium III, HR=1,78), obecność inwazji żylnej pozaściennej (EMVI, HR=2,46), owrzodzenie guza, wiek ≥70 lat (HR=4,66), stan odżywienia (BMI ≥18,5 jest czynnikiem ochronnym, HR=0,37), płeć męska oraz spożywanie alkoholu. Poziom CEA, status MSI oraz mutacje KRAS i BRAF również wpływają na prognozę. Wznowa miejscowa występuje u 4-16% pacjentów w stadium I, a zastosowanie radioterapii poprawia przeżycie wolne od choroby (DFS do 57%). Przerzuty odległe rozwijają się u 30-60% chorych, najczęściej w wątrobie i płucach, a EMVI zwiększa ryzyko przerzutów do 25% w ciągu roku (RR=3,70).
antygen rakowo-płodowy, chemioterapia, chemioterapia neoadjuwantowa, klasyfikacja TNM, margines chirurgiczny, mediana przeżycia całkowitego, mutacja BRAF, mutacja KRAS, niestabilność mikrosatelitarna, owrzodzenie guza, przerzut do wątroby, przerzut odległy, przeżycie wolne od choroby, radioterapia, radioterapia przedoperacyjna, rak odbytnicy, rak okrężnicy, stan odżywienia, stopień zaawansowania nowotworu, terapia neoadjuwantowa, węzły chłonne, wskaźnik przeżywalności, wznowa miejscowa, zróżnicowanie guza - Leksykon substancji czynnych
Cisplatyna – Wskazania do stosowania
Cisplatyna, dostępna w formie koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji o stężeniu 1 mg/ml, jest szeroko stosowanym lekiem przeciwnowotworowym w terapii zaawansowanych i przerzutowych nowotworów złośliwych, w tym raka jąder, jajników, pęcherza moczowego, szyjki macicy, płaskonabłonkowego raka głowy i szyi oraz niedrobnokomórkowego i drobnokomórkowego raka płuca. W leczeniu raka jąder cisplatyna jest integralną częścią schematów BEP i EP, natomiast w raku jajników stosowana jest w połączeniu z paklitakselem lub karboplatyną. W raku szyjki macicy pełni rolę radiouczulacza w terapii skojarzonej z radioterapią, a w raku pęcherza moczowego jest składnikiem schematów MVAC i GC. W nowotworach głowy i szyi oraz płuca cisplatyna jest stosowana zarówno w monoterapii, jak i w terapii skojarzonej z innymi cytostatykami oraz radioterapią, dostosowując schemat leczenia do stadium choroby i stanu klinicznego pacjenta.
chemioradioterapia, chemioterapia adjuwantowa, chemioterapia neoadjuwantowa, cystektomia radykalna, cytoredukcja, drobnokomórkowy rak płuca, działanie niepożądane, etopozyd, fluorouracyl, gemcytabina, infuzja dożylna, karboplatyna, koncentrat do sporządzania roztworu, lek przeciwnowotworowy, monoterapia, niedrobnokomórkowy rak płuca, nowotwór układu moczowo-płciowego, paklitaksel, płaskonabłonkowy rak głowy i szyi, radiochemioterapia, radiouczulacz, rak jądra, rak jajnika, rak pęcherza moczowego, rak szyjki macicy, schemat MVAC, taksany, terapia skojarzona - Leksykon chorób i schorzeń
Rak gruczołów łojowych – Leczenie
Rak sebacytowy to agresywny nowotwór skóry wywodzący się z gruczołów łojowych, najczęściej lokalizujący się na powiekach oraz skórze głowy i szyi. Podstawową metodą leczenia jest chirurgia mikrograficzna Mohsa (MMS), która umożliwia precyzyjne usunięcie guza z oceną marginesów w czasie rzeczywistym, co znacząco redukuje ryzyko nawrotów miejscowych (około 11%) i przerzutów regionalnych (6-8%) w porównaniu do szerokiego wycięcia miejscowego (WLE) z marginesem 5-6 mm, które wiąże się z 5-letnią śmiertelnością na poziomie 18% oraz nawrotami w 30-37% przypadków. W przypadku rozległego zajęcia powiek lub naciekania tkanek oczodołu konieczna może być egzenteracja oczodołu. Po resekcji często stosuje się chirurgię rekonstrukcyjną w celu przywrócenia funkcji i estetyki. Radioterapia pełni rolę uzupełniającą, szczególnie w guzach T3 po egzenteracji, przy dodatnich marginesach lub przerzutach do węzłów chłonnych, a brachyterapia stanowi skuteczną opcję w leczeniu oczodołowym. Krioterapia i miejscowe stosowanie mitomycyny C mogą być rozważane w wybranych przypadkach, zwłaszcza przy zajęciu spojówki.
biopsja węzła wartowniczego, brachyterapia, całkowita remisja, chemioterapia, chemioterapia neoadjuwantowa, chemoredukcja, chirurgia Mohsa, chirurgia rekonstrukcyjna, egzenteracja oczodołu, ekspresja PD-L1, gruczoł łojowy, immunoterapia, inhibitor EGFR, inhibitor punktów kontrolnych, komórka NK, krioterapia, limfadenektomia, limfocyt T, margines chirurgiczny, mitomycyna C, naciekanie okołonerwowe, niestabilność mikrosatelitarna, pembrolizumab, przerzut do węzłów chłonnych, szerokie wycięcie miejscowe, terapia celowana - Leksykon chorób i schorzeń
Rak pęcherza moczowego – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rokowanie w raku pęcherza moczowego jest determinowane przez wiele czynników klinicznych i patologicznych, w tym stadium zaawansowania, inwazyjność (NMIBC vs MIBC), stopień złośliwości histologicznej, obecność raka in situ (CIS), typ histologiczny, liczbę i wielkość guzów oraz obecność inwazji naczyń limfatycznych i krwionośnych. Wskaźniki 5-letniego przeżycia względnego różnią się znacznie w zależności od stadium choroby: dla raka in situ wynoszą około 97%, dla raka zlokalizowanego 71%, regionalnego 39%, a dla przerzutowego jedynie 8%. W przypadku NMIBC, mimo dobrego ogólnego rokowania (ponad 90% przypadków nie postępuje do wyższych stadiów), obserwuje się wysokie wskaźniki nawrotów sięgające 65-73% w ciągu 5 lat. Wartości ADC z rezonansu magnetycznego oraz modele nomogramowe integrujące czynniki kliniczno-patologiczne stanowią cenne narzędzia prognostyczne, szczególnie w ocenie pacjentów z rakiem T1 wysokiego stopnia poddawanych terapii BCG.
ADC, chemioterapia neoadjuwantowa, ferroptoza, gruczolakorak, inhibitory punktów kontrolnych układu immunologicznego, MIBC, naciekanie naczyń limfatycznych, NMIBC, radykalna cystektomia, rak drobnokomórkowy, rak in situ, rak naciekający mięśniówkę, rak nienaciekający mięśniówki, rak pęcherza moczowego, rak płaskonabłonkowy, rak przerzutowy, rak regionalny, rezonans magnetyczny, stadium I, stadium II, stadium III, stadium IV, stadium T1, stadium zaawansowania, terapia BCG, tkanka łączna podnabłonkowa, TURBT, typ histologiczny, węzły chłonne, wskaźniki przeżycia, złośliwość histologiczna - Leksykon chorób i schorzeń
Rak piersi u mężczyzn – Leczenie
Rak piersi u mężczyzn stanowi mniej niż 1% wszystkich przypadków nowotworów piersi, a jego leczenie opiera się głównie na protokołach stosowanych u kobiet, z uwzględnieniem różnic anatomicznych i fizjologicznych. Standardowe metody terapeutyczne obejmują leczenie chirurgiczne (głównie mastektomię radykalną zmodyfikowaną lub rzadziej lumpektomię z radioterapią), chemioterapię (schematy z docetakselem, cyklofosfamidem, doksorubicyną i paklitakselem), hormonoterapię (tamoksyfen przez 5-10 lat, inhibitory aromatazy w połączeniu z agonistą GnRH) oraz terapię celowaną (anty-HER2: trastuzumab, pertuzumab, lapatynib, trastuzumab emtanzyna). Radioterapia jest wskazana po lumpektomii lub mastektomii przy guzach >5 cm lub zajęciu węzłów chłonnych. Około 90% raków piersi u mężczyzn wykazuje ekspresję receptorów hormonalnych, co czyni hormonoterapię kluczowym elementem leczenia, mimo że tamoksyfen wiąże się z istotnymi działaniami niepożądanymi, takimi jak uderzenia gorąca, impotencja i ryzyko zakrzepów.
agonista hormonu uwalniającego gonadotropinę, chemioterapia, chemioterapia adjuwantowa, chemioterapia neoadjuwantowa, cyklofosfamid, docetaksel, doksorubicyna, HER2-dodatni, hormonoterapia, immunoterapia, inhibitor aromatazy, inhibitor kinazy, inhibitor mTOR, inhibitor PARP, kwas zoledronowy, lapatynib, lumpektomia, mastektomia, mastektomia radykalna, olaparib, operacja oszczędzająca pierś, paklitaksel, pamidronian, pembrolizumab, pertuzumab, potrójnie ujemny rak piersi, przerzutowy rak piersi, radioterapia, rak piersi u mężczyzn, receptor estrogenowy, receptor hormonalny, remisja, selektywny modulator receptora estrogenowego, tamoksyfen, terapia adjuwantowa, terapia celowana, trastuzumab