profilaktyka krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego u pacjentów z nadciśnieniem wrotnym i żylakami przełyku
Wskazanie

Profilaktyka krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego u pacjentów z nadciśnieniem wrotnym i żylakami przełyku jest istotnym elementem postępowania terapeutycznego w marskości wątroby. Nadciśnienie wrotne, będące konsekwencją zwiększonego oporu przepływu krwi przez wątrobę, prowadzi do rozwoju krążenia obocznego, głównie w postaci żylaków przełyku i żołądka. Pęknięcie żylaków stanowi najczęstszą przyczynę krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego u pacjentów z marskością, wiążącą się z wysoką śmiertelnością sięgającą 15-20%.

W profilaktyce pierwotnej (u pacjentów, którzy nigdy nie krwawili) stosuje się przede wszystkim nieselektywne beta-adrenolityki, takie jak propranolol (Propranolol WZF) i karwedilol (Carvedilol Genoptim, Symtrend). Leki te zmniejszają przepływ krwi w układzie wrotnym poprzez redukcję pojemności minutowej serca oraz skurcz naczyń trzewnych. Alternatywnym postępowaniem jest endoskopowe opaskowanie żylaków przełyku, szczególnie u pacjentów z przeciwwskazaniami do stosowania beta-blokerów lub z ich nietolerancją.

W profilaktyce wtórnej (po przebytym krwawieniu) zaleca się skojarzoną terapię nieselektywnymi beta-adrenolitykami z endoskopowym opaskowaniem żylaków. W przypadku niepowodzenia można rozważyć zastosowanie TIPS (przezszyjne wewnątrzwątrobowe zespolenie wrotno-systemowe) lub zabieg chirurgiczny. Wśród leków stosowanych po krwawieniu znajdują się również inhibitory pompy protonowej (np. Controloc, Nolpaza, Pantopraz) oraz leki hamujące fibrinolizę, jak kwas traneksamowy (Exacyl).

Największe trudności w profilaktyce krwawień z żylaków przełyku obejmują odpowiednie zbalansowanie terapii beta-adrenolitykami, które mogą powodować działania niepożądane (hipotonia, bradykardia, zaostrzenie niewydolności serca), trudności w przewidywaniu, którzy pacjenci mają największe ryzyko krwawienia, oraz niewystarczającą współpracę pacjentów w przyjmowaniu leków. Dodatkowym wyzwaniem jest leczenie przyczynowe nadciśnienia wrotnego, które wymaga leczenia choroby podstawowej, najczęściej marskości wątroby, a w wielu przypadkach jedynym skutecznym rozwiązaniem jest przeszczepienie wątroby.