nadwrażliwość kontaktowa

Nadwrażliwość kontaktowa, znana również jako alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, to reakcja immunologiczna typu opóźnionego (IV), która występuje po ekspozycji skóry na substancje uczulające. Jest to jedna z najczęstszych dermatoz zawodowych, dotykająca około 15-20% populacji ogólnej.

W patogenezie nadwrażliwości kontaktowej kluczową rolę odgrywają limfocyty T. Proces uczulenia składa się z dwóch faz: fazy indukcji (pierwszego kontaktu z alergenem) oraz fazy efektorowej (ponownej ekspozycji). Substancje o małej masie cząsteczkowej (hapteny) przenikają przez skórę, łączą się z białkami gospodarza i są prezentowane limfocytom T przez komórki Langerhansa, inicjując reakcję zapalną.

Klinicznie nadwrażliwość kontaktowa objawia się rumieniem, obrzękiem, pęcherzykami i świądem w miejscu kontaktu z alergenem. W przypadkach przewlekłych dochodzi do lichenifikacji, złuszczania i pękania skóry. Do najczęstszych alergenów kontaktowych należą metale (nikiel, chrom, kobalt), substancje zapachowe, konserwanty, żywice oraz niektóre leki stosowane miejscowo.

Diagnostyka obejmuje szczegółowy wywiad oraz testy płatkowe, które pozostają złotym standardem w rozpoznawaniu nadwrażliwości kontaktowej. Leczenie polega przede wszystkim na identyfikacji i eliminacji alergenu, stosowaniu miejscowych glikokortykosteroidów oraz preparatów nawilżających. W przypadkach ciężkich konieczne może być włączenie immunosupresji ogólnoustrojowej.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl