Leki w grupie
„leki przeciwnadciśnieniowe”

Leki przeciwnadciśnieniowe to grupa preparatów farmakologicznych stosowanych w leczeniu nadciśnienia tętniczego – choroby, która dotyka blisko 30% dorosłej populacji. Działają one poprzez różne mechanizmy, ale wszystkie mają na celu obniżenie ciśnienia tętniczego do wartości prawidłowych, czyli poniżej 140/90 mmHg.

Główne grupy leków przeciwnadciśnieniowych to: diuretyki, beta-adrenolityki, blokery kanału wapniowego, inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE-I), antagoniści receptora angiotensyny II (ARB/sartany) oraz alfa-adrenolityki. Każda z tych grup charakteryzuje się odmiennym mechanizmem działania i profilem działań niepożądanych.

Diuretyki (np. hydrochlorotiazyd – Hydrochlorothiazidum, indapamid – Indix, Indapen, furosemid – Furosemidum) zwiększają wydalanie sodu i wody przez nerki, co prowadzi do zmniejszenia objętości krwi krążącej i obniżenia ciśnienia tętniczego.

Beta-adrenolityki (np. metoprolol – Metocard, Betaloc, bisoprolol – Concor, Bisoratio, karwedilol – Carvedilol, Vivacor) blokują receptory beta-adrenergiczne, co prowadzi do zmniejszenia częstości akcji serca, siły skurczu mięśnia sercowego oraz wydzielania reniny.

Blokery kanału wapniowego (np. amlodypina – Amlodipine, Norvasc, werapamil – Staveran, Isoptin, diltiazem – Diltiazem, Dilzem) hamują napływ jonów wapnia do komórek mięśni gładkich naczyń, powodując ich rozkurcz i obniżenie ciśnienia tętniczego.

Inhibitory konwertazy angiotensyny (np. ramipril – Tritace, perindopril – Prestarium, lisinopril – Lisinoratio, Prinivil) blokują enzym przekształcający angiotensynę I w angiotensynę II, zmniejszając tym samym skurcz naczyń krwionośnych i obniżając ciśnienie tętnicze.

Antagoniści receptora angiotensyny II (np. losartan – Lorista, Cozaar, telmisartan – Micardis, Telmisartan, walsartan – Valsacor, Diovan) blokują receptor AT1 dla angiotensyny II, co prowadzi do rozkurczu naczyń krwionośnych i obniżenia ciśnienia tętniczego.

Alfa-adrenolityki (np. doksazosyna – Doxar, Kamiren, prazosyna – Minipress) blokują receptory alfa-adrenergiczne, co powoduje rozkurcz naczyń obwodowych i obniżenie ciśnienia tętniczego.

Największą zaletą stosowania leków przeciwnadciśnieniowych jest skuteczne obniżenie ciśnienia tętniczego, co znacząco zmniejsza ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych, takich jak zawał serca, udar mózgu czy niewydolność serca. Wiele z tych leków, oprócz działania hipotensyjnego, wykazuje dodatkowe korzystne efekty, np. kardioprotekcyjne (ACE-I, beta-blokery), nefroprotekcyjne (ACE-I, ARB) czy metaboliczne (niektóre ARB).

Największymi zagrożeniami związanymi ze stosowaniem leków przeciwnadciśnieniowych są działania niepożądane specyficzne dla poszczególnych grup. Należą do nich: zaburzenia elektrolitowe i metaboliczne przy stosowaniu diuretyków, bradykardia i maskowanie objawów hipoglikemii przy stosowaniu beta-blokerów, obrzęki kończyn dolnych przy stosowaniu blokerów kanału wapniowego, kaszel i obrzęk naczynioruchowy przy stosowaniu ACE-I oraz hiponatremia przy stosowaniu ARB. Istotnym zagrożeniem jest także nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego, szczególnie u osób starszych, co może prowadzić do zawrotów głowy, upadków czy niedokrwienia narządów.

W terapii nadciśnienia tętniczego coraz częściej stosuje się leki złożone, zawierające dwie lub więcej substancji czynnych z różnych grup, co pozwala na zwiększenie skuteczności terapii przy jednoczesnym zmniejszeniu dawek poszczególnych składników i ograniczeniu działań niepożądanych. Przykładami takich preparatów są: Triplixam (perindopril, indapamid, amlodypina), Co-Prestarium (perindopril, amlodypina) czy Telmisartan HCT (telmisartan, hydrochlorotiazyd).

Lista leków w tej grupie

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl