Działania niepożądane leku Solu-Medrol

Lek Solu-Medrol (metyloprednizolon w postaci soli sodowej bursztynianu) może wywoływać liczne działania niepożądane, które wymagają szczególnej uwagi personelu medycznego. Działania te dotyczą wielu układów organizmu i mogą występować z różnym nasileniem u poszczególnych pacjentów.¹

Powikłania związane z przeciwwskazaną drogą podania

Szczególnie istotne jest uwzględnienie powikłań związanych z przeciwwskazanymi drogami podania leku. Podanie dooponowe/nadtwardówkowe może prowadzić do poważnych komplikacji, takich jak:

• Zapalenie pajęczynówki – stan zapalny jednej z opon mózgowo-rdzeniowych
• Zaburzenia czynności żołądka i jelit lub pęcherza moczowego – dysfunkcje prowadzące do problemów z wydalaniem
• Ból głowy – często o dużym nasileniu
• Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych – poważne powikłanie infekcyjne
• Niedowład poprzeczny/porażenie poprzeczne – utrata funkcji ruchowych i czuciowych poniżej miejsca uszkodzenia
• Napady drgawkowe – wynik podrażnienia układu nerwowego
• Zaburzenia czucia – parestezje, drętwienia i inne zaburzenia neurologiczne

²

Częstotliwość występowania działań niepożądanych

Dla większości działań niepożądanych związanych ze stosowaniem leku Solu-Medrol częstość występowania jest określana jako „nieznana”, co oznacza, że częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych. Jest to zgodne z klasyfikacją działań niepożądanych według układów i narządów zgodnie z terminologią MedDRA.³

Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych

Zaburzenia układu immunologicznego i infekcje

Metyloprednizolon, jako silny kortykosteroid, wpływa znacząco na układ odpornościowy. Może powodować reakcje nadwrażliwości, w tym reakcje anafilaktyczne i anafilaktoidalne, które mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie życia. Preparat zwiększa również podatność na zakażenia oportunistyczne wskutek obniżenia odporności organizmu. Obserwowano również przypadki zapalenia otrzewnej, które może być pierwszym objawem poważnych zaburzeń żołądka i jelit.⁴

Zaburzenia endokrynologiczne i metaboliczne

Długotrwałe stosowanie leku może prowadzić do rozwoju zespołu Cushinga oraz supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza. Po odstawieniu leku może wystąpić zespół odstawienia steroidów. Zaburzenia metaboliczne obejmują kwasicę metaboliczną, lipomatozę nadtwardówkową, retencję sodu i płynów, zasadowicę hipokaliemiczną i dyslipidemię. Istotne jest również działanie diabetogenne, objawiające się zaburzeniami tolerancji glukozy i zwiększonym zapotrzebowaniem na insulinę lub doustne leki przeciwcukrzycowe u pacjentów z cukrzycą.⁵

Zaburzenia psychiczne i neurologiczne

Solu-Medrol może wywoływać szereg zaburzeń neuropsychiatrycznych. Obserwowano zaburzenia afektywne (nastrój depresyjny, euforyczny, niestabilność emocjonalna), a nawet myśli samobójcze. U niektórych pacjentów rozwijają się zaburzenia psychotyczne, włącznie ze stanami pobudzenia maniakalnego, urojeniami, halucynacjami i objawami schizofrenicznymi. Ponadto mogą wystąpić zaburzenia funkcji poznawczych, zmiany osobowości, stany splątania, lęk i bezsenność.

W zakresie objawów neurologicznych notowano zwiększenie ciśnienia śródczaszkowego z obrzękiem tarcz nerwów wzrokowych (określane jako łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe), napady drgawkowe, zaburzenia pamięci, zawroty głowy i bóle głowy.⁶

Zaburzenia narządów zmysłów

Stosowanie metyloprednizolonu może powodować chorioretinopatię, zaćmę, jaskrę oraz wytrzeszcz. Rzadziej (≥ 1/10 000 do < 1/1 000) występuje nieostre widzenie. Odnotowano również zawroty głowy pochodzenia błędnikowego.⁷

Zaburzenia sercowo-naczyniowe

Pacjenci leczeni Solu-Medrolem mogą doświadczyć zastoinowej niewydolności serca (szczególnie osoby predysponowane), arytmii, zdarzeń zakrzepowych, nadciśnienia tętniczego, niedociśnienia tętniczego oraz uderzeń gorąca.⁸

Zaburzenia układu oddechowego

W obrębie układu oddechowego raportowano występowanie zatorów tętnicy płucnej i czkawki.⁹

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Lek może prowadzić do poważnych powikłań w obrębie przewodu pokarmowego, takich jak wrzody trawienne z możliwą perforacją i krwawieniem, perforacja jelita, krwawienie z żołądka i zapalenie trzustki. Obserwowano również wrzodziejące zapalenie przełyku, zapalenie przełyku, wzdęcia, bóle brzucha, biegunkę, niestrawność i nudności.¹⁰

Zaburzenia wątroby

Stosowanie metyloprednizolonu może skutkować zapaleniem wątroby (szczególnie przy podaniu dożylnym) oraz zwiększeniem aktywności enzymów wątrobowych, w tym aminotransferazy alaninowej i asparaginowej.¹¹

Zaburzenia dermatologiczne

Wśród działań niepożądanych dotyczących skóry wymienia się obrzęk naczynioruchowy, nadmierne owłosienie, wybroczyny, wylewy krwawe podskórne lub dotkankowe, zanik skóry, rumień, nadmierne pocenie się, rozstępy skórne, wysypkę, świąd, pokrzywkę, trądzik i odbarwienia skóry.¹²

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe

Działanie leku Solu-Medrol na układ mięśniowo-szkieletowy obejmuje osłabienie mięśni, bóle mięśniowe, miopatię, zanik mięśni, osteoporozę, martwicę kości, złamania patologiczne, neuropatyczne zwyrodnienie stawów, bóle stawowe oraz zahamowanie wzrostu.¹³

Zaburzenia układu rozrodczego

U kobiet Solu-Medrol może powodować nieregularne miesiączki.¹⁴

Zaburzenia ogólne

Wśród zaburzeń ogólnych wymienia się zaburzone gojenie się ran, obrzęk obwodowy, uczucie zmęczenia, złe samopoczucie oraz reakcje w miejscu wstrzyknięcia.¹⁵

Nieprawidłowości w badaniach diagnostycznych

Stosowanie leku Solu-Medrol może prowadzić do nieprawidłowości w wynikach badań laboratoryjnych, takich jak zwiększenie ciśnienia wewnątrzgałkowego, zmniejszenie tolerancji węglowodanów, zmniejszenie stężenia potasu we krwi, zwiększenie stężenia wapnia w moczu, zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej we krwi, zwiększenie stężenia mocznika we krwi, zahamowanie odpowiedzi na testy skórne.¹⁶

Urazy i powikłania

W trakcie terapii mogą wystąpić złamania kompresyjne kręgosłupa oraz zerwanie ścięgna.¹⁷

Tabela działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia kompleksowe zestawienie działań niepożądanych leku Solu-Medrol z podziałem na układy i narządy oraz określeniem częstości występowania.

Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych

Ze względu na szerokie spektrum potencjalnych działań niepożądanych leku Solu-Medrol istotne jest ścisłe monitorowanie pacjentów, zwłaszcza podczas długotrwałej terapii. Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.

Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.¹⁸