miażdżycowa choroba sercowo-naczyniowa
Wskazanie

Miażdżycowa choroba sercowo-naczyniowa (ASCVD, Atherosclerotic Cardiovascular Disease) to przewlekły stan zapalny, charakteryzujący się odkładaniem się blaszek miażdżycowych w ścianach tętnic. Proces ten prowadzi do zwężenia światła naczyń i ograniczenia przepływu krwi do narządów. ASCVD może obejmować tętnice wieńcowe (choroba wieńcowa), tętnice mózgowe (choroba naczyniowa mózgu) oraz tętnice obwodowe (choroba tętnic obwodowych).

Główne czynniki ryzyka ASCVD obejmują hipercholesterolemię, nadciśnienie tętnicze, cukrzycę, palenie tytoniu, otyłość oraz siedzący tryb życia. Choroba może przebiegać bezobjawowo przez wiele lat, a jej pierwsze objawy często pojawiają się dopiero po znacznym zwężeniu tętnic lub w wyniku ostrego incydentu, takiego jak zawał serca czy udar mózgu.

Leczenie ASCVD opiera się na modyfikacji czynników ryzyka oraz farmakoterapii. Podstawę leczenia stanowią statyny (np. Atoris, Roswera, Atrox, Simvasterol, Liprox), które obniżają poziom cholesterolu LDL. W przypadku niewystarczającej skuteczności statyn lub ich nietolerancji stosuje się ezetymib (Ezetrol, Ezehron) lub inhibitory PCSK9 (Repatha, Praluent). Dodatkowo stosuje się leki przeciwpłytkowe, takie jak kwas acetylosalicylowy (Acard, Polocard) lub klopidogrel (Plavix, Areplex), aby zapobiec tworzeniu się zakrzepów.

W terapii ASCVD istotne są również leki obniżające ciśnienie tętnicze, takie jak inhibitory ACE (Prestarium, Enarenal), sartany (Lorista, Valsacor), beta-blokery (Betaloc, Concor) oraz diuretyki (Indapamid, Hydrochlorothiazyd). W przypadku współistniejącej cukrzycy zaleca się stosowanie leków hipoglikemizujących, ze szczególnym uwzględnieniem tych o udowodnionym działaniu kardioprotekcyjnym, jak inhibitory SGLT-2 (Forxiga, Jardiance) czy agoniści receptora GLP-1 (Victoza, Trulicity).

Największe trudności w leczeniu ASCVD związane są z koniecznością długotrwałej, wielolekowej terapii, co może prowadzić do problemów z przestrzeganiem zaleceń przez pacjentów. Wyzwaniem jest również optymalizacja leczenia przy współistniejących chorobach, takich jak przewlekła choroba nerek czy cukrzyca. Ponadto, mimo intensywnego leczenia, u niektórych pacjentów występuje tzw. ryzyko resztkowe, związane z czynnikami genetycznymi czy procesami zapalnymi, co wymaga indywidualizacji terapii i niekiedy stosowania nowoczesnych, kosztownych leków.

W przypadku zaawansowanej ASCVD konieczne może być leczenie inwazyjne, takie jak angioplastyka z implantacją stentu czy pomostowanie aortalno-wieńcowe. Kluczowe znaczenie ma jednak wczesna identyfikacja pacjentów z wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym i wdrożenie odpowiedniej profilaktyki, zanim dojdzie do rozwoju poważnych powikłań choroby miażdżycowej.