Staveran 80
Tabletki powlekane, 80 mg
Lek zawiera werapamil chlorowodorek oraz substancje pomocnicze, takie jak laktoza jednowodna i żółcień pomarańczowa. Stosowany jest w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz różnych postaci choroby wieńcowej, w tym dławicy piersiowej. Ponadto znajduje zastosowanie w terapii zaburzeń rytmu serca, takich jak napadowy częstoskurcz nadkomorowy czy migotanie przedsionków. Preparat przeznaczony jest dla dorosłych, dzieci i młodzieży.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
- choroba wieńcowa
- dławica po zawale mięśnia sercowego bez niewydolności serca
- dławica Prinzmetala
- migotanie przedsionków
- nadciśnienie tętnicze
- napadowy częstoskurcz nadkomorowy
- niestabilna dławica piersiowa
- przewlekła stabilna dławica piersiowa
- trzepotanie przedsionków z szybkim przewodzeniem przedsionkowo-komorowym
- zaburzenia rytmu serca
-
Działania niepożądane
Werapamil chlorowodorek, substancja czynna leku Staveran 80, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które obejmują przede wszystkim układ sercowo-naczyniowy, nerwowy oraz żołądkowo-jelitowy. Do najczęściej obserwowanych należą ból głowy, zawroty głowy, zaparcia, nudności, bóle brzucha, rzadkoskurcz, częstoskurcz, kołatanie serca, niedociśnienie tętnicze, zaczerwienienie skóry, obrzęki obwodowe oraz uczucie zmęczenia. Szczególną uwagę należy zwrócić na poważne zaburzenia kardiologiczne, takie jak bloki przedsionkowo-komorowe (I°, II°, III°), zatrzymanie akcji węzła zatokowego, asystolię oraz niewydolność serca, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Werapamil może również indukować poważne reakcje neurologiczne, w tym zaburzenia pozapiramidowe, napady drgawkowe oraz porażenie czterokończynowe, zwłaszcza w kontekście interakcji z kolchicyną.
W zakresie działań niepożądanych ze strony układu żołądkowo-jelitowego najczęściej występują zaparcia, nudności i bóle brzucha, natomiast rzadziej biegunka, wymioty, suchość błony śluzowej jamy ustnej oraz dyskomfort w jamie brzusznej. Istotnym powikłaniem jest niedrożność jelit oraz przerost dziąseł przy długotrwałym stosowaniu. Werapamil może także wywoływać liczne reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i rumień wielopostaciowy, które stanowią zagrożenie życia. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się podwyższenie stężenia prolaktyny, aktywności enzymów wątrobowych oraz cechy uszkodzenia komórek wątrobowych, a także hiperkaliemię. Zaleca się zgłaszanie wszystkich podejrzewanych działań niepożądanych do odpowiednich organów nadzoru farmakologicznego w celu monitorowania bezpieczeństwa stosowania leku.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Działania niepożądane – Staveran 80 80 mg
asystolia, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, częstoskurcz, drżenie mięśni, duszność, ginekomastia, hiperkaliemia, hiperprolaktynemia, kołatanie serca, mlekotok, napad drgawkowy, niedociśnienie tętnicze, niedowład czterokończynowy, niedrożność jelit, niewydolność nerek, niewydolność serca, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, obrzęk płuc, parestezja, przerost dziąseł, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, rzadkoskurcz, skurcz oskrzeli, substancja czynna, szum uszny, uszkodzenie wątroby, werapamil, wymioty, zaburzenia erekcji, zaburzenia kardiologiczne, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia widzenia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaparcia, zatrzymanie węzła zatokowego, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona -
Profil bezpieczeństwa leku
Werapamil wykazuje istotne właściwości farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które wymagają szczególnej ostrożności w określonych grupach pacjentów. U kobiet karmiących lek i jego metabolity przenikają do mleka matki, dostarczając dziecku 0,1-1% dawki matki, co może wiązać się z ryzykiem ciężkich działań niepożądanych u noworodków i niemowląt. U seniorów zaleca się stosowanie obniżonych dawek (np. Staveran 40) ze względu na zwiększoną podatność na zaburzenia przewodzenia serca oraz częstsze występowanie zespołu chorego węzła zatokowego. W przypadku pacjentów z niewydolnością wątroby metabolizm werapamilu jest upośledzony, co skutkuje nasilonym i przedłużonym działaniem leku, dlatego konieczne jest rozpoczynanie terapii od niskich dawek i dokładne monitorowanie.
Werapamil może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, zwłaszcza na początku leczenia, przy zmianie dawki lub leku oraz w połączeniu z alkoholem, który dodatkowo może nasilać jego działanie poprzez zwiększenie stężenia alkoholu we krwi i opóźnienie jego eliminacji. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, mimo braku istotnego wpływu na farmakokinetykę, zaleca się ostrożność i ścisłe monitorowanie, gdyż werapamil nie jest usuwany przez hemodializę. Wskazane jest zatem indywidualne dostosowanie dawki i uważna obserwacja w celu minimalizacji ryzyka działań niepożądanych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Profil bezpieczeństwa leku – Staveran 80 80 mg
-
Przeciwwskazania
Staveran 80 zawiera 80 mg werapamilu chlorowodorku w formie tabletek powlekanych i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na werapamil lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (45 mg) oraz żółcień pomarańczową (E110, 0,10 mg). Leku nie należy stosować u chorych ze wstrząsem kardiogennym, blokiem przedsionkowo-komorowym II° lub III° (z wyjątkiem pacjentów ze stymulatorem serca), zespołem chorego węzła zatokowego (również z wyjątkiem stymulatora), a także u osób z niewydolnością serca z frakcją wyrzutową (EF) poniżej 35% lub ciśnieniem zaklinowania w tętnicy płucnej powyżej 20 mmHg, chyba że niewydolność jest wtórna do częstoskurczu nadkomorowego. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z migotaniem lub trzepotaniem przedsionków z dodatkowymi drogami przewodzenia (zespół WPW, LGL), ze względu na ryzyko groźnych tachyarytmii komorowych, w tym migotania komór.
Stosowanie Staveranu 80 jest przeciwwskazane w połączeniu z dożylnymi beta-blokerami ze względu na ryzyko ciężkiej depresji układu przewodzącego serca, bradykardii i hipotensji, a także z iwabradyną, co może prowadzić do nadmiernego zwolnienia akcji serca. Leczenie należy przerwać w przypadku rozwoju objawów niewydolności serca, istotnej bradykardii (<50 uderzeń/min), nowych zaburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego lub reakcji nadwrażliwości. U pacjentów z graniczną frakcją wyrzutową (35-40%), łagodną do umiarkowanej niewydolnością serca, zaburzeniami przewodzenia I stopnia lub łagodną dysfunkcją węzła zatokowego, decyzja o terapii powinna być podjęta po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka, z rozważeniem alternatywnych metod leczenia.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przeciwwskazania – Staveran 80 80 mg
akcja serca, beta-bloker, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, ciśnienie zaklinowania, częstoskurcz nadkomorowy, dodatkowa droga przewodzenia, dysfunkcja węzła zatokowego, frakcja wyrzutowa, frakcja wyrzutowa lewej komory, iwabradyna, laktoza jednowodna, migotanie komór, migotanie przedsionków, niewydolność serca, tachyarytmia komorowa, werapamilu chlorowodorek, wstrząs kardiogenny, zaburzenie przewodzenia, zespół chorego węzła zatokowego, zespół Lowna-Ganonga-Levine’a, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a, żółcień pomarańczowa -
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa werapamilu, substancji czynnej leku Staveran, obejmowały ocenę toksyczności przewlekłej, działania teratogennego, genotoksycznego oraz rakotwórczego. W badaniach na szczurach i psach rasy Beagle stosowano dawki od 10 mg/kg do 85 mg/kg masy ciała, wykazując dobrą tolerancję leku. Objawy toksyczności, takie jak bradykardia, zwolnienie przewodnictwa przedsionkowo-komorowego oraz obniżenie ciśnienia tętniczego, pojawiły się jedynie przy dawkach toksycznych ≥60 mg/kg u psów. Zaobserwowano również odwracalny przerost dziąseł. Badania teratogenności na królikach (5-15 mg/kg) i szczurach (15-60 mg/kg) nie wykazały działania teratogennego, choć dawki toksyczne powyżej 60 mg/kg indukowały embriotoksyczność, zwiększając resorpcję płodów. U szczurów dawka 6-krotnie wyższa od ludzkiej (60 mg/kg) powodowała letalność zarodka i opóźnienie rozwoju płodu, prawdopodobnie związane z niedociśnieniem i zmniejszonym przyrostem masy ciała samic. Brak jest odpowiednich badań u kobiet w ciąży.
Ocena genotoksyczności werapamilu przeprowadzona za pomocą testu Amesa, testu aberracji chromosomalnej, testu indukcji siostrzanych chromatyd oraz testu transformacji komórkowej nie wykazała działania mutagennego ani zdolności do wywoływania zmian nowotworowych. Długoterminowe badanie rakotwórczości na szczurach, którym podawano dawki od 10 mg/kg do 120 mg/kg przez 24 miesiące, nie potwierdziło potencjału rakotwórczego substancji. Wyniki te wskazują na korzystny profil bezpieczeństwa werapamilu w kontekście długotrwałego stosowania, jednak konieczne jest zachowanie ostrożności przy stosowaniu dawek przekraczających zakres terapeutyczny oraz brak danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa w ciąży.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Staveran 80 80 mg
aberracja chromosomalna, bradykardia, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, indukcja siostrzanych chromatyd, komórka embrionalna, letalność zarodkowa, limfocyt ludzki, niedociśnienie tętnicze, opóźnienie rozwoju płodu, przerost dziąseł, przewodnictwo przedsionkowo-komorowe, resorpcja płodu, szpik kostny, test Amesa, toksyczność przewlekła, transformacja komórkowa, werapamil -
Skład i postać leku
Staveran jest lekiem zawierającym werapamil chlorowodorek w dawkach 40 mg, 80 mg oraz 120 mg, dostępnym w formie tabletek powlekanych. Każda dawka różni się nie tylko zawartością substancji czynnej, ale także składem substancji pomocniczych, w tym ilością laktozy jednowodnej (od 19,99 mg do 45 mg) oraz obecnością barwników: lak z żółcienią pomarańczową (E110) w dawce 40 mg, żółcień pomarańczowa (E110) w dawce 80 mg oraz żółcień chinolinowa (E104) w dawce 120 mg. Tabletki różnią się również wyglądem i kolorem, co ułatwia ich identyfikację kliniczną. Substancje pomocnicze obejmują składniki rdzenia (m.in. żelatyna, celuloza krystaliczna, talk) oraz otoczki (hypromeloza, makrogol 6000, tytanu dwutlenek), co może mieć znaczenie przy ocenie potencjalnych reakcji alergicznych lub nietolerancji u pacjentów.
Lek jest pakowany w blistry z folii Aluminium/PVC, dostępne w opakowaniach po 20 lub 60 tabletek, z zaleceniem przechowywania w oryginalnym opakowaniu, chroniącym przed światłem, w temperaturze nieprzekraczającej 25°C. Okres ważności wynosi 3 lata. Nie ma specjalnych wymagań dotyczących przygotowania leku do podania, co ułatwia jego stosowanie w praktyce klinicznej. Znajomość różnic w składzie pomocniczym i dawkowaniu jest istotna dla optymalizacji terapii werapamilem, zwłaszcza u pacjentów z alergiami lub nietolerancją na składniki pomocnicze.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Skład i postać leku – Staveran 80 80 mg
-
Specjalne ostrzeżenia
Werapamil, substancja czynna preparatu Staveran, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu u pacjentów z ostrym zawałem mięśnia sercowego, zwłaszcza przy rzadkoskurczu, niedociśnieniu tętniczym (ciśnienie skurczowe <90 mmHg) oraz zaburzeniach czynności lewej komory. U chorych z niewydolnością serca i frakcją wyrzutową >35% konieczne jest wyrównanie stanu klinicznego przed terapią. Lek wpływa na przewodzenie przedsionkowo-komorowe, co może prowadzić do bloków II° i III° oraz rzadkoskurczu, szczególnie u osób z zespołem chorego węzła zatokowego. Wystąpienie bloku przedsionkowo-komorowego II° lub III° stanowi przeciwwskazanie do stosowania werapamilu i wymaga natychmiastowego odstawienia leku. Monitorowanie jest wskazane także przy bloku I°, bradykardii <50/min, tachykardii komorowej (QRS ≥0,12 s) oraz niedociśnieniu tętniczym.
Interakcje farmakologiczne werapamilu obejmują nasilenie działania z β-adrenolitykami i lekami przeciwarytmicznymi, co może skutkować blokiem przedsionkowo-komorowym wyższego stopnia, nasilonym bradyarytmiom, niewydolnością serca i niedociśnieniem. Współstosowanie z digoksyną wymaga redukcji dawki digoksyny z uwagi na ryzyko toksyczności. Ostrożność jest także wskazana przy łącznym podawaniu z inhibitorami reduktazy HMG-CoA (statynami) z powodu ryzyka miopatii. U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby i nerek konieczne jest monitorowanie stężenia leku, gdyż klirens może być zmniejszony, a werapamil nie jest usuwany podczas hemodializy. Preparaty Staveran zawierają laktozę jednowodną (19,99–45 mg/tabletkę) oraz barwniki (E104, E110), które mogą wywoływać reakcje alergiczne i są przeciwwskazane u pacjentów z dziedziczną nietolerancją galaktozy.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Specjalne ostrzeżenia – Staveran 80
asystolia, beta-adrenolityk, blok dwuwiązkowy, blok jednowiązkowy, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, digoksyna, dystrofia mięśniowa Duchenne’a, dziedziczna nietolerancja galaktozy, frakcja wyrzutowa, hemodializa, inhibitor reduktazy HMG-CoA, lek przeciwarytmiczny, miastenia, miopatia, niedobór laktazy, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, rzadkoskurcz, schyłkowa niewydolność nerek, statyna, tachykardia komorowa, werapamil, węzeł przedsionkowo-komorowy, węzeł zatokowo-przedsionkowy, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie przewodzenia, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego, zespół Lamberta-Eatona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy -
Właściwości farmakodynamiczne
Staveran, zawierający werapamil chlorowodorek w dawkach 40 mg, 80 mg i 120 mg, jest selektywnym antagonistą kanałów wapniowych o działaniu bezpośrednio nasercowym (kod ATC: C08DA01). Mechanizm działania polega na hamowaniu napływu jonów wapnia przez wolne kanały błonowe w komórkach mięśnia sercowego oraz mięśniówki gładkiej naczyń, co prowadzi do zwolnienia przewodzenia przedsionkowo-komorowego i wydłużenia okresu refrakencji w węźle przedsionkowo-komorowym. Werapamil skutecznie zmniejsza częstość akcji komór u pacjentów z trzepotaniem i migotaniem przedsionków oraz przerywa pobudzenie nawrotne w napadowych częstoskurczach nadkomorowych (PSVT), nie wpływając na przewodzenie dodatkowymi drogami ani na czas trwania potencjału czynnościowego przedsionków i przewodzenia wewnątrzkomorowego.
Farmakodynamicznie werapamil obniża obciążenie następcze poprzez rozszerzenie naczyń obwodowych oraz wykazuje ujemne działanie inotropowe, które u większości pacjentów jest kompensowane zmniejszeniem obciążenia następczego, co pozwala na utrzymanie wskaźnika sercowego. Jednak u pacjentów z umiarkowaną do ciężkiej niewydolnością serca, charakteryzującą się ciśnieniem zaklinowania w tętnicy płucnej >20 mmHg oraz frakcją wyrzutową <30%, stosowanie werapamilu może prowadzić do ostrego pogorszenia niewydolności serca. Lek jest skuteczny w regulacji rytmu serca w zaburzeniach takich jak trzepotanie i migotanie przedsionków oraz napadowe częstoskurcze nadkomorowe, jednak wymaga ostrożności u pacjentów z zaawansowaną dysfunkcją lewej komory.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakodynamiczne – Staveran 80 80 mg
antagonista wapnia, chlorowodorek werapamilu, ciśnienie zaklinowania w tętnicy płucnej, dysfunkcja lewej komory, działanie inotropowe ujemne, działanie naczyniowe, frakcja wyrzutowa, jon wapnia, komórka mięśnia sercowego, mięśniówka gładka naczyń krwionośnych, migotanie przedsionków, napadowy częstoskurcz nadkomorowy, niewydolność serca, obciążenie następcze, okres refrakcji, organiczna choroba serca, pobudzenie nawrotne, potencjał czynnościowy przedsionków, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, przewodzenie wewnątrzkomorowe, rytm zatokowy, skurcz tętnic obwodowych, trzepotanie przedsionków, układ przewodzący serca, węzeł przedsionkowo-komorowy, węzeł zatokowo-przedsionkowy -
Właściwości farmakokinetyczne
Werapamil chlorowodorek, substancja czynna preparatu Staveran 80, jest podawany doustnie w formie mieszaniny racemicznej enancjomerów R i S. Charakteryzuje się wysokim wchłanianiem (>90%) z jelita cienkiego, jednak biodostępność systemowa wynosi 22% dla formy o niemodyfikowanym uwalnianiu i około 33% dla formy o przedłużonym uwalnianiu, z dwukrotnym wzrostem biodostępności podczas terapii wielodawkowej. Maksymalne stężenia w osoczu osiągane są odpowiednio po 1-2 godzinach (forma niemodyfikowana) i 4-5 godzinach (forma przedłużona), a dla metabolitu norwerapamil po 1 i 5 godzinach. Werapamil wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (~90%) oraz szeroką dystrybucję (1,8-6,8 l/kg). Metabolizm wątrobowy jest intensywny, z udziałem izoenzymów CYP3A4, CYP1A2, CYP2C8, CYP2C9 i CYP2C18, prowadząc do powstania 12 metabolitów, z których norwerapamil stanowi około 6% wydalanego leku i wykazuje 10-20% aktywności farmakologicznej związku macierzystego. Okres półtrwania eliminacyjnego wynosi 3-7 godzin, z możliwością wydłużenia u osób starszych i pacjentów z niewydolnością wątroby.
Werapamil jest wydalany głównie przez nerki (około 50% dawki w ciągu 24 godzin, z 3-4% w postaci niezmienionej) oraz częściowo z kałem (do 16% dawki). Zaburzenia czynności nerek nie wpływają istotnie na farmakokinetykę leku, a zarówno werapamil, jak i norwerapamil nie są efektywnie usuwane przez hemodializę. U pacjentów z niewydolnością wątroby obserwuje się wydłużenie okresu półtrwania i zmniejszenie klirensu. Dane dotyczące populacji pediatrycznej wskazują na nieco niższe stężenia w stanie stacjonarnym w porównaniu do dorosłych. Działanie hipotensyjne werapamilu nie wykazuje zależności od wieku pacjenta, co jest istotne przy doborze terapii u osób w podeszłym wieku.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakokinetyczne – Staveran 80 80 mg
biodostępność systemowa, CYP1A2, CYP2C18, CYP2C8, CYP2C9, CYP3A4, cytochrom P450, dealkilacja, działanie hipotensyjne, efekt pierwszego przejścia, enancjomer, hemodializa, klirens całkowity, mieszanina racemiczna, nadciśnienie tętnicze, norwerapamil, objętość dystrybucji, okres półtrwania, schyłkowa niewydolność nerek, stan stacjonarny, uwalnianie przedłużone, werapamilu chlorowodorek, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby