wstrzyknięcie domięśniowe
Wstrzyknięcie domięśniowe (iniekcja domięśniowa, IM) to metoda podania leku bezpośrednio do tkanki mięśniowej. Technika ta zapewnia stosunkowo szybkie wchłanianie substancji leczniczej dzięki dobremu ukrwieniu mięśni, jednocześnie umożliwiając podanie większej objętości leku niż w przypadku iniekcji podskórnych.
Najczęściej wykorzystywane miejsca do wstrzyknięć domięśniowych to mięsień pośladkowy wielki, mięsień pośladkowy średni (okolica górno-boczna pośladka), mięsień czworogłowy uda (przednia powierzchnia uda) oraz mięsień naramienny. Wybór miejsca wstrzyknięcia zależy od wieku pacjenta, ilości podawanego leku oraz jego właściwości fizykochemicznych.
Procedura wymaga zachowania ścisłych zasad aseptyki oraz znajomości anatomii, aby uniknąć uszkodzenia nerwów i naczyń krwionośnych. Standardowa technika polega na wprowadzeniu igły pod kątem 90° do powierzchni skóry, po wcześniejszej dezynfekcji miejsca wkłucia. U dorosłych pacjentów można jednorazowo podać od 2 do 5 ml leku, w zależności od lokalizacji iniekcji.
Wstrzyknięcia domięśniowe są powszechnie stosowane w praktyce klinicznej do podawania antybiotyków, leków przeciwbólowych, przeciwzapalnych, szczepionek oraz preparatów o przedłużonym uwalnianiu. Metoda ta jest szczególnie przydatna, gdy podanie doustne jest niemożliwe lub gdy wymagane jest szybsze działanie leku niż po podaniu drogą doustną.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Propofol 1% MCT/LCT Fresenius 10 mg/ml
Propofol 1% MCT/LCT Fresenius, zawierający 10 mg propofolu w 1 ml emulsji do wstrzykiwań lub infuzji, wykazuje akceptowalny profil bezpieczeństwa potwierdzony szeregiem badań przedklinicznych. Testy farmakologiczne nie wykazały istotnych zagrożeń dla układu sercowo-naczyniowego, oddechowego ani ośrodkowego układu nerwowego. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym oraz genotoksyczności (in vitro i in vivo) nie wskazały na ryzyko uszkodzeń DNA ani mutacji genowych. Nie stwierdzono działania teratogennego w badaniach na zwierzętach, jednak brak jest specyficznych danych dotyczących potencjału rakotwórczego. Wskazane jest prawidłowe dożylne podawanie leku, gdyż podanie domięśniowe lub podskórne może powodować miejscowe uszkodzenia tkanek i reakcje zapalne.
aberracja chromosomowa, deficyt poznawczy, działanie teratogenne, emulsja do wstrzykiwań, genotoksyczność, mutacja genowa, naciek zapalny, ośrodkowy układ nerwowy, populacja pediatryczna, potencjał rakotwórczy, propofol, środek znieczulający, synaptogeneza, toksyczność po podaniu wielokrotnym, tolerancja miejscowa, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie materiału genetycznego, wada rozwojowa, włóknienie, wstrzyknięcie domięśniowe, znieczulenie - Leksykon leków
Skład i postać leku – Biotrakson 2 g
Biotrakson to preparat zawierający ceftriakson sodowy, dostępny w dawkach 1 g i 2 g jako proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Każdy gram produktu zawiera 83 mg sodu (3,6 mmol), co jest istotne u pacjentów na diecie niskosodowej. Preparat nie zawiera substancji pomocniczych i wymaga odpowiedniego przygotowania roztworu, który powinien być przezroczysty, bez nierozpuszczalnych cząstek. Dawkowanie i sposób rozpuszczania różnią się w zależności od drogi podania: domięśniowo (3,5 ml rozpuszczalnika dla 1 g, 7 ml dla 2 g), dożylnie bolusowo (10 ml dla 1 g, 20 ml dla 2 g) oraz w infuzji dożylnej (40-50 ml rozpuszczalnika dla obu dawek). Roztwór do podania domięśniowego można sporządzić z wodą do wstrzykiwań lub 1% roztworem lidokainy, jednak roztworu z lidokainą nie wolno podawać dożylnie. Dawkę powyżej 1 g należy podzielić na więcej niż jedno miejsce podania, a dawki powyżej 2 g podawać wyłącznie dożylnie.
amsakryna, antybiotyki aminoglikozydowe, ceftriakson, ceftriakson sodowy, dieta niskosodowa, flukonazol, guma bromobutylowa, infuzja dożylna, lidokainy chlorowodorek, niezgodność fizyczna, proszek do sporządzania roztworu, roztwór chlorku sodu, roztwór dekstranu, roztwór glukozy, roztwór Hartmanna, roztwór lidokainy, roztwór Ringera, sól wapniowa ceftriaksonu, wankomycyna, właściwości higroskopijne, wstrzyknięcie domięśniowe, wstrzyknięcie dożylne, wstrzyknięcie i infuzja, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Biotrakson 1 g
Biotrakson, zawierający ceftriakson w dawkach 1 g i 2 g (odpowiednio 83 mg sodu na gram), jest dostępny jako proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Preparat wymaga rozpuszczenia w odpowiedniej objętości wody do wstrzykiwań lub 1% roztworu lidokainy (tylko do podania domięśniowego), z zachowaniem aseptyki i kontroli klarowności roztworu. Dawkowanie i objętość rozpuszczalnika różnią się w zależności od drogi podania: domięśniowo (3,5 ml dla 1 g, 7 ml dla 2 g), dożylnie bolusowo (10 ml dla 1 g, 20 ml dla 2 g) oraz dożylnie w infuzji (40-50 ml). Roztwory do infuzji należy rozcieńczać w 0,9% NaCl, 5% lub 10% glukozie, 6% dekstranie w 5% glukozie lub 0,45% NaCl w 2,5% glukozie, unikając rozpuszczalników zawierających wapń ze względu na ryzyko wytrącania się ceftriaksonu. Preparat nie zawiera substancji pomocniczych i ma okres ważności 2 lata, a sporządzony roztwór należy stosować bezpośrednio lub przechowywać do 24 godzin w 2-8°C.
antybiotyki aminoglikozydowe, ceftriakson, ceftriakson sodowy, infuzja dożylna, lidokaina chlorowodorek, niezgodność farmaceutyczna, proszek do sporządzania roztworu, roztwór chlorku sodu, roztwór dekstranu, roztwór glukozy, roztwór Hartmanna, roztwór lidokainy, roztwór Ringera, sól wapniowa ceftriaksonu, wstrzyknięcie domięśniowe, wstrzyknięcie dożylne, wytrącanie osadu, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Cefepime AptaPharma 1 g
Cefepim wykazuje liniową farmakokinetykę w dawkach od 250 mg do 2 g (iv) oraz od 500 mg do 2 g (im), z szybkim i całkowitym wchłanianiem po podaniu domięśniowym. Objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym wynosi około 18 L, a wiązanie z białkami osocza jest niskie (<19%). Lek nie kumuluje się przy dawkowaniu do 2 g co 8 godzin przez 9 dni. Cefepim przenika do wielu tkanek i płynów ustrojowych, osiągając stężenia terapeutyczne, np. w moczu do 3120 µg/g (po 2 g iv w ciągu 0-4 h), w płynie otrzewnowym 18,3 µg/mL oraz w śluzie oskrzelowym 24,1 µg/mL. Metabolizm jest minimalny, z głównym metabolitem N-tlenkiem N-metylopirolidyny stanowiącym około 7% dawki.
cefepim, dializa otrzewnowa ambulatoryjna, dystrybucja leku, encefalopatia odwracalna, faza eliminacji, hemodializa, klirens całkowity, klirens nerkowy, kumulacja leku, N-tlenek N-metylopirolidyny, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn otrzewnowy, płyn śródmiąższowy, płyn ustrojowy, podanie domięśniowe, podanie dożylne, profil farmakokinetyczny, przesączanie kłębuszkowe, śluz oskrzelowy, stan stacjonarny, wiązanie z białkami osocza, wlew dożylny, wstrzyknięcie domięśniowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Menopur 1200 IU FSH + 1200 IU LH
Menopur, zawierający 1200 IU FSH i 1200 IU LH w jednej fiolce, jest stosowany w leczeniu zaburzeń płodności pod ścisłym nadzorem specjalisty. Dawkowanie jest indywidualizowane ze względu na zmienną odpowiedź jajników. U kobiet z brakiem owulacji (w tym PCOS i hipogonadyzm hipogonadotropowy) terapia rozpoczyna się w pierwszych 7 dniach cyklu z dawką początkową 75-150 IU FSH + 75-150 IU LH na dobę, utrzymywaną przez minimum 7 dni, z modyfikacjami co 7 dni o 37,5-75 IU FSH + LH, maksymalnie do 225 IU FSH + LH na dobę. Po uzyskaniu optymalnej stymulacji podaje się 5000-10000 IU hCG w celu indukcji owulacji. W przypadku nadmiernej reakcji leczenie jest przerywane, a podanie hCG odraczane, zalecając mechaniczne metody antykoncepcji lub abstynencję seksualną do kolejnego krwawienia.
agonista GnRH, antagonista GnRH, ART, desensybilizacja przysadki mózgowej, egzogenna gonadotropina, FSH, GnRH, gonadotropina kosmówkowa, gonadotropina menopauzalna, hCG, hiperstymulacja jajników, hipogonadyzm hipogonadotropowy, HMG, hormon folikulotropowy, hormon luteinizujący, hormon uwalniający gonadotropiny, inseminacja domaciczna, LH, menotropina, oocyt, PCOD, pęcherzyk Graafa, rekonstytucja, techniki wspomaganego rozrodu, testosteron, wstrzyknięcie domięśniowe, wstrzyknięcie podskórne, zespół policystycznych jajników - Leksykon substancji czynnych
Antytoksyna botulinowa typu E – Właściwości farmakokinetyczne
Antytoksyna botulinowa typu E, zawarta w produkcie Antytoksyna botulinowa ABE (1000 j.m. w 10 ml, tj. 100 j.m./ml), jest stosowana w leczeniu i profilaktyce zatrucia jadem kiełbasianym. Preparat podaje się domięśniowo lub dożylnie, co wpływa na farmakokinetykę leku. Po podaniu domięśniowym absorpcja następuje przez prostą dyfuzję z tkanki mięśniowej do osocza, osiągając maksymalne stężenie w surowicy w ciągu 1-2 dni. W przypadku podania dożylnego maksymalne stężenie jest osiągane natychmiast po zakończeniu wlewu, co jest kluczowe w sytuacjach wymagających szybkiej neutralizacji toksyny botulinowej. Po wniknięciu do krwiobiegu antytoksyna wiąże się z toksyną typu E, tworząc kompleks antygen-przeciwciało, który ulega fagocytozie. Okres półtrwania tego kompleksu wynosi 2-3 dni, a całkowita eliminacja antytoksyny i kompleksów następuje w ciągu 8-12 dni.
antytoksyna botulinowa ABE, antytoksyna botulinowa typu E, eliminacja całkowita, fagocytoza, farmakokinetyka antytoksyny, faza absorpcji, jad kiełbasiany, kompleks antygen-przeciwciało, kompleks antytoksyna-toksyna, mechanizm absorpcji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, podanie dożylne, stężenie maksymalne, toksyna botulinowa, układ immunologiczny, wstrzyknięcie domięśniowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Okteva 30 mg
Produkt leczniczy Okteva zawiera oktreotyd w postaci oktreotydu octanu i jest dostępny w dawkach 10 mg, 20 mg oraz 30 mg jako proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu. Lek jest wskazany w leczeniu akromegalii, szczególnie u pacjentów, u których leczenie chirurgiczne jest niewskazane, nieskuteczne lub jako terapia pomostowa przed pełnym efektem radioterapii. Ponadto Okteva stosuje się w terapii objawowej hormonalnie czynnych guzów przewodu pokarmowego, w tym rakowiaków z zespołem rakowiaka, oraz w leczeniu zaawansowanych guzów neuroendokrynnych pochodzących ze środkowej części prajelita lub o nieznanym ognisku pierwotnym, po wykluczeniu innych lokalizacji.
akromegalia, guz neuroendokrynny, hormonalnie czynny guz, interwencja neurochirurgiczna, leczenie chirurgiczne, nadmierne wydzielanie, oktreotyd octan, radioterapia, rakowiak, środkowa część prajelita, wstrzyknięcie domięśniowe, wydzielanie serotoniny, zaawansowany guz neuroendokrynny, zawiesina do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu, zespół rakowiaka - Leksykon substancji czynnych
Cefoperazon – Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie cefoperazonu (Cefobid) u dorosłych wynosi standardowo 2-4 g/dobę, podawane w 2 dawkach co 12 godzin, z możliwością zwiększenia do 8 g/dobę w ciężkich zakażeniach, a nawet do 12 g/dobę w szczególnie ciężkich przypadkach (3 dawki co 8 godzin). U pacjentów z obniżoną odpornością stosowano dawki do 16 g/dobę w ciągłej infuzji dożylnej bez powikłań. Kombinacja cefoperazonu z sulbaktamem (Sulperazon) podawana jest w dawce 2-4 g/dobę (1-2 g cefoperazonu) w 2 dawkach co 12 godzin, z możliwością zwiększenia do 8 g/dobę (4 g cefoperazonu i 4 g sulbaktamu). U dzieci dawka Sulperazon wynosi 40-80 mg/kg mc./dobę (20-40 mg/kg cefoperazonu i sulbaktamu) w 2-4 dawkach, a w ciężkich zakażeniach do 160 mg/kg mc./dobę. Noworodki w pierwszym tygodniu życia otrzymują Sulperazon co 12 godzin, maksymalnie 160 mg/kg mc./dobę (80 mg/kg sulbaktamu). Dawkowanie wymaga modyfikacji u pacjentów z niewydolnością wątroby i/lub nerek, gdzie bez monitorowania stężenia leku nie należy przekraczać 2 g cefoperazonu na dobę. U pacjentów z GFR <18 ml/min lub stężeniem kreatyniny >3,5 mg/dl maksymalna dawka cefoperazonu to 4 g/dobę, a u pacjentów z klirensem kreatyniny 15-30 ml/min sulbaktamu do 2 g/dobę, a poniżej 15 ml/min do 1 g/dobę, podawane po dializie.
antybiogram, cefoperazon, cefoperazon z sulbaktamem, chlorowodorek lidokainy, ciągła infuzja dożylna, hemodializa, infuzja dożylna, klirens kreatyniny, mięsień pośladkowy większy, modyfikacja dawki, niedrożność dróg żółciowych, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, przesączanie kłębuszkowe, roztwór chlorku sodu, roztwór glukozy, roztwór mleczanowy Ringera, schorzenie wątroby, stężenie kreatyniny, Sulperazon, woda do wstrzykiwań, wstrzyknięcie domięśniowe, wstrzyknięcie dożylne, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Skład i postać leku – Ampicillin Adamed 1 g
Ampicillin Adamed zawiera 1 g ampicyliny sodowej na fiolkę, z zawartością sodu około 66 mg (2,8 mmol), co jest istotne u pacjentów na diecie niskosodowej. Lek występuje w postaci białego proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji, bez substancji pomocniczych. Preparat jest dostępny w fiolkach z bezbarwnego szkła typu III, zamykanych korkiem z gumy bromobutylowej i aluminiowym wieczkiem typu flip off, w opakowaniach 1, 5, 10 lub 50 fiolek. Ampicillin Adamed może być podawany domięśniowo, dożylnie w formie wstrzyknięcia lub infuzji, z odpowiednim przygotowaniem roztworu: 250 mg/mL dla podania domięśniowego (rozpuszczenie w 4 mL wody do wstrzykiwań), 125 mg/mL dla dożylnego wstrzyknięcia (7,4 mL wody) oraz do 30 mg/mL dla infuzji dożylnej po dodatkowym rozcieńczeniu roztworem chlorku sodu 0,9%.
ampicylina sodowa, antybiotyk aminoglikozydowy, chlorek sodu, dieta niskosodowa, guma bromobutylowa, inaktywacja aminoglikozydów, infuzja dożylna, niezgodność farmaceutyczna, proszek do sporządzania roztworu, rekonstytucja, sód, stabilność leku, stężenie leku, woda do wstrzykiwań, wstrzyknięcie domięśniowe, wstrzyknięcie dożylne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Penicillinum Crystallisatum TZF 5000000 j.m.
Benzylopenicylina potasowa charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu domięśniowym, osiągając maksymalne stężenia w osoczu w ciągu 15-30 minut, odpowiednio 2 mg/l (3 333 j.m./l) dla dawki 300 000 j.m. oraz 12 mg/l (20 000 j.m./l) dla dawki 1 mln j.m. Po dożylnym bolusie 5 mln j.m. stężenie sięga około 400 mg/l (666 666 j.m./l), natomiast przy infuzji dożylnej >6h utrzymuje się na poziomie 12-20 mg/l (20 000-33 333 j.m./l). Okres półtrwania benzylopenicyliny wynosi około 30 minut, jednak u pacjentów z niewydolnością nerek może wydłużyć się do 10 godzin. U noworodków okres półtrwania jest znacząco dłuższy i zmniejsza się z wiekiem: 3,2 h w pierwszym tygodniu życia, 1,7 h w drugim i 1,4 h w trzecim tygodniu. Po podaniu domięśniowym noworodkom w dawce 50 000-100 000 j.m./kg maksymalne stężenia wynoszą odpowiednio 25 mg/l (41 666 j.m./l) i 35 mg/l (58 333 j.m./l).
benzylopenicylina, benzylopenicylina potasowa, ciecz wodnista oka, farmakokinetyka benzylopenicyliny, infuzja dożylna, kwas penicyloilowy, niewydolność nerek, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, płyn opłucnowy, płyn osierdziowy, płyn otrzewnowy, probenecyd, sekrecja kanalikowa, stężenie w osoczu, tkanka kostna, tkanka mózgowa, torebka stawowa, wiązanie z białkami osocza, wstrzyknięcie domięśniowe, wstrzyknięcie dożylne - Leksykon leków
Skład i postać leku – Cefotaxim-MIP 2 g 2 g
Cefotaxim-MIP to preparat zawierający cefotaksym w postaci soli sodowej, dostępny w dawkach 1 g (1,048 g cefotaksymu sodowego) oraz 2 g (2,096 g cefotaksymu sodowego) w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań i infuzji. Każdy gram substancji czynnej zawiera 48 mg sodu (około 2,1 mmol), co jest istotne przy leczeniu pacjentów z ograniczeniem podaży sodu. Lek nie zawiera substancji pomocniczych i wymaga rozpuszczenia w odpowiedniej objętości wody do wstrzykiwań: 4 ml dla dawki 1 g i 10 ml dla dawki 2 g. Podanie dożylne może odbywać się jako szybkie wstrzyknięcie (3-5 minut) lub infuzja krótkotrwała (20 minut, 40-50 ml rozcieńczalnika) bądź długotrwała (50-60 minut, 100 ml roztworu izotonicznego). Dopuszczalne rozcieńczalniki to woda do wstrzykiwań, 0,9% roztwór chlorku sodu oraz 5% roztwór glukozy. Należy unikać łączenia cefotaksymu z roztworami wodorowęglanu sodu, roztworami o pH >7 oraz aminoglikozydami ze względu na niezgodności farmaceutyczne.
aminoglikozyd, cefotaksym, cefotaksym sodowy, infuzja długotrwała, infuzja dożylna, infuzja krótkotrwała, iniekcja domięśniowa, niezgodność farmaceutyczna, podanie donaczyniowe, roztwór chlorku sodu, roztwór glukozy, roztwór lidokainy, roztwór wodorowęglanu sodu, woda do wstrzykiwań, wstrzyknięcia i infuzje, wstrzyknięcie domięśniowe, wstrzyknięcie dożylne, zaburzenie przewodzenia bodźców - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Sandostatin LAR 20 mg
Sandostatin LAR (oktreotyd octan) dostępny jest w dawkach 10 mg, 20 mg i 30 mg, podawany w formie zawiesiny do wstrzykiwań domięśniowych co 4 tygodnie. W leczeniu akromegalii zaleca się rozpoczęcie terapii od dawki 20 mg przez pierwsze 3 miesiące, z możliwością modyfikacji dawki na podstawie stężenia hormonu wzrostu (GH), insulinopodobnego czynnika wzrostu 1 (IGF-1) oraz objawów klinicznych. Jeśli GH >2,5 µg/l po 3 miesiącach, dawkę zwiększa się do 30 mg, a w przypadku braku kontroli po kolejnych 3 miesiącach do 40 mg. Przy GH <2,5 µg/l i normalizacji IGF-1 możliwe jest zmniejszenie dawki do 10 mg. Kontrola stężeń GH i IGF-1 powinna odbywać się co 6 miesięcy. W terapii hormonalnie czynnych guzów neuroendokrynnych przewodu pokarmowego początkowa dawka to 20 mg, z możliwością zmniejszenia do 10 mg lub zwiększenia do 30 mg w zależności od kontroli objawów i wskaźników biochemicznych. W przypadku zaawansowanych guzów neuroendokrynnych prajelita środkowego zalecana dawka to 30 mg bez modyfikacji, o ile nie wystąpi progresja guza.
akromegalia, gruczolak wydzielający TSH, guz neuroendokrynny przewodu pokarmowego, hormon wzrostu, hormonalnie czynny guz żołądka, insulinopodobny czynnik wzrostu, leczenie objawowe, marskość wątroby, oktreotyd, oktreotyd octan, prajelito środkowe, stłuszczenie wątroby, wskaźnik biochemiczny, wstrzyknięcie domięśniowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby