Interakcje leku
Allospes 300 mg

Allopurynol, jako inhibitor oksydazy ksantynowej, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie ważne jest zmniejszenie dawki 6-merkaptopuryny lub azatiopryny do ¼ standardowej, aby uniknąć toksyczności, oraz monitorowanie stężenia cyklosporyny, której poziom może wzrosnąć podczas jednoczesnego stosowania z allopurynolem. W przypadku dydanozyny (300 mg/dobę) obserwuje się podwojenie Cmax i AUC, co może wymagać korekty dawki. Ponadto, allopurynol może wydłużać okres półtrwania widarabiny i hamować metabolizm teofiliny, co wymaga monitorowania stężeń tych leków. Istotne jest także monitorowanie parametrów krzepnięcia u pacjentów przyjmujących warfarynę oraz kontrola morfologii krwi podczas terapii cytostatykami, ze względu na zwiększone ryzyko hematotoksyczności.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Allopurynol, jako inhibitor oksydazy ksantynowej, może wchodzić w liczne klinicznie istotne interakcje z innymi lekami. Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla bezpiecznego stosowania leku i minimalizacji ryzyka wystąpienia działań niepożądanych. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis najważniejszych interakcji leku Allospes z innymi produktami leczniczymi.1

Interakcje z lekami immunosupresyjnymi

6-merkaptopuryna i azatiopryna są metabolizowane przy udziale oksydazy ksantynowej. Allopurynol hamuje ten enzym, co prowadzi do wydłużenia czasu działania tych leków. Przy jednoczesnym stosowaniu należy stosować tylko ¼ standardowej dawki 6-merkaptopuryny lub azatiopryny, aby uniknąć toksycznego działania tych leków.2

Podczas jednoczesnego stosowania cyklosporyny i allopurynolu może dojść do zwiększenia stężenia cyklosporyny w osoczu. Należy uwzględnić możliwość nasilenia toksyczności cyklosporyny i odpowiednio monitorować pacjenta.3

Interakcje z lekami przeciwwirusowymi

Widarabina (arabinozyd adeniny) może mieć wydłużony okres półtrwania w osoczu przy jednoczesnym podawaniu allopurynolu. Konieczna jest szczególna obserwacja pacjenta w celu wykrycia ewentualnych objawów nasilonego działania toksycznego.4

Stosowanie dydanozyny jednocześnie z allopurynolem (300 mg na dobę) u pacjentów zakażonych HIV oraz u zdrowych ochotników prowadzi do podwojenia wartości Cmax i AUC dydanozyny, bez wpływu na okres półtrwania w fazie eliminacji. Może być konieczne zmniejszenie dawki dydanozyny u pacjentów otrzymujących jednocześnie allopurynol.5

Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi

Rzadko zgłaszano przypadki nasilenia działania przeciwzakrzepowego warfaryny i innych pochodnych kumaryny podczas jednoczesnego stosowania z allopurynolem. Pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe należy dokładnie monitorować pod kątem parametrów krzepnięcia.6

Interakcje z salicylanami i lekami urykozurycznymi

Salicylany w dużych dawkach oraz leki zwiększające wydalanie kwasu moczowego (np. probenecyd) mogą przyspieszać wydalanie oksypurynolu (aktywnego metabolitu allopurynolu), który jest wydalany przez nerki podobnie jak moczany. Może to prowadzić do zmniejszenia skuteczności terapeutycznej allopurynolu. Kliniczne znaczenie tej interakcji należy oceniać indywidualnie.7

Interakcje z lekami przeciwcukrzycowymi

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, którzy przyjmują jednocześnie allopurynol i chlorpropamid, może wystąpić zwiększone ryzyko przedłużonego działania hipoglikemizującego. Powodem jest możliwa konkurencja o wydalanie w cewkach nerkowych między allopurynolem a chlorpropamidem.8

Interakcje z lekami przeciwpadaczkowymi

Allopurynol może hamować utlenianie fenytoiny w wątrobie, choć kliniczne znaczenie tej interakcji nie zostało jednoznacznie potwierdzone.9

Interakcje z teofilinią

Zgłaszano hamowanie metabolizmu teofiliny przez allopurynol. Mechanizm tej interakcji wynika z udziału oksydazy ksantynowej w metabolizmie teofiliny u człowieka. Zaleca się monitorowanie stężenia teofiliny u pacjentów rozpoczynających leczenie allopurynolem lub gdy zwiększana jest jego dawka.10

Interakcje z antybiotykami

Zaobserwowano zwiększoną częstość występowania wysypek skórnych u pacjentów przyjmujących jednocześnie ampicylinę lub amoksycylinę z allopurynolem w porównaniu do pacjentów nieprzyjmujących tych leków jednocześnie. Przyczyna tej zależności nie została ustalona, jednak zaleca się stosowanie alternatywnych antybiotyków u pacjentów leczonych allopurynolem, jeśli jest to możliwe.11

Interakcje z cytostatykami

Zaburzenia składu krwi występują częściej przy jednoczesnym podawaniu allopurynolu z cytostatykami (np. cyklofosfamid, doksorubicyna, bleomycyna, prokarbazyna, halogenki alkilowe) niż gdy leki te są stosowane oddzielnie. Z tego powodu zaleca się regularne kontrolowanie morfologii krwi.12

Interakcje z lekami moczopędnymi

Zgłaszano interakcje między allopurynolem a furosemidem, które związane były ze zwiększonym stężeniem moczanów w surowicy i zwiększonym stężeniem oksypurynolu w osoczu.13

Istnieje zwiększone ryzyko reakcji nadwrażliwości podczas jednoczesnego stosowania allopurynolu z diuretykami tiazydowymi oraz innymi lekami moczopędnymi, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.14

Interakcje z inhibitorami konwertazy angiotensyny (ACE)

Zgłaszano zwiększone ryzyko reakcji nadwrażliwości podczas jednoczesnego stosowania allopurynolu z inhibitorami ACE, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.15

Interakcje z lekami zobojętniającymi

Jednoczesne stosowanie wodorotlenku glinu może osłabiać działanie allopurynolu. Zaleca się zachowanie odstępu co najmniej 3 godzin między przyjmowaniem obu leków.16

Interakcje allopurynolu z alkoholem

Alkohol może mieć istotny wpływ na skuteczność i bezpieczeństwo terapii allopurynolem. Spożywanie alkoholu ma wpływ na metabolizm puryn i poziom kwasu moczowego w organizmie, co może bezpośrednio wpływać na efektywność leczenia allopurynolem.

Istnieją dwa główne aspekty interakcji między allopurynolem a alkoholem:

  • Alkohol, zwłaszcza piwo, może zwiększać produkcję i obniżać wydalanie kwasu moczowego, co może zmniejszać skuteczność leczenia allopurynolem w obniżaniu stężenia kwasu moczowego
  • Regularne spożywanie alkoholu może zwiększać ryzyko wystąpienia napadów dny moczanowej nawet podczas leczenia allopurynolem

Ponadto, zarówno alkohol jak i allopurynol mogą obciążać wątrobę, a jednoczesne ich stosowanie może potencjalnie zwiększać ryzyko hepatotoksyczności, szczególnie u pacjentów z wcześniej istniejącymi chorobami wątroby. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, które często współwystępują u osób przyjmujących allopurynol, spożywanie alkoholu może dodatkowo pogarszać funkcję nerek.

Tabela interakcji allopurynolu z innymi produktami leczniczymi

Lek/Grupa leków Opis interakcji Poziom istotności Zalecenia
6-merkaptopuryna, azatiopryna Allopurynol hamuje metabolizm tych leków, zwiększając ich stężenie i ryzyko toksyczności Wysoki Redukcja dawki do ¼ standardowej dawki 6-merkaptopuryny lub azatiopryny
Widarabina Wydłużenie okresu półtrwania widarabiny w osoczu Wysoki Ścisła obserwacja pod kątem objawów toksyczności
Salicylany, probenecyd Przyspieszenie wydalania oksypurynolu Umiarkowany Indywidualna ocena kliniczna, możliwa konieczność dostosowania dawki allopurynolu
Chlorpropamid Ryzyko przedłużonego działania hipoglikemizującego, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek Umiarkowany Monitorowanie glikemii, ewentualne dostosowanie dawki chlorpropamidu
Warfaryna i pochodne kumaryny Możliwe nasilenie działania przeciwzakrzepowego Umiarkowany Dokładne monitorowanie parametrów krzepnięcia (INR)
Fenytoina Możliwe hamowanie utleniania fenytoiny w wątrobie Niski Monitorowanie stężenia fenytoiny w razie potrzeby
Teofilina Hamowanie metabolizmu teofiliny Umiarkowany Monitorowanie stężenia teofiliny, szczególnie przy rozpoczęciu leczenia allopurynolem lub zmianie dawki
Ampicylina, amoksycylina Zwiększona częstość wysypek skórnych Umiarkowany Stosowanie alternatywnych antybiotyków, jeśli to możliwe
Cytostatyki (cyklofosfamid, doksorubicyna, bleomycyna, prokarbazyna) Zwiększone ryzyko zaburzeń składu krwi Wysoki Regularne kontrole morfologii krwi
Cyklosporyna Możliwe zwiększenie stężenia cyklosporyny w osoczu Umiarkowany Monitorowanie stężenia cyklosporyny i obserwacja pod kątem objawów toksyczności
Dydanozyna Podwojenie Cmax i AUC dydanozyny Wysoki Możliwa konieczność zmniejszenia dawki dydanozyny
Furosemid Zwiększenie stężenia moczanów w surowicy i oksypurynolu w osoczu Umiarkowany Monitorowanie stężenia moczanów
Diuretyki tiazydowe Zwiększone ryzyko reakcji nadwrażliwości, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek Wysoki Ostrożne stosowanie, monitorowanie pod kątem reakcji nadwrażliwości
Inhibitory ACE Zwiększone ryzyko reakcji nadwrażliwości, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek Wysoki Ostrożne stosowanie, monitorowanie pod kątem reakcji nadwrażliwości
Wodorotlenek glinu Możliwe osłabienie działania allopurynolu Niski Zachowanie odstępu co najmniej 3 godzin między przyjmowaniem leków
Alkohol Może zwiększać poziom kwasu moczowego i zmniejszać skuteczność leczenia Umiarkowany Ograniczenie spożycia alkoholu podczas terapii
  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl