Interakcje leku
PoltechMBrIDA 20 mg MBrIDA

Preparaty radiofarmaceutyczne znakowane technetem-99m, takie jak 99mTc-MBrIDA, wykazują liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne z lekami oraz substancjami wpływającymi na motorykę i funkcję dróg żółciowych, pęcherzyka żółciowego oraz zwieracza bańki wątrobowo-trzustkowej (Oddiego). Szczególnie istotne są opioidy (np. siarczan morfiny), które wywołują skurcz zwieracza Oddiego, co celowo wykorzystuje się w diagnostyce scyntygraficznej, jednak może zaburzać przepływ radiofarmaceutyku w zewnątrzwątrobowych drogach żółciowych. Cholecystokinina i jej analogi, a także posiłki tłuszczowe, powodują skurcz pęcherzyka żółciowego, modyfikując dystrybucję znacznika. Dodatkowo, stan pożywienia, głodówka powyżej 24-48 godzin czy żywienie pozajelitowe mogą zwiększać ciśnienie żółci w pęcherzyku, utrudniając prawidłowy przepływ radiofarmaceutyku. Fenobarbital i kwas ursodezoksycholowy przyspieszają wydzielanie znacznika, co wpływa na interpretację wyników scyntygrafii.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Preparaty radiofarmaceutyczne, takie jak PoltechMBrIDA wyznakowany technetem-99m, mogą wchodzić w interakcje z różnymi grupami leków oraz substancjami, które wpływają na przepływ żółci, funkcję pęcherzyka żółciowego oraz zwieracza bańki wątrobowo-trzustkowej (zwieracza Oddiego). Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla prawidłowej interpretacji wyników badań scyntygraficznych dróg żółciowych.1

Interakcje z analgetykami opioidowymi

Analgetyki opioidowe wywołują skurcz zwieracza bańki wątrobowo-trzustkowej (Oddiego), co może istotnie modyfikować przepływ radiofarmaceutyku w zewnątrzwątrobowych drogach żółciowych. Siarczan morfiny jest szczególnie ważnym przykładem, gdyż jest powszechnie stosowany jako interwencja farmakologiczna w diagnostyce scyntygraficznej chorób dróg żółciowych.2

Interakcje z cholecystokininą i jej analogami

Cholecystokinina i jej analogi powodują skurcz pęcherzyka żółciowego, co może znacząco zmieniać przepływ radiofarmaceutyku w drogach żółciowych. Podobny efekt mogą wywoływać posiłki tłuszczowe oraz niektóre suplementy diety, które stymulują wydzielanie cholecystokininy.3

Wpływ żywienia parenteralnego i głodówki

U pacjentów otrzymujących żywienie pozajelitowe lub poddanych głodówce trwającej powyżej 24-48 godzin może dojść do wzrostu ciśnienia żółci w pęcherzyku żółciowym, co utrudnia prawidłowy przepływ radiofarmaceutyku, a tym samym może wpływać na wyniki badania scyntygraficznego.4

Interakcje z fenobarbitalem i kwasem ursodezoksycholowym

Fenobarbital oraz kwas ursodezoksycholowy wykazują działanie zwiększające wydzielanie radiofarmaceutyku przez drogi żółciowe, co może przyspieszyć usuwanie znacznika i wpłynąć na interpretację wyników badania.5

Interakcje z chemioterapeutykami

U pacjentów leczonych chemioterapeutykami podawanymi przez wkłucie do tętnicy wątrobowej może dojść do rozwoju zapalenia pęcherzyka żółciowego. Stan zapalny może doprowadzić do nieuwidocznienia pęcherzyka żółciowego podczas scyntygrafii wykonywanej za pomocą 99mTc-MBrIDA, co należy uwzględnić w interpretacji wyników badania.6

Interakcje z alkoholem

Etanol (alkohol etylowy) może wpływać na funkcję pęcherzyka żółciowego i zwieracza Oddiego, modyfikując przepływ radiofarmaceutyku w obrębie dróg żółciowych. Spożycie alkoholu przed badaniem scyntygraficznym może prowadzić do zaburzeń motoryki dróg żółciowych, zmian w wydzielaniu żółci oraz wpływać na kinetykę radiofarmaceutyku. W konsekwencji może to skutkować nieprawidłową interpretacją wyników badania i potencjalnymi błędami diagnostycznymi.7

Zaleca się, aby pacjenci powstrzymali się od spożywania alkoholu przez co najmniej 24 godziny przed planowanym badaniem scyntygraficznym z użyciem 99mTc-MBrIDA, aby uniknąć potencjalnych zakłóceń w ocenie funkcji wątroby i dróg żółciowych.

Tabela interakcji lekowych i innych substancji z 99mTc-MBrIDA

Substancja/Lek Mechanizm interakcji Wpływ na badanie Poziom ważności interakcji
Opioidy (np. morfina) Skurcz zwieracza Oddiego Zaburzenie przepływu radiofarmaceutyku w zewnątrzwątrobowych drogach żółciowych Wysoki (celowo stosowane w diagnostyce)
Cholecystokinina i jej analogi Skurcz pęcherzyka żółciowego Zmiana przepływu radiofarmaceutyku w drogach żółciowych Wysoki
Posiłki tłuszczowe Stymulacja wydzielania cholecystokininy Zmiana przepływu radiofarmaceutyku Średni
Żywienie parenteralne/głodówka >24-48h Wzrost ciśnienia żółci w pęcherzyku Utrudnienie prawidłowego przepływu radiofarmaceutyku Średni do wysokiego
Fenobarbital Zwiększenie wydzielania przez drogi żółciowe Przyspieszenie eliminacji radiofarmaceutyku Średni
Kwas ursodezoksycholowy Zwiększenie wydzielania przez drogi żółciowe Przyspieszenie eliminacji radiofarmaceutyku Średni
Chemioterapeutyki (wkłucie do tętnicy wątrobowej) Możliwe zapalenie pęcherzyka żółciowego Potencjalne nieuwidocznienie pęcherzyka Wysoki
Atropina Wpływ na zwieracz Oddiego i motorykę dróg żółciowych Zmiana kinetyki radiofarmaceutyku Średni
Benzodiazepiny Wpływ na napięcie zwieracza Oddiego Modyfikacja przepływu radiofarmaceutyku Niski do średniego
Erytromycyna Wpływ na motorykę przewodu pokarmowego i dróg żółciowych Zmiana kinetyki radiofarmaceutyku Niski
Estrogeny Wpływ na metabolizm wątrobowy i wydzielanie żółci Potencjalna zmiana kinetyki radiofarmaceutyku Niski
Etanol (alkohol) Wpływ na funkcję pęcherzyka żółciowego i zwieracza Oddiego Modyfikacja przepływu radiofarmaceutyku Średni
Triazotan glicerolu Relaksacja mięśni gładkich Wpływ na przepływ żółci Niski
Glukagon Relaksacja zwieracza Oddiego Zmiana przepływu radiofarmaceutyku Średni
Nalokson Antagonista opioidów, odwraca skurcz zwieracza Oddiego Normalizacja przepływu po stosowaniu opioidów Średni
Nikotyna Wpływ na motorykę przewodu pokarmowego Potencjalna zmiana kinetyki radiofarmaceutyku Niski
Nifedypina/Nikardypina Blokery kanałów wapniowych – wpływ na mięśnie gładkie Wpływ na przepływ żółci Niski do średniego
Tlenek azotu Relaksacja mięśni gładkich Wpływ na przepływ żółci Niski
Enzymy trzustkowe Wpływ na motorykę przewodu pokarmowego Potencjalna zmiana kinetyki radiofarmaceutyku Niski
Pirenzepina Antagonista receptorów muskarynowych Wpływ na wydzielanie żółci Niski
Progesteron Wpływ na metabolizm wątrobowy i wydzielanie żółci Potencjalna zmiana kinetyki radiofarmaceutyku Niski
Prostygmina Inhibitor cholinesterazy – zwiększenie napięcia mięśni gładkich Wpływ na przepływ żółci Średni
Analogi somatostatyny Hamowanie wydzielania trzustkowego i żółciowego Wpływ na kinetykę radiofarmaceutyku Średni
Teofilina Wpływ na mięśnie gładkie Potencjalna zmiana kinetyki radiofarmaceutyku Niski

Znajomość powyższych interakcji jest niezbędna zarówno przy planowaniu badania scyntygraficznego z użyciem 99mTc-MBrIDA, jak i przy interpretacji jego wyników. W zależności od celów diagnostycznych, niektóre interakcje mogą być celowo wykorzystywane (np. zastosowanie morfiny), podczas gdy inne powinny być wyeliminowane, aby uzyskać wiarygodne wyniki badania.8

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl