kumulacja substancji czynnej
Kumulacja substancji czynnej to zjawisko polegające na gromadzeniu się leku w organizmie, gdy kolejne dawki są przyjmowane przed całkowitym wydaleniem poprzedniej. Proces ten występuje, gdy szybkość eliminacji substancji czynnej jest wolniejsza niż częstotliwość jej podawania.
Z punktu widzenia farmakologii klinicznej, kumulacja może prowadzić do zwiększonego stężenia leku w osoczu, przekraczającego zakres terapeutyczny, co wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych lub toksyczności. Szczególnie narażeni są pacjenci z zaburzeniami funkcji nerek lub wątroby, gdzie procesy metabolizmu i wydalania leków są upośledzone.
Zjawisko kumulacji jest istotnym czynnikiem przy ustalaniu schematów dawkowania leków o długim okresie półtrwania. W praktyce klinicznej stosuje się strategie zapobiegania nadmiernej kumulacji, takie jak dostosowanie dawki, wydłużenie odstępów między kolejnymi dawkami lub monitoring stężenia leku we krwi w przypadku substancji o wąskim indeksie terapeutycznym.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Lek Aescin, zawierający alfa-escynę w dawce 20 mg w postaci tabletek powlekanych, jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze, a także u osób z ciężką niewydolnością nerek. Ze względu na metabolizm i wydalanie alfa-escyny przez nerki, stosowanie leku w zaawansowanej niewydolności nerek może prowadzić do kumulacji substancji i zwiększonego ryzyka działań niepożądanych. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i potencjalnego ryzyka dla płodu oraz dziecka.
alfa-escyna, alternatywna metoda terapeutyczna, ciąża, działanie niepożądane, karmienie piersią, kumulacja substancji czynnej, metabolizm leku, nadwrażliwość na substancję czynną, niewydolność nerek, przeciwwskazanie bezwzględne, przenikanie substancji czynnej, reakcja anafilaktyczna, stosunek korzyści do ryzyka, tabletka powlekana, umiarkowana niewydolność nerek -
Leksykon leków
W przypadku przepisywania cynakalcetu (Cinacalcet Sandoz) kobietom w wieku rozrodczym, planującym ciążę, będącym w ciąży lub karmiącym piersią, należy uwzględnić brak danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania tego leku w ciąży. Badania przedkliniczne na szczurach i królikach nie wykazały bezpośredniego działania teratogennego ani negatywnego wpływu na przebieg ciąży, porodu czy rozwój pourodzeniowy potomstwa. Jedynym niekorzystnym efektem było zmniejszenie masy ciała płodów szczurzych przy dawkach toksycznych dla samic, co sugeruje efekt pośredni. Stosowanie cynakalcetu w ciąży powinno być rozważane wyłącznie wtedy, gdy korzyści terapeutyczne dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu.
badania przedkliniczne, badania toksykologiczne, bezpieczeństwo cynakalcetu, cynakalcet, efekt teratogenny, ekspozycja na lek, kumulacja substancji czynnej, płodność, przenikanie do mleka kobiecego, stosunek korzyści do ryzyka, terapia cynakalcetem, toksyczność, wiek rozrodczy -
Leksykon leków
Fenistil (dimetyndenu maleinian) w postaci kropli doustnych o stężeniu 1 mg/ml jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub na substancje pomocnicze, takie jak kwas benzoesowy i glikol propylenowy. Szczególną grupą ryzyka są noworodki do ukończenia pierwszego miesiąca życia, zwłaszcza wcześniaki, ze względu na niedojrzałość enzymatyczną i zwiększone ryzyko kumulacji leku oraz działań niepożądanych. W takich przypadkach należy rozważyć alternatywne metody leczenia lub preparaty zatwierdzone do stosowania w tej grupie wiekowej.
czynnik ryzyka, dawkowanie leku, dimetyndenu maleinian, działanie niepożądane, Fenistil, glikol propylenowy, interakcja lekowa, krople doustne, kumulacja substancji czynnej, kwas benzoesowy, leczenie przeciwhistaminowe, metabolizm leków, nadwrażliwość na substancję czynną, przeciwwskazanie, przeciwwskazanie u noworodków, przedawkowanie, substancja przeciwhistaminowa, wcześniak -
Leksykon leków
Przed zastosowaniem leku Salofalk w postaci granulatu o przedłużonym uwalnianiu (dawki 1000 mg, 1,5 g lub 3 g) konieczna jest szczegółowa ocena przeciwwskazań, aby zapewnić bezpieczeństwo terapii mesalazyną. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na mesalazynę, kwas salicylowy i jego pochodne oraz substancje pomocnicze, takie jak aspartam i sacharoza. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby i nerek ze względu na ryzyko kumulacji substancji czynnej i jej metabolitów. Zawartość aspartamu w dawkach 1000 mg, 1,5 g i 3 g wynosi odpowiednio 2 mg, 3 mg i 6 mg, natomiast sacharozy 0,08 mg, 0,12 mg i 0,24 mg, co ma znaczenie u pacjentów z fenyloketonurią oraz nietolerancją fruktozy lub zaburzeniami wchłaniania cukrów.
aspartam, fenyloalanina, fenyloketonuria, granulat o przedłużonym uwalnianiu, kumulacja substancji czynnej, kwas salicylowy, lek przeciwzapalny, mesalazyna, nadwrażliwość na mesalazynę, nadwrażliwość na substancje pomocnicze, nadwrażliwość na sulfonamidy, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, reakcja krzyżowa, sacharoza, salicylany, substancja pomocnicza, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy -
Leksykon leków
Dawkowanie diazepamu (Relanium) wymaga indywidualnego doboru i rozpoczynania terapii od najmniejszej skutecznej dawki. W leczeniu stanów lękowych u dorosłych zaleca się 2 mg trzy razy na dobę, z maksymalną dawką do 30 mg/dobę w dawkach podzielonych. W bezsenności związanej ze stanami lękowymi stosuje się 5-15 mg przed snem, nie przekraczając 15 mg/dobę i limitu 4 tygodni terapii. W przypadku skurczów mięśni dawki wahają się od 2 do 15 mg/dobę, a w spastyczności ośrodkowej od 2 do 60 mg/dobę. U dzieci (6-12 lat) początkowa dawka to 5 mg dwa razy na dobę, a u młodzieży (12-18 lat) 10 mg dwa razy na dobę, z maksymalną dawką 40 mg/dobę. U osób starszych i osłabionych dawka nie powinna przekraczać połowy standardowej, a u pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby konieczne jest indywidualne zmniejszenie dawki. Terapia powinna być prowadzona możliwie najkrócej, z uwzględnieniem stopniowego odstawiania, aby uniknąć zespołu odstawienia i zjawiska „z odbicia”.
benzodiazepina o długim czasie działania, benzodiazepina o krótkim czasie działania, bezsenność, dawka podzielona, diazepam, kumulacja substancji czynnej, odstawienie alkoholu, premedykacja przed znieczuleniem, przedawkowanie, Relanium, skurcz mięśni, spastyczność pochodzenia ośrodkowego, stan lękowy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół odstawienia, zjawisko z odbicia -
Leksykon leków
Zolpidem Vitabalans w dawce 10 mg jest przeciwwskazany u pacjentów z miastenią, zespołem bezdechu sennego, ciężką niewydolnością oddechową oraz ciężką niewydolnością wątroby. W miastenii lek może nasilać osłabienie mięśniowe i ryzyko niewydolności oddechowej poprzez depresję ośrodkowego układu nerwowego. U chorych z zespołem bezdechu sennego zolpidem zwiększa ryzyko wydłużenia i nasilenia epizodów bezdechu przez relaksację mięśni gardła. W przypadku niewydolności oddechowej lek może pogłębiać hipowentylację, hiperkapnię i hipoksemię, a u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby dochodzi do kumulacji leku i metabolitów, co zwiększa ryzyko przedłużonego działania sedacyjnego i powikłań, takich jak śpiączka wątrobowa.
bezdech senny, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, desaturacja, działanie sedacyjne, hipowentylacja, kumulacja substancji czynnej, metabolizm leku, metabolizm wątrobowy, miastenia, nadwrażliwość na lek, napęd oddechowy, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, okres półtrwania leku, osłabienie mięśni szkieletowych, ośrodkowy układ nerwowy, płytka nerwowo-mięśniowa, POChP, przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe, przewlekła choroba układu oddechowego, przewlekłe zaburzenie oddychania, reakcja anafilaktyczna, relaksacja mięśni gardła, śpiączka wątrobowa, zaburzenie czynności wątroby, zatrzymanie oddychania, zolpidem, zwężenie dróg oddechowych -
Leksykon substancji czynnych
Rylmenidyna, stosowana w preparatach takich jak Rilmenidine Grindeks czy Tenaxum, jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, ciężką depresją oraz ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny < 15 ml/min). Ze względu na metabolizm i wydalanie przez nerki, u pacjentów z ciężką dysfunkcją nerek istnieje ryzyko kumulacji leku i powikłań. Ponadto, preparat Tenaxum zawiera 47 mg laktozy na tabletkę, co stanowi dodatkowe przeciwwskazanie u osób z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Brak danych klinicznych w grupie pacjentów z ciężką niewydolnością nerek podkreśla konieczność ostrożności w kwalifikacji do terapii.
badanie kliniczne, choroba współistniejąca, ciężka depresja, ciężka niewydolność nerek, działanie niepożądane, farmakoterapia pacjenta, interakcja lekowa, klirens kreatyniny, kumulacja substancji czynnej, laktoza, lek hipotensyjny, metabolizm leku, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, objaw depresyjny, ośrodkowy układ nerwowy, reakcja nadwrażliwości, rylmenidyna, sultopryd, tenaxum, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy -
Leksykon leków
Amorolfina, jako substancja czynna lakieru do paznokci Funtrol (50 mg/ml), wykazuje wysoką zdolność penetracji przez płytkę paznokciową, co umożliwia dotarcie do głębokich warstw i łożyska paznokcia, gdzie lokalizują się patogeny grzybicze. Farmakokinetyka amorolfiny charakteryzuje się minimalnym wchłanianiem ogólnoustrojowym, co znacząco redukuje ryzyko działań niepożądanych systemowych. Ponadto, brak kumulacji substancji czynnej podczas długotrwałej terapii potwierdza bezpieczeństwo stosowania Funtrolu w przewlekłym leczeniu grzybic paznokci, które często wymagają wielomiesięcznej terapii.
amorolfina, chlorowodorek amorolfiny, działanie niepożądane, ekspozycja ogólnoustrojowa, eradykacja patogenów, Funtrol, gradient stężeń, grzybica paznokci, infekcja, kumulacja substancji czynnej, lakier do paznokci leczniczy, lek przeciwgrzybiczny, łożysko paznokciowe, patogen grzybiczny, płytka paznokciowa, stężenie terapeutyczne, wchłanianie ogólnoustrojowe, zakażenie -
Leksykon leków
Anagrelid Aurovitas, zawierający chlorowodorek jednowodny anagrelidu, charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną (≥70%) oraz szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) około 1 godziny po podaniu na czczo. Spożycie pokarmu obniża Cmax anagrelidu o 14%, jednocześnie zwiększając całkowite narażenie (AUC) o 20%, natomiast Cmax aktywnego metabolitu 3-hydroksyanagrelidu zmniejsza się o 29% bez istotnej zmiany AUC. Metabolizm leku odbywa się głównie przez enzym CYP1A2, przekształcający anagrelid do aktywnego 3-hydroksyanagrelidu, który następnie ulega dalszemu metabolizmowi do nieaktywnego 2-amino-5,6-dichloro-3,4-dihydrochinazoliny. Interakcje z induktorami CYP1A2, np. omeprazolem (40 mg/dobę), powodują istotne obniżenie parametrów farmakokinetycznych anagrelidu (AUC o 26-27%, Cmax o 36%) oraz metabolitu (AUC o 13-14%, Cmax o 18%). Okres półtrwania anagrelidu wynosi około 1,3 godziny, co eliminuje ryzyko kumulacji przy standardowym dawkowaniu. Wydalanie leku w formie niezmienionej z moczem jest minimalne (<1%), natomiast metabolit 2-amino-5,6-dichloro-3,4-dihydrochinazolina jest wydalany w 18-35% dawki.
2-amino-5, 3-hydroksyanagrelid, 4-dihydrochinazolina, 6-dichloro-3, aktywny metabolit, AUC, autoindukcja, badanie farmakokinetyczne, biodostępność, chlorowodorek anagrelidu, Cmax, CYP1A2, droga eliminacji, eliminacja leku, farmakokinetyka anagrelidu, induktor CYP1A2, kumulacja substancji czynnej, liniowość farmakokinetyczna, metabolizm anagrelidu, metabolizm wątrobowy, nadpłytkowość samoistna, okres półtrwania, omeprazol, podanie doustne, wydalanie nerkowe -
Leksykon leków
Racekadotryl, substancja czynna leku Racedryl dostępnego w postaci granulatu do zawiesiny doustnej (10 mg/saszetka), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym oraz brakiem kumulacji przy wielokrotnym stosowaniu. Maksymalne zahamowanie aktywności enkefalinazy w osoczu osiąga 90% po 2 godzinach od dawki 1,5 mg/kg i utrzymuje się około 8 godzin, a okres półtrwania wynosi około 3 godziny. Lek ulega szybkiemu metabolizmowi do aktywnego metabolitu tiorfanu, który wiąże się w 90% z białkami osocza, głównie albuminami. Objętość dystrybucji wynosi 66,4 l, a stężenie substancji w osoczu jest trzykrotnie wyższe niż w pełnej krwi, co wskazuje na niewielkie wiązanie z krwinkami. Metabolity nieaktywne stanowią ponad 10% ekspozycji ogólnoustrojowej, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki (81,4%), z mniejszym udziałem dróg pokarmowych (ok. 8%) i płuc (<1%).
badania farmakokinetyczne, badania in vitro, białka osocza, Cmax, CYP1A2, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, dawkowanie leku, dystrybucja leku, ekspozycja ogólnoustrojowa, enkefalinaza, farmakokinetyka, glukuronidacja, grupa tiolowa, inhibicja enzymatyczna, interakcje farmakokinetyczne, izoenzymy, kumulacja substancji czynnej, metabolit aktywny, metabolit nieaktywny, metylacja, okres półtrwania, populacja pediatryczna, racekadotryl, stężenie leku w osoczu, sulfotlenek, tiorfan, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, wydalanie z kałem, zawiesina doustna, znakowanie izotopowe -
Leksykon leków
Produkt leczniczy Bedicort G w postaci maści zawiera betametazonu dipropionian (0,5 mg/g) oraz gentamycyny siarczan (1 mg/g). Betametazon charakteryzuje się dobrą penetracją przez warstwę rogową naskórka, nie ulega metabolizmowi w skórze i przenika do krwiobiegu w postaci niezmienionej. Wchłanianie betametazonu zwiększa się przy aplikacji na skórę w okolicy fałdów, uszkodzoną, objętą procesem zapalnym, przy częstym stosowaniu oraz na dużą powierzchnię skóry. U dzieci wchłanianie betametazonu jest istotnie większe ze względu na cieńszą warstwę rogową, większą hydratację skóry oraz korzystniejszy stosunek powierzchni ciała do masy ciała. Gentamycyna natomiast wykazuje minimalne wchłanianie przez nieuszkodzoną skórę z powodu swojego hydrofilnego charakteru i wielkości cząsteczki, natomiast wchłania się znacząco przez skórę uszkodzoną, gdzie jest eliminowana z organizmu w postaci niezmienionej głównie przez nerki z moczem.
betametazonu dipropionian, działanie powierzchniowe, fałdy skórne, gentamycyny siarczan, hydratacja skóry, krwiobieg, kumulacja substancji czynnej, metabolizm w skórze, penetracja przez naskórek, przepuszczalność naczyń, stan zapalny skóry, stosunek powierzchni ciała do masy, uszkodzony naskórek, warstwa rogowa naskórka, wchłanianie betametazonu, właściwości lipofilne, wydalanie w postaci niezmienionej -
Leksykon substancji czynnych
Testosteron izokapronian, obecny w preparacie Omnadren 250 w dawce 60 mg/ml, jest jednym z czterech estrów testosteronu stosowanych w terapii hormonalnej. Przedawkowanie tego związku może wystąpić poprzez podanie zbyt dużej dawki jednorazowo lub zbyt częste podawanie (częściej niż raz na tydzień), co prowadzi do kumulacji substancji w organizmie. Objawy przedawkowania są zróżnicowane w zależności od płci pacjenta: u mężczyzn może pojawić się uporczywy, długotrwały wzwód prącia, z ryzykiem uszkodzenia tkanek, natomiast u kobiet obserwuje się chrypkę i pogłębienie barwy głosu, które może być nieodwracalne. W obu przypadkach kluczowe jest natychmiastowe przerwanie podawania leku.
chrypka, dawkowanie leku, ester testosteronu, kumulacja substancji czynnej, Omnadren 250, priapizm, przedawkowanie leku, struny głosowe, testosteron dekanonian, testosteron izokapronian, testosteron propionian, wpływ androgenny, zmiana barwy głosu -
Leksykon leków
Produkt leczniczy Rolpryna SR zawiera ropinirol w formie chlorowodorku, dostępny w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 2 mg, 4 mg i 8 mg. Przeciwwskazania do stosowania obejmują nadwrażliwość na ropinirol lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (156,48 mg w dawce 2 mg, 154,32 mg w 4 mg i 149,99 mg w 8 mg), co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) bez hemodializy oraz u osób z istotnymi zaburzeniami funkcji wątroby, ze względu na ryzyko kumulacji leku i nasilenia działań niepożądanych wynikające z upośledzonego metabolizmu wątrobowego (głównie przez CYP1A2). Tabletki o przedłużonym uwalnianiu nie powinny być łamane ani kruszone, aby uniknąć szybkiego uwolnienia ropinirolu i potencjalnego przedawkowania.
agonista receptorów dopaminowych, ciężkie zaburzenie czynności nerek, eliminacja leku, hemodializa, izoenzym CYP1A2, klirens kreatyniny, kumulacja substancji czynnej, metabolizm wątrobowy, nadwrażliwość na substancję czynną, niedociśnienie ortostatyczne, reakcja anafilaktyczna, ropinirol, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie kontroli impulsów, zaburzenie psychotyczne -
Leksykon leków
Produkt leczniczy Diclac 150 Duo zawiera 150 mg diklofenaku sodowego w formie dwuwarstwowej tabletki, z 25 mg substancji w warstwie o szybkim uwalnianiu i 125 mg w warstwie o zmodyfikowanym uwalnianiu, co umożliwia szybkie rozpoczęcie działania oraz przedłużony efekt terapeutyczny. Diklofenak wchłania się dwufazowo: szybka faza w żołądku i wolniejsza w jelicie cienkim, z dostępnością biologiczną około 82% w porównaniu do tabletek dojelitowych. Profil uwalniania jest kontrolowany i liniowy względem dawki, z 90% substancji uwalnianej po 10 godzinach, co pozwala na podanie kolejnej dawki po 12 godzinach. Diklofenak wiąże się silnie z białkami osocza (99,7%), przenika do płynu maziowego, gdzie utrzymuje się stężenie wyższe niż w osoczu przez 12 godzin, a okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi 1-2 godziny w osoczu i 3-6 godzin w płynie maziowym.
3′-hydroksy-diklofenak, 4′-hydroksy-diklofenak, bariera łożyskowa, biodostępność, diklofenak sodowy, efekt pierwszego przejścia, glukuronidacja, hydroksylacja i metoksylacja, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, kumulacja substancji czynnej, okres półtrwania, płyn maziowy, pole pod krzywą AUC, przewlekłe zapalenie wątroby, tabletka dojelitowa, wiązanie z białkami osocza, wyrównana marskość wątroby, zaburzenie czynności nerek, zmodyfikowane uwalnianie -
Leksykon leków
Lek Aropilo (ropinirol) w dawce 2 mg w postaci tabletek powlekanych jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na ropinirol lub substancje pomocnicze, w tym zawierającą 102 mg laktozy, co jest istotne u osób z nietolerancją tego cukru. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także ciężka niewydolność nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) u pacjentów niepoddawanych hemodializie, ze względu na ryzyko kumulacji leku i metabolitów oraz niewydolność wątroby, która może prowadzić do zwiększonego stężenia ropinirolu w osoczu i nasilenia działań niepożądanych. Tabletki o mocy 2 mg są różowe, okrągłe i nie są przeznaczone do szybkiego działania ani dla pacjentów z trudnościami w połykaniu.
chlorowodorek, choroby sercowo-naczyniowe, ciężka niewydolność nerek, działania niepożądane, hemodializa, klirens kreatyniny, kumulacja substancji czynnej, metabolity, metabolizm ropinirolu, monitorowanie terapii, nadwrażliwość, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja laktozy, niewydolność wątroby, ropinirol, stężenie leku w osoczu, umiarkowana niewydolność nerek -
Leksykon leków
Anagrelide Vipharm, dostępny w kapsułkach twardych o dawkach 0,5 mg i 1 mg, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na anagrelid lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (0,5 mg kapsułka zawiera 28,0 mg laktozy jednowodnej i 32,9 mg laktozy, a 1 mg kapsułka odpowiednio 56,1 mg i 65,8 mg). Lek metabolizowany jest głównie w wątrobie, dlatego u pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby oraz u osób z klirensem kreatyniny <50 ml/min (umiarkowane lub ciężkie zaburzenia nerek) stosowanie anagrelidu jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko kumulacji leku i zwiększonego ryzyka działań niepożądanych. Przed rozpoczęciem terapii konieczna jest dokładna ocena funkcji wątroby i nerek oraz wykluczenie nietolerancji laktozy.
anagrelid, badanie biochemiczne, dysfagia, działanie niepożądane, kapsułka twarda, klirens kreatyniny, kumulacja substancji czynnej, laktoza jednowodna, metabolizm leku, nadwrażliwość na anagrelid, nietolerancja laktozy, parametry nerkowe i wątrobowe, reakcja alergiczna, wydalanie leku, wywiad lekarski, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
