Allospes
Tabletki, 300 mg
Produkt leczniczy zawiera substancję czynną allopurynol w dawkach 100 mg oraz 300 mg wraz z laktozą jednowodną jako substancją pomocniczą. Stosowany jest w celu zmniejszenia wytwarzania moczanów lub kwasu moczowego u pacjentów z chorobami takimi jak dna moczanowa, kamica nerkowa czy ostra nefropatia moczanowa. Wskazany również w leczeniu stanów związanych z nadprodukcją moczanów wywołaną chorobami nowotworowymi oraz zaburzeniami enzymatycznymi. Lek znajduje zastosowanie także u dzieci i młodzieży z wtórną hiperurykemią oraz zaburzeniami związanymi z dziedzicznym niedoborem enzymów.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
- choroba nowotworowa
- choroba spichrzeniowa glikogenu
- dna samoistna
- kamica moczanowa
- kamica nerkowa z 2,8-dihydroksyadeninowymi kamieniami nerkowymi
- nawracająca kamica nerkowa z kamieniami nerkowymi o mieszanym składzie wapniowo-szczawianowym z towarzyszącą hiperurykozurią
- nefropatia moczanowa w przebiegu leczenia białaczki
- ostra nefropatia moczanowa
- wtórna hiperurykemia
- zaburzenie czynności amidotransferazy fosforybozylopirofosforanowej
- zaburzenie czynności fosforybozylotransferazy adeninowej
- zaburzenie czynności fosforybozylotransferazy hipoksantynowo-guaninowej
- zaburzenie czynności glukozo-6-fosfatazy
- zaburzenie czynności syntetazy fosforybozylopirofosforanowej
- zespół Lescha-Nyhana
- zespół mieloproliferacyjny
-
Dawkowanie i sposób podawania
Allopurynol (Allospes) jest dostępny w tabletkach 100 mg i 300 mg, a dawkowanie powinno być dostosowane do stanu klinicznego pacjenta, funkcji nerek oraz wieku. Terapia rozpoczyna się zwykle od dawki 100 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 100-900 mg/dobę w zależności od nasilenia choroby (100-200 mg w stanach lekkich, 300-600 mg w umiarkowanych, 700-900 mg w ciężkich). Dawkę należy podzielić, jeśli przekracza 300 mg/dobę, aby ograniczyć działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego. Zalecane dawkowanie w przeliczeniu na masę ciała wynosi 2-10 mg/kg/dobę. U pacjentów z niewydolnością nerek dawki należy modyfikować zgodnie z klirensem kreatyniny: >20 ml/min – dawka standardowa, 10-20 ml/min – 100-200 mg/dobę, <10 ml/min – 100 mg/dobę lub dłuższe odstępy między dawkami. Monitorowanie stężenia moczanów w surowicy i moczu jest niezbędne do optymalizacji terapii.
U osób starszych zaleca się stosowanie najniższych skutecznych dawek, ze szczególną ostrożnością u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Allopurynol i jego metabolity są wydalane przez nerki, co wymaga dostosowania dawkowania w niewydolności nerek oraz podczas dializ (300-400 mg po każdej dializie, bez podawania między zabiegami). U pacjentów z zaburzeniami wątroby dawki należy zmniejszyć, a funkcję wątroby monitorować. W chorobach z intensywnym obrotem moczanowym (np. nowotwory, zespół Lescha-Nyhana) stosuje się dawki w dolnym zakresie. U dzieci poniżej 15 lat dawka wynosi 10-20 mg/kg/dobę, maksymalnie 400 mg/dobę, podzielona na trzy dawki. Lek podaje się doustnie, najlepiej po posiłku, aby zmniejszyć ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Dawkowanie i sposób podawania – Allospes 300 mg
allopurynol, białaczka, dializa nerkowa, działania niepożądane przewodu pokarmowego, klirens kreatyniny, kwas moczowy, nefropatia moczanowa, niewydolność nerek, obrót moczanowy, oksypurynol, retencja leku, stężenie moczanów, tolerancja przewodu pokarmowego, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia enzymatyczne, zespół Lescha-Nyhana, złogi ksantyny -
Działania niepożądane
Allopurynol, substancja czynna leku Allospes (dostępnego w dawkach 100 mg i 300 mg), wykazuje stosunkowo rzadkie działania niepożądane, które najczęściej mają łagodne nasilenie. Najczęściej obserwowanymi działaniami są wysypka skórna oraz podwyższone stężenie hormonu tyreotropowego (TSH) we krwi, występujące z częstością ≥1/100 do <1/10. Rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu reakcje obejmują zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (≥1/10 000 do <1/1 000), reakcję anafilaktyczną (<1/10 000) oraz ciężkie zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza i niedokrwistość aplastyczna (<1/10 000). Ryzyko działań niepożądanych wzrasta u pacjentów z niewydolnością nerek i/lub wątroby, przy stosowaniu wysokich dawek oraz w terapii skojarzonej z innymi lekami. Działania niepożądane obejmują szeroki zakres układów, w tym skórę, układ hematologiczny, nerwowy, pokarmowy, wątrobowy oraz nerkowy.
Ze względu na potencjalne ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości i zaburzeń hematologicznych, zaleca się ścisłe monitorowanie pacjentów podczas terapii Allospes, zwłaszcza w początkowym okresie leczenia. Należy kontrolować objawy skórne, parametry czynności wątroby i nerek oraz morfologię krwi w przypadku podejrzenia działań niepożądanych. Wczesne rozpoznanie objawów takich jak gorączka, złe samopoczucie czy zmiany skórne jest kluczowe dla zapobiegania poważnym powikłaniom. Większość działań niepożądanych ustępuje po odstawieniu lub zmniejszeniu dawki leku, jednak ze względu na brak współczesnej dokumentacji klinicznej dotyczącej Allospes, konieczne jest indywidualne podejście do pacjenta i ostrożność w trakcie terapii.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Działania niepożądane – Allospes 300 mg
agranulocytoza, allopurynol, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, bradykardia, choroba nerek, choroba wątroby, dławica piersiowa, dysfagia, eozynofilia, ginekomastia, hormon tyreotropowy, kamica moczowa, krwiomocz, leukopenia, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niedokrwistość aplastyczna, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, reakcja anafilaktyczna, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wysypka polekowa, zaćma, zespół Stevensa-Johnsona, ziarniniakowe zapalenie wątroby -
Profil bezpieczeństwa leku
Allopurynol wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu u wybranych grup pacjentów. U kobiet karmiących piersią nie zaleca się stosowania leku ze względu na przenikanie allopurynolu i jego metabolitu oksypurynolu do mleka oraz brak danych dotyczących wpływu na dziecko. U seniorów oraz pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby konieczne jest dostosowanie dawki – u osób z niewydolnością nerek zaleca się zmniejszenie dawek i wydłużenie odstępów między nimi, a u pacjentów z zaburzeniami wątroby – redukcję dawki i monitorowanie funkcji wątroby. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości u pacjentów z niewydolnością nerek, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu diuretyków.
Podczas terapii allopurynolem pacjenci powinni zachować ostrożność w prowadzeniu pojazdów i obsłudze maszyn ze względu na możliwe działania niepożądane, takie jak senność, zawroty głowy i ataksja. W dokumentacji brak jest danych dotyczących interakcji allopurynolu z alkoholem, co wskazuje na konieczność indywidualnej oceny ryzyka. W praktyce klinicznej zaleca się stosowanie najmniejszych skutecznych dawek oraz monitorowanie pacjentów pod kątem działań niepożądanych i funkcji narządów, zwłaszcza u osób z grup podwyższonego ryzyka.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Profil bezpieczeństwa leku – Allospes 300 mg
-
Przeciwwskazania
Allopurynol, substancja czynna leku Allospes dostępnego w dawkach 100 mg i 300 mg, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na allopurynol lub składniki pomocnicze preparatu. Tabletki zawierają laktozę jednowodną w ilości 33 mg (tabletka 100 mg) oraz 99 mg (tabletka 300 mg), co stanowi istotne ograniczenie dla pacjentów z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. W przypadku wystąpienia reakcji nadwrażliwości na lek, jego stosowanie należy natychmiast przerwać i nie kontynuować terapii. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z historią nadwrażliwości na leki o podobnej strukturze chemicznej.
Tabletki Allospes 100 mg są białe lub prawie białe, okrągłe, obustronnie wypukłe, niepowlekane, o średnicy około 8,0 mm, z napisem „AW” na jednej stronie. Tabletki 300 mg mają podobny kolor i kształt, ale ze ściętymi krawędziami, są niepowlekane, o średnicy około 11,2 mm, z napisem „AX”. Znajomość cech identyfikacyjnych tabletek jest pomocna w prawidłowej identyfikacji leku. W praktyce klinicznej należy uwzględnić przeciwwskazania oraz ryzyko reakcji nadwrażliwości, monitorując pacjentów szczególnie uważnie podczas terapii allopurynolem.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przeciwwskazania – Allospes 300 mg
-
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa allopurynolu wykazały brak mutagenności i rakotwórczości. W badaniach cytogenetycznych in vitro na ludzkich komórkach krwi przy stężeniach do 100 µg/ml oraz in vivo przy dawkach do 600 mg/dobę przez średnio 40 miesięcy nie stwierdzono indukcji aberracji chromosomalnych. Długoterminowe badania na myszach i szczurach, prowadzone do 2 lat, nie wykazały właściwości rakotwórczych. Ponadto, allopurynol nie wpływa na powstawanie związków nitrozowych ani na transformację limfocytów, co potwierdza brak działania mutagennego na poziomie molekularnym i komórkowym.
Ocena teratogenności allopurynolu przyniosła wyniki zależne od gatunku, drogi podania i dawki. Dootrzewnowe podanie u myszy w dawkach 50 i 100 mg/kg m.c. w 10 lub 13 dniu ciąży spowodowało uszkodzenia płodu, natomiast u szczurów przy dawce 120 mg/kg m.c. w 12 dniu ciąży nie zaobserwowano teratogenności. Doustne podawanie wysokich dawek (myszy do 100 mg/kg/dobę, szczury do 200 mg/kg/dobę, króliki do 150 mg/kg/dobę) w okresie organogenezy (8-16 dzień ciąży) nie wykazało działania teratogennego. Badania in vitro na śliniankach płodów mysich potwierdziły brak embriotoksyczności przy stężeniach poniżej toksycznych dla matki, co wskazuje na względne bezpieczeństwo stosowania allopurynolu w okresie ciąży, choć z zachowaniem ostrożności.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Allospes 300 mg
-
Skład i postać leku
Allospes to preparat zawierający allopurynol w dawkach 100 mg oraz 300 mg w formie tabletek doustnych. Każda tabletka zawiera odpowiednio 100 mg lub 300 mg substancji czynnej oraz laktozę jednowodną w ilości 33 mg (tabletka 100 mg) lub 99 mg (tabletka 300 mg), co jest istotne dla pacjentów z nietolerancją laktozy. Tabletki mają postać okrągłą, obustronnie wypukłą, o średnicy około 8,0 mm (100 mg) lub 11,2 mm (300 mg), niepowlekane, z oznaczeniami „AW” lub „AX” na jednej stronie. Substancje pomocnicze obejmują krospowidon typ B, skrobię kukurydzianą, powidon K 30 oraz magnezu stearynian, które wpływają na właściwości farmaceutyczne i proces produkcji leku.
Lek jest dostępny w opakowaniach blisterowych PVC/Aluminium zawierających od 25 do 100 tabletek, z okresem ważności 3 lata i zalecanym przechowywaniem w temperaturze poniżej 30ºC. Nie stwierdzono niezgodności farmaceutycznych w dokumentacji produktu. W przypadku konieczności utylizacji preparatu należy stosować się do lokalnych przepisów dotyczących usuwania leków, przy czym nie wymaga on specjalnych środków ostrożności. Informacje te są kluczowe dla prawidłowego stosowania i bezpieczeństwa terapii allopurynolem.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Skład i postać leku – Allospes 300 mg
allopurynol, krospowidon, laktoza jednowodna, nietolerancja laktozy, niezgodność farmaceutyczna, postać farmaceutyczna, powidon, produkt leczniczy, skrobia kukurydziana, środek rozsadzający, stearynian magnezu, substancja czynna, substancja pomocnicza, substancja poślizgowa, substancja wiążąca, substancja wypełniająca, tabletka doustna -
Specjalne ostrzeżenia
Stosowanie allopurynolu (Allospes) wiąże się z ryzykiem poważnych reakcji nadwrażliwości, w tym zespołu DRESS, Stevensa-Johnsona (SJS) oraz toksycznego martwiczego oddzielania się naskórka (TEN), które wymagają natychmiastowego odstawienia leku. Szczególną uwagę należy zwrócić na obecność allelu HLA-B*5801, który znacząco zwiększa ryzyko tych powikłań, zwłaszcza u pacjentów z populacji chińskiej (do 20%), tajskiej (8-15%) i koreańskiej (około 12%). Zaleca się przeprowadzenie badania genetycznego przed rozpoczęciem terapii u pacjentów z tych grup etnicznych, a u nosicieli allelu unikanie stosowania allopurynolu, chyba że korzyści przewyższają ryzyko. Należy również monitorować pacjentów z przewlekłą chorobą nerek, nadciśnieniem tętniczym i niewydolnością serca, zwłaszcza jeśli stosują diuretyki lub inhibitory ACE, ze względu na zwiększone ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości. Dawkowanie powinno być dostosowane u osób z zaburzeniami czynności nerek i wątroby.
Przed rozpoczęciem leczenia allopurynolem wskazane jest wyrównanie hiperurykemii oraz zapewnienie odpowiedniego nawodnienia i alkalizacji moczu w celu zwiększenia rozpuszczalności moczanów. Leczenie nie powinno być inicjowane podczas ostrego napadu dny, aby uniknąć jego zaostrzenia; zaleca się profilaktyczne stosowanie leków przeciwzapalnych lub kolchicyny przez co najmniej miesiąc od rozpoczęcia terapii. W stanach zwiększonej produkcji moczanów, np. w chorobach nowotworowych lub zespole Lescha-Nyhana, należy dbać o odpowiednie nawodnienie, aby zapobiec odkładaniu się złogów ksantynowych. Długotrwałe stosowanie allopurynolu może prowadzić do podwyższenia TSH (>5,5 µIU/ml), co wymaga ostrożności u pacjentów z zaburzeniami tarczycy. Produkt zawiera laktozę jednowodną (33 mg w tabletce 100 mg, 99 mg w tabletce 300 mg), co jest istotne u pacjentów z nietolerancją galaktozy lub brakiem laktazy.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Specjalne ostrzeżenia – Allospes
alkalizacja moczu, allel HLA-B*5801, bezobjawowa hiperurykemia, ciężka reakcja skórna, diuretyk tiazydowy, dnawe zapalenie stawów, glikokortykosteroid, hiperurykemia, hiperurykozuria, inhibitor konwertazy angiotensyny, kamień moczanowy, kolchicyna, leczenie cytotoksyczne, lek moczopędny, nadciśnienie tętnicze, napad dny, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, przewlekła niewydolność nerek, reakcja nadwrażliwości, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności tarczycy, zespół DRESS, zespół Lescha-Nyhana, zespół nadwrażliwości, zespół Stevensa-Johnsona, złóg ksantynowy -
Właściwości farmakokinetyczne
Allopurynol, podawany doustnie w dawkach 100 mg i 300 mg (preparat Allospes), charakteryzuje się wysoką biodostępnością (67-90%) oraz szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) około 1,5 godziny po podaniu. Lek wykazuje minimalne wiązanie z białkami osocza i objętość dystrybucji około 1,6 l/kg, co wskazuje na intensywny wychwyt do tkanek, zwłaszcza wątroby i błony śluzowej jelit. Allopurynol jest metabolizowany głównie do oksypurynolu, który osiąga Cmax po 3-5 godzinach i ma długi okres półtrwania (13-30 godzin), umożliwiając skuteczne hamowanie oksydazy ksantynowej przez ponad 24 godziny. Eliminacja allopurynolu odbywa się głównie przez metabolizm, z mniej niż 10% wydalanym w postaci niezmienionej z moczem oraz około 20% z kałem. W stanie stacjonarnym przy dawce 300 mg/dobę stężenie oksypurynolu w osoczu wynosi 5-10 mg/l, podczas gdy stężenie allopurynolu szybko spada poniżej poziomu wykrywalności po 6 godzinach.
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek obserwuje się istotne zmniejszenie klirensu allopurynolu i oksypurynolu, co prowadzi do kumulacji metabolitu i wzrostu jego stężenia w osoczu nawet do około 30 mg/l przy dawce 300 mg/dobę (klirens kreatyniny 10-20 ml/min). W związku z tym konieczne jest dostosowanie dawki u chorych z niewydolnością nerek. U osób w podeszłym wieku farmakokinetyka allopurynolu nie ulega istotnym zmianom poza tymi wynikającymi z obniżonej funkcji nerek, co wskazuje, że modyfikacja dawkowania powinna opierać się przede wszystkim na ocenie klirensu kreatyniny, a nie wieku pacjenta. Długi okres półtrwania oksypurynolu oraz jego mechanizm wchłaniania zwrotnego w kanalikach nerkowych są kluczowe dla utrzymania terapeutycznego efektu leku w przewlekłej terapii.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakokinetyczne – Allospes 300 mg
allopurynol, Allospes, biodostępność, długotrwała terapia, faza eliminacji, funkcja nerek, klirens kreatyniny, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oksydaza aldehydowa, oksydaza ksantynowa, oksypurynol, przewód pokarmowy, rybozyd allopurynolu, rybozyd oksypurynolu, stan stacjonarny, stężenie leku w osoczu, wchłanianie zwrotne, zaburzenie czynności nerek -
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Allopurynol, stosowany w dawkach 100 mg oraz 300 mg (preparat Allospes), może wywoływać działania niepożądane wpływające na zdolności psychomotoryczne pacjentów, co ma istotne znaczenie w kontekście prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Do najważniejszych objawów należą senność, zawroty głowy oraz ataksja, które mogą powodować wydłużenie czasu reakcji, zaburzenia percepcji przestrzennej oraz koordynacji ruchowej. W praktyce klinicznej lekarz powinien zalecić pacjentom szczególną ostrożność i monitorować ich reakcję na lek, zwłaszcza w początkowym okresie terapii, aby ocenić indywidualny wpływ allopurynolu na zdolności psychomotoryczne.
W trakcie wizyt kontrolnych konieczne jest systematyczne monitorowanie występowania działań niepożądanych ze strony układu nerwowego oraz dostosowywanie zaleceń dotyczących bezpieczeństwa prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Pacjent powinien być poinformowany o konieczności powstrzymania się od prowadzenia pojazdów w przypadku wystąpienia senności, zawrotów głowy lub ataksji. Dokumentacja medyczna powinna zawierać adnotację o poinformowaniu pacjenta o ryzyku związanym z terapią allopurynolem, co ma również znaczenie formalno-prawne w kontekście ewentualnych zdarzeń drogowych. Takie podejście minimalizuje ryzyko powikłań i zwiększa bezpieczeństwo terapii.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Allospes 300 mg