Dawkowanie i sposób podawania
Cefoperazon

Dawkowanie i sposób podawania cefoperazonu

Dawkowanie cefoperazonu wymaga dostosowania w zależności od wieku pacjenta, ciężkości zakażenia oraz funkcji wątroby i nerek. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania, które należy uwzględnić podczas wywiadu medycznego oraz przekazać pacjentowi przed rozpoczęciem terapii.¹

Dawkowanie u dorosłych

Cefoperazon (Cefobid) stosuje się u dorosłych zwykle w dawce dobowej 2-4 g, podawanej w równo podzielonych dawkach co 12 godzin. W przypadku ciężkich zakażeń dawkę można zwiększyć do 8 g na dobę, podawanej również w dawkach podzielonych co 12 godzin. W szczególnie ciężkich przypadkach stosowano dawkę 12 g na dobę, podzieloną na trzy dawki podawane co 8 godzin.²

Istotne jest, aby pamiętać, że cefoperazon można podawać w 2, 3 lub 4 dawkach podzielonych, jednak nigdy nie należy podawać jednorazowo więcej niż 4 g cefoperazonu. U pacjentów z obniżoną odpornością stosowano dawki do 16 g na dobę w dawkach podzielonych w ciągłej infuzji dożylnej, nie obserwując powikłań.³

W przypadku kombinacji cefoperazonu z sulbaktamem (Sulperazon), która zawiera składniki w stosunku 1:1, standardowa dawka dobowa wynosi od 2 g do 4 g (odpowiada to 1-2 g cefoperazonu), podawanych dożylnie lub domięśniowo w równo podzielonych dawkach co 12 godzin. W ciężkich lub opornych na leczenie zakażeniach dawkę dobową produktu Sulperazon można zwiększyć do 8 g (4 g cefoperazonu), podawanych dożylnie w dawkach podzielonych co 12 godzin. Należy pamiętać, że maksymalna dawka dobowa sulbaktamu wynosi 4 g (co odpowiada 8 g produktu Sulperazon).⁴

Dawkowanie u dzieci

W przypadku stosowania produktu Sulperazon u dzieci zaleca się dawkowanie od 40 do 80 mg/kg mc./dobę, co odpowiada 20-40 mg/kg mc./dobę cefoperazonu i 20-40 mg/kg mc./dobę sulbaktamu. Produkt podaje się co 6 do 12 godzin, w 2 lub 4 równo podzielonych dawkach.⁵

W ciężkich lub opornych na leczenie zakażeniach dawkę można zwiększyć do 160 mg/kg mc./dobę (co odpowiada 80 mg/kg mc./dobę cefoperazonu), podawaną w 2 do 4 równo podzielonych dawkach.⁶

Dawkowanie u noworodków

U noworodków w pierwszym tygodniu życia Sulperazon należy stosować co 12 godzin. Maksymalna dobowa dawka sulbaktamu, którą można zastosować u noworodków, wynosi 80 mg/kg mc./dobę (co odpowiada 160 mg/kg mc./dobę produktu Sulperazon). Jeśli konieczne jest zastosowanie dawki cefoperazonu większej niż 80 mg/kg mc./dobę, należy podać dodatkowo sam cefoperazon.⁷

Dawkowanie w niewydolności wątroby

Modyfikacja dawki cefoperazonu może być konieczna w przypadkach ciężkiej niedrożności dróg żółciowych, ciężkich schorzeń wątroby lub współistniejącego zaburzenia czynności nerek. W tych przypadkach, jeśli nie monitoruje się stężeń leku w osoczu, nie należy podawać więcej niż 2 g cefoperazonu na dobę.⁸

Dawkowanie w niewydolności nerek

U pacjentów z zaburzeniem czynności nerek stosujących cefoperazon (Cefobid) zazwyczaj nie ma konieczności modyfikacji dawki, jeśli lek podawany jest w standardowych dawkach (2-4 g na dobę), ponieważ wydalanie z moczem nie jest główną drogą eliminacji cefoperazonu.⁹

Jednak u pacjentów, u których przesączanie kłębuszkowe jest mniejsze niż 18 ml/min lub u których stężenie kreatyniny w osoczu jest większe niż 3,5 mg/dl, maksymalna dawka cefoperazonu wynosi 4 g na dobę. Hemodializa skraca nieco okres półtrwania cefoperazonu w osoczu, dlatego lek należy podawać bezpośrednio po dializie.¹⁰

W przypadku stosowania kombinacji cefoperazonu z sulbaktamem (Sulperazon) u pacjentów ze znacznym zaburzeniem czynności nerek (klirens kreatyniny poniżej 30 ml/min) należy dostosować dawkę, aby wyrównać zmniejszony klirens sulbaktamu:¹¹

• Pacjentom z klirensem kreatyniny od 15 do 30 ml/min należy podawać maksymalnie 1 g sulbaktamu co 12 godzin (maksymalna dobowa dawka sulbaktamu wynosi 2 g)
• Pacjentom z klirensem kreatyniny poniżej 15 ml/min należy podawać maksymalnie 500 mg sulbaktamu co 12 godzin (maksymalna dobowa dawka sulbaktamu wynosi 1 g)

¹²

W leczeniu ciężkich zakażeń u pacjentów z niewydolnością nerek może być konieczne dodatkowe podanie cefoperazonu. Hemodializa zmienia znacząco parametry farmakokinetyczne sulbaktamu i nieco skraca okres półtrwania cefoperazonu w surowicy, dlatego produkt Sulperazon należy podawać po dializie.¹³

Dawkowanie w niewydolności wątroby i współistniejącej niewydolności nerek

U pacjentów z zaburzoną czynnością wątroby i współistniejącą niewydolnością nerek stężenie cefoperazonu w osoczu należy monitorować, a dawki odpowiednio dostosowywać. W tych przypadkach, jeśli nie monitoruje się stężeń leku w osoczu, nie należy podawać dawki większej niż 2 g cefoperazonu na dobę.¹⁴

Szczegółowa tabela dawkowania cefoperazonu

Sposób podawania cefoperazonu

Cefoperazon i jego kombinacje mogą być podawane drogą dożylną oraz domięśniową. Szczegółowe wytyczne dotyczące przygotowania i podawania leku mają kluczowe znaczenie dla jego skuteczności i bezpieczeństwa.¹⁵

Podawanie domięśniowe

W przypadku preparatu Cefobid (cefoperazon), lek należy podawać w głębokich wstrzyknięciach domięśniowych w mięsień pośladkowy większy lub przednią część uda.¹⁶

Dla preparatu Sulperazon (cefoperazon + sulbaktam) do rozcieńczenia roztworu do podawania domięśniowego można zastosować 2% roztwór chlorowodorku lidokainy, nie należy go jednak stosować do początkowego rozpuszczenia produktu.¹⁷

Podawanie dożylne

Cefobid (cefoperazon)

Cefoperazon można podawać dożylnie na trzy sposoby:

1. Krótkotrwała infuzja dożylna: Zawartość 1 gramowej fiolki cefoperazonu należy rozpuścić w 20 do 100 ml odpowiedniego jałowego płynu do infuzji dożylnych i podawać przez okres od 15 minut do 1 godziny. Jeżeli preferowanym płynem do rozcieńczania jest woda do wstrzykiwań, nie należy używać jej w większej objętości niż 20 ml na 1 fiolkę cefoperazonu.¹⁸
2. Ciągła infuzja dożylna: Każdy 1 gram cefoperazonu należy rozpuścić w 5 ml wody do wstrzykiwań, a uzyskany roztwór należy dodać do odpowiedniego płynu do infuzji dożylnych.¹⁹
3. Bezpośrednie wstrzyknięcie dożylne: Maksymalna dawka cefoperazonu w bezpośrednim wstrzyknięciu dożylnym u dorosłych wynosi 2 g. Lek należy rozpuścić w odpowiednim płynie do uzyskania stężenia 100 mg/ml i podawać we wstrzyknięciu trwającym nie krócej niż 3 do 5 minut.²⁰

Sulperazon (cefoperazon + sulbaktam)

Sulperazon można podawać dożylnie na dwa sposoby:

1. Krótkotrwała infuzja dożylna: Zawartość każdej fiolki z produktem Sulperazon należy rozpuścić w odpowiedniej objętości 5% roztworu glukozy, 0,9% roztworu chlorku sodu lub jałowej wody do wstrzykiwań, a następnie rozcieńczyć tym samym roztworem do objętości 20 ml. Infuzja powinna trwać od 15 do 60 minut. Roztwór mleczanowy Ringera można stosować do podawania dożylnego, jednak nie należy go używać do początkowego rozpuszczenia produktu. Można go natomiast zastosować do infuzji dożylnej, jako rozcieńczalnik rozpuszczonego wstępnie proszku Sulperazon.²¹
2. Wstrzyknięcie dożylne: Do wstrzykiwań dożylnych zawartość każdej fiolki należy rozpuścić w sposób opisany powyżej. Produkt należy podawać przez co najmniej 3 minuty.²²

Szczególne uwagi dotyczące dawkowania

Podczas ustalania dawkowania cefoperazonu należy uwzględnić następujące kwestie:

• Leczenie można rozpocząć przed uzyskaniem wyników antybiogramu, ale po otrzymaniu wyników należy dostosować terapię.²³
• Nie należy podawać jednorazowo więcej niż 4 g cefoperazonu.²⁴
• U pacjentów poddawanych hemodializie, lek należy podawać bezpośrednio po dializie, ponieważ zarówno hemodializa zmienia parametry farmakokinetyczne cefoperazonu i sulbaktamu.^{25 26}
• U noworodków w pierwszym tygodniu życia Sulperazon należy stosować wyłącznie co 12 godzin.²⁷
• Dla skutecznego leczenia ciężkich zakażeń u pacjentów z niewydolnością nerek może być konieczne dodatkowe podanie cefoperazonu.²⁸