nefropatia moczanowa w przebiegu leczenia białaczki
Wskazanie

Nefropatia moczanowa w przebiegu leczenia białaczki to poważne powikłanie, które powstaje w wyniku gwałtownego rozpadu dużej liczby komórek nowotworowych, najczęściej podczas wdrażania intensywnej chemioterapii. Uwolnione w wyniku tego procesu puryny są metabolizowane do kwasu moczowego, którego wysokie stężenie może prowadzić do wytrącania się kryształów moczanowych w kanalikach nerkowych, powodując ich obturację i ostrą niewydolność nerek.

Nefropatia moczanowa najczęściej występuje u pacjentów z białaczkami o dużej masie guza, szczególnie w ostrych białaczkach limfoblastycznych i niektórych chłoniakach o wysokim stopniu złośliwości. Czynnikami ryzyka są wysoka leukocytoza, znaczne powiększenie węzłów chłonnych, duża masa śledziony czy wątroby, a także wyjściowa hiperurykemia i odwodnienie.

W profilaktyce i leczeniu nefropatii moczanowej stosuje się leki hamujące produkcję kwasu moczowego, jak Milurit (allopurynol) lub Adenuric (febuksostat). W cięższych przypadkach można zastosować Fasturtec (rasburykaza) – rekombinowaną oksydazę moczanową, która szybko metabolizuje kwas moczowy do rozpuszczalnej alantoiny. Dodatkowo stosuje się intensywne nawodnienie, alkalizację moczu za pomocą wodorowęglanu sodu (Natrium bicarbonicum) oraz monitorowanie bilansu płynów i parametrów nerkowych.

Największą trudnością w leczeniu nefropatii moczanowej jest konieczność zbalansowania intensywnej terapii przeciwnowotworowej z ochroną funkcji nerek. Opóźnienie leczenia białaczki może prowadzić do progresji choroby, jednak zbyt agresywne wdrożenie chemioterapii bez odpowiedniej profilaktyki może skutkować rozwojem ostrej niewydolności nerek. Innym wyzwaniem jest właściwe nawodnienie pacjenta, szczególnie w przypadku współistniejących zaburzeń sercowo-naczyniowych czy elektrolitowych. Monitorowanie parametrów nerkowych, stężenia kwasu moczowego oraz bilansu płynów musi odbywać się w trybie ciągłym, a modyfikacje leczenia powinny być wprowadzane natychmiast w odpowiedzi na zmieniający się stan kliniczny pacjenta.