rodzina Asteraceae
Rodzina Asteraceae, znana również jako Compositae (astrowate lub złożone), to jedna z największych rodzin roślin kwiatowych, obejmująca ponad 32 tysiące gatunków zebranych w około 1900 rodzajów. Charakterystyczną cechą tej rodziny jest kwiatostan w postaci koszyczka, który składa się z licznych drobnych kwiatów osadzonych na wspólnym dnie kwiatostanowym.
Z punktu widzenia medycznego, rośliny z rodziny Asteraceae mają duże znaczenie w fitoterapii. Wiele gatunków zawiera substancje biologicznie czynne, takie jak flawonoidy, laktony seskwiterpenowe, olejki eteryczne oraz związki poliacetylenowe, które wykazują działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze i antyoksydacyjne.
Do ważnych przedstawicieli rodziny Asteraceae o zastosowaniu leczniczym należą m.in. rumianek pospolity (Matricaria chamomilla), arnika górska (Arnica montana), dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum), jeżówka purpurowa (Echinacea purpurea) oraz mniszek lekarski (Taraxacum officinale). Ekstrakty z tych roślin są wykorzystywane w produkcji leków, suplementów diety oraz preparatów kosmetycznych.
Należy pamiętać, że rośliny z rodziny Asteraceae mogą być również przyczyną reakcji alergicznych. Alergia na rośliny z tej rodziny jest jedną z najczęstszych alergii kontaktowych, określaną jako zespół alergii na Compositae. Główne alergeny to laktony seskwiterpenowe, które mogą powodować wyprysk kontaktowy po bezpośrednim kontakcie z rośliną lub po ekspozycji na produkty zawierające ekstrakty z tych roślin.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Jeżówka purpurowa – Przeciwwskazania stosowania
Jeżówka purpurowa (Echinacea purpurea) wykazuje właściwości immunomodulujące, jednak jej stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na rośliny z rodziny Asteraceae (Compositae), w tym arnikę, rumianek i krwawnik pospolity, ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. Preparaty takie jak Alchinal (zawierający 0,056 g suchego wyciągu w 10 ml zawiesiny) oraz Succus Echinaceae Phytopharm nie powinny być stosowane u osób z chorobami autoimmunologicznymi (np. stwardnienie rozsiane, kolagenozy), aktywną lub remisją gruźlicy, sarkoidozą, zakażeniem HIV oraz innymi schorzeniami o podłożu autoimmunologicznym. Ponadto, przeciwwskazania obejmują choroby alergiczne, takie jak pokrzywka, atopowe zapalenie skóry i astma, a także zaburzenia hematologiczne, w tym agranulocytozę i białaczkę.
agranulocytoza, arnika górska, astma, atopowe zapalenie skóry, białaczka, białe krwinki, choroba alergiczna, choroba autoimmunologiczna, gruźlica, jeżówka purpurowa, kolagenoza, krwawnik pospolity, leczenie immunosupresyjne, lek immunosupresyjny, nadwrażliwość na substancję czynną, odrzucenie przeszczepu, pokrzywka, postępująca choroba układowa, reakcja krzyżowa, rodzina Asteraceae, rumianek, sarkoidoza, schorzenie autoimmunologiczne, stwardnienie rozsiane, terapia cytostatyczna, transplantacja organów, transplantacja szpiku kostnego, właściwości immunomodulujące, zaburzenie hematologiczne, zakażenie HIV - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Nalewka z koszyczka arniki –
Nalewka z koszyczka arniki stanowi koncentrat do sporządzania roztworu do stosowania zewnętrznego, zawierający nalewkę z Arnica montana L. lub Arnica chamissonis Less. w proporcji 1:10 oraz etanol w stężeniu 66-69% (V/V). Produkt jest przeznaczony do aplikacji na skórę w formie okładów po 3-10 krotnym rozcieńczeniu wodą oraz do płukania jamy ustnej po 10-krotnym rozcieńczeniu. Wskazane jest unikanie połykania roztworu, szczególnie podczas płukania jamy ustnej, a preparat nie powinien być stosowany u dzieci poniżej 6 roku życia w tej formie ze względu na ryzyko przypadkowego połknięcia.
- Leksykon substancji czynnych
Makrogol – Przeciwwskazania stosowania
Makrogol, stosowany głównie jako środek przeczyszczający i do oczyszczania jelit przed badaniami diagnostycznymi, posiada liczne przeciwwskazania kliniczne. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na makrogol lub substancje pomocnicze, a także niedrożność przewodu pokarmowego (zarówno mechaniczna, jak i czynnościowa), perforacja przewodu pokarmowego oraz ciężkie zapalne choroby jelit, takie jak aktywna postać choroby Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego czy toksyczne rozdęcie okrężnicy (megacolon toxicum). Dodatkowo, preparaty z makrogolem nie powinny być stosowane u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami opróżniania żołądka (np. gastropareza), bólami brzucha o nieustalonej etiologii, a także u osób z ciężką niewydolnością serca (3-4 stopień wg NYHA), niewydolnością nerek, chorobami wątroby, ciężkim odwodnieniem oraz u pacjentów nieprzytomnych lub z zaburzeniami świadomości ze względu na ryzyko aspiracji. Warto zwrócić uwagę na ograniczenia wiekowe i przeciwwskazania związane z substancjami pomocniczymi, np. sorbitol u pacjentów z nietolerancją fruktozy czy aspartam u fenyloketonurii.
ból brzucha o nieustalonej przyczynie, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wątroby, ciężkie odwodnienie, fenyloketonuria, gastropareza, makrogol, megacolon toxicum, methemoglobinemia, nadwrażliwość na substancje, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedrożność mechaniczna, niedrożność porażenna jelit, niedrożność przewodu pokarmowego, nietolerancja fruktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, oczyszczanie jelita, odruch gardłowy, ostra choroba wrzodowa, perforacja przewodu pokarmowego, preparat przeczyszczający, preparat złożony, procedura diagnostyczna, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, rodzina Asteraceae, ryzyko aspiracji, skala NYHA, środek miejscowo znieczulający, toksyczne rozszerzenie okrężnicy, toksyczne zapalenie jelita grubego, uszkodzenie nerek, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zabieg chirurgiczny, zaburzenie opróżniania żołądka, zaburzenie świadomości, zapalenie otrzewnej, zapalna choroba jelit, zastoinowa niewydolność serca, zwężenie przewodu pokarmowego - Leksykon substancji czynnych
Korzeń lukrecji – Przeciwwskazania stosowania
Korzeń lukrecji (Glycyrrhiza spp.) jest składnikiem preparatu Iberogast Balance, występującym w stężeniu 0,10 mL wyciągu płynnego na 1 mL produktu (1:2,5-3,5). Glicyryzyna zawarta w lukrecji może powodować zatrzymanie sodu i wody oraz zwiększać wydalanie potasu, co niesie ryzyko wzrostu ciśnienia tętniczego i zaburzeń elektrolitowych, zwłaszcza u pacjentów z nadciśnieniem, niewydolnością serca, nerek lub wątroby. Preparat zawiera również około 31% (V/V) etanolu, co stanowi istotne przeciwwskazanie u osób z chorobami wątroby, alkoholizmem, padaczką, uszkodzeniem mózgu, kobiet w ciąży i karmiących oraz dzieci. Ponadto, lukrecja może wchodzić w interakcje farmakologiczne z lekami przeciwnadciśnieniowymi, diuretykami oszczędzającymi potas, glikokortykosteroidami oraz lekami metabolizowanymi przez cytochrom P450, co wymaga ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu.
choroba alkoholowa, choroba układu sercowo-naczyniowego, choroba wątroby, cytochrom P450, diuretyk oszczędzający potas, działanie mineralokortykoidowe, glicyryzyna, glikokortykosteroid, Glycyrrhiza glabra, Glycyrrhiza inflata, Glycyrrhiza uralensis, hipoglikemia, hipokaliemia, korzeń lukrecji, kwas glicyryzynowy, kwiat rumianku, lek przeciwnadciśnieniowy, liść melisy, liść mięty pieprzowej, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, owoc kminku, padaczka, reakcja krzyżowa, rodzina Apiaceae, rodzina Asteraceae, rodzina bobowatych, zaburzenie elektrolitowe, ziele ubiorka gorzkiego - Leksykon substancji czynnych
Ziele mniszka lekarskiego – Działania niepożądane
Ziele mniszka lekarskiego (Taraxacum officinale F. H. Wigg., herba) jest składnikiem preparatu Imupret w dawce 4,00 mg na tabletkę drażowaną. Występujące działania niepożądane związane z tym preparatem obejmują zaburzenia przewodu pokarmowego, które występują niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), manifestujące się dyskomfortem, nudnościami czy biegunką. Reakcje alergiczne mają częstość nieznaną i mogą obejmować zmiany skórne, świąd oraz wysypkę. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko reakcji nadwrażliwości krzyżowej u pacjentów uczulonych na rośliny z rodziny Asteraceae, do której należy zarówno mniszek lekarski, jak i inne alergizujące gatunki, takie jak bylica, krwawnik pospolity, chryzantemy czy stokrotki.
biegunka, bylica, dyskomfort przewodu pokarmowego, działanie niepożądane, efekt uboczny, krwawnik pospolity, kwiat rumianku, mechanizm reakcji alergicznej, nadwrażliwość krzyżowa, nudność, objaw alergiczny, preparat Imupret, preparat ziołowy złożony, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, rodzina Asteraceae, świąd, tabletka drażowana, Taraxacum officinale, wysypka, zaburzenie przewodu pokarmowego, zaburzenie układu immunologicznego, ziele mniszka lekarskiego, zmiana skórna - Leksykon substancji czynnych
Ekstrakt gęsty z koszyczka nagietka – Przeciwwskazania stosowania
Ekstrakt gęsty z koszyczka nagietka (Calendulae anthodio) stanowi jeden ze składników preparatu Mucosit w formie żelu do stosowania na dziąsła, będącego złożonym ekstraktem roślinnym (6-12:1) zawierającym również rumianek, podbiał, korę dębu, szałwię i tymianek. Podstawowym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na nagietek lub inne składniki preparatu, zwłaszcza u pacjentów uczulonych na rośliny z rodziny Asteraceae (np. rumianek), ze względu na dobrze udokumentowane reakcje krzyżowe prowadzące do objawów alergicznych skórnych i śluzówkowych. Dodatkowo, alergia na pyłki brzozy lub seler zwyczajny stanowi przeciwwskazanie ze względu na ryzyko nadwrażliwości krzyżowej na tymianek (Thymi herba) obecny w preparacie, co wymaga szczególnej ostrożności w doborze terapii. Preparat zawiera także składniki z rodziny Lamiaceae (szałwia, tymianek, mięta pieprzowa), które mogą wywoływać reakcje alergiczne u osób uczulonych na tę grupę roślin.
alergen kontaktowy, alergia na pyłki brzozy, amidowe środki znieczulające, benzoesan sodu, błona śluzowa jamy ustnej, bronopol, ekstrakt gęsty z koszyczka nagietka, kontaktowe zapalenie skóry, nadwrażliwość, nadwrażliwość krzyżowa, objawy skórne, olejek eteryczny mięty pieprzowej, parabeny, parahydroksybenzoesan etylu, preparat Mucosit, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, rodzina Asteraceae, rodzina Lamiaceae, rumianek, seler zwyczajny, wywiad alergologiczny, żel na dziąsła - Leksykon substancji czynnych
Owoc ostropestu – Przeciwwskazania stosowania
Owoc ostropestu (Silybi mariani fructus tinctura) jest składnikiem preparatu Gastrobonisol, występującym w formie nalewki o stężeniu 1:45-55, ekstrahowanej etanolem 65% (V/V), stanowiącej 15% składu produktu. Preparat zawiera 50-60% etanolu, co stanowi istotny czynnik ryzyka w określonych grupach pacjentów. Główne przeciwwskazania do stosowania preparatów z owocem ostropestu obejmują nadwrażliwość na substancje czynne ostropestu oraz na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae), do której należy ostropest plamisty. W rodzinie tej znajdują się także inne rośliny lecznicze, takie jak rumianek, arnika, nagietek, mniszek lekarski, krwawnik i bylica, co wymaga szczególnej uwagi w diagnostyce alergii.
choroba alkoholowa, choroba wątroby, Gastrobonisol, interakcja z alkoholem, intrakt z ziela bożego drzewka, nadwrażliwość na mentol, nadwrażliwość na rośliny astrowate, nadwrażliwość na substancje czynne, nalewka z liścia mięty, nalewka z owocu ostropestu, nalewka z ziela dziurawca, ostropest plamisty, rodzina Asteraceae, rodzina astrowatych, Silybum marianum, sok z korzenia mniszka, sok z ziela krwawnika - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg etanolowy z kwiatów rumianku – Przeciwwskazania stosowania
Wyciąg etanolowy z kwiatów rumianku (Matricaria recutita L.) jest szeroko stosowanym składnikiem preparatów farmaceutycznych, jednak jego zastosowanie wymaga uwzględnienia istotnych przeciwwskazań. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na rumianek oraz alergia na inne rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae), ze względu na wysokie ryzyko reakcji krzyżowych. Preparaty takie jak Azulan zawierają 65-72% V/V etanolu, co stanowi dodatkowe ograniczenie u pacjentów z chorobami wątroby, uzależnieniem od alkoholu, padaczką, kobiet w ciąży i karmiących piersią, dzieci oraz osób przyjmujących leki wchodzące w interakcje z alkoholem. Wskazane jest przeprowadzenie testu uczuleniowego u pacjentów z podejrzeniem nadwrażliwości na rumianek lub inne rośliny z rodziny Asteraceae przed rozpoczęciem terapii.
- Leksykon substancji czynnych
Ekstrakt gęsty z kory dębu – Przeciwwskazania stosowania
Ekstrakt gęsty z kory dębu (Quercus cortex) stanowi istotny składnik preparatu Mucosit, w którym występuje w ilości 3,0 części w złożonym ekstrakcie gęstym o stosunku ekstrakcji 6-12:1, uzyskanym przy użyciu 90% metanolu i wody. Preparat ten jest stosowany w leczeniu schorzeń jamy ustnej, jednak jego zastosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na ekstrakt z kory dębu, amidowe środki miejscowo znieczulające oraz inne składniki preparatu, w tym substancje pomocnicze takie jak bronopol, sodu benzoesan i etylu parahydroksybenzoesan. Ze względu na złożony skład roślinny (rumianek, nagietek, podbiał, szałwia, tymianek, olejki eteryczne), istnieje ryzyko reakcji nadwrażliwości krzyżowej, szczególnie u pacjentów uczulonych na pyłki brzozy, seler zwyczajny, rośliny z rodziny Asteraceae i Lamiaceae.
alergia na pyłki brzozy, amidowy środek znieczulający, astrowate, benzoesan sodu, bronopol, ekstrakt z kory dębu, ekstrakt z nagietka, ekstrakt z podbiału, ekstrakt z rumianku, ekstrakt z szałwii, ekstrakt z tymianku, jasnotowate, kora dębu, mięta pieprzowa, nadwrażliwość, nadwrażliwość krzyżowa, olejek eteryczny, olejek rumiankowy, parahydroksybenzoesan etylu, produkt roślinny, rodzina Asteraceae, rodzina Lamiaceae, rumianek, schorzenie jamy ustnej, seler zwyczajny, substancja pomocnicza, test alergiczny, tymianek, wywiad alergologiczny - Leksykon substancji czynnych
Matricaria – Działania niepożądane
Ekstrakt z kwiatu rumianku (Matricaria flos extractum) stanowi 20,0 ml w 100 ml płynu doustnego preparatu Iberogast, gdzie ekstrahentem jest 30% etanol. Rumianek wykazuje działanie przeciwzapalne, osłaniające i rozkurczowe, jednak może wywoływać działania niepożądane, zwłaszcza reakcje nadwrażliwości u osób uczulonych na rośliny z rodziny Asteraceae. Reakcje te, o częstości bardzo rzadkiej (<1/10 000), obejmują wysypkę, pokrzywkę, świąd oraz duszność. W kontekście całego preparatu, działania niepożądane mogą wynikać z interakcji między dziewięcioma ekstraktami roślinnymi zawartymi w Iberogast.
alergia, bilirubina, duszność, działanie przeciwzapalne, ekstrakt z kwiatu rumianku, enzymy wątrobowe, etanol, hepatotoksyczność, lek hepatotoksyczny, niepożądane działania produktów leczniczych, niewydolność wątroby, parametry wątrobowe, personel medyczny, pokrzywka, polekowe uszkodzenie wątroby, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, rodzina Asteraceae, świąd, zaburzenia wątroby, żółtaczka polekowa - Leksykon substancji czynnych
Olejek eteryczny z rumianku – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Olejek eteryczny z rumianku (Matricariae aetheroleum) jest składnikiem preparatów leczniczych stosowanych w schorzeniach jamy ustnej, takich jak Mucosit. Terapia tymi produktami wymaga ścisłego przestrzegania zasad higieny jamy ustnej oraz regularnych wizyt kontrolnych u stomatologa w celu monitorowania stanu zapalnego dziąseł i oceny skuteczności leczenia. Ze względu na brak danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa, preparaty zawierające olejek rumiankowy nie powinny być stosowane u dzieci. Ponadto, należy uwzględnić ryzyko reakcji nadwrażliwości, zwłaszcza u pacjentów z alergią na rośliny z rodziny Asteraceae, do której należy rumianek.
błona śluzowa jamy ustnej, bronopol, etylu parahydroksybenzoesan, higiena jamy ustnej, Matricariae aetheroleum, olejek eteryczny z rumianku, olejek rumiankowy, podrażnienie błony śluzowej, podrażnienie skóry, populacja pediatryczna, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, reakcja typu późnego, rodzina Asteraceae, schorzenie jamy ustnej, sodu benzoesan, zapalenie dziąseł, zapalenie skóry kontaktowe, zmiana zapalna - Leksykon substancji czynnych
Ziele ubiorka gorzkiego – Przeciwwskazania stosowania
Ziele ubiorka gorzkiego (Iberis amara L., herba) jest istotnym składnikiem preparatu Iberogast Balance, jednak jego stosowanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na samą substancję lub na inne składniki preparatu, zwłaszcza u pacjentów z alergią na rośliny z rodzin Apiaceae (np. kminek, marchew) i Asteraceae (np. rumianek, nagietek), ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. Preparat zawiera także około 31% (V/V) etanolu, a ekstrakt z ubiorka gorzkiego jest przygotowywany w 50% (V/V) alkoholu, co stanowi względne przeciwwskazanie u pacjentów z chorobami wątroby, uzależnieniem od alkoholu, przyjmujących leki wchodzące w interakcje z alkoholem, kobiet w ciąży i karmiących oraz osób z zaburzeniami neurologicznymi. Dodatkowo, stosowanie preparatu wymaga ostrożności u pacjentów z historią reakcji alergicznych, nawet jeśli nie mają potwierdzonej nadwrażliwości na ubiorek gorzki, ze względu na możliwość reakcji krzyżowych z pyłkami brzozowatymi, trawami czy ambrosią. Należy również monitorować pacjentów stosujących inne preparaty ziołowe z powodu potencjalnych interakcji. W przypadku stwierdzenia przeciwwskazań, zwłaszcza związanych z zawartością alkoholu, rekomenduje się rozważenie alternatywnych terapii gastrycznych o podobnym działaniu, ale bez etanolu. Lekarz powinien indywidualizować decyzję terapeutyczną, uwzględniając ryzyko alergii i obciążenia metabolicznego alkoholem.
alergia na pyłki, choroba wątroby, ciąża, epilepsja, etanol, Iberis amara, Iberogast Balance, interakcja z alkoholem, karmienie piersią, korzeń lukrecji, kwiat rumianku, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwpsychotyczny, liść melisy, liść mięty pieprzowej, metronidazol, nadwrażliwość, niepełnosprawność intelektualna, owoc kminku, preparat ziołowy, próg drgawkowy, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, rodzina Apiaceae, rodzina Asteraceae, uzależnienie od alkoholu, wyciąg roślinny, wyciąg z ziela ubiorka gorzkiego, wywiad alergiczny, zaburzenie neurologiczne, ziele ubiorka gorzkiego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Hemorol –
Lek Hemorol w postaci czopków doodbytniczych zawiera 100 mg benzokainy oraz wyciągi roślinne (m.in. z rumianku 50 mg, krwawnika, żarnowca, kasztanowca, pięciornika i korzenia pokrzyku w łącznej ilości 80 mg), a także glicerol (150-159 mg). Stosowanie preparatu jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na benzokainę, rośliny z rodziny Asteraceae oraz inne składniki roślinne i substancje pomocnicze. Benzokaina może wywoływać reakcje alergiczne i miejscowe podrażnienia, a wyciągi roślinne – reakcje krzyżowe u osób uczulonych na rośliny z rodziny Asteraceae. Obecność atropiny (0,20 mg) w wyciągu z korzenia pokrzyku wymaga ostrożności u pacjentów z jaskrą z wąskim kątem przesączania oraz rozrostem gruczołu krokowego ze względu na ryzyko działań antycholinergicznych.
atropina, benzokaina, ciężka choroba wątroby, czopki doodbytnicze, działanie antycholinergiczne, Hemorol, jaskra z wąskim kątem, kłącze pięciornika, kora kasztanowca, korzeń pokrzyku, krwawienie z odbytu, krwawnik pospolity, nadwrażliwość na składniki leku, nowotwór jelita grubego, przerost gruczołu krokowego, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, retencja moczu, rodzina Asteraceae, środek znieczulający miejscowy, wyciąg z rumianku, wyciąg z żarnowca - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg płynny z ziela mięty pieprzowej – Przeciwwskazania stosowania
Wyciąg płynny z ziela mięty pieprzowej (Mentha piperita L.) stosowany miejscowo w jamie ustnej, m.in. w preparacie Dentosept A, posiada istotne przeciwwskazania, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Głównym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na miętę pieprzową lub mentol, a także na inne składniki preparatu, w tym ekstrakty roślinne z rodziny astrowatych (np. arnika, rumianek), ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. Preparat Dentosept A zawiera ponadto etanol w stężeniu 35-45% (V/V), co stanowi kolejne bezwzględne przeciwwskazanie u pacjentów z nadwrażliwością na alkohol lub inne substancje pomocnicze. Dodatkowo, miejscowe stosowanie preparatu może być niewskazane u pacjentów z uszkodzeniami błony śluzowej jamy ustnej lub ostrymi stanami zapalnymi, gdyż może nasilić objawy patologiczne.
W procesie kwalifikacji pacjenta do terapii preparatami zawierającymi wyciąg z mięty pieprzowej, lekarz powinien szczegółowo zebrać wywiad alergologiczny, uwzględniając potencjalne przeciwwskazania zarówno do głównego składnika, jak i pozostałych komponentów preparatu. W przypadku stwierdzenia nadwrażliwości lub alergii na którykolwiek ze składników, w tym roślin z rodziny astrowatych lub etanol, stosowanie preparatu należy bezwzględnie odradzić. Konieczne jest również poinformowanie pacjenta o ryzyku wystąpienia reakcji nadwrażliwości oraz o konieczności natychmiastowego przerwania terapii w przypadku pojawienia się objawów niepożądanych. W razie przeciwwskazań wskazane jest rozważenie alternatywnych metod leczenia, aby zapewnić bezpieczeństwo farmakoterapii.
alergia na rośliny, arnika, Dentosept A, działanie niepożądane, etanol, kłącze tataraku, kora dębu, liść szałwii, Mentha piperita, mentol, nadwrażliwość krzyżowa, nadwrażliwość na etanol, nadwrażliwość na miętę pieprzową, ostry stan zapalny, płyn do stosowania w jamie ustnej, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, reakcja ogólnoustrojowa, reakcja skórna, rodzina Asteraceae, rodzina astrowatych, rumianek, substancja pomocnicza, tymianek, uszkodzenie błony śluzowej, wyciąg płynny z ziela mięty pieprzowej, wyciąg złożony, wywiad alergologiczny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Zioła uspokajające –
Preparat Zioła Uspokajające, dostępny w formie saszetek do zaparzania, zawiera składniki roślinne takie jak korzeń kozłka (900 mg), kwiatostan głogu (600 mg), liść melisy (450 mg), szyszki chmielu (450 mg), liść mięty pieprzowej (300 mg) oraz kwiat rumianku (300 mg). Stosowanie leku jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na rumianek (Matricaria recutita L., flos) oraz inne rośliny z rodziny Compositae (Asteraceae), do której należą m.in. arnika, bylica piołun i jeżówka. Reakcje alergiczne mogą obejmować objawy skórne, takie jak świąd i wysypka, a także poważniejsze reakcje systemowe, włącznie z dusznością i wstrząsem anafilaktycznym.
alergia krzyżowa, alergia na rośliny, arnika, duszność, jeżówka, korzeń kozłka, kwiat rumianku, kwiatostan głogu, liść melisy, liść mięty pieprzowej, objawy alergiczne, objawy skórne, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, rodzina Asteraceae, rodzina Compositae, świąd i wysypka, szyszki chmielu, właściwości immunostymulujące, wstrząs anafilaktyczny, wywiad alergologiczny, wywiad lekarski - Leksykon substancji czynnych
Lukrecja – Przeciwwskazania stosowania
Lukrecja (Glycyrrhiza glabra L.) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych, jednak jej stosowanie wiąże się z licznymi przeciwwskazaniami, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na korzeń lukrecji, obejmująca zarówno preparaty monoskładnikowe, jak i złożone, np. Padma 28 Formuła, gdzie dodatkowo przeciwwskazana jest nadwrażliwość na inne składniki, takie jak rośliny z rodziny astrowatych. Preparat Iberogast, zawierający ekstrakt z korzenia lukrecji, jest przeciwwskazany u pacjentów z chorobami wątroby (zarówno aktualnymi, jak i w wywiadzie) oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków hepatotoksycznych. W przypadku Tussipect, zawierającego wyciąg z lukrecji i chlorowodorek efedryny, przeciwwskazania obejmują m.in. nadciśnienie tętnicze, chorobę niedokrwienną mięśnia sercowego, zaburzenia rytmu serca, nadczynność tarczycy, cukrzycę, jaskrę z zamkniętym kątem przesączania, przerost gruczołu krokowego oraz padaczkę. Ponadto, Tussipect nie powinien być stosowany u dzieci poniżej 12 lat. Preparat Pectobonisol jest przeciwwskazany u dzieci po ostrym zwężającym zapaleniu krtani/tchawicy oraz u pacjentów z nadwrażliwością na mentol, tymol lub rośliny z rodziny Lamiaceae.
chlorowodorek efedryny, choroba niedokrwienna serca, choroba wątroby, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukrzyca, działanie presyjne, działanie proarytmogenne, działanie sympatomimetyczne, ekstrakt z lukrecji, Glycyrrhiza glabra, interakcje lekowe, jaskra z zamkniętym kątem, lek hepatotoksyczny, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na substancje, objawy dławicowe, padaczka, populacja pediatryczna, próg drgawkowy, przerost prostaty, rodzina Asteraceae, rodzina Lamiaceae, sproszkowany korzeń lukrecji, uszkodzenie wątroby, zaburzenia rytmu serca, zwężające zapalenie krtani - Leksykon substancji czynnych
Ziele grindelii – Przeciwwskazania stosowania
Ziele grindelii (Grindeliae herba) jest składnikiem preparatów o działaniu przeciwkaszlowym, wykrztuśnym i przeciwzapalnym, stosowanym m.in. w lekach złożonych takich jak Echinasal. Podstawowym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na grindelię lub inne składniki preparatu, zwłaszcza u pacjentów uczulonych na rośliny z rodziny Asteraceae, do której należy grindelia oraz jeżówka purpurowa. Występuje ryzyko reakcji krzyżowych u osób uczulonych na rumianek, arnikę, nagietek, słonecznik czy chryzantemę. Preparaty te zawierają także substancje pomocnicze, np. sacharozę (60 g/100 g syropu) i etanol (do 1% m/m w Echinasalu), co wymaga ostrożności u pacjentów z cukrzycą, nietolerancją fruktozy, chorobami wątroby, alkoholizmem, padaczką, chorobami mózgu oraz u kobiet w ciąży i karmiących piersią.
AIDS, autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, babka lancetowata, białaczka, choroba wątroby, choroba z autoagresji, działanie immunomodulujące, działanie przeciwkaszlowe, działanie przeciwzapalne, działanie wykrztuśne, gruźlica, jeżówka purpurowa, kolagenoza, lek immunosupresyjny, łuszczyca, nadwrażliwość, nieswoiste zapalenie jelit, nietolerancja fruktozy, owoc róży, padaczka, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, reumatoidalne zapalenie stawów, rodzina Asteraceae, rośliny astrowate, schorzenie autoimmunologiczne, stwardnienie rozsiane, terapia immunosupresyjna, toczeń rumieniowaty układowy, zakażenie HIV, ziele grindelii - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Dentinox N 15% + 0,34% + 0,32%
Produkt leczniczy Dentinox N (żel do stosowania na dziąsła zawierający 15% nalewki z rumianku, 0,34% lidokainy chlorowodorku oraz 0,32% makrogolu eteru laurylowego) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancje czynne lub składniki pomocnicze, w tym glikol propylenowy (1500 mg) i sorbitol ciekły (1000 mg). Szczególną ostrożność należy zachować u osób uczulonych na rośliny z rodziny Asteraceae, ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. Lek nie powinien być stosowany u niemowląt poniżej 3 miesiąca życia oraz u dzieci poniżej 12 miesiąca życia, które jednocześnie przyjmują leki wywołujące methemoglobinemię, ze względu na zwiększone ryzyko poważnych działań niepożądanych. Ponadto, preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z rzadką wrodzoną nietolerancją fruktozy z uwagi na zawartość sorbitolu.
bylica, etanol, farmakoterapia, glikol propylenowy, kontaktowe zapalenie skóry, lidokainy chlorowodorek, makrogolu eter laurylowy, methemoglobinemia, nadwrażliwość, nalewka z rumianku, niemowlę poniżej 3 miesiąca życia, nietolerancja fruktozy, reakcja krzyżowa, rodzina Asteraceae, rośliny lecznicze, rumianek, sorbitol ciekły, środek miejscowo znieczulający, ząbkowanie, znieczulenie miejscowe