Leki w grupie
„beta-adrenolityki”

Beta-adrenolityki (beta-blokery) to grupa leków blokujących receptory β-adrenergiczne, co powoduje hamowanie działania katecholamin (adrenaliny i noradrenaliny). Podstawowym mechanizmem ich działania jest zmniejszenie kurczliwości mięśnia sercowego, zwolnienie częstości akcji serca oraz obniżenie ciśnienia tętniczego krwi. Beta-blokery skutecznie obniżają zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen, przez co znajdują szerokie zastosowanie w leczeniu choroby niedokrwiennej serca, nadciśnienia tętniczego oraz niewydolności serca.

Najważniejsze substancje czynne z grupy beta-adrenolityków to: metoprolol (Betaloc, Metocard), bisoprolol (Concor, Bisocard), karwedilol (Carvedilol, Vivacor), nebiwolol (Nebilet), propranolol (Propranolol WZF), atenolol (Atenolol), betaksolol (Betaxolol) oraz sotalol (Biosotal). Największe zastosowanie w praktyce klinicznej znajdują obecnie selektywne beta-blokery: metoprolol, bisoprolol i nebiwolol.

Beta-adrenolityki dzielą się na kilka podgrup: nieselektywne (blokujące zarówno receptory β1, jak i β2, np. propranolol), kardioselektywne (blokujące głównie receptory β1, np. metoprolol, bisoprolol, nebiwolol), beta-blokery o działaniu naczyniorozszerzającym (np. karwedilol, nebiwolol) oraz beta-blokery o wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej (np. acebutolol). Leki kardioselektywne mają przewagę nad nieselektywnymi ze względu na mniejsze ryzyko wystąpienia działań niepożądanych związanych z blokadą receptorów β2 (np. skurcz oskrzeli).

Główne zalety stosowania beta-adrenolityków to ich udowodniona skuteczność w zmniejszaniu śmiertelności z przyczyn sercowo-naczyniowych, zwłaszcza po zawale serca, oraz w leczeniu niewydolności serca. Leki te skutecznie kontrolują objawy choroby niedokrwiennej serca, redukują częstość napadów dławicy piersiowej i poprawiają tolerancję wysiłku. Ponadto, beta-blokery są efektywne w kontrolowaniu częstoskurczów nadkomorowych oraz komorowych, a także w profilaktyce migreny.

Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem beta-adrenolityków obejmują możliwość wywołania lub zaostrzenia niewydolności serca u pacjentów z ostrą dekompensacją, wywołanie skurczu oskrzeli u chorych z astmą oskrzelową (szczególnie przy stosowaniu nieselektywnych beta-blokerów), maskowanie objawów hipoglikemii u pacjentów z cukrzycą, negatywny wpływ na profil lipidowy oraz upośledzenie tolerancji glukozy. Mogą również powodować bradykardię, bloki przewodzenia, zmęczenie, zaburzenia snu, impotencję oraz zwiększać ryzyko zaostrzenia choroby Raynauda. Nagłe odstawienie beta-blokerów może prowadzić do zespołu z odbicia z tachykardią, wzrostem ciśnienia tętniczego oraz nasileniem objawów choroby niedokrwiennej serca.

Lista leków w tej grupie

  1. 27.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl