nadwrażliwość na substancje czynne

Nadwrażliwość na substancje czynne to stan, w którym układ immunologiczny pacjenta reaguje w sposób nieprawidłowy i przesadny na określony składnik aktywny leku. Reakcje nadwrażliwości mogą przybierać różne formy – od łagodnych wysypek skórnych, poprzez pokrzywkę, obrzęk naczynioruchowy, aż po zagrażający życiu wstrząs anafilaktyczny.

Mechanizmy nadwrażliwości na substancje czynne obejmują reakcje immunologiczne (alergiczne) oraz reakcje nieimmunologiczne (pseudoalergiczne). Reakcje immunologiczne mogą być mediowane przez przeciwciała IgE (typ I), kompleksy immunologiczne (typ III) lub limfocyty T (typ IV według klasyfikacji Gella i Coombsa). Reakcje pseudoalergiczne imitują objawy alergii, ale nie angażują mechanizmów immunologicznych.

Diagnostyka nadwrażliwości na substancje czynne obejmuje szczegółowy wywiad, testy skórne (punktowe, śródskórne, płatkowe), oznaczanie swoistych przeciwciał IgE oraz próby prowokacyjne. Istotne jest różnicowanie z nadwrażliwością na substancje pomocnicze zawarte w leku, które często mogą być prawdziwą przyczyną reakcji przypisywanej substancji czynnej.

Postępowanie w przypadku nadwrażliwości na substancje czynne polega na unikaniu leku wywołującego reakcję, stosowaniu leków alternatywnych z innej grupy chemicznej lub, w uzasadnionych przypadkach, przeprowadzeniu procedury desensytyzacji. Kluczowe znaczenie ma dokumentacja reakcji nadwrażliwości w historii choroby pacjenta oraz edukacja chorego na temat unikania czynnika wywołującego.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl