Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Allospes

Stosowanie allopurynolu wymaga zachowania szczególnej ostrożności ze względu na możliwość wystąpienia poważnych działań niepożądanych. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje na temat zagrożeń oraz zalecanych środków ostrożności podczas terapii lekiem Allospes.¹

Ciężkie reakcje skórne i zespoły nadwrażliwości

Podczas stosowania allopurynolu mogą wystąpić różnorodne reakcje nadwrażliwości, w tym poważne i zagrażające życiu zespoły skórne. Do najcięższych należą: zespół nadwrażliwości (znany również jako DRESS), zespół Stevensa-Johnsona (SJS) oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN). Te stany kliniczne wymagają natychmiastowego przerwania terapii allopurynolem. U pacjentów, u których wystąpiły te reakcje, nie wolno ponownie stosować leku. W łagodzeniu skórnych reakcji nadwrażliwości korzystne może być zastosowanie glikokortykosteroidów.²

Znaczenie allelu HLA-B*5801 w rozwoju reakcji nadwrażliwości

Wykazano istotny związek między obecnością allelu HLA-B*5801 a zwiększonym ryzykiem rozwoju zespołu nadwrażliwości oraz SJS/TEN związanych z allopurynolem. Częstość występowania tego allelu znacząco różni się między populacjami etnicznymi:³

Przed rozpoczęciem leczenia allopurynolem należy rozważyć przeprowadzenie badania przesiewowego w kierunku obecności allelu HLA-B*5801 u pacjentów z grup etnicznych o wysokiej częstości występowania tego markera genetycznego. Przewlekła choroba nerek może dodatkowo zwiększać ryzyko wystąpienia reakcji nadwrażliwości u tych pacjentów.⁴

W przypadku braku możliwości przeprowadzenia genotypowania HLA-B*5801 u pacjentów pochodzenia chińskiego (Han), tajskiego lub koreańskiego, należy dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka przed rozpoczęciem leczenia. U pacjentów będących nosicielami allelu HLA-B*5801 nie należy rozpoczynać terapii allopurynolem, chyba że nie są dostępne inne opcje terapeutyczne, a korzyści przeważają nad ryzykiem.⁵

Należy podkreślić, że objawy SJS lub TEN mogą wystąpić nawet u pacjentów z negatywnym wynikiem badania w kierunku obecności HLA-B*5801, niezależnie od ich pochodzenia etnicznego. Dlatego wszyscy pacjenci wymagają ścisłej obserwacji, szczególnie w początkowym okresie leczenia.⁶

Zaburzenia czynności wątroby i nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby konieczne jest zastosowanie mniejszych dawek leku Allospes. Szczególną ostrożność należy zachować u osób z nadciśnieniem tętniczym lub niewydolnością serca leczonych diuretykami czy inhibitorami konwertazy angiotensyny, ze względu na możliwość współwystępowania zaburzeń czynności nerek.⁷

Pacjenci z przewlekłą niewydolnością nerek leczeni jednocześnie lekami moczopędnymi (szczególnie diuretykami tiazydowymi) znajdują się w grupie zwiększonego ryzyka rozwoju ciężkich reakcji nadwrażliwości, w tym SJS i/lub TEN, związanych ze stosowaniem allopurynolu.⁸

Postępowanie przy leczeniu cytotoksycznym

Przed rozpoczęciem leczenia cytotoksycznego zaleca się wyrównanie hiperurykemii i/lub hiperurykozurii za pomocą leku Allospes. Istotne jest zapewnienie prawidłowego nawodnienia pacjenta w celu utrzymania optymalnej diurezy oraz alkalizacja moczu dla zwiększenia rozpuszczalności moczanów lub kwasu moczowego.⁹

Bezobjawowa hiperurykemia

Bezobjawowa hiperurykemia generalnie nie stanowi wskazania do stosowania allopurynolu. W takich przypadkach zaleca się odpowiednie nawodnienie, dietę i leczenie przyczyny hiperurykemii.¹⁰

Postępowanie w dnie moczanowej

Nie należy rozpoczynać leczenia allopurynolem przed całkowitym ustąpieniem ostrego napadu dny, ponieważ może to sprowokować kolejne napady. W początkowym okresie leczenia allopurynolem, podobnie jak w przypadku stosowania leków moczopędnych, może wystąpić ostre dnawe zapalenie stawów.¹¹

Aby temu zapobiec, zaleca się profilaktyczne stosowanie odpowiedniego leku przeciwzapalnego lub kolchicyny przez co najmniej jeden miesiąc od rozpoczęcia terapii allopurynolem. Szczegółowe zalecenia dotyczące dawkowania oraz środków ostrożności można znaleźć w literaturze fachowej.¹²

W przypadku wystąpienia ostrego napadu dny u pacjenta już przyjmującego allopurynol, leczenie należy kontynuować bez zmiany dawki, jednocześnie podając odpowiedni lek przeciwzapalny.¹³

Zagrożenia związane z kamicą nerkową

W stanach ze znacznym zwiększeniem wytwarzania moczanów (np. w chorobach nowotworowych, podczas ich leczenia, w zespole Lescha-Nyhana) może wzrosnąć całkowite stężenie ksantyny w moczu, prowadząc do odkładania się złogów ksantynowych w drogach moczowych. Ryzyko to można zminimalizować poprzez zapewnienie właściwego nawodnienia pacjenta, co pozwala na optymalne rozcieńczenie moczu.¹⁴

Prawidłowe leczenie allopurynolem może doprowadzić do rozpuszczenia dużych kamieni moczanowych znajdujących się w miedniczkach nerkowych, co wiąże się z niewielkim ryzykiem ich przemieszczenia i zaklinowania w moczowodzie.¹⁵

Zaburzenia tarczycy

W długotrwałym badaniu otwartym zaobserwowano zwiększone wartości TSH (>5,5 µIU/ml) u pacjentów poddanych długotrwałemu leczeniu allopurynolem. Z tego powodu należy zachować ostrożność podczas stosowania leku Allospes u pacjentów z zaburzeniami czynności tarczycy.^{Nietolerancja laktozy}

Produkt leczniczy Allospes zawiera laktozę jednowodną (33 mg w tabletce 100 mg; 99 mg w tabletce 300 mg). Pacjenci z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni przyjmować tego produktu leczniczego.¹⁷¹⁸