wyprysk atopowy
Wyprysk atopowy, inaczej atopowe zapalenie skóry (AZS), to przewlekła, nawrotowa choroba zapalna skóry, charakteryzująca się silnym świądem i typowym umiejscowieniem zmian. Choroba ma podłoże genetyczne i wynika z zaburzeń w barierze naskórkowej oraz nieprawidłowej odpowiedzi immunologicznej.
Charakterystyczne objawy AZS to przede wszystkim nasilony świąd, suchość skóry oraz zmiany wypryskowe, które mogą mieć charakter ostry (z obrzękiem, zaczerwienieniem i wysiękiem) lub przewlekły (z pogrubieniem i lichenifikacją skóry). U niemowląt zmiany występują głównie na twarzy i wyprostnych częściach kończyn, u dzieci starszych i dorosłych dominują w zgięciach stawowych.
Leczenie wyprysku atopowego jest kompleksowe i obejmuje: odbudowę bariery naskórkowej poprzez regularne stosowanie emolientów, leczenie przeciwzapalne (miejscowe glikokortykosteroidy, inhibitory kalcyneuryny), kontrolę świądu, identyfikację i eliminację czynników zaostrzających oraz edukację pacjenta. W ciężkich przypadkach stosuje się fototerapię lub leczenie systemowe, w tym nowoczesne terapie biologiczne.
Istotną rolę w terapii odgrywa profilaktyka zaostrzeń, polegająca na unikaniu alergenów i czynników drażniących, stosowaniu odpowiedniej pielęgnacji skóry oraz eliminacji czynników środowiskowych nasilających objawy choroby. Postępowanie terapeutyczne powinno być dostosowane do wieku pacjenta, nasilenia zmian i fazy choroby.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Clobetaxon 0,5 mg/g
Clobetaxon w postaci maści zawiera 0,5 mg/g klobetazolu propionianu, będącego bardzo silnym miejscowym kortykosteroidem (grupa IV). Preparat jest wskazany do leczenia objawowego dermatoz takich jak łuszczyca (z wyłączeniem postaci uogólnionej), liszaj płaski (zwłaszcza postacie hipertroficzne), toczeń rumieniowaty dyskoidalny, nawracający wyprysk (kontaktowy, atopowy, idiopatyczny) oraz oporne dermatozy, szczególnie po niepowodzeniu terapii słabszymi kortykosteroidami. Lek jest dopuszczony do stosowania u dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 1. roku życia, z wyraźnym przeciwwskazaniem u niemowląt poniżej 12 miesięcy ze względu na ryzyko działań niepożądanych. Maść okluzyjna zwiększa penetrację substancji czynnej, co jest korzystne w leczeniu zmian suchych, lichenifikowanych i łuszczących się, jednak wymaga ostrożności w stosowaniu, zwłaszcza na twarzy, okolicach pachwin i pod opatrunkami okluzyjnymi.
choroba autoimmunologiczna, dermatoza kortykosteroidowrażliwa, dermatoza oporna, działanie okluzyjne, glikol propylenowy, klobetazol propionian, kontrola dermatologiczna, kortykosteroid miejscowy, kortykosteroid silnego działania, lichenifikacja skóry, liszaj płaski, łuszczyca, łuszczyca plackowata, opatrunek okluzyjny, penetracja substancji czynnej, toczeń rumieniowaty dyskoidalny, wyprysk atopowy, wyprysk kontaktowy, wyprysk nawracający - Leksykon substancji czynnych
Alergoid leszczyny pospolitej – Działania niepożądane
Immunoterapia alergoidem leszczyny pospolitej, składnikiem preparatu Catalet D, wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych o różnym nasileniu i lokalizacji. Do najpoważniejszych należą reakcje alergiczne, w tym wstrząs anafilaktyczny oraz obrzęk Quincke’go, które stanowią bezpośrednie zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej oraz przerwania terapii. Objawy ze strony układu oddechowego obejmują łagodne (kichanie, kaszel) oraz umiarkowane i ciężkie (świszczący oddech, ucisk w klatce piersiowej) manifestacje, które mogą wskazywać na skurcz oskrzeli i wymagać odpowiedniego leczenia. Miejscowe reakcje w miejscu podania, takie jak swędzenie, rumień o średnicy 5-10 cm oraz obrzęk, są częste i zwykle ustępują samoistnie, natomiast podskórne, swędzące guzki (ziarniniaki) pojawiające się 2-3 tygodnie po iniekcji, związane z obecnością wodorotlenku glinu, mogą utrzymywać się do 6 tygodni i przy mnogich zmianach wskazują na konieczność przerwania immunoterapii. Częstość występowania działań niepożądanych jest określana jako nieznana, co podkreśla potrzebę dalszego monitorowania bezpieczeństwa stosowania preparatu.
alergoid leszczyny pospolitej, alergoid pyłku drzew, guzki podskórne, immunoterapia alergenowa, niedrożność dróg oddechowych, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, obrzęk tchawicy, pieczenie oczu, pokrzywka, rumień, skurcz oskrzeli, spadek ciśnienia tętniczego, świszczący oddech, ucisk w klatce piersiowej, wodorotlenek glinu, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk atopowy, zestaw przeciwwstrząsowy, ziarniniak - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Clemastinum WZF 1 mg
Clemastinum WZF w dawce 1 mg w postaci tabletek jest lekiem przeciwhistaminowym drugiej generacji, stosowanym w leczeniu schorzeń alergicznych związanych z nadmiernym uwalnianiem histaminy. Podstawowym wskazaniem jest alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, zarówno sezonowe, jak i całoroczne, objawiające się obrzękiem, wodnistym wyciekiem, kichaniem oraz świądem. Ponadto lek znajduje zastosowanie w dermatologii, m.in. w kontaktowym zapaleniu skóry, świądzie, pokrzywce oraz atopowym wyprysku, gdzie łagodzi objawy takie jak rumień, wysypka pęcherzykowa i intensywny świąd. Clemastinum WZF jest również wskazany w leczeniu obrzęku naczynioruchowego (obrzęku Quinckego), stanowiącego nagły i potencjalnie zagrażający życiu obrzęk tkanek miękkich twarzy, krtani i jamy ustnej.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, alergiczny nieżyt nosa, fumaran, kontaktowe zapalenie skóry, laktoza jednowodna, lek przeciwhistaminowy, nietolerancja laktozy, obrzęk błony śluzowej, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, obrzęk tkanek miękkich, pokrzywka, reakcja alergiczna skóry, schorzenie alergiczne, świąd skóry, uwalnianie histaminy, wyciek z nosa, wyprysk atopowy, wywiad alergologiczny - Leksykon substancji czynnych
Alergoid brzozy – Działania niepożądane
Alergoid brzozy, stosowany w immunoterapii swoistej, w preparacie Catalet D (zawierającym alergoidy pyłku brzozy, olchy i leszczyny) wiąże się z występowaniem działań niepożądanych o częstości określanej jako „nieznana” ze względu na dane pochodzące z monitorowania spontanicznego. Reakcje niepożądane obejmują objawy ze strony układu immunologicznego (wyprysk atopowy, pokrzywka, obrzęk Quincke’go, wstrząs anafilaktyczny), narządu wzroku (pieczenie oczu), układu oddechowego (kichanie, kaszel, świszczący oddech, ucisk w klatce piersiowej) oraz miejscowe reakcje w miejscu podania (swędzenie, rumień, obrzęk 5-10 cm, podskórne swędzące guzki – ziarniniaki związane z wodorotlenkiem glinu). Ziarniniaki pojawiają się 2-3 tygodnie po iniekcji i mogą utrzymywać się do 6 tygodni lub dłużej, a w przypadku mnogich zmian zaleca się przerwanie immunoterapii.
alergoid brzozy, gorączka, guzek podskórny, immunoterapia, immunoterapia swoista, kaszel, kichanie, monitorowanie działań niepożądanych, monitorowanie spontaniczne, obrzęk Quinckego, pieczenie oczu, pokrzywka, preparat biologiczny, pyłek drzew, reakcja alergiczna, reakcja ogólnoustrojowa, rumień, skurcz oskrzeli, substancja pomocnicza, świąd, świszczący oddech, ucisk w klatce piersiowej, wodorotlenek glinu, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk atopowy, ziarniniak - Leksykon leków
Działania niepożądane – Salaza 1000 mg
Mesalazyna w dawce 1000 mg w postaci czopków (Salaza) może wywoływać szeroki zakres działań niepożądanych, zróżnicowanych pod względem częstości i nasilenia. Najczęstsze objawy dotyczą układu pokarmowego i obejmują dyskomfort i ból brzucha, biegunkę, wzdęcia, nudności oraz wymioty (rzadko). Bardzo rzadkie, ale poważne powikłania to ostre zapalenie trzustki oraz nasilenie objawów zapalenia jelita grubego. Wśród działań niepożądanych o bardzo rzadkiej częstości (<1/10 000) znajdują się ciężkie reakcje skórne typu SCAR (DRESS, SJS, TEN), śródmiąższowe zapalenie nerek, niewydolność nerek, zespół nerczycowy, zapalenie mięśnia sercowego i osierdzia, a także hematologiczne zaburzenia takie jak agranulocytoza, pancytopenia, leukopenia, neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość aplastyczna. Zaburzenia czynności wątroby, w tym podwyższenie aminotransferaz i cholestaza, również wymagają monitorowania, podobnie jak reakcje alergiczne w obrębie płuc i układu immunologicznego.
Zaleca się regularne monitorowanie morfologii krwi, parametrów czynności wątroby i nerek, szczególnie na początku terapii. Niezbędna jest edukacja pacjentów w zakresie wczesnego rozpoznawania ciężkich reakcji skórnych oraz natychmiastowego zgłaszania objawów. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z istniejącymi chorobami skóry (atopowe zapalenie skóry, wyprysk atopowy) ze względu na ryzyko nasilonej nadwrażliwości na światło. W przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych, takich jak SCAR, zapalenie trzustki, zaburzenia hematologiczne czy nefrotoksyczność, wskazane jest natychmiastowe przerwanie leczenia. Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych do odpowiednich organów jest kluczowe dla ciągłego monitorowania bezpieczeństwa stosowania produktu Salaza.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, artralgia, atopowe zapalenie skóry, cholestatyczne zapalenie wątroby, ciężkie skórne działania niepożądane, DRESS, eozynofilowe zapalenie płuc, fotowrażliwość, gorączka polekowa, kamica nerkowa, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, mesalazyna, mialgia, morfologia krwi, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność nerek, oligospermia, ostre zapalenie trzustki, pancytopenia, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, wyprysk alergiczny, wyprysk atopowy, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie jelita grubego, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalenie płuc, zapalenie wątroby, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Szczaw zwyczajny – Działania niepożądane
Szczaw zwyczajny (Rumex acetosa) jest składnikiem preparatów alergoidowych stosowanych w immunoterapii swoistej, takich jak Catalet C (zawiesina do iniekcji) oraz Perosall C (roztwór podjęzykowy). Terapia tymi preparatami może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu, zarówno miejscowe (np. świąd, rumień, obrzęk 5-10 cm, podskórne ziarniniaki utrzymujące się do 6 tygodni), jak i ogólnoustrojowe (gorączka, pokrzywka, obrzęk Quincke’go, reakcje alergiczne, wstrząs anafilaktyczny). Reakcje miejscowe po podaniu pozajelitowym pojawiają się do 20 minut lub w kolejnych dniach, natomiast ziarniniaki związane z wodorotlenkiem glinu mogą utrzymywać się dłużej. W przypadku podjęzykowego stosowania Perosall C obserwuje się krótkotrwałe objawy takie jak świąd gardła, pieczenie jamy ustnej, obrzęk warg, nasilenie nieżytu spojówek i nosa, zaostrzenie astmy oraz dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Częstość występowania działań niepożądanych jest nieznana, co wynika z ograniczonych danych klinicznych.
astma, guzki podskórne, immunoterapia, immunoterapia swoista, mieszanka alergenowa, nieżyt nosa, nieżyt spojówek, obrzęk Quinckego, obrzęk warg, pieczenie jamy ustnej, pieczenie oczu, podanie podjęzykowe, podanie pozajelitowe, pokrzywka, pokrzywka uogólniona, preparat alergoidowy, preparat biologiczny, reakcja alergiczna, reakcja miejscowa, reakcja ogólnoustrojowa, rumień, świąd skóry, świszczący oddech, szczaw zwyczajny, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk atopowy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, ziarniniak - Leksykon chorób i schorzeń
Łojotokowe zapalenie skóry – Objawy
Łojotokowe zapalenie skóry (seborrheic dermatitis) to przewlekła, nawracająca choroba zapalna skóry, lokalizująca się głównie w obszarach bogatych w gruczoły łojowe, takich jak skóra owłosiona głowy, twarz (okolice nosa, brwi, fałdy nosowo-wargowe), małżowiny uszne, powieki, klatka piersiowa, plecy, pachy, pachwiny oraz fałdy skórne. Objawia się tłustymi, złuszczającymi się zmianami skórnymi, świądem, zaczerwienieniem i pieczeniem. Przebieg choroby charakteryzuje się naprzemiennymi fazami zaostrzeń i remisji, z nasileniem objawów zimą i łagodzeniem latem pod wpływem ekspozycji na słońce. U niemowląt (ciemiężyca) zmiany mają łagodniejszy przebieg i zwykle ustępują samoistnie do 6-12 miesiąca życia. U dorosłych, szczególnie w wieku 30-60 lat, choroba ma charakter przewlekły i wymaga długotrwałego leczenia, zwłaszcza u pacjentów z obniżoną odpornością (np. HIV/AIDS), chorobą Parkinsona czy zespołem Downa.
choroba zapalna skóry, ciemieniucha, czynniki wyzwalające, fałdy skórne, fluocinolone, gruczoły łojowe, inhibitory kalcyneuryny, ketokonazol, lek przeciwgrzybiczny, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczenie skóry, łuszczyca, maceracja skóry, Malassezia, remisja, siarczek selenu, szampon przeciwłupieżowy, takrolimus, trądzik różowaty, wypadanie włosów, wyprysk atopowy, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie powiek, zmiany pierścieniowate - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Amoxicillin/Clavulanic Acid Kabi
Amoxicillin/Clavulanic Acid Kabi (2000 mg + 200 mg) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości, zwłaszcza u pacjentów z alergią na β-laktamy, chorobami atopowymi lub wcześniejszymi reakcjami anafilaktycznymi. W przypadku potwierdzenia zakażenia drobnoustrojami wrażliwymi wyłącznie na amoksycylinę, zaleca się monoterapię amoksycyliną, aby ograniczyć ekspozycję na kwas klawulanowy. Dawkowanie u pacjentów z opornym na penicylinę Streptococcus pneumoniae powinno wynosić minimum 2000 mg + 200 mg co 12 godzin. U pacjentów z niewydolnością nerek konieczne jest dostosowanie dawki i monitorowanie ryzyka drgawek. Stosowanie leku jest przeciwwskazane u pacjentów z mononukleozą zakaźną ze względu na ryzyko wysypki odropodobnej oraz należy unikać jednoczesnego podawania allopurynolu z powodu zwiększonego ryzyka reakcji skórnych.
alergiczny nieżyt nosa, allopurynol, amoksycylina, anafilaksja, antybiotyk beta-laktamowy, antykoagulant, astma, beta-laktamaza, cefalosporyna, choroba atopowa, dawkowanie, drgawki, drobnoustrój wrażliwy, enzym wątrobowy, hepatotoksyczność, kwas klawulanowy, lek przeciwzakrzepowy, mononukleoza zakaźna, morfologia krwi, nadwrażliwość na antybiotyki, neurotoksyczność, niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, penicylina, reakcja alergiczna, reakcja alergiczna skórna, reakcja uczuleniowa, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, Streptococcus pneumoniae, upośledzona funkcja nerek, wydłużony czas protrombinowy, wyprysk atopowy, wysypka odropodobna, zapalenie jelita grubego poantybiotykowe - Leksykon substancji czynnych
życica trwała – Działania niepożądane
Życica trwała (Lolium perenne) jest istotnym alergenem stosowanym w immunoterapii swoistej w preparatach takich jak Catalet T, Perosall T13 oraz Pollinex+Rye. Podczas terapii mogą wystąpić działania niepożądane o różnym nasileniu, zarówno miejscowe (np. świąd, rumień, obrzęk 5-10 cm, podskórne guzki – ziarniniaki utrzymujące się do 6 tygodni), jak i ogólnoustrojowe (np. wstrząs anafilaktyczny, rzadko występujący, najczęściej w ciągu kilku minut po podaniu). Reakcje alergiczne obejmują wyprysk atopowy, pokrzywkę, obrzęk Quincke’go oraz objawy ze strony narządu wzroku (pieczenie, świąd, nasilenie nieżytu spojówek), układu oddechowego (kichanie, kaszel, świszczący oddech, zaostrzenie astmy), układu pokarmowego (bóle brzucha, biegunka, świąd gardła, obrzęk warg) oraz skóry (uogólniona pokrzywka, świąd, nasilenie egzemy atopowej). Częstość występowania działań niepożądanych jest w większości przypadków nieznana ze względu na dane pochodzące z monitorowania spontanicznego, z wyjątkiem wstrząsu anafilaktycznego, który jest rzadki (<1/10000).
alergia na pyłki traw, choroba posurowicza, działanie niepożądane, egzema atopowa, guzek podskórny, immunoterapia iniekcyjna, immunoterapia podjęzykowa, immunoterapia swoista, mieszanka alergenowa, nieżyt nosa, nieżyt spojówek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, odczyn miejscowy, pokrzywka, pokrzywka uogólniona, skurcz oskrzeli, świszczący oddech, ucisk w klatce piersiowej, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk atopowy, zaostrzenie astmy, ziarniniak, życica trwała - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Clemastinum Aflofarm 0,5 mg/5 ml
Klemastyna w postaci syropu (Clemastinum Aflofarm 0,5 mg/5 ml) jest lekiem przeciwhistaminowym pierwszej generacji, stosowanym głównie w leczeniu objawowym alergicznego nieżytu nosa oraz alergicznych chorób skóry, takich jak pokrzywka, zapalenie kontaktowe skóry, wyprysk atopowy, świąd skóry i obrzęk Quinckego. Substancją czynną jest fumaranu klemastyny, działająca antagonizująco na receptory H1, co skutkuje łagodzeniem objawów takich jak wodnista wydzielina z nosa, kichanie, łzawienie i świąd. Standardowa dawka dla dorosłych i młodzieży to 0,5 mg klemastyny w 5 ml syropu. Lek jest szczególnie wskazany w przypadku nasilonych objawów alergii sezonowej lub całorocznej, niewystarczającej skuteczności leków miejscowych oraz współwystępowania objawów skórnych i nosowych.
alergia sezonowa, alergiczna choroba skóry, alergiczny nieżyt nosa, atopowe zapalenie skóry, dermatoza alergiczna, działanie przeciwhistaminowe, fumaran klemastyny, lek przeciwhistaminowy, nietolerancja fruktozy, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, pokrzywka, pyłkowica, receptor H1, wodnista wydzielina z nosa, wyprysk atopowy, wyprysk kontaktowy, zapalenie kontaktowe skóry, zapalenie spojówek - Leksykon substancji czynnych
Kostrzewa łąkowa – Działania niepożądane
Kostrzewa łąkowa (Festuca pratensis) jest składnikiem preparatów alergenowych stosowanych w immunoterapii swoistej, obecnych m.in. w Catalet T, Perosall T13 oraz POLLINEX+Rye. Immunoterapia z jej udziałem może wywoływać szeroki zakres działań niepożądanych, od łagodnych reakcji skórnych (wyprysk atopowy) po ciężkie, zagrażające życiu wstrząsy anafilaktyczne, które mogą pojawić się w ciągu kilku minut po podaniu preparatu. Reakcje miejscowe w miejscu iniekcji obejmują wczesne objawy takie jak świąd, rumień i obrzęk o średnicy 5-10 cm, pojawiające się do 20 minut po podaniu, oraz późne reakcje w postaci podskórnych ziarniniaków utrzymujących się do 6 tygodni, związane z obecnością wodorotlenku glinu. W przypadku mnogich guzków-ziarniniaków zaleca się przerwanie terapii. Ponadto, preparaty mogą nasilać objawy ze strony układu oddechowego (kichanie, kaszel, świszczący oddech, ucisk w klatce piersiowej) oraz zaostrzać istniejące schorzenia alergiczne, takie jak astma oskrzelowa, alergiczny nieżyt nosa i atopowe zapalenie skóry.
alergiczne zapalenie spojówek, alergiczny nieżyt nosa, alergoidy pyłku traw, astma oskrzelowa, choroba posurowicza, egzema atopowa, immunoterapia alergenowa, immunoterapia swoista, kostrzewa łąkowa, niewydolność oddechowa, nieżyt nosa, nieżyt spojówek, obrzęk Quinckego, obrzęk węzłów chłonnych, pokrzywka uogólniona, reakcja alergiczna, świąd skóry, świszczący oddech, wodorotlenek glinu, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk atopowy, ziarniniak - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Puder Płynny Dermopur 15 mg/g
Puder Płynny Dermopur to preparat miejscowy w postaci zawiesiny na skórę, zawierający 15 mg/g benzokainy, stosowany w leczeniu różnorodnych schorzeń dermatologicznych charakteryzujących się wysiękiem, stanem zapalnym oraz dolegliwościami bólowymi i świądem. Wskazania obejmują m.in. wypryski (kontaktowy, atopowy, dziecięcy), wysypki pęcherzykowe w przebiegu ospy wietrznej i półpaśca, skazy wysiękowe, świerzbiaczkę, potówki, pokrzywkę, stany po ukąszeniach owadów oraz trądzik młodzieńczy. Benzokaina działa miejscowo znieczulająco, co pozwala na skuteczne łagodzenie bólu i świądu, a forma zawiesiny umożliwia łatwą aplikację nawet na trudno dostępne obszary skóry.
benzokaina, choroba wirusowa, dermatoza świądowa, objaw bólowy, obrzęk, ospa wietrzna, pokrzywka, półpasiec, potówka, reakcja alergiczna skóry, schorzenie dermatologiczne, stan zapalny, świąd, świerzbiączka, trądzik młodzieńczy, ukąszenie owada, wyprysk atopowy, wyprysk dziecięcy, wyprysk kontaktowy, wysięk, wysypka pęcherzykowa, zaczerwienienie, zawiesina na skórę, znieczulenie miejscowe