Interakcje leku
Solu-Medrol 125 mg

Metyloprednizolon, główny składnik preparatu Solu-Medrol, jest metabolizowany przede wszystkim przez enzym CYP3A4, dominujący w wątrobie dorosłych. Interakcje lekowe związane z tym enzymem dzielą się na inhibitory, induktory oraz substraty CYP3A4, które odpowiednio zwiększają lub zmniejszają stężenie metyloprednizolonu w osoczu, co wymaga dostosowania dawki w celu uniknięcia toksyczności lub utraty efektu terapeutycznego. Przykładowo, inhibitory CYP3A4 takie jak izoniazyd, itrakonazol czy inhibitory proteazy HIV znacząco podwyższają stężenie metyloprednizolonu, natomiast induktory jak ryfampicyna czy leki przeciwdrgawkowe (karbamazepina, fenobarbital, fenytoina) obniżają jego poziom. Ponadto, metyloprednizolon wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne, m.in. antagonizm z lekami antycholinergicznymi i antycholinesterazami, co może prowadzić do ostrej miopatii lub nasilenia objawów miastenii, a także wpływa na metabolizm glukozy, co wymaga monitorowania i dostosowania terapii przeciwcukrzycowej.

Wskazania
  1. alergiczne brzeżne owrzodzenie rogówki
  2. alergiczne zapalenie spojówek
  3. astma oskrzelowa
  4. atopowe zapalenie skóry
  5. beryloza
  6. białaczka
  7. chłoniak
  8. choroba Leśniowskiego-Crohna
  9. choroba posurowicza
  10. ciężka odmiana rumienia wielopostaciowego
  11. ciężka postać łojotokowego zapalenia skóry
  12. ciężka postać łuszczycy
  13. gruźlica płuc
  14. gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych z blokiem podpajęczynówkowym
  15. guzkowe zapalenie tętnic
  16. hiperkalcemia w przebiegu choroby nowotworowej
  17. idiopatyczna plamica małopłytkowa
  18. łuszczycowe zapalenie stawów
  19. młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów
  20. nabyta niedokrwistość hemolityczna
  21. niedobór erytroblastów w szpiku
  22. nieropne zapalenie tarczycy
  23. nudności i wymioty związane z chemioterapią nowotworu
  24. objawowa sarkoidoza
  25. obrzęk mózgu
  26. ostra białaczka
  27. ostra niedoczynność kory nadnerczy
  28. ostre dnawe zapalenie stawów
  29. ostre nieswoiste zapalenie pochewki ścięgna
  30. ostre reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego
  31. ostre zapalenie kaletki maziowej
  32. ostry niezapalny obrzęk krtani
  33. ostry uraz rdzenia kręgowego
  34. pęcherzowe opryszczkowate zapalenie skóry
  35. pęcherzyca
  36. pierwotna niedoczynność kory nadnerczy
  37. podostre zapalenie kaletki maziowej
  38. półpasiec oczny
  39. pourazowa choroba zwyrodnieniowa stawów
  40. przeszczepianie narządów
  41. reakcja nadwrażliwości na leki
  42. reakcja pokrzywkowa po transfuzji
  43. reumatoidalne zapalenie stawów
  44. rozlane zapalenie błony naczyniowej tylnego odcinka oka
  45. toczeń rumieniowaty układowy
  46. układowe zapalenie wielomięśniowe
  47. włośnica z zajęciem mięśnia sercowego
  48. włośnica z zajęciem układu nerwowego
  49. wrodzona niedokrwistość hipoplastyczna
  50. wrodzony przerost nadnerczy
  51. wrzodziejące zapalenie jelita grubego
  52. współczulne zapalenie błony naczyniowej
  53. wtórna małopłytkowość
  54. wtórna niedoczynność kory nadnerczy
  55. wyprysk kontaktowy
  56. zachłystowe zapalenie płuc
  57. zaostrzenie w przebiegu stwardnienia rozsianego
  58. zapalenie błony maziowej w przebiegu choroby zwyrodnieniowej stawów
  59. zapalenie naczyniówki
  60. zapalenie naczyniówki i siatkówki
  61. zapalenie nadkłykcia
  62. zapalenie nerek w przebiegu tocznia
  63. zapalenie nerwu wzrokowego
  64. zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis jiroveci
  65. zapalenie rogówki
  66. zapalenie skórno-mięśniowe
  67. zapalenie tęczówki
  68. zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego
  69. zapalenie w obrębie przedniego odcinka oka
  70. zespół Goodpasture’a
  71. zespół Loefflera
  72. zespół nerczycowy bez mocznicy
  73. zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa
  74. ziarniniak grzybiasty
  75. złuszczające zapalenie skóry
Substancja czynna

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Metyloprednizolon zawarty w preparacie Solu-Medrol jest substratem enzymów cytochromu P450 (CYP) i podlega metabolizmowi głównie przez enzym CYP3A4. Enzym ten dominuje w podrodzinie CYP występującej w największej ilości w wątrobie dorosłego człowieka i katalizuje proces 6β-hydroksylacji steroidów, który stanowi niezbędny etap metabolizmu fazy I zarówno dla kortykosteroidów endogennych, jak i syntetycznych. Należy zauważyć, że wiele innych związków również stanowi substraty CYP3A4, a niektóre z nich wykazują zdolność do modyfikacji metabolizmu glikokortykoidów poprzez indukcję lub hamowanie enzymu CYP3A4.1

Interakcje związane z enzymem CYP3A4

Interakcje z metyloprednizolonem można podzielić na kilka kategorii w zależności od mechanizmu i wpływu na metabolizm leku:

  • Inhibitory CYP3A4 – substancje hamujące aktywność enzymu CYP3A4 prowadzą do zmniejszenia klirensu wątrobowego metyloprednizolonu, co skutkuje zwiększeniem jego stężenia w osoczu. W takich przypadkach może być konieczne dostosowanie dawki metyloprednizolonu, aby uniknąć toksyczności steroidu.2
  • Induktory CYP3A4 – leki zwiększające aktywność enzymu CYP3A4 zwiększają klirens wątrobowy metyloprednizolonu, co prowadzi do zmniejszenia jego stężenia w osoczu. Jednoczesne stosowanie takich leków może wymagać zwiększenia dawkowania metyloprednizolonu w celu uzyskania oczekiwanego efektu terapeutycznego.3
  • Substraty CYP3A4 – obecność innego substratu enzymu CYP3A4 może wpływać na klirens wątrobowy metyloprednizolonu, co wymaga odpowiedniego dostosowania dawki. Istnieje również zwiększone ryzyko wystąpienia działań niepożądanych związanych z jednoczesnym przyjmowaniem kilku leków będących substratami tego samego enzymu.4

Interakcje niezwiązane z CYP3A4

Oprócz interakcji związanych z metabolizmem poprzez enzym CYP3A4, metyloprednizolon wchodzi w interakcje z innymi lekami na drodze innych mechanizmów. Poniżej przedstawiono szczegółową tabelę zawierającą najważniejsze interakcje lekowe.5

Tabela interakcji lekowych z metyloprednizolonem

Klasa lub rodzaj leku Substancja Mechanizm interakcji Opis interakcji/działania Poziom ważności
Przeciwbakteryjne Izoniazyd Inhibitor CYP3A4 Metyloprednizolon może potencjalnie zwiększać szybkość acetylowania i klirens izoniazydu, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności leczenia przeciwgruźliczego. Wysoki
Antybiotyk przeciwgruźliczy Ryfampicyna Induktor CYP3A4 Zmniejsza stężenie metyloprednizolonu we krwi, co może wymagać zwiększenia dawki steroidu. Wysoki
Leki przeciwzakrzepowe Doustne antykoagulanty Złożony Wpływ metyloprednizolonu na doustne leki przeciwzakrzepowe jest zmienny – może zarówno zwiększać, jak i zmniejszać ich działanie. Konieczne jest regularne monitorowanie wskaźników krzepliwości krwi. Wysoki
Leki przeciwdrgawkowe Karbamazepina
Fenobarbital
Fenytoina
Induktory CYP3A4 Zmniejszają stężenie metyloprednizolonu we krwi, co może wymagać zwiększenia dawki steroidu dla utrzymania efektu terapeutycznego. Średni
Leki antycholinergiczne Leki blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe Antagonizm farmakodynamiczny Jednoczesne stosowanie dużych dawek kortykosteroidów i leków antycholinergicznych może prowadzić do ostrej miopatii. Glikokortykoidy mogą osłabiać działanie blokujące pankuronium i wekuronium na przewodnictwo nerwowo-mięśniowe. Wysoki
Antycholinesterazy Antagonizm farmakodynamiczny Steroidy mogą zmniejszać działanie antycholinesteraz u pacjentów z miastenią, co może prowadzić do nasilenia objawów choroby. Wysoki
Leki przeciwcukrzycowe Antagonizm farmakodynamiczny Kortykosteroidy mogą zwiększać stężenie glukozy we krwi, co może wymagać dostosowania dawki leków przeciwcukrzycowych. Średni
Leki przeciwwymiotne Aprepitant
Fosaprepitant
Inhibitory CYP3A4 Mogą zwiększać stężenie metyloprednizolonu, co może wymagać zmniejszenia dawki steroidu. Średni
Leki przeciwgrzybicze Itrakonazol
Ketokonazol
Inhibitory CYP3A4 Silne inhibitory metabolizmu metyloprednizolonu, znacząco zwiększają jego stężenie we krwi, co może wymagać zmniejszenia dawki steroidu. Wysoki
Leki przeciwwirusowe Inhibitory proteazy HIV Inhibitory CYP3A4 Mogą zwiększać stężenie kortykosteroidów w osoczu. Jednocześnie, kortykosteroidy mogą indukować metabolizm inhibitorów proteazy, co może prowadzić do zmniejszenia ich skuteczności. Wysoki
Lek wzmacniający parametry farmakokinetyczne Kobicystat Inhibitor CYP3A4 Zwiększa stężenie metyloprednizolonu w osoczu, co może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych. Wysoki
Inhibitory aromatazy Aminoglutetymid Induktor CYP3A4 Może powodować supresję nadnerczy, która zaostrzać zmiany hormonalne wywołane przez długotrwałe leczenie glikokortykoidami. Średni
Leki blokujące kanały wapniowe Diltiazem Inhibitor CYP3A4 Może zwiększać stężenie metyloprednizolonu w osoczu. Średni
Leki antykoncepcyjne Etynyloestradiol/
Noretyndron
Inhibitory CYP3A4 Mogą zwiększać stężenie metyloprednizolonu w osoczu. Niski
Produkty spożywcze Sok grejpfrutowy Inhibitor CYP3A4 Może zwiększać stężenie metyloprednizolonu w osoczu poprzez hamowanie jego metabolizmu wątrobowego. Niski
Leki immunosupresyjne Cyklosporyna Wzajemne hamowanie metabolizmu Jednoczesne stosowanie cyklosporyny i metyloprednizolonu prowadzi do wzajemnego hamowania metabolizmu, co może zwiększać stężenie obu leków w osoczu. Zwiększa to ryzyko działań niepożądanych. Opisywano przypadki drgawek przy jednoczesnym stosowaniu tych leków. Wysoki
Leki immunosupresyjne Cyklofosfamid
Takrolimus
Substraty CYP3A4 Mogą wchodzić w interakcje z metyloprednizolonem na poziomie metabolizmu, co może wymagać dostosowania dawki obu leków. Średni
Makrolidowe leki przeciwbakteryjne Klarytromycyna
Erytromycyna
Troleandomycyna
Inhibitory CYP3A4 Hamują metabolizm metyloprednizolonu, co prowadzi do zwiększenia jego stężenia w osoczu i może wymagać zmniejszenia dawki steroidu. Średni
Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) Duża dawka aspiryny
(kwasu acetylosalicylowego)
Złożony Jednoczesne podawanie kortykosteroidów z NLPZ zwiększa ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i rozwoju owrzodzeń. Metyloprednizolon może zwiększać klirens dużych dawek aspiryny, prowadząc do zmniejszenia stężenia salicylanu w surowicy. Przerwanie podawania metyloprednizolonu może spowodować wzrost stężenia salicylanu, zwiększając ryzyko jego toksyczności. Wysoki
Leki zmniejszające stężenie potasu Diuretyki
Amfoterycyna B
Ksantyny
Agoniści beta-2
Addytywne działanie hipokaliemiczne Jednoczesne stosowanie z metyloprednizolonem zwiększa ryzyko wystąpienia hipokaliemii. Konieczne jest monitorowanie stężenia potasu w surowicy. Wysoki

Interakcje metyloprednizolonu z alkoholem

Spożywanie alkoholu podczas terapii metyloprednizolonem może prowadzić do różnorodnych niekorzystnych następstw zdrowotnych. Chociaż w charakterystyce produktu leczniczego Solu-Medrol nie ma bezpośrednich informacji o interakcjach z alkoholem, na podstawie wiedzy medycznej można wyróżnić kilka istotnych aspektów tej interakcji:

  1. Zwiększone ryzyko uszkodzenia błony śluzowej żołądka – zarówno alkohol, jak i kortykosteroidy mogą powodować podrażnienie błony śluzowej przewodu pokarmowego. Jednoczesne ich stosowanie znacząco zwiększa ryzyko rozwoju owrzodzeń żołądka i dwunastnicy oraz krwawień z przewodu pokarmowego.6
  2. Wpływ na gospodarkę węglowodanową – metyloprednizolon i inne glikokortykoidy zwiększają stężenie glukozy we krwi. Spożywanie alkoholu może prowadzić do hipoglikemii, szczególnie u pacjentów z cukrzycą lub przyjmujących leki przeciwcukrzycowe. Ta przeciwstawna interakcja może powodować trudności w kontroli glikemii.
  3. Osłabienie układu odpornościowego – zarówno alkohol, jak i kortykosteroidy wpływają supresyjnie na układ immunologiczny. Ich łączne stosowanie może nadmiernie osłabiać odporność organizmu, zwiększając podatność na infekcje.
  4. Zaburzenia psychiczne – metyloprednizolon może powodować zmiany nastroju, euforię, bezsenność czy depresję. Alkohol, będący depresantem ośrodkowego układu nerwowego, może nasilać te objawy lub prowadzić do nieprzewidywalnych reakcji psychicznych.
  5. Wpływ na metabolizm wątrobowy – alkohol jest metabolizowany głównie w wątrobie i może wpływać na aktywność enzymów cytochromu P450, w tym CYP3A4, który odpowiada za metabolizm metyloprednizolonu. Może to prowadzić do zmian stężenia leku we krwi i wpływać na jego skuteczność terapeutyczną.
  6. Zwiększone ryzyko osteoporozy – długotrwałe stosowanie glikokortykoidów zwiększa ryzyko utraty masy kostnej i osteoporozy. Regularne spożywanie alkoholu również niekorzystnie wpływa na metabolizm kostny, potęgując to ryzyko.

Ze względu na powyższe interakcje, zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii metyloprednizolonem. Jeśli pacjent nie może całkowicie zrezygnować z alkoholu, należy ograniczyć jego spożycie do absolutnego minimum i skonsultować się z lekarzem prowadzącym w celu oceny indywidualnego ryzyka.

Niezgodności farmaceutyczne

Ze względu na potencjalne problemy związane ze zgodnością lub stabilnością, zaleca się dożylne podawanie soli sodowej bursztynianu metyloprednizolonu oddzielnie od innych związków podawanych dożylnie. Leki, które pod względem parametrów fizycznych wykazują niezgodność z solą sodową bursztynianu metyloprednizolonu w roztworze, obejmują między innymi:7

  • Allopurynol sodu
  • Chlorowodorek doksapramu
  • Tygecyklina
  • Chlorowodorek diltiazemu
  • Glukonian wapnia
  • Bromek wekuronium
  • Bromek rokuronium
  • Besylan cisatrakurium
  • Glikopirolinian
  • Propofol

Powyższa lista nie jest wyczerpująca i zawsze należy sprawdzać zgodność farmaceutyczną przed jednoczesnym podaniem różnych leków dożylnych.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl