skurcz zwieracza Oddiego

Skurcz zwieracza Oddiego to stan patologiczny, w którym dochodzi do nieprawidłowego, nadmiernego skurczu mięśnia okrężnego zlokalizowanego na końcu dróg żółciowych i trzustkowych, w miejscu gdzie uchodzą one do dwunastnicy. Zjawisko to prowadzi do przejściowego utrudnienia lub całkowitego zablokowania przepływu żółci i/lub soku trzustkowego.

Dysfunkcja zwieracza Oddiego może manifestować się nawracającymi bólami w prawym podżebrzu lub nadbrzuszu, przypominającymi dolegliwości występujące w kamicy żółciowej, mimo braku złogów lub po cholecystektomii. Często towarzyszy jej przejściowe podwyższenie enzymów wątrobowych i trzustkowych, a w skrajnych przypadkach może prowadzić do ostrego zapalenia trzustki.

Diagnostyka obejmuje badania obrazowe dróg żółciowych (MRCP, ERCP), testy czynnościowe oraz manometrię zwieracza Oddiego, uważaną za złoty standard. Leczenie polega na farmakoterapii lekami rozkurczowymi (nitraty, blokery kanałów wapniowych), a w przypadkach opornych na leczenie zachowawcze stosuje się endoskopową sfinkterotomię lub wstrzyknięcia toksyny botulinowej.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Adoben

Podczas terapii produktem leczniczym Adoben (tapentadol) konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko rozwoju tolerancji, uzależnienia fizycznego i psychicznego oraz zaburzeń związanych ze stosowaniem opioidów (OUD). Szczególnie narażeni są pacjenci z wywiadem rodzinnym zaburzeń używania substancji, aktualni palacze tytoniu oraz osoby z zaburzeniami psychicznymi. Monitorowanie pacjenta powinno obejmować ocenę zachowań wskazujących na poszukiwanie leku oraz przegląd stosowanych jednocześnie opioidów i leków psychoaktywnych, zwłaszcza benzodiazepin. Jednoczesne stosowanie Adobenu z lekami uspokajającymi wymaga ograniczenia dawki, skrócenia czasu terapii i ścisłego nadzoru ze względu na ryzyko depresji oddechowej, śpiączki i zgonu. Pacjenci i opiekunowie powinni być poinformowani o objawach nadmiernego uspokojenia i depresji oddechowej.
agonista receptora opioidowego, benzodiazepina, brak laktazy, buprenorfina, centralny bezdech senny, ciężkie zaburzenia czynności nerek, depresja oddechowa, działanie uspokajające, farmakokinetyka leku, laktoza, nalbufina, napad drgawkowy, nietolerancja galaktozy, opioid, ostre zapalenie trzustki, pentazocyna, przedawkowanie, skurcz zwieracza Oddiego, tapentadol, tolerancja, uzależnienie fizyczne i psychiczne, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia oddychania w czasie snu, zaburzenia psychiczne, zaburzenia związane ze stosowaniem opioidów, zaburzenie depresyjne, zaburzenie lękowe, zaburzenie osobowości, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwiększone ciśnienie wewnątrzczaszkowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Klipal 600 mg + 50 mg

Lek Klipal zawiera paracetamol (600 mg) oraz fosforan kodeiny półwodny (50 mg, odpowiadający 36,8 mg kodeiny). Działania niepożądane wynikają z właściwości obu składników i różnią się częstością oraz nasileniem. Paracetamol może bardzo rzadko powodować trombocytopenię, leukopenię i neutropenię, a rzadko reakcje nadwrażliwości, takie jak wstrząs anafilaktyczny, obrzęk Quinckego, rumień, pokrzywka i wysypka. Bardzo rzadko obserwuje się ciężkie reakcje skórne zagrażające życiu. Kodeina, typowy opioid, może wywoływać reakcje nadwrażliwości (świąd, pokrzywka, wysypka) o częstości nieznanej, a także stany euforii, dysforii, uzależnienie i zespół odstawienny. Objawy odstawienne mogą wystąpić u pacjentów oraz noworodków matek stosujących kodeinę w ciąży. Ponadto kodeina może powodować senność, zawroty głowy, sedację, miozę, skurcz oskrzeli, depresję oddechową (przeciwwskazanie do stosowania), zaparcia, nudności, wymioty, zapalenie trzustki, zespół żółciowy lub trzustkowy z ostrym bólem brzucha (skurcz zwieracza Oddiego) oraz zatrzymanie moczu, wszystkie o częstości nieznanej.
depresja oddechowa, dysforia, euforia, fosforan kodeiny, Klipal, leukopenia, mioza, neutropenia, nudność, obrzęk Quinckego, paracetamol, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, rumień, sedacja, senność, skurcz oskrzeli, skurcz zwieracza Oddiego, trombocytopenia, uzależnienie, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka skórna, zapalenie trzustki, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół odstawienny, zespół żółciowy, zwężenie źrenic
Leksykon substancji czynnych
Morfina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Morfina, jako silny opioid, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu ze względu na ryzyko depresji oddechowej, uzależnienia oraz licznych interakcji farmakologicznych. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z niedoczynnością tarczycy, chorobą Addisona, niewydolnością kory nadnerczy, chorobami układu oddechowego (np. astma, POChP), przerostem gruczołu krokowego, niewydolnością serca, zaburzeniami czynności wątroby i nerek, a także u osób powyżej 65 roku życia i wyniszczonych, u których metabolizm morfiny jest spowolniony. Monitorowanie jest kluczowe zwłaszcza w kontekście ryzyka wystąpienia centralnego bezdechu sennego (CBS) zależnego od dawki, zaburzeń czynności wątroby, skurczu zwieracza Oddiego oraz potencjalnej niewydolności nadnerczy, co wymaga kontroli stężenia kortyzolu i ewentualnej substytucji glikokortykosteroidami. Dawkowanie morfiny powinno być dostosowane indywidualnie, a w przypadku objawów hiperalgezji lub ostrej uogólnionej osutki krostkowej (AGEP) konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii.
astma oskrzelowa, centralny bezdech senny, choroba Addisona, depresja oddechowa, glikokortykosteroidy, hiperalgezja, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor P2Y12, kolka wątrobowa, kortyzol, kryzys naczyniowo-okluzyjny, miastenia, morfina, mutagenność morfiny, niedociśnienie, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność nadnerczy, oś podwzgórze-przysadka-gonady, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostry zespół klatki piersiowej, POChP, porażenna niedrożność jelit, prolaktyna, przerost gruczołu krokowego, ryfampicyna, silny lek opioidowy, skurcz zwieracza Oddiego, środki paralityczno-drgawkowe, uzależnienie, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia oddychania, zaburzenia związane z używaniem opioidów, zatrzymanie moczu, zespół odstawienny, zwężenie cewki moczowej
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sufentanil Chiesi

Stosowanie sufentanylu wymaga zapewnienia intubacji dotchawiczej oraz mechanicznej wentylacji ze względu na ryzyko zależnej od dawki depresji oddechowej, którą można odwrócić podaniem naloksonu, jednak konieczne może być powtarzanie dawki antagonisty ze względu na dłuższe utrzymywanie się depresji oddechowej niż efektu antagonisty. Należy monitorować pacjentów pod kątem wystąpienia hiperwentylacji, zaburzeń oddychania związanych ze snem (w tym ośrodkowego bezdechu sennego, CSA), wzmożonego napięcia mięśniowego, ruchów mio- i klonicznych oraz ryzyka bradykardii, szczególnie przy współistnieniu niedostatecznej dawki leków przeciwcholinergicznych lub stosowaniu zwiotczających mięśnie bez działania wagolitycznego. U pacjentów z hipowolemią i upośledzoną kompensacją wewnątrzczaszkową należy unikać szybkiego dożylnego podania leku ze względu na ryzyko spadku ciśnienia tętniczego i mózgowego ciśnienia perfuzyjnego.
antagonista opioidowy, benzodiazepiny, bradykardia, choroba płuc, depresja oddechowa, hiperalgezja opioidowa, hiperwentylacja, hipoksemia senna, hipowolemia, intubacja dotchawicza, lek zwiotczający mięśnie, mózgowe ciśnienie perfuzyjne, nalokson, niedociśnienie, niewyrównana niedoczynność tarczycy, ośrodkowy bezdech senny, ostre zapalenie trzustki, podanie zewnątrzoponowe, podwyższone ciśnienie śródczaszkowe, skurcz zwieracza Oddiego, sufentanyl, wzmożone napięcie mięśniowe, zespół abstynencyjny, zmienność parametrów farmakokinetycznych
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Palexia retard

Produkt leczniczy Palexia retard, zawierający tapentadol w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko rozwoju tolerancji, uzależnienia fizycznego i psychicznego oraz zaburzeń związanych ze stosowaniem opioidów (OUD). Szczególnie narażeni są pacjenci z wywiadem uzależnień, aktualni palacze tytoniu oraz osoby z zaburzeniami psychicznymi. Konieczne jest monitorowanie zachowań wskazujących na poszukiwanie leku oraz weryfikacja stosowania innych opioidów i leków psychoaktywnych, zwłaszcza benzodiazepin, których łączne stosowanie z tapentadolem może prowadzić do depresji oddechowej, śpiączki i zgonu. Zaleca się ograniczenie takiej terapii do niezbędnego minimum, zmniejszenie dawek i ścisłe monitorowanie pacjenta. Nagłe odstawienie leku jest niewskazane ze względu na ryzyko zespołu odstawienia.
agonista receptora opioidowego μ, benzodiazepiny, brak laktazy, centralny bezdech senny, ciężkie zaburzenia czynności nerek, depresja oddechowa, hipoksemia, napad drgawkowy, nietolerancja galaktozy, ostre zapalenie trzustki, receptor opioidowy μ, skurcz zwieracza Oddiego, substancje psychoaktywne, tapentadol, tolerancja, uzależnienie fizyczne, uzależnienie psychiczne, właściwości agonistyczne i antagonistyczne, zaburzenia czynności oddechowych, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia depresyjne, zaburzenia lękowe, zaburzenia oddychania podczas snu, zaburzenia osobowości, zaburzenia świadomości, zaburzenia związane ze stosowaniem opioidów, zespół odstawienia, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwiększone ciśnienie wewnątrzczaszkowe
Leksykon leków
Przeciwwskazania – DHC Continus 90 mg

Dihydrokodeina w postaci tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu (DHC Continus) jest opioidowym lekiem przeciwbólowym, którego stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na dihydrokodeinę lub substancje pomocnicze, ciężką POChP, ostrym sercem płucnym, ciężką astmą oskrzelową, ciężką depresją oddechową, niedrożnością porażenną jelit, urazem głowy lub podwyższonym ciśnieniem wewnątrzczaszkowym, ostrą fazą alkoholizmu oraz u dzieci poniżej 12 lat. Tabletki zawierają laktozę (DHC Continus 60 mg – 58,4 mg, DHC Continus 90 mg – 40,5 mg), co wyklucza ich stosowanie u pacjentów z dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp oraz zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Przeciwwskazania te wynikają z ryzyka poważnych powikłań, takich jak wstrząs anafilaktyczny, niewydolność oddechowa, zaostrzenie astmy, perforacja jelit, czy śpiączka.
alkoholizm, astma oskrzelowa, choroba dróg żółciowych, choroba wątroby, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, depresja oddechowa, depresja ośrodka oddechowego, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dihydrokodeina, hipoksemia, hipowentylacja pęcherzykowa, lek opioidowy przeciwbólowy, metabolit dihydrokodeiny, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, niedotlenienie, niedrożność porażenna jelit, nietolerancja galaktozy, niewydolność krążeniowo-oddechowa, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność prawej komory serca, objaw psychotyczny, obturacja dróg oddechowych, ostre serce płucne, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, skurcz oskrzeli, skurcz zwieracza Oddiego, splątanie, stan astmatyczny, uraz głowy, uzależnienie od substancji psychoaktywnych, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie psychiczne, zatrzymanie oddechu, zespół odstawienia u noworodka, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Interakcje leku – PoltechMBrIDA 20 mg MBrIDA

Preparaty radiofarmaceutyczne znakowane technetem-99m, takie jak 99mTc-MBrIDA, wykazują liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne z lekami oraz substancjami wpływającymi na motorykę i funkcję dróg żółciowych, pęcherzyka żółciowego oraz zwieracza bańki wątrobowo-trzustkowej (Oddiego). Szczególnie istotne są opioidy (np. siarczan morfiny), które wywołują skurcz zwieracza Oddiego, co celowo wykorzystuje się w diagnostyce scyntygraficznej, jednak może zaburzać przepływ radiofarmaceutyku w zewnątrzwątrobowych drogach żółciowych. Cholecystokinina i jej analogi, a także posiłki tłuszczowe, powodują skurcz pęcherzyka żółciowego, modyfikując dystrybucję znacznika. Dodatkowo, stan pożywienia, głodówka powyżej 24-48 godzin czy żywienie pozajelitowe mogą zwiększać ciśnienie żółci w pęcherzyku, utrudniając prawidłowy przepływ radiofarmaceutyku. Fenobarbital i kwas ursodezoksycholowy przyspieszają wydzielanie znacznika, co wpływa na interpretację wyników scyntygrafii.
99mTc-MBrIDA, analgetyki opioidowe, analogi somatostatyny, antagonista receptorów muskarynowych, atropina, badanie scyntygraficzne, benzodiazepiny, blokery kanałów wapniowych, cholecystokinina, enzymy trzustkowe, erytromycyna, estrogeny, etanol, fenobarbital, funkcja wątroby, glukagon, inhibitor cholinesterazy, kwas ursodezoksycholowy, metabolizm wątrobowy, motoryka dróg żółciowych, motoryka przewodu pokarmowego, nalokson, nifedypina, nikotyna, pęcherzyk żółciowy, pirenzepina, PoltechMBrIDA, posiłki tłuszczowe, progesteron, prostygmina, przepływ żółci, scyntygrafia dróg żółciowych, siarczan morfiny, skurcz zwieracza Oddiego, teofilina, tlenek azotu, triazotan glicerolu, wydzielanie trzustkowe, wydzielanie żółci, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zwieracz Oddiego, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przeciwwskazania – MST Continus 200 mg

Preparat MST Continus zawiera siarczan morfiny w formie tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu, dostępnych w dawkach 10 mg, 30 mg, 60 mg, 100 mg oraz 200 mg. Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania leku jest nadwrażliwość na morfinę lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (10 mg tabletka zawiera 90 mg laktozy, 30 mg – 70 mg, a 60 mg – 40 mg). Morfina jest przeciwwskazana u pacjentów z ostrym brzuchem, niedrożnością porażenną jelit oraz opóźnionym opróżnianiem żołądka, ze względu na ryzyko maskowania objawów, nasilenia niedrożności oraz spowolnienia perystaltyki. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u chorych z ciężką depresją oddechową, zaawansowaną POChP oraz ciężką astmą oskrzelową, ze względu na ryzyko nasilonej depresji ośrodka oddechowego i skurczu oskrzeli.
astma oskrzelowa, choroba dróg żółciowych, depresja oddechowa, hiperkapnia, metabolizm morfiny, nadwrażliwość na morfinę, niedrożność porażenna jelit, nietolerancja laktozy, opóźnione opróżnianie żołądka, ostra choroba wątroby, POChP, próg drgawkowy, siarczan morfiny, skurcz oskrzeli, skurcz zwieracza Oddiego, stężenie leku w osoczu, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu, zaburzenie czynności oddechowej, zespół ostrego brzucha
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Oxycodone Hydrochloride Hameln

Stosowanie chlorowodorku oksykodonu wiąże się z ryzykiem depresji oddechowej, szczególnie w początkowej fazie terapii oraz przy zwiększaniu dawki. Oksykodon może indukować ośrodkowy bezdech senny (CSA) i hipoksemię podczas snu, a ryzyko CSA wzrasta wraz z dawką. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z zaburzeniami czynności płuc, wątroby, nerek, chorobami endokrynologicznymi (np. niedoczynność tarczycy, choroba Addisona), zaburzeniami psychicznymi, a także u osób starszych i uzależnionych od alkoholu. Szczególnie niebezpieczne jest łączenie oksykodonu z benzodiazepinami lub innymi lekami działającymi hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, co może prowadzić do ciężkiej sedacji, depresji oddechowej, a nawet śmierci. W takich przypadkach zaleca się stosowanie najniższej skutecznej dawki, ograniczenie czasu terapii oraz ścisłe monitorowanie pacjenta.
choroba Addisona, choroba dróg żółciowych, depresja oddechowa, hiperalgezja indukowana opioidami, hipoksemia związana ze snem, hipowolemia, inhibitor MAO, kołatanie serca, niedociśnienie tętnicze, niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność tarczycy, nieżyt nosa, obrzęk śluzowaty, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ośrodkowy bezdech senny, podwyższone ciśnienie śródczaszkowe, porażenna niedrożność jelit, psychoza toksyczna, rozrost gruczołu krokowego, rozszerzenie źrenic, sedacja, skurcz zwieracza Oddiego, tolerancja na lek, uzależnienie fizyczne, zaburzenie czynności płuc, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie oddychania w czasie snu, zaburzenie perystaltyki jelit, zaburzenie związane ze stosowaniem opioidów, zapalenie trzustki, zespół odstawienia, zmniejszone stężenie testosteronu, zwiększone stężenie prolaktyny
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fentanyl WZF

Fentanyl WZF (50 µg/ml, roztwór do wstrzykiwań) wymaga stosowania wyłącznie w warunkach szpitalnych z pełnym monitoringiem i dostępem do sprzętu resuscytacyjnego oraz antagonistów opioidowych, ze względu na ryzyko ciężkiej depresji oddechowej, zwłaszcza po dawkach przekraczających 200 µg. Wielokrotne podawanie może prowadzić do rozwoju tolerancji, uzależnienia fizycznego i psychicznego oraz zespołu odstawiennego objawiającego się m.in. nudnościami, wymiotami, lękiem i drżeniem. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z historią zaburzeń związanych ze stosowaniem substancji psychoaktywnych, chorobami psychicznymi, palących tytoń oraz u osób z ryzykiem OUD. Fentanyl może powodować bradykardię, hipotensję, sztywność mięśniową, a także interakcje z lekami uspokajającymi i serotoninergicznymi, co wymaga ścisłego monitorowania i dostosowania dawki, zwłaszcza u osób starszych i z chorobami współistniejącymi (np. niewydolność nerek, wątroby, choroby płuc).
antagonista receptorów opioidowych, blokada centralna, bradykardia, choroba Parkinsona, depresja oddechowa, depresja ośrodka oddechowego, drgawki kloniczne, drogi żółciowe, działanie cholinolityczne, hamowanie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, hiperrefleksja, hipertermia, hiperwentylacja, hipotensja, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, lek cholinolityczny, lek neuroleptyczny, lek zwiotczający mięśnie, mioklonia, myasthenia gravis, niedoczynność tarczycy, nużliwość mięśni, objaw pozapiramidowy, podanie podpajęczynówkowe, podanie zewnątrzoponowe, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, skurcz zwieracza Oddiego, śpiączka, sztywność mięśniowa, tachykardia, tolerancja na opioidy, zaburzenie czynności mózgu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie związane ze stosowaniem opioidów, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, zmniejszona rezerwa oddechowa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Oxydolor

Oxydolor, zawierający chlorowodorek oksykodonu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, wymaga szczególnej ostrożności klinicznej u pacjentów z grup ryzyka, takich jak osoby w podeszłym wieku, z zaburzeniami czynności płuc, wątroby, nerek, czy z chorobami endokrynologicznymi (np. choroba Addisona, niedoczynność tarczycy). Kluczowym zagrożeniem jest depresja oddechowa, zwłaszcza u pacjentów z bezdechem sennym, gdzie ryzyko ośrodkowego bezdechu sennego (CSA) wzrasta wraz z dawką oksykodonu. Konieczne jest monitorowanie funkcji oddechowych, a w przypadku rozwoju CSA rozważenie redukcji dawki. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami uspokajającymi (benzodiazepiny), inhibitorami MAO oraz alkohol, które mogą nasilać sedację i depresję oddechową, zwiększając ryzyko zgonu. Zaleca się stosowanie najniższych skutecznych dawek przez możliwie najkrótszy czas oraz ścisłą obserwację pacjentów pod kątem działań niepożądanych.
benzodiazepina, bezdech senny, choroba Addisona, choroba dróg żółciowych, depresja oddechowa, hiperalgezja, inhibitor MAO, kolka wątrobowa, niedoczynność tarczycy, niewydolność nadnerczy, obrzęk śluzowaty, odwracalna niewydolność nadnerczy, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ośrodkowy bezdech senny, podanie pozajelitowe, porażenna niedrożność jelit, przeczulica bólowa, przerost prostaty, psychoza intoksykacyjna, skurcz zwieracza Oddiego, uzależnienie fizyczne, zaburzenie oddychania podczas snu, zaburzenie związane ze stosowaniem opioidów, zapalenie trzustki, zwiększone ciśnienie wewnątrzczaszkowe
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Klipal

Produkt Klipal, zawierający 300 mg paracetamolu i 25 mg kodeiny fosforanu półwodnego, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu ze względu na ryzyko uzależnienia, przedawkowania oraz interakcji farmakologicznych. Kodeina, metabolizowana przez CYP2D6 do morfiny, wykazuje zmienność metabolizmu międzyosobniczą, co wpływa na skuteczność i toksyczność leku. Szczególnie narażone są grupy pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, młodzież, osoby w podeszłym wieku oraz pacjenci z niewydolnością wątroby, u których zaleca się odpowiednią redukcję dawki. Jednoczesne stosowanie Klipalu z lekami uspokajającymi, takimi jak benzodiazepiny, może prowadzić do ciężkiej sedacji i depresji oddechowej, dlatego wymaga ścisłego nadzoru i ograniczenia czasu terapii. Ponadto, paracetamol powinien być stosowany ostrożnie u pacjentów o masie ciała poniżej 50 kg, z niewydolnością wątroby lub nerek, przewlekłym alkoholizmem, niedożywieniem oraz w stanach sepsy, ze względu na ryzyko kwasicy metabolicznej z dużą luką anionową (HAGMA), zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu flukloksacyliny.
5-oksoprolina, benzodiazepiny, ból deaferentacyjny, ból neurogenny, CYP2D6, flukloksacylina, HAGMA, klirens kreatyniny, kodeina, kwasica metaboliczna, kwasica metaboliczna z dużą luką anionową, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obturacyjny bezdech śródsenny, ostre wirusowe zapalenie wątroby, paracetamol, sepsa, skurcz zwieracza Oddiego, zespół trzustkowy, zespół żółciowy, żółcień pomarańczowa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Adoben

Adoben, zawierający tapentadol – agonistę receptorów opioidowych μ, wymaga szczególnej uwagi klinicznej ze względu na ryzyko rozwoju tolerancji, uzależnienia fizycznego i psychicznego oraz zaburzeń związanych ze stosowaniem opioidów (OUD). Szczególnie narażeni są pacjenci z historią zaburzeń używania substancji, aktualni palacze tytoniu oraz osoby z ciężkimi zaburzeniami psychicznymi. Monitorowanie powinno obejmować ocenę zachowań poszukujących leku oraz regularny przegląd stosowanych opioidów i leków psychoaktywnych, zwłaszcza benzodiazepin. Równoczesne stosowanie Adobenu z lekami uspokajającymi wymaga ograniczenia dawki i czasu terapii oraz ścisłego nadzoru ze względu na ryzyko depresji oddechowej, śpiączki i zgonu. Tapentadol może wywoływać zależną od dawki depresję oddechową, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności oddechowych, dlatego konieczne jest rozważenie alternatywnych leków lub stosowanie najmniejszych skutecznych dawek pod ścisłym nadzorem.
agonista receptora opioidowego μ, benzodiazepiny, buprenorfina, centralny bezdech senny, choroby dróg żółciowych, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, depresja oddechowa, farmakokinetyka tapentadolu, napad drgawkowy, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, ostre zapalenie trzustki, skurcz zwieracza Oddiego, tolerancja na lek, uzależnienie od leków, właściwości agonistyczne i antagonistyczne, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności oddechowej, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia oddychania podczas snu, zaburzenia używania opioidów, zaburzenia związane ze stosowaniem opioidów, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Działania niepożądane – MST Continus 10 mg

MST Continus to preparat zawierający siarczan morfiny w tabletkach o zmodyfikowanym uwalnianiu, dostępny w dawkach 10 mg, 30 mg, 60 mg, 100 mg oraz 200 mg. Morfina, jako silny opioid, wywołuje liczne działania niepożądane, z których najczęstsze to nudności i zaparcia (≥1/10), typowe zwłaszcza przy długotrwałej terapii. Do poważnych powikłań należą depresja ośrodka oddechowego zależna od dawki, uzależnienie, zespół odstawienny, reakcje anafilaktyczne oraz paradoksalna hiperalgezja. Preparaty o dawkach 30 mg i 60 mg zawierają barwnik E 110, mogący wywoływać reakcje alergiczne. Działania niepożądane obejmują szeroki zakres układów: immunologiczny, psychiczny, nerwowy, oddechowy, żołądkowo-jelitowy, skórny, nerkowy, sercowo-naczyniowy i endokrynologiczny, z różną częstością występowania od bardzo częstych do bardzo rzadkich.
allodynia, centralny bezdech senny, depresja ośrodka oddechowego, dysforia, hiperalgezja, hiponatremia, jadłowstręt, kolka nerkowa, kolka żółciowa, napad drgawkowy, niedrożność jelit, noworodkowy zespół odstawienia leku, obrzęk płuc, oczopląs, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rozszerzenie źrenic, siarczan morfiny, skurcz oskrzeli, skurcz zwieracza Oddiego, tachykardia, uzależnienie lekowe, zapalenie trzustki, zaparcie, zatrzymanie moczu, zespół niedostosowanego wydzielania hormonu ADH, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienny, żółcień pomarańczowa, zwężenie źrenic
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fentanyl Kalceks

Stosowanie fentanylu, jako silnego opioidu, wiąże się z ryzykiem depresji oddechowej zależnej od dawki, wymagającej monitorowania i gotowości do podania naloksonu, z uwzględnieniem możliwości konieczności powtórnych dawek antagonisty. W trakcie terapii należy zapewnić warunki umożliwiające utrzymanie drożności dróg oddechowych oraz dostęp do sprzętu resuscytacyjnego. Fentanyl może wywołać sztywność mięśni, w tym mięśni klatki piersiowej, którą można zapobiegać poprzez powolne dożylne podanie, premedykację benzodiazepinami lub stosowanie leków zwiotczających mięśnie szkieletowe. U pacjentów z niewystarczającym podaniem leków antycholinergicznych lub stosujących zwiotczające mięśnie bez działania wagolitycznego może wystąpić rzadkoskurcz, odwracalny atropiną. Opioid może powodować niedociśnienie tętnicze, szczególnie u pacjentów z hipowolemią, a szybkie podanie bolusowe u chorych z upośledzoną podatnością naczyń mózgowych może prowadzić do przejściowego spadku ciśnienia perfuzji mózgowej.
antagonista receptorów opioidowych, częstoskurcz, depresja oddechowa, dysfagia, działanie antycholinergiczne, hipertermia, hipowolemia, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, lek antycholinergiczny, lek zwiotczający mięśnie szkieletowe, nalokson, neuroleptyk, niedociśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, nużliwość mięśni, objawy pozapiramidowe, obniżona rezerwa oddechowa, ruchy miokloniczne, rzadkoskurcz, silnie działający opioid, skurcz zwieracza Oddiego, sztywność mięśni, uzależnienie, zaburzenia związane ze stosowaniem opioidów, zaburzona czynność nerek, zaburzona czynność wątroby, zespół odstawienny, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Palexia retard

Stosowanie tapentadolu w formie Palexia retard wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko rozwoju tolerancji, uzależnienia fizycznego i psychicznego oraz zaburzeń związanych ze stosowaniem opioidów (OUD). Szczególnie narażone są osoby z historią zaburzeń używania substancji psychoaktywnych, aktualni palacze oraz pacjenci z zaburzeniami psychicznymi. Monitorowanie pacjentów powinno obejmować ocenę zachowań wskazujących na poszukiwanie leku oraz kontrolę jednoczesnego stosowania innych opioidów i leków psychoaktywnych, zwłaszcza benzodiazepin. Nagłe odstawienie tapentadolu jest niewskazane ze względu na ryzyko objawów odstawiennych. Jednoczesne stosowanie Palexia retard z lekami uspokajającymi może prowadzić do depresji oddechowej, śpiączki i zgonu, dlatego takie połączenia należy ograniczać do niezbędnych przypadków, stosując minimalne dawki i skracając czas terapii oraz prowadząc ścisły monitoring pacjenta.
benzodiazepiny, brak laktazy, buprenorfina, centralny bezdech senny, ciężkie zaburzenie czynności nerek, ciężkie zaburzenie depresyjne, depresja oddechowa, guz mózgu, hipoksemia, nalbufina, napad drgawkowy, nietolerancja galaktozy, objawy odstawienne, ostre zapalenie trzustki, pentazocyna, skurcz zwieracza Oddiego, śpiączka, tapentadol, tolerancja, uraz głowy, uzależnienie fizyczne i psychiczne, zaburzenia lękowe, zaburzenia osobowości, zaburzenia związane ze stosowaniem opioidów, zaburzenie świadomości, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwiększone ciśnienie wewnątrzczaszkowe