Atazanavir Accord
Kapsułki twarde, 300 mg
Produkt zawiera atazanawiru siarczan w dawkach 150 mg, 200 mg lub 300 mg oraz substancje pomocnicze, takie jak laktoza i żółcień pomarańczowa. Preparat ma postać twardych kapsułek z ziarnistym proszkiem o barwie białawej do jasnożółtej. Stosowany jest u dorosłych i dzieci powyżej 6 lat zakażonych wirusem HIV-1, w skojarzeniu z innymi lekami przeciwretrowirusowymi i ma na celu hamowanie replikacji wirusa. Decyzja o zastosowaniu powinna uwzględniać indywidualną oporność i historię leczenia pacjenta.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
-
Dawkowanie i sposób podawania
Terapia lekiem Atazanavir Accord powinna być prowadzona przez lekarzy doświadczonych w leczeniu zakażeń HIV, z uwzględnieniem indywidualnych parametrów pacjenta, takich jak wiek, masa ciała oraz stan kliniczny. U dorosłych zalecana dawka wynosi 300 mg atazanawiru raz na dobę, podawana jednocześnie z 100 mg rytonawiru, oba podczas posiłku, co zwiększa biodostępność atazanawiru. U dzieci i młodzieży (6-18 lat, masa ciała ≥15 kg) dawkowanie jest dostosowane do masy ciała: 200 mg atazanawiru i 100 mg rytonawiru dla masy 15–35 kg oraz 300 mg atazanawiru i 100 mg rytonawiru dla masy ≥35 kg. Dla dzieci od 3 miesięcy i masie ≥5 kg dostępny jest proszek doustny, z zaleceniem przejścia na kapsułki, gdy to możliwe. Nie ma konieczności modyfikacji dawki u pacjentów z niewydolnością nerek, jednak u osób dializowanych stosowanie w skojarzeniu z rytonawirem jest niewskazane ze względu na zmienioną farmakokinetykę.
W przypadku zaburzeń czynności wątroby stosowanie Atazanaviru Accord z rytonawirem wymaga ostrożności: u pacjentów z łagodnymi zaburzeniami można stosować lek z zachowaniem ostrożności, natomiast u umiarkowanych i ciężkich zaburzeń jest to przeciwwskazane. W sytuacji konieczności wycofania rytonawiru, dawkowanie niewzmocnionego atazanawiru wynosi 400 mg/dobę u pacjentów z łagodnymi oraz 300 mg/dobę u umiarkowanymi zaburzeniami wątroby, przy czym u ciężkich zaburzeń stosowanie jest przeciwwskazane. W ciąży, zwłaszcza w II i III trymestrze, standardowa dawka (300 mg atazanawiru + 100 mg rytonawiru) może być niewystarczająca, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu leków obniżających ekspozycję (np. tenofowir dyzoproksyl, antagoniści receptora H2), co wymaga rozważenia monitorowania stężenia terapeutycznego i ewentualnego zwiększenia dawki do 400 mg atazanawiru. Po porodzie ekspozycja na lek wzrasta, co wymaga ścisłego monitorowania działań niepożądanych. Leku nie należy stosować u dzieci poniżej 3 miesięcy ze względu na ryzyko żółtaczki jąder podkorowych mózgu. Kapsułki należy podawać doustnie w całości podczas posiłku, co optymalizuje biodostępność.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Dawkowanie i sposób podawania – Atazanavir Accord 300 mg
-
Działania niepożądane
Atazanavir Accord, zawierający atazanawiru siarczan, jest stosowany w dawce 400 mg raz na dobę lub 300 mg z rytonawirem 100 mg raz na dobę u dorosłych pacjentów zakażonych HIV. Profil bezpieczeństwa opiera się na badaniach klinicznych obejmujących 1806 pacjentów, z medianą czasu leczenia odpowiednio 52 i 96 tygodni. Najczęstsze działania niepożądane to nudności (20%), biegunka (10%) oraz żółtaczka (13% przy dawce 400 mg, 19% w skojarzeniu z rytonawirem), pojawiająca się zwykle w ciągu kilku dni do miesięcy od rozpoczęcia terapii. Istotne jest monitorowanie funkcji nerek, gdyż obserwowano przypadki przewlekłej choroby nerek, zwłaszcza przy łącznym narażeniu na atazanawir i rytonawir, niezależnie od stosowania tenofowiru. W trakcie terapii należy także kontrolować parametry metaboliczne, ze względu na ryzyko wzrostu masy ciała oraz stężenia lipidów i glukozy we krwi.
W badaniach klinicznych najczęściej obserwowaną nieprawidłowością laboratoryjną było istotne zwiększenie stężenia bilirubiny całkowitej, głównie pośredniej, u 87% pacjentów (stopień 3-4 u 37%, w tym 6% stopień 4). W grupie leczonych atazanawirem z rytonawirem zwiększenie bilirubiny stopnia 3-4 wystąpiło u 48-53% pacjentów. Inne istotne zmiany laboratoryjne to wzrost aktywności kinazy kreatynowej (7%), aminotransferaz AlAT (5%) i AspAT (3%), zmniejszenie liczby granulocytów (5%) oraz wzrost aktywności lipazy (3%). U dzieci profil bezpieczeństwa jest podobny, z częstym występowaniem bezobjawowego bloku przedsionkowo-komorowego oraz podwyższonej bilirubiny całkowitej (45%). Występują także poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy i DRESS. W przypadku współistniejącego zakażenia HBV lub HCV obserwuje się częstsze podwyższenie aminotransferaz, bez różnic w częstości żółtaczki. Zaleca się zgłaszanie wszystkich podejrzewanych działań niepożądanych do odpowiednich organów monitorujących.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Działania niepożądane – Atazanavir Accord 300 mg
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, atazanawir, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, białkomocz, bilirubina całkowita, blok przedsionkowo-komorowy, choroba Gravesa-Basedowa, ciężki niedobór odporności, ginekomastia, granulocyty obojętnochłonne, kamica nerkowa, kinaza kreatynowa, krwiomocz, lek przeciwretrowirusowy, martwica kości, miopatia, nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy, obrzęk naczynioruchowy, przewlekła choroba nerek, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, terapia przeciwretrowirusowa, toksyczny wykwit skórny, wirusowe zapalenie wątroby, wysypka, zakażenie HIV, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zespół Stevensa-Johnsona -
Interakcje leku
Atazanawir, metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie poprzez hamowanie tego enzymu, co prowadzi do istotnych zmian stężeń leków współstosowanych. Szczególnie istotne są interakcje z rytonawirem, który silniej hamuje CYP3A4, co wymaga dostosowania schematu leczenia i uwzględnienia zmienionego profilu interakcji po wycofaniu rytonawiru. Przeciwwskazane jest łączenie atazanawiru z lekami o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanymi przez CYP3A4, takimi jak kwetiapina, alfuzosyna, astemizol, cyzapryd, pimozyd, chinidyna, triazolam, midazolam (doustny), lomitapid oraz alkaloidy ergotaminy. Ponadto, jednoczesne stosowanie atazanawiru z produktami zawierającymi grazoprewir, glekaprewir i pibrentaswir jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko znacznego wzrostu stężeń tych leków i potencjalnego uszkodzenia wątroby (wzrost aktywności AlAT). W przypadku jednoczesnego stosowania atazanawiru i rytonawiru z grazoprewirem obserwuje się wzrost AUC grazoprewiru o 958%, Cmax o 524% i Cmin o 1064%, co podkreśla konieczność unikania takiego połączenia.
W terapii atazanawirem bez rytonawiru należy unikać jednoczesnego stosowania tenofowiru, karbamazepiny, fenytoiny, fenobarbitalu, inhibitorów pompy protonowej oraz buprenorfiny. Famotydynę należy podawać z zachowaniem odstępu czasowego (2 godziny po lub 12 godzin przed atazanawirem), z dawką nieprzekraczającą 20 mg na dawkę i 40 mg na dobę. Stosowanie atazanawiru może wpływać na stężenia leków przeciwzakrzepowych (apiksaban, dabigatran, rywaroksaban), przeciwgrzybiczych (worykonazol) oraz kortykosteroidów (flutykazon), co wymaga ostrożności i monitorowania. Doustne środki antykoncepcyjne powinny zawierać nie więcej niż 30 μg etynyloestradiolu. W przypadku benzodiazepin, szczególnie midazolamu podawanego pozajelitowo, konieczne jest stosowanie w warunkach intensywnej opieki medycznej z możliwością modyfikacji dawki ze względu na ryzyko przedłużonej sedacji i depresji oddechowej. Brak danych dotyczących interakcji u dzieci i młodzieży wymaga szczególnej ostrożności w tej grupie pacjentów. Zaleca się również ograniczenie spożycia alkoholu podczas terapii atazanawirem ze względu na potencjalne ryzyko hepatotoksyczności i nasilenia działań niepożądanych ze strony OUN.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Interakcje leku – Atazanavir Accord 300 mg
aktywność AlAT, alkaloid ergotaminy, atazanawir z rytonawirem, benzodiazepina, charakterystyka produktu leczniczego, ciężkie niedociśnienie, cytochrom P450 3A4, depresja oddechowa, doustna antykoncepcja, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, łagodny rozrost gruczołu krokowego, leczenie HCV, lek prokinetyczny, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakrzepowy, oddział intensywnej opieki medycznej, ośrodkowy układ nerwowy, schorzenie wątroby, substrat CYP3A4, toksyczność wątrobowa, wąski indeks terapeutyczny, wzrost aktywności AlAT, zaburzenie rytmu serca, zahamowanie czynności oddechowej, zatrucie sporyszem -
Profil bezpieczeństwa leku
Atazanawir jest przeciwwskazany u kobiet karmiących ze względu na wykrywalność leku w mleku matki oraz ryzyko transmisji HIV na dziecko. U pacjentów z umiarkowaną i ciężką niewydolnością wątroby stosowanie atazanawiru w połączeniu z rytonawirem jest zabronione, natomiast u osób z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby zaleca się ostrożność. W przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności nerek nie ma konieczności modyfikacji dawkowania, jednak stosowanie u osób poddawanych hemodializie nie jest zalecane, a monitorowanie funkcji nerek jest wskazane ze względu na zgłaszane przypadki przewlekłej choroby nerek i kamicy nerkowej.
Podczas terapii atazanawirem należy zachować ostrożność w kontekście prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, ponieważ lek może wywoływać zawroty głowy, co może wpływać na zdolności psychomotoryczne pacjenta. Brak jest danych dotyczących interakcji atazanawiru z alkoholem oraz bezpieczeństwa stosowania u osób starszych, co wskazuje na potrzebę indywidualnej oceny ryzyka i korzyści w tych grupach pacjentów. Wskazane jest monitorowanie stanu klinicznego i funkcji narządów u pacjentów z grup podwyższonego ryzyka podczas terapii atazanawirem.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Profil bezpieczeństwa leku – Atazanavir Accord 300 mg
-
Przeciwwskazania
Atazanavir Accord, inhibitor proteazy stosowany w terapii HIV, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na atazanawir, ciężką niewydolnością wątroby oraz w skojarzeniu z rytonawirem u chorych z umiarkowaną niewydolnością wątroby. Lek nie powinien być łączony z symwastatyną, lowastatyną i lomitapidem ze względu na ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Przeciwwskazane jest także jednoczesne stosowanie z ryfampicyną, która indukuje CYP3A4 i obniża stężenie atazanawiru, co może prowadzić do utraty skuteczności przeciwwirusowej. Interakcje z syldenafilem (zwłaszcza w leczeniu płucnego nadciśnienia tętniczego) zwiększają ryzyko działań niepożądanych. Należy unikać kojarzenia atazanawiru z lekami metabolizowanymi przez CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym, takimi jak kwetiapina, astemizol, cyzapryd, chinidyna, triazolam czy alkaloidy sporyszu, ze względu na ryzyko toksyczności i zaburzeń rytmu serca.
W przypadku pacjentów z jednoczesnym zakażeniem HIV i WZW C, leczenie preparatami zawierającymi grazoprewir, elbaswir, glekaprewir lub pibrentaswir jest przeciwwskazane z atazanawirem z powodu ryzyka wzrostu poziomu ALT i zmienionej farmakokinetyki. Preparaty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) indukują CYP3A4 i mogą znacząco obniżyć stężenie atazanawiru, co wymaga zaprzestania ich stosowania lub wyboru alternatywnej terapii antyretrowirusowej. Przed rozpoczęciem terapii należy dokładnie ocenić funkcję wątroby oraz potencjalne interakcje lekowe, szczególnie u pacjentów przyjmujących leki o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowane przez CYP3A4, aby uniknąć poważnych działań niepożądanych i utraty skuteczności leczenia.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przeciwwskazania – Atazanavir Accord 300 mg
alfuzosyna, alkaloid sporyszu, astemizol, atazanawir, beprydyl, chinidyna, ciężka niewydolność wątroby, cytochrom P450, cyzapryd, depresja oddechowa, dihydroergotamina, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, elbaswir, ergonowina, ergotamina, ergotyzm, glekaprewir, grazoprewir, induktor CYP3A4, inhibitor proteazy, interakcja lekowa, kwetiapina, lek alfaadrenolityczny, lek hipnotyczny, lek hipolipemizujący, lek neuroleptyczny, lek prokinetyczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, lomitapid, lowastatyna, lurazydon, metyloergonowina, midazolam, miopatia, nadwrażliwość, pibrentaswir, pimozyd, płucne nadciśnienie tętnicze, rabdomioliza, ryfampicyna, syldenafil, symwastatyna, terfenadyna, torsade de pointes, triazolam, umiarkowana niewydolność wątroby, wąski indeks terapeutyczny, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie HIV -
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania przedkliniczne atazanawiru wykazały, że głównym narządem docelowym działania toksycznego leku jest wątroba, gdzie obserwowano minimalne do umiarkowanego zwiększenie stężenia bilirubiny, podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych, wakuolizację oraz hipertrofię hepatocytów. U samic myszy stwierdzono dodatkowo obumieranie pojedynczych komórek wątroby przy ekspozycji 12-krotnie wyższej niż u ludzi przy dawce terapeutycznej 400 mg raz na dobę. U szczurów odnotowano także nieznaczne do umiarkowanego zwiększenie stężenia cholesterolu i glukozy. W zakresie kardiotoksyczności, atazanawir hamował kanał potasowy hERG o 15% przy stężeniu 30 μM (30-krotność Cmax wolnego leku u ludzi) oraz wydłużał czas trwania potencjału czynnościowego (APD90) o 13% w badaniu włókien Purkinjego u królików. W krótkoterminowych badaniach toksyczności u psów zaobserwowano bradykardię zatokową oraz wydłużenie odstępów PR, QT i zespołu QRS, jednak długotrwałe badania nie potwierdziły tych zmian. Potencjalne ryzyko kardiologiczne u ludzi nie jest jednoznaczne, lecz należy uwzględnić możliwość wydłużenia odstępu PR w przypadku przedawkowania.
Badania reprodukcyjne wykazały, że atazanawir wpływał na cykle płodności u szczurów, nie zaburzając jednak zdolności do kojarzenia i płodności. Nie stwierdzono działania teratogennego u szczurów i królików nawet przy dawkach toksycznych dla ciężarnych samic. W badaniach genotoksyczności atazanawir nie wykazywał mutagenności w teście Amesa, choć indukował aberracje chromosomalne in vitro, co nie potwierdziło się w badaniach in vivo. W badaniach rakotwórczości u myszy i szczurów odnotowano zwiększoną częstość łagodnych gruczolaków wątroby wyłącznie u samic myszy, co wiązano z cytotoksycznymi zmianami w wątrobie i uznano za zjawisko nieistotne klinicznie przy ekspozycji terapeutycznej. Ponadto, atazanawir wykazywał działanie drażniące na rogówkę w badaniu in vitro, co sugeruje konieczność unikania kontaktu leku z oczami. Ekspozycja zwierząt w badaniach była porównywalna lub wyższa niż u ludzi przy dawce 400 mg raz na dobę, co pozwala na ocenę bezpieczeństwa stosowania atazanawiru w praktyce klinicznej.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atazanavir Accord 300 mg
aberracja chromosomalna, bilirubina, bradykardia zatokowa, cholesterol, cykl płodności, dwunastnica, działanie drażniące, działanie teratogenne, enzymy wątrobowe, glukoza, gruczolak wątroby, hipertrofia, kanał potasowy hERG, mikrojądro, naprawa DNA, niedowaga, odstęp PR, odstęp QT, potencjał czynnościowy, test Amesa, wakuolizacja, wątroba, zespół QRS -
Skład i postać leku
Atazanavir Accord jest dostępny w postaci kapsułek twardych o mocach 150 mg, 200 mg oraz 300 mg, zawierających atazanawiru siarczan jako substancję czynną. Każda kapsułka zawiera odpowiednią ilość atazanawiru oraz substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (od 81,45 mg do 163 mg) oraz żółcień pomarańczową (E 110) w ilościach od 0 do 0,41 mg, zależnie od mocy kapsułki. Kapsułki różnią się również wyglądem i rozmiarem: 150 mg (19,3 mm, zielone wieczko i jasnozielony korpus), 200 mg (21,4 mm, zielone wieczko i jasnozielony korpus) oraz 300 mg (23,5 mm, pomarańczowe wieczko i zielony korpus). Skład osłonki kapsułek obejmuje m.in. żelatynę, błękit brylantowy FCF (E 133), tlenki żelaza (E 172), tytanu dwutlenek (E 171) oraz inne barwniki, które różnią się w zależności od mocy preparatu.
Produkt jest dostępny w opakowaniach blisterowych (30, 60, 90 kapsułek) oraz butelkach HDPE z zabezpieczeniem przed dziećmi (30 lub 60 kapsułek, w zależności od mocy). Okres ważności leku wynosi 2 lata, a przechowywanie nie wymaga specjalnych warunków. Nie stwierdzono niezgodności farmaceutycznych dla Atazanavir Accord. Niewykorzystane resztki leku należy utylizować zgodnie z lokalnymi przepisami. Informacje te są istotne dla zapewnienia prawidłowego stosowania i bezpieczeństwa terapii atazanawirem.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Skład i postać leku – Atazanavir Accord 300 mg
atazanawiru siarczan, błękit brylantowy FCF, erytrozyna, kapsułka twarda, krospowidon, laktoza jednowodna, magnezu stearynian, niezgodność farmaceutyczna, postać farmaceutyczna, potasu wodorotlenek, substancja pomocnicza, szelak, tytanu dwutlenek, żelaza tlenek czarny, żelaza tlenek żółty, żółcień pomarańczowa -
Specjalne ostrzeżenia
Atazanawir, stosowany w terapii zakażenia HIV, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na liczne potencjalne działania niepożądane i interakcje lekowe. Nie zaleca się przekraczania dawki rytonawiru powyżej 100 mg/dobę w skojarzeniu z atazanawirem, z wyjątkiem sytuacji współpodawania z efawirenzem, gdzie dawkę rytonawiru można zwiększyć do 200 mg/dobę przy ścisłym monitorowaniu. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, zwłaszcza z przewlekłym zapaleniem typu B lub C, istnieje podwyższone ryzyko ciężkich działań hepatotoksycznych, co wymaga intensywnej obserwacji i ewentualnego przerwania terapii. Atazanawir nie wymaga modyfikacji dawki u pacjentów z niewydolnością nerek, jednak jest przeciwwskazany u osób poddawanych hemodializie. W badaniach klinicznych odnotowano bezobjawowe, zależne od dawki wydłużenie odstępu PR, co wymaga ostrożności u pacjentów z zaburzeniami przewodzenia serca oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków wydłużających odstęp QT. U pacjentów z hemofilią typu A i B obserwowano nasilenie krwawień, co sugeruje konieczność informowania tej grupy o ryzyku.
Atazanawir może powodować odwracalne zwiększenie stężenia bilirubiny pośredniej (niezwiązanej) wskutek hamowania transferazy UDP-glukuronozylowej (UGT), co może manifestować się żółtaczką i wymaga rozważenia alternatywnych schematów leczenia, bez zmniejszania dawki leku. Standardowo atazanawir podawany jest w dawce 300 mg z 100 mg rytonawiru, jednak u wybranych pacjentów bez wcześniejszych niepowodzeń wirusologicznych i z niewykrywalnym wiremią przez co najmniej 6 miesięcy można rozważyć monoterapię atazanawirem 400 mg/dobę. Należy unikać stosowania atazanawiru bez rytonawiru u kobiet w ciąży oraz pacjentów przyjmujących tenofowir dyzoproksyl lub inne leki obniżające biodostępność atazanawiru. W trakcie terapii obserwowano przypadki kamicy żółciowej i nerkowej, a także przewlekłej choroby nerek, co wymaga monitorowania funkcji nerek. Istotne są również liczne interakcje lekowe, m.in. z atorwastatyną, inhibitorami PDE5, worykonazolem, glikokortykosteroidami metabolizowanymi przez CYP3A4 oraz inhibitorami pompy protonowej, które mogą wymagać modyfikacji dawkowania lub unikania kojarzenia. U dzieci częściej niż u dorosłych występuje bezobjawowe wydłużenie odstępu PR, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Specjalne ostrzeżenia – Atazanavir Accord
atazanawir, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, bilirubina pośrednia, blok przedsionkowo-komorowy, choroba Gravesa-Basedowa, CYP3A4, dyslipidemia, hemodializa, hemofilia, hiperbilirubinemia, inhibitor PDE5, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, kamica nerkowa, kamica żółciowa, leczenie przeciwretrowirusowe, martwica kości, nietolerancja galaktozy, przewlekła choroba nerek, przewlekłe zapalenie wątroby, reakcja zapalna, rumień wielopostaciowy, rytonawir, terapia przeciwretrowirusowa, transferaza UDP-glukuronozylowa, wydłużenie odstępu PR, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie płuc, zapalenie siatkówki, zespół reaktywacji immunologicznej, zespół Stevensa-Johnsona, zespół wysypki polekowej -
Właściwości farmakodynamiczne
Atazanawir, będący inhibitorem proteazy HIV-1 o strukturze azapeptydowej, działa poprzez selektywne hamowanie przetwarzania białek Gag-Pol, co uniemożliwia powstawanie dojrzałych wirionów i dalsze zakażanie komórek. W badaniach in vitro wykazano jego skuteczność wobec HIV-1 i HIV-2. W badaniach klinicznych u pacjentów wcześniej nieleczonych terapią przeciwretrowirusową, oporność na atazanawir wiązała się głównie z mutacją I50L, czasem w połączeniu z A71V, powodującą wzrost oporności w zakresie 3,5-29-krotnym, bez fenotypowej oporności krzyżowej na inne inhibitory proteazy. Mutacja N88S, rzadko obserwowana, może obniżać wrażliwość na atazanawir, ale nie zawsze skutkuje opornością genotypową ani kliniczną. W badaniu 138, trwającym 96 tygodni, nie odnotowano mutacji de novo z częstością powyżej 10% u pacjentów nieleczonych wcześniej, a mutacja M184I/V, związana z opornością na emtrycytabinę, pojawiła się u 5 z 26 pacjentów leczonych atazanawirem z rytonawirem.
W badaniach klinicznych u pacjentów uprzednio leczonych lekami przeciwretrowirusowymi, mutacje de novo związane z opornością na atazanawir obejmowały m.in. M36, M46, I54, A71 i V82 (>20% częstości) oraz L10, I15, K20, V32, E35, S37, F53, I62, G73, I84 i L90 (10-20%). Żadna z tych mutacji nie jest specyficzna wyłącznie dla atazanawiru, co sugeruje ujawnienie się zarchiwizowanej oporności. W badaniu 138 porównującym atazanawir z rytonawirem (300 mg/100 mg raz dziennie) z lopinawirem z rytonawirem (400 mg/100 mg dwa razy dziennie), oba schematy stosowane z fumaranu tenofowiru dyzoproksylu i emtrycytabiny (300 mg/200 mg raz dziennie) wykazały porównywalną skuteczność przeciwwirusową, ocenianą na podstawie odsetka pacjentów z HIV RNA <50 kopii/ml po 48 tygodniach terapii u 883 wcześniej nieleczonych pacjentów.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakodynamiczne – Atazanavir Accord 300 mg
atazanawir, atazanawir z rytonawirem, białko Gag-Pol, emtrycytabina, fumaran tenofowiru dyzoproksylu, HIV RNA, HIV-1, HIV-2, inhibitor proteazy, lopinawir z rytonawirem, niepowodzenie wirusologiczne, oporność genotypowa, oporność krzyżowa, oporność na atazanawir, oporność na emtrycytabinę, proteaza HIV-1, replikacja wirusa HIV, substytucja de novo, substytucja I50L, substytucja N88S, terapia przeciwretrowirusowa, wirion -
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Atazanawir, inhibitor proteazy HIV dostępny w kapsułkach o dawkach 150 mg, 200 mg i 300 mg, jest stosowany u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz karmiących piersią z zachowaniem szczególnej ostrożności. Dane kliniczne z badania AI424-182 obejmują 41 kobiet leczonych atazanawirem z rytonawirem (300/100 mg lub 400/100 mg) w II i III trymestrze ciąży, gdzie odnotowano hiperbilirubinemię stopnia 3. lub 4. u 30% pacjentek przy dawce 300/100 mg oraz 62% przy dawce 400/100 mg. Nie stwierdzono przypadków kwasicy mleczanowej, a profilaktyczne leczenie niemowląt (bez atazanawiru) skutecznie zapobiegało wertykalnej transmisji HIV. U noworodków hiperbilirubinemia stopnia 3. lub 4. wystąpiła odpowiednio u 15% i 20% dzieci matek leczonych dawkami 300/100 mg i 400/100 mg, bez objawów patologicznej żółtaczki czy kernicterus. Fototerapia była konieczna u 6 z 40 niemowląt, trwając maksymalnie 4 dni.
Atazanawir przenika do mleka kobiecego, co stanowi przeciwwskazanie do karmienia piersią ze względu na ryzyko transmisji HIV. W badaniach przedklinicznych na szczurach lek wpływał na cykl rujowy, ale nie zaburzał płodności ani zdolności rozrodczych, choć brak jest danych klinicznych dotyczących wpływu na płodność u ludzi. Lekarz powinien poinformować pacjentkę o konieczności monitorowania zarówno matki, jak i noworodka w okresie okołoporodowym, zwłaszcza w kontekście potencjalnego nasilenia fizjologicznej hiperbilirubinemii i ryzyka kernicterus. Szczegółowe informacje dotyczące dawkowania i farmakokinetyki atazanawiru w ciąży znajdują się w Charakterystyce Produktu Leczniczego (punkty 4.2 i 5.2).
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Atazanavir Accord 300 mg
atazanawir, atazanawir z rytonawirem, cykl rujowy, fototerapia, hiperbilirubinemia, hiperbilirubinemia noworodkowa, inhibitor proteazy HIV, kernicterus, kwasica mleczanowa, płodność, przenikanie do mleka kobiecego, rozwój płodu, transmisja wertykalna wirusa, transmisja wirusa HIV, wada rozwojowa, żółtaczka jąder podkorowych mózgu, żółtaczka jąder podstawy mózgu, żółtaczka patologiczna -
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Produkt leczniczy Atazanavir Accord, stosowany w terapii przeciwretrowirusowej, może powodować działania niepożądane wpływające na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, w szczególności zawroty głowy. Zawroty głowy, jako istotny objaw niepożądany, mogą upośledzać sprawność psychomotoryczną, koncentrację oraz koordynację ruchową, co stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa pacjenta podczas wykonywania czynności wymagających pełnej sprawności, takich jak prowadzenie pojazdów mechanicznych czy obsługa urządzeń mechanicznych. Lekarz ma obowiązek poinformować pacjenta o ryzyku wystąpienia zawrotów głowy oraz zalecić powstrzymanie się od prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn w przypadku pojawienia się tego objawu.
W dokumentacji medycznej należy odnotować przekazanie informacji dotyczącej wpływu atazanawiru na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, ze szczególnym uwzględnieniem ryzyka zawrotów głowy. Zaleca się dostarczenie pacjentowi pisemnych materiałów edukacyjnych oraz jasnych instrukcji postępowania w przypadku wystąpienia zawrotów głowy, w tym konieczności konsultacji lekarskiej przed powrotem do aktywności wymagających pełnej sprawności psychomotorycznej. Podczas wizyt kontrolnych lekarz powinien monitorować obecność działań niepożądanych i w razie potrzeby modyfikować schemat leczenia lub zalecić czasowe zaprzestanie prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, aby zapewnić bezpieczeństwo terapii i pacjenta.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Atazanavir Accord 300 mg
Atazanavir Accord, atazanawir, bezpieczeństwo farmakoterapii, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, konsultacja lekarska, koordynacja ruchowa, materiał edukacyjny, modyfikacja schematu leczenia, sprawność psychomotoryczna, terapia przeciwretrowirusowa, wizyta kontrolna, zawrót głowy -
Wskazania do stosowania
Atazanavir Accord to inhibitor proteazy stosowany w terapii zakażeń HIV-1, dostępny w kapsułkach twardych o dawkach 150 mg, 200 mg oraz 300 mg, co pozwala na indywidualne dostosowanie leczenia. Lek jest wskazany do stosowania u dorosłych oraz dzieci powyżej 6 roku życia, zawsze w skojarzeniu z innymi lekami przeciwretrowirusowymi, zgodnie z aktualnymi standardami terapii wielolekowej. Szczególną uwagę należy zwrócić na ograniczoną skuteczność u pacjentów z wysokim poziomem oporności na inhibitory proteazy, zwłaszcza przy obecności ≥4 mutacji charakterystycznych dla tej grupy leków. Decyzja o zastosowaniu Atazanaviru Accord u pacjentów z doświadczeniem terapeutycznym powinna opierać się na analizie profilu oporności wirusa (genotypowanie/ fenotypowanie) oraz historii leczenia, co pozwala na optymalizację skuteczności i minimalizację ryzyka oporności krzyżowej.
Kapsułki Atazanavir Accord zawierają laktozę (od 81,45 mg do 163 mg w zależności od dawki) oraz w dawkach 200 mg i 300 mg dodatkowo barwnik żółcień pomarańczową (E110) w ilościach 0,0007 mg i 0,41 mg, co jest istotne przy kwalifikacji pacjentów z nietolerancją laktozy lub nadwrażliwością na barwniki. Różnice w wyglądzie kapsułek (długość od 19,3 mm do 23,5 mm, kolor wieczka i korpusu oraz oznakowanie) ułatwiają identyfikację poszczególnych dawek. Atazanavir Accord stanowi wartościową opcję terapeutyczną w skojarzonej terapii przeciwretrowirusowej, pod warunkiem odpowiedniego doboru pacjentów z uwzględnieniem ich profilu lekooporności i historii leczenia.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wskazania do stosowania – Atazanavir Accord 300 mg
atazanawir siarczan, inhibitor proteazy, kapsułka żelatynowa, leczenie przeciwretrowirusowe, lek przeciwretrowirusowy, lekooporność wirusa, mutacja inhibitora proteazy, nietolerancja laktozy, oporność krzyżowa, oporność na inhibitory proteazy, oporność wirusowa, rytonawir, schemat wielolekowy, szczep wirusa oporny, terapia przeciwretrowirusowa, zakażenie HIV-1, zakażenie wirusem HIV-1