Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Atazanavir Accord 300 mg

Wpływ leku Atazanavir Accord na płodność, ciążę i laktację

W praktyce lekarskiej szczególnej uwagi wymaga stosowanie leków przeciwretrowirusowych u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Atazanawir należy do grupy inhibitorów proteazy HIV i jest dostępny w postaci kapsułek twardych w dawkach 150 mg, 200 mg i 300 mg. Ważne jest, aby personel medyczny posiadał pełną wiedzę na temat wpływu tego leku na płodność, przebieg ciąży oraz możliwość karmienia piersią.¹

Stosowanie leku Atazanavir Accord w okresie ciąży

Dostępne dane kliniczne dotyczące stosowania atazanawiru w ciąży pochodzą z ograniczonej liczby przypadków (300-1000 kobiet w ciąży). Na podstawie tych danych można stwierdzić, że atazanawir nie wywołuje wad rozwojowych u płodu. Badania przedkliniczne na modelach zwierzęcych również nie wykazały szkodliwego wpływu na reprodukcję.²

Należy jednak podkreślić, że stosowanie produktu Atazanavir Accord z rytonawirem w czasie ciąży można rozważyć jedynie wówczas, gdy potencjalne korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla rozwijającego się płodu.³

Dane kliniczne dotyczące stosowania atazanawiru w ciąży

Istotne informacje na temat bezpieczeństwa stosowania atazanawiru w ciąży pochodzą z badania klinicznego AI424-182. W badaniu tym atazanawir z rytonawirem (w dawkach 300/100 mg lub 400/100 mg) w skojarzeniu z zydowudyną i lamiwudyną podawano 41 kobietom w czasie drugiego i trzeciego trymestru ciąży. Podczas stosowania leku obserwowano przypadki hiperbilirubinemii stopnia 3. lub 4. u części pacjentek:⁴

W badaniu AI424-182 nie stwierdzono przypadków kwasicy mleczanowej, co jest istotną informacją dotyczącą bezpieczeństwa stosowania leku u kobiet w ciąży.⁵

Wpływ na noworodki i niemowlęta matek leczonych atazanawirem

W ramach wspomnianego badania obserwowano 40 niemowląt, które otrzymywały profilaktyczne leczenie przeciwretrowirusowe (w skład którego nie wchodził atazanawir). Wszystkie dzieci miały ujemny wynik badania HIV-1 DNA po porodzie i/lub w ciągu pierwszych 6 miesięcy życia, co wskazuje na skuteczność zapobiegania transmisji wertykalnej wirusa.⁶

Odnotowano jednak przypadki hiperbilirubinemii u noworodków. U dzieci urodzonych przez matki leczone atazanawirem z rytonawirem w różnych dawkach hiperbilirubinemia stopnia 3. lub 4. wystąpiła u:⁷

• 15% (3 z 20) niemowląt urodzonych przez matki otrzymujące dawkę 300/100 mg
• 20% (4 z 20) niemowląt urodzonych przez matki otrzymujące dawkę 400/100 mg

Pomimo wystąpienia hiperbilirubinemii, nie stwierdzono objawów patologicznej żółtaczki u noworodków. Sześć z 40 niemowląt uczestniczących w badaniu wymagało zastosowania fototerapii, która trwała maksymalnie 4 dni. Co szczególnie istotne, nie odnotowano żadnego przypadku żółtaczki jąder podkorowych mózgu (kernicterus) u noworodków.⁸

Zalecenia dotyczące stosowania atazanawiru w ciąży

Lekarz powinien poinformować pacjentkę, że szczegółowe informacje dotyczące dawkowania atazanawiru w ciąży znajdują się w punkcie 4.2 Charakterystyki Produktu Leczniczego, a dane farmakokinetyczne w punkcie 5.2.⁹

Należy zwrócić uwagę, że nie określono jednoznacznie, czy atazanawir z rytonawirem podawany matce w okresie ciąży może nasilać fizjologiczną hiperbilirubinemię u noworodka i prowadzić do żółtaczki jąder podstawy mózgu (kernicterus). Dlatego w okresie przed porodem lekarz powinien rozważyć wdrożenie dodatkowej obserwacji pacjentki i noworodka.¹⁰

Karmienie piersią podczas leczenia atazanawirem

Badania wykazały, że atazanawir przenika do mleka kobiecego. Ze względu na ryzyko transmisji wirusa HIV, kobieta lecząca się tym preparatem powinna otrzymać jednoznaczną informację, że nie powinna karmić piersią. Zalecenie to ma na celu uniknięcie zakażenia dziecka wirusem HIV.¹¹

Wpływ atazanawiru na płodność

Dane dotyczące wpływu atazanawiru na płodność pochodzą głównie z badań nieklinicznych. W badaniach na szczurach dotyczących płodności i wpływu na wczesny rozwój zarodkowy wykazano, że atazanawir zmieniał cykl rujowy u samic, jednakże nie wpływał na kojarzenie lub płodność. Nie obserwowano negatywnego wpływu na zdolność do rozrodu.¹²

Informacje te są istotne dla lekarzy prowadzących terapię u kobiet w wieku rozrodczym, które planują posiadanie potomstwa w przyszłości. Brak jest jednak danych klinicznych dotyczących bezpośredniego wpływu atazanawiru na płodność u ludzi.