Leki w grupie
„inhibitory anhydrazy węglanowej”

Inhibitory anhydrazy węglanowej (IAW) to grupa leków hamujących działanie enzymu anhydrazy węglanowej, która katalizuje odwracalną reakcję przemiany dwutlenku węgla i wody w kwas węglowy. Hamowanie tego enzymu prowadzi do zwiększonego wydalania sodu, potasu, wodorowęglanów i wody przez nerki, co skutkuje efektem moczopędnym oraz obniżeniem ciśnienia śródgałkowego i wewnątrzczaszkowego.

Głównym mechanizmem działania IAW jest zmniejszenie wytwarzania cieczy wodnistej w oku oraz płynu mózgowo-rdzeniowego, co prowadzi do obniżenia ciśnienia wewnątrzgałkowego u pacjentów z jaskrą. Ponadto, leki te alkalizują mocz, co może być wykorzystywane w leczeniu kamicy nerkowej.

Do najważniejszych inhibitorów anhydrazy węglanowej należą: acetazolamid (Diuramid), dorzolamid (Trusopt, Dorzolamid Stada), brinzolamid (Azopt, Brinzolamid Genoptim), metazolamid oraz diklofenamid. W Polsce najczęściej stosowane są acetazolamid w postaci ogólnoustrojowej oraz dorzolamid i brinzolamid w postaci kropli do oczu.

Inhibitory anhydrazy węglanowej można podzielić na dwie główne podgrupy: preparaty ogólnoustrojowe (np. acetazolamid, metazolamid) stosowane doustnie w leczeniu jaskry, padaczki, obrzęku plamki żółtej, choroby wysokościowej oraz miejscowe (dorzolamid, brinzolamid) stosowane w kroplach do oczu wyłącznie w terapii jaskry.

Największymi zaletami stosowania IAW jest ich skuteczność w obniżaniu ciśnienia wewnątrzgałkowego, możliwość stosowania zarówno miejscowo jak i ogólnoustrojowo oraz synergistyczne działanie z innymi lekami przeciwjaskrowymi. W przypadku postaci miejscowych, ważną zaletą jest minimalna ilość działań ogólnoustrojowych.

Do najpoważniejszych działań niepożądanych inhibitorów anhydrazy węglanowej należą: zaburzenia elektrolitowe (hipokaliemia, hiponatremia), kwasica metaboliczna, reakcje nadwrażliwości (szczególnie u osób uczulonych na sulfonamidy), zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz skórne. Przy długotrwałym stosowaniu acetazolamidu może dojść do rozwoju kamicy nerkowej. Preparaty miejscowe mogą powodować pieczenie, zaczerwienienie i podrażnienie oczu.

Lista leków w tej grupie

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl