objaw Raynauda
Objaw Raynauda (inaczej zespół lub fenomen Raynauda) to zaburzenie naczyniowe charakteryzujące się epizodami skurczu naczyń krwionośnych, głównie w obrębie palców rąk i stóp, rzadziej nosa, uszu czy języka. Typowo objawia się trójfazową zmianą zabarwienia skóry: od bladości (na skutek skurczu naczyń), przez sinicę (z powodu zastoju żylnego), do intensywnego zaczerwienienia (w fazie przekrwienia reaktywnego).
Rozróżnia się pierwotny zespół Raynauda (choroba Raynauda), występujący bez uchwytnej przyczyny, oraz wtórny, który towarzyszy innym schorzeniom, najczęściej chorobom układowym tkanki łącznej (zwłaszcza twardzinie układowej), chorobom zawodowym, zaburzeniom hematologicznym czy endokrynologicznym. Pierwotna postać dominuje u młodych kobiet i ma zwykle łagodniejszy przebieg niż wtórna.
Czynnikami prowokującymi napady są ekspozycja na zimno, stres emocjonalny, palenie tytoniu, niektóre leki (beta-blokery, ergotamina) oraz wibracje. Diagnostyka obejmuje wywiad, próby prowokacyjne, kapilaroskopię oraz badania laboratoryjne w celu wykluczenia chorób współistniejących. Leczenie polega na unikaniu czynników wyzwalających, stosowaniu leków naczyniorozszerzających (antagoniści wapnia, inhibitory fosfodiesterazy), a w ciężkich przypadkach rozważa się sympatektomię.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Krioglobulinemia – Objawy
Krioglobulinemia to rzadkie zaburzenie charakteryzujące się obecnością krioglobulin, które wytrącają się w niskich temperaturach, prowadząc do zapalenia naczyń i uszkodzenia narządów. Wyróżnia się trzy typy: typ I związany z chorobami rozrostowymi układu krwiotwórczego, objawiający się m.in. zmianami skórnymi (70-85%), objawem Raynauda (69-88%) i neuropatią obwodową (14-44%), oraz typy II i III (mieszane), często powiązane z infekcją HCV lub chorobami autoimmunologicznymi, manifestujące się triadą Meltzera (25-33%), plamicą uniesioną (90-95%), bólem stawów (>70%) i neuropatią obwodową (70-80%). Zajęcie nerek występuje u 5-60% pacjentów, najczęściej jako kłębuszkowe zapalenie nerek, z białkomoczem, krwiomoczem i nadciśnieniem tętniczym. Objawy mogą mieć charakter nawracający, nasilający się w chłodniejszych miesiącach, a amplituda termiczna krioglobulin jest istotnym predyktorem klinicznym.
artralgia, białkomocz, ból mięśniowy, ból stawów, choroba nerek, gammapatia monoklonalna, hepatomegalia, kłębuszkowe zapalenie nerek, krioglobulina, krioglobulinemia mieszana, krioglobulinemia typu I, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiomocz, livedo reticularis, naczynie krwionośne, nadciśnienie tętnicze, nadlepkość krwi, neuropatia czuciowa, neuropatia obwodowa, neuropatia ruchowa, niewydolność nerek, objaw Raynauda, owrzodzenie, parestezja, plamica, sinica obwodowa, splenomegalia, szpiczak mnogi, wysypka skórna, zakrzepica, zapalenie naczyń, zespół nerczycowy, zgorzel - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół raynauda – Objawy
Zespół Raynauda to zaburzenie naczyniowe charakteryzujące się epizodycznym skurczem małych tętnic i tętniczek, prowadzącym do ograniczenia przepływu krwi do dystalnych części ciała, najczęściej palców rąk i stóp. Napady wywołują charakterystyczną trójfazową zmianę koloru skóry: białą (niedokrwienie), niebieską (sinica) oraz czerwoną (przekrwienie), towarzyszą im objawy takie jak zimno, drętwienie, parestezje i ból. Wyróżnia się postać pierwotną (choroba Raynauda), występującą głównie u młodych kobiet przed 30. rokiem życia, oraz wtórną, związaną z chorobami tkanki łącznej i innymi schorzeniami, pojawiającą się zwykle po 40. roku życia i cechującą się cięższym przebiegiem oraz wyższym ryzykiem powikłań, takich jak owrzodzenia czy martwica palców. Napady trwają od kilku do kilkunastu minut, a czynniki wyzwalające to zimno, stres, niektóre leki, palenie tytoniu oraz ekspozycja na wibracje.
bloker kanału wapniowego, choroba Buergera, choroba Raynauda, choroba zimnych aglutynin, faza biała, faza czerwona, inhibitor fosfodiesterazy, krioglobulinemia, lek alfa-adrenolityczny, martwica tkanek, naczynie krwionośne, objaw Raynauda, parestezja, pierwotny zespół Raynauda, prostacyklina, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz naczyń krwionośnych, sympatektomia, toczeń rumieniowaty układowy, twardzina układowa, układowa choroba tkanki łącznej, wtórny zespół Raynauda, zakrzepowo-zarostowe zapalenie naczyń, zespół cieśni nadgarstka, zespół Raynauda, zespół Sjögrena, zespół wibracyjny, zgorzel palca - Leksykon chorób i schorzeń
Chilblains to choroba znana również jako pernio lub perniosis. w języku polskim można ją określać jako „obmrożenie” lub „pernioza”, choć nie jest to t – Objawy
Chilblains, znane również jako pernio lub perniosis, to zapalna choroba małych naczyń skóry wywołana ekspozycją na zimne, wilgotne powietrze, objawiająca się bolesnymi, zapalnymi zmianami skórnymi, najczęściej na dłoniach i stopach. Objawy pojawiają się zwykle w ciągu 12-24 godzin po ekspozycji i obejmują czerwone, fioletowe lub niebieskawe grudki, obrzęk, pieczenie, swędzenie oraz ból nasilający się w cieple. Przebieg choroby dzieli się na fazy: początkową, przekrwienia, zastojową/siniczą (2-3 tydzień) oraz owrzodzenia, z ryzykiem infekcji wtórnej i bliznowacenia przy przewlekłych postaciach. Typowy epizod trwa 1-3 tygodnie, a nawroty są częste, zwłaszcza u osób z predyspozycjami, takimi jak słabe krążenie obwodowe, wiek, płeć żeńska czy nagłe zmiany temperatury.
bliznowacenie skóry, blokery kanału wapniowego, infekcja wtórna, kortykosteroidy miejscowe, martwica tkanek, naciek limfocytarny, nifedypina, objaw Raynauda, obrzęk skóry właściwej, obrzęk zapalny, odmrożenie, owrzodzenie, owrzodzenie skóry, pęcherze skórne, pernioza, pieczenie skóry, przekrwienie, świąd skóry, toczeń rumieniowaty, toczeń rumieniowaty układowy, wakuolizacja naskórka, zaburzenia szpiku kostnego, zapalenie naczyń krwionośnych skóry, zmiany zapalne skóry, zwężenie naczyń krwionośnych - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Memotropil 20% 12 g/60 ml
Piracetam, substancja czynna leku Memotropil 20%, jest psychostymulującym lekiem nootropowym o nie do końca poznanym mechanizmie działania, który polega na fizycznym wiązaniu się z grupami polarnymi błon komórkowych, co prowadzi do poprawy ich stabilności i funkcji białek błonowych. Wpływa on na właściwości reologiczne krwi poprzez zwiększenie elastyczności erytrocytów, zmniejszenie agregacji płytek krwi, redukcję adhezji erytrocytów do śródbłonka oraz ograniczenie skurczu naczyń włosowatych. W badaniach klinicznych dawki piracetamu do 12 g wykazały hamowanie czynności płytek krwi i wydłużenie czasu krwawienia bez istotnego zmniejszenia ich liczby, co potwierdza jego wpływ na hemostazę.
adhezja krwinek czerwonych, agregacja płytek krwi, błona fosfolipidowa, czynnik krzepnięcia krwi, czynnik von Willebranda, działanie neuroprotekcyjne, fenomen Raynauda, fibrynogen, GABA, hemostaza, kwas gamma-aminomasłowy, lek nootropowy, lek psychostymulujący, lek psychotropowy, lepkość osocza, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, objaw Raynauda, piracetam, prostacyklina, skurcz naczyń włosowatych, śródbłonek naczyniowy, właściwości reologiczne krwi - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Nootropil 33% 333 mg/ml
Piracetam, substancja czynna leku Nootropil 33% (333 mg/ml), jest nootropowym związkiem z grupy pirolidonów, wykazującym wielokierunkowe działanie na błony komórkowe oraz właściwości reologiczne krwi. Mechanizm działania polega na fizycznym wiązaniu się z grupami polarnymi fosfolipidów błon komórkowych, co prowadzi do poprawy ich stabilności i funkcji białek błonowych. W badaniach klinicznych piracetam wykazał korzystny wpływ na elastyczność erytrocytów u pacjentów z niedokrwistością sierpowatokrwinkową, zmniejszając lepkość krwi i zapobiegając agregacji krwinek czerwonych. Ponadto, u zdrowych ochotników i osób z objawem Raynauda, dawki do 12 g piracetamu hamowały agregację płytek krwi oraz wydłużały czas krwawienia, bez istotnego wpływu na liczbę płytek.
agregacja płytek krwi, czas krwawienia, czynnik von Willebranda, fibrynogen, hemostaza, krzepnięcie krwi, kwas gamma-aminomasłowy, lek nootropowy, lepkość krwi, lepkość osocza, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, objaw Raynauda, piracetam, pirolidon, prostacyklina, śródbłonek naczyniowy, właściwości reologiczne krwi - Leksykon leków
Działania niepożądane – Latacom (50 mcg + 5 mg)/ml
Preparat Latacom, zawierający latanoprost (50 µg/ml) oraz tymolol maleinian (5 mg/ml tymololu), jest stosowany miejscowo w postaci kropli do oczu i wykazuje zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe działania niepożądane. Najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym jest zwiększenie pigmentacji tęczówki, występujące u 16-20% pacjentów, które może być trwałe. Inne często występujące objawy obejmują podrażnienie oczu, ból oczu, przekrwienie, zapalenie spojówek oraz zmiany dotyczące rogówki. Tymolol, jako β-adrenolityk, może powodować ogólnoustrojowe działania niepożądane, takie jak bradykardia, zaburzenia rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca, skurcz oskrzeli oraz reakcje alergiczne. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania, od bardzo częstych (≥ 1/10) do bardzo rzadkich (< 1/10 000), co ułatwia ocenę ryzyka terapii.
afakia, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, dławica piersiowa, hipoglikemia, latanoprost, miastenia, nadżerka rogówki, niedokrwienie mózgu, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, parestezja, pigmentacja tęczówki, podrażnienie oka, pokrzywka, pseudofakia, reakcja alergiczna, skurcz oskrzeli, torbiel tęczówki, tymololu maleinian, udar mózgu, wchłanianie ogólnoustrojowe, wysypka łuszczycopodobna, zaburzenia rytmu serca, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Daneb 5 mg
Lek Daneb, zawierający nebiwolol, wykazuje specyficzny profil działań niepożądanych zależny od wskazania terapeutycznego. W dawce 5 mg najczęściej obserwowane działania niepożądane w leczeniu nadciśnienia tętniczego obejmują bóle głowy, zawroty głowy, bradykardię, blok przedsionkowo-komorowy, niedociśnienie tętnicze oraz objawy ze strony układu oddechowego i pokarmowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko bradykardii i bloków przewodzenia u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami sercowymi. Dodatkowo, nebiwolol może wywoływać objawy psychiczne (koszmary senne, depresja, omamy, psychozy), zaburzenia naczyniowe (objaw Raynauda, oziębienie kończyn) oraz suchość oczu. W trakcie terapii istotne jest monitorowanie pacjentów wykonujących prace wymagające koncentracji ze względu na częste zawroty i bóle głowy.
beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, chromanie przestankowe, duszność, działanie niepożądane, łuszczyca, nadciśnienie tętnicze, nebiwolol, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, objaw Raynauda, obrzęk kończyn dolnych, obrzęk naczynioruchowy, omam, ortostatyczne niedociśnienie tętnicze, parestezja, pokrzywka, psychoza, skurcz oskrzeli, splątanie, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atenza 45 mg
Lek Atenza zawierający metylofenidatu chlorowodorek w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu (dawki 18 mg, 27 mg, 36 mg, 45 mg, 54 mg) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które występują z różną częstością. Najczęstsze działania obejmują zaburzenia neuropsychiatryczne, takie jak bezsenność i nerwowość (bardzo często, ≥1/10), ból głowy (bardzo często), a także zaburzenia ze strony układu pokarmowego (ból brzucha, nudności, biegunka – często, ≥1/100 do <1/10) oraz sercowo-naczyniowe (tachykardia, arytmia, nadciśnienie tętnicze – często). U dzieci obserwuje się umiarkowane opóźnienie wzrostu i masy ciała przy długotrwałym stosowaniu. Rzadziej występują poważne powikłania, takie jak zaburzenia psychotyczne, próby samobójcze (bardzo rzadko, <1/10 000), ciężkie reakcje alergiczne, zaburzenia hematologiczne (leukopenia, trombocytopenia) oraz poważne incydenty sercowo-naczyniowe (zawał mięśnia sercowego, zatrzymanie akcji serca). Konieczne jest monitorowanie parametrów życiowych, funkcji wątroby, układu krwiotwórczego oraz stanu psychicznego pacjentów, zwłaszcza u osób z wcześniejszymi zaburzeniami psychicznymi lub chorobami sercowo-naczyniowymi.
arytmia, częstomocz, dławica piersiowa, drgawki, dyskineza, fosfataza zasadowa, jadłowstręt, jadłowstręt psychiczny, kołatanie serca, krwiomocz, leukopenia, mania, martwicze zapalenie naczyń, metylofenidatu chlorowodorek, mydriaza, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, omamy, ostra niewydolność wątroby, plamica małopłytkowa, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, ruchy choreoatetotyczne, rumień wielopostaciowy, śpiączka wątrobowa, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tachykardia, zaburzenie akomodacji, zaburzenie erekcji, zaburzenie naczyniowo-mózgowe, zaburzenie psychotyczne, zapalenie górnych dróg oddechowych, zapalenie nosa i gardła, zapalenie zatok, zawał mięśnia sercowego, zawał mózgu, zespół Tourette’a, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dironorm 10 mg + 5 mg
W badaniach klinicznych obejmujących 195 pacjentów stosujących jednocześnie lizynopryl i amlodypinę (składniki preparatu Dironorm) nie stwierdzono zwiększonej częstości działań niepożądanych w porównaniu do monoterapii. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były ból głowy (8%), kaszel (5%) oraz zawroty głowy (3%), które miały charakter łagodny i przemijający. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania: bardzo często (≥10%), często (≥1% do <10%), niezbyt często (≥0,1% do <1%), rzadko (≥0,01% do <0,1%), bardzo rzadko (<0,01%) oraz nieznana. Wśród działań niepożądanych lizynoprylu i amlodypiny wymieniono m.in. rzadkie zmniejszenie hemoglobiny, bardzo rzadkie zahamowanie czynności szpiku, często kołatanie serca, często objawy ortostatyczne, często kaszel, często biegunka i wymioty, a także rzadkie reakcje skórne i obrzęki.
agranulocytoza, bezsenność, depresja, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, impotencja, incydent naczyniowo-mózgowy, leukocytoza, leukopenia, lizynopryl i amlodypina, łuszczyca, małopłytkowość, mocznica, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, odczyn Biernackiego, ostra niewydolność nerek, pęcherzyca, pokrzywka, powiększenie węzłów chłonnych, przeciwciała przeciwjądrowe, reakcja anafilaktyczna, rozrost dziąseł, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, splątanie umysłowe, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenia snu, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zawał mięśnia sercowego, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Medikinet CR 30 mg 30 mg
Metylofenidat, substancja czynna Medikinet CR 30 mg (kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących układ nerwowy, psychiczny, krążenia, naczyniowy, pokarmowy, wątrobowy, hematologiczny oraz inne. Najczęściej obserwuje się ból głowy (≥1/10), bezsenność, nerwowość, tachykardię, nadciśnienie tętnicze, nudności i suchość w jamie ustnej. Rzadziej występują poważne powikłania, takie jak drgawki, złośliwy zespół neuroleptyczny, udary mózgu, zawał mięśnia sercowego, próby samobójcze, pancytopenia czy śpiączka wątrobowa. U dzieci długotrwałe stosowanie może prowadzić do opóźnienia wzrostu i zmniejszenia masy ciała, co wymaga regularnej kontroli parametrów antropometrycznych. Działania niepożądane klasyfikuje się według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana.
akatyzja, bezsenność, ból brzucha, ból głowy, bradykardia, drgawki, drżenie, dusznica bolesna, dyskineza, dyspepsja, hiperaktywność psychoruchowa, jadłowstręt, kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu, kołatanie serca, labilność emocjonalna, leukopenia, małopłytkowość, metylofenidat, migrena, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie wewnątrzgałkowe, napad drgawkowy grand mal, niedokrwistość, niewyraźne widzenie, nudności, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, omamy, opóźnienie wzrostu, pancytopenia, parestezja, plamica małopłytkowa, podwójne widzenie, podwyższone enzymy wątrobowe, priapizm, próba samobójcza, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, ruchy choreoatetotyczne, rumień wielopostaciowy, śpiączka wątrobowa, suchość w jamie ustnej, tachykardia, tachykardia nadkomorowa, zaburzenia naczyniowo-mózgowe, zaburzenia rytmu serca, zapalenie nosogardzieli, zapalenie żołądka i jelit, zatrzymanie krążenia, zawał mięśnia sercowego, zespół suchego oka, złośliwy zespół neuroleptyczny, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Coryol 6,25 mg 6,25 mg
Karwedylol, substancja czynna leku Coryol 6,25 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość występowania jest zróżnicowana i w większości niezależna od dawki, z wyjątkiem zawrotów głowy, zaburzeń widzenia oraz bradykardii, które nasilają się wraz ze wzrostem dawki. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zawroty głowy, ból głowy, astenia oraz omdlenia, które zwykle pojawiają się na początku terapii i mają łagodny przebieg. U pacjentów z zastoinową niewydolnością serca może dojść do nasilenia objawów niewydolności lub zatrzymania płynów. W badaniach klinicznych częstość niewydolności serca wynosiła 15,4% u leczonych karwedylolem oraz 14,5% w grupie placebo w populacji po zawale mięśnia sercowego z dysfunkcją lewej komory. Dodatkowo, karwedylol może ujawniać lub nasilać cukrzycę, zaburzać regulację glikemii, a także wywoływać halucynacje i zahamowanie zatokowe u pacjentów z predyspozycjami, zwłaszcza u osób starszych lub z zaburzeniami przewodzenia serca.
beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, chromanie przestankowe, dławica piersiowa, dysfunkcja węzła zatokowego, hipercholesterolemia, karwedylol, leukopenia, małopłytkowość, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, nietrzymanie moczu, objaw Raynauda, obrzęk płuc, parestezja, rumień wielopostaciowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie erekcji, zaburzenie widzenia, zahamowanie zatokowe, zakażenie dróg moczowych, zastoinowa niewydolność serca, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ergotaminum Filofarm 1 mg
Winian ergotaminy jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na alkaloidy sporyszu oraz substancje pomocnicze, takie jak sacharoza (55,25 mg/tabletkę), laktoza jednowodna (45 mg/tabletkę) i parahydroksybenzoesan metylu (0,0002 mg/tabletkę). Ze względu na silne działanie naczynioskurczowe, lek nie powinien być stosowany u osób z niekontrolowanym lub ciężkim nadciśnieniem tętniczym, chorobami naczyń obwodowych (w tym objawem Raynauda, zakrzepowo-zarostowym zapaleniem naczyń, zakrzepowym zapaleniem żył, zaawansowaną miażdżycą tętnic) oraz chorobą niedokrwienną serca. Przeciwwskazania obejmują także pacjentów po zabiegach chirurgicznych na naczyniach, angioplastyce, kobiety w ciąży i karmiące piersią, a także osoby z zaburzeniami czynności nerek i wątroby, niedożywieniem, ciężkim świądem, posocznicą oraz jaskrą.
agonista receptora serotoninowego, alkaloid sporyszu, angioplastyka naczyń, antybiotyk makrolidowy, choroba niedokrwienna serca, ergotyzm, inhibitor odwrotnej transkryptazy HIV, jaskra, lek przeciwgrzybiczny z grupy azoli, miażdżyca tętnic, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na winian ergotaminy, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, objaw Raynauda, posocznica, reakcja serotoninowa, sumatryptan, winian ergotaminy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepowe zapalenie żył, zakrzepowo-zarostowe zapalenie naczyń, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ranopril 5 mg
Ranopril, zawierający lizynopryl w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg, jest inhibitorem ACE, którego stosowanie wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych o różnej częstości występowania. Do najczęstszych należą zawroty głowy, bóle głowy, kaszel, biegunka, wymioty oraz objawy ortostatyczne, w tym niedociśnienie ortostatyczne. Rzadziej obserwuje się zaburzenia hematologiczne, takie jak zmniejszenie hemoglobiny i hematokrytu, a bardzo rzadko poważne stany jak agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna czy zahamowanie czynności szpiku kostnego. Wśród działań niepożądanych ze strony układu sercowo-naczyniowego odnotowano incydenty takie jak zawał mięśnia sercowego, incydenty naczyniowo-mózgowe, kołatanie serca i tachykardię. Występują również reakcje skórne, od wysypki i świądu po ciężkie zespoły, takie jak zespół Stevensa-Johnsona.
agranulocytoza, chłoniak rzekomy skóry, dławica piersiowa, ginekomastia, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor ACE, leukopenia, lizynopryl dwuwodny, małopłytkowość, mocznica, naciek płucny, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, ostra niewydolność nerek, parestezja, pęcherzyca, przeciwciała przeciwjądrowe, rumień wielopostaciowy, skąpomocz, skurcz oskrzeli, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie krtani, zapalenie oskrzeli, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zawał mięśnia sercowego, zawroty błędnikowe, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka