Właściwości farmakodynamiczne
Nootropil 33% 333 mg/ml

Właściwości farmakodynamiczne piracetamu

Nootropil 33% zawiera jako substancję czynną piracetam (333 mg/ml), który należy do grupy farmakoterapeutycznej leków nootropowych (kod ATC: N06B X03). Piracetam jest związkiem chemicznym z grupy pirolidonów (2-okso-1-pirolidynoacetamid) i stanowi pierścieniową pochodną kwasu gamma-aminomasłowego (GABA).¹

Mechanizm działania

Dostępne dane wskazują, że podstawowy mechanizm działania piracetamu nie wykazuje swoistości wobec określonego rodzaju komórek ani określonego narządu. W modelach błon fosfolipidowych piracetam wiąże się fizycznie z grupą polarną w sposób proporcjonalny do wielkości dawki. Proces ten inicjuje odtwarzanie struktury błony poprzez formowanie ruchomych kompleksów cząsteczek leku i fosfolipidów. Takie działanie prowadzi prawdopodobnie do poprawy stabilności błony komórkowej, dzięki czemu białka błonowe lub przezbłonowe mogą utrzymać lub odzyskać odpowiednią strukturę trójwymiarową niezbędną do prawidłowego pełnienia ich funkcji.²

Wpływ na właściwości reologiczne krwi

Piracetam wywiera istotny wpływ na właściwości reologiczne krwi poprzez oddziaływanie na trzy główne komponenty: płytki krwi, krwinki czerwone oraz ścianki naczyń krwionośnych.³

Wpływ na krwinki czerwone

U pacjentów z niedokrwistością sierpowatokrwinkową piracetam wywiera korzystny wpływ na elastyczność błony komórkowej erytrocytów, zwiększając ich zdolność do odkształcania się. Dodatkowo zmniejsza lepkość krwi oraz zapobiega zlepianiu się krwinek czerwonych, co ma istotne znaczenie w patofizjologii tej choroby.⁴

Wpływ na płytki krwi

Badania otwarte przeprowadzone zarówno u zdrowych ochotników, jak i u osób z objawem Raynauda wykazały, że zwiększane dawki piracetamu (do maksymalnie 12 g) powodują hamowanie czynności płytek krwi w stopniu proporcjonalnym do wielkości zastosowanej dawki. Efekt ten był widoczny w porównaniu ze stanem sprzed leczenia, co stwierdzono w testach agregacji pod wpływem ADP, kolagenu, adrenaliny i β-tromboglobuliny (βTG). Co istotne, działanie to występowało bez znamiennego zmniejszenia liczby płytek krwi. W badaniach tych zaobserwowano również wydłużenie czasu krwawienia pod wpływem piracetamu.⁵

Wpływ na naczynia krwionośne

Piracetam wykazuje dwojaki wpływ na naczynia krwionośne u zdrowych ochotników. Po pierwsze, zmniejsza przyleganie erytrocytów do śródbłonka naczyń krwionośnych. Po drugie, bezpośrednio pobudza syntezę prostacykliny w niezmienionym śródbłonku, co prowadzi do poprawy funkcji śródbłonka naczyniowego.⁶

Wpływ na czynniki krzepnięcia krwi

W badaniach z udziałem zdrowych ochotników piracetam w dawkach do 9,6 g wykazywał istotny wpływ na parametry krzepnięcia krwi w porównaniu ze stanem wyjściowym. Obserwowano zmniejszenie stężenia fibrynogenu oraz czynników von Willebranda (VIII:C; VIII R:AG; VIII R:vW) w osoczu o 30-40%. Dodatkowo odnotowano wydłużenie czasu krwawienia.⁷

Podobne efekty zaobserwowano u pacjentów z samoistnym oraz wtórnym zjawiskiem Raynauda, gdzie stosowanie piracetamu w dawce 8 g/dobę przez 6 miesięcy prowadziło do zmniejszenia stężenia fibrynogenu i czynników von Willebranda (VIII:C; VIII R:AG; VIII R:vW (RCF)) w osoczu o 30-40%. W tej grupie pacjentów odnotowano również zmniejszenie lepkości osocza oraz wydłużenie czasu krwawienia.⁸

Należy jednak zauważyć, że w innym badaniu z udziałem zdrowych ochotników nie stwierdzono statystycznie istotnych różnic między piracetamem (w dawkach do 12 g 2 razy na dobę) a placebo w zakresie wpływu na hemostazę i czas krwawienia, co wskazuje na potrzebę dalszych badań w celu pełnego wyjaśnienia mechanizmów działania piracetamu na układ krzepnięcia.⁹