terbinafina
Terbinafina to syntetyczny lek przeciwgrzybiczy z grupy alliloamin, skuteczny w leczeniu zakażeń grzybiczych skóry, włosów i paznokci. Mechanizm działania terbinafiny polega na hamowaniu enzymu epoksydazy skwalenowej, co prowadzi do zaburzenia biosyntezy ergosterolu – kluczowego składnika błony komórkowej grzybów – i gromadzenia się toksycznego skwalenu w komórkach grzybów.
Lek wykazuje działanie grzybobójcze wobec dermatofitów (Trichophyton, Microsporum, Epidermophyton) oraz grzybów drożdżopodobnych (Candida, Malassezia furfur). Terbinafina dostępna jest w postaci doustnej (tabletki 250 mg) oraz preparatów miejscowych (kremy, żele, roztwory).
Wskazania do stosowania terbinafiny obejmują grzybice skóry (tinea corporis, tinea cruris, tinea pedis, tinea manuum), grzybicę paznokci (onychomikozę), łupież pstry oraz grzybice owłosionej skóry głowy. W przypadku onychomikozy terapia doustna trwa zazwyczaj 6-12 tygodni dla paznokci rąk i 12-16 tygodni dla paznokci stóp, podczas gdy leczenie miejscowe jest skuteczne głównie w powierzchownych zakażeniach.
Do najczęstszych działań niepożądanych terbinafiny należą zaburzenia żołądkowo-jelitowe, bóle głowy, wysypki skórne oraz zaburzenia smaku. Rzadziej mogą wystąpić poważniejsze reakcje niepożądane, takie jak hepatotoksyczność czy ciężkie reakcje skórne. Przed rozpoczęciem terapii wskazana jest ocena funkcji wątroby, a podczas długotrwałego leczenia zaleca się okresowe monitorowanie parametrów wątrobowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Terbisil 250 mg
Terbisil zawiera 250 mg terbinafiny w postaci chlorowodorku terbinafiny i jest stosowany doustnie w dawce 250 mg raz na dobę u dorosłych oraz u dzieci o masie ciała ≥40 kg. Długość terapii zależy od rodzaju zakażenia grzybiczego: grzybica stóp (2-6 tygodni), grzybica tułowia i pachwin (2-4 tygodnie), drożdżyca skóry (2-4 tygodnie), grzybica owłosionej skóry głowy (4 tygodnie, głównie u dzieci), grzybica paznokci rąk (6 tygodni) oraz paznokci stóp (12 tygodni, z możliwością wydłużenia u pacjentów z wolnym wzrostem paznokci). Całkowite ustąpienie objawów klinicznych może nastąpić dopiero po kilku tygodniach od zakończenia leczenia, co jest istotne zwłaszcza w przypadku grzybicy paznokci, gdzie efekt terapeutyczny jest widoczny po odrośnięciu zdrowej płytki paznokciowej.
chlorowodorek terbinafiny, choroba wątroby, drożdżyca skóry, działanie niepożądane, grzybica międzypalcowa, grzybica owłosionej skóry głowy, grzybica pachwin, grzybica paznokci, grzybica paznokci rąk, grzybica paznokci stóp, grzybica tułowia, leczenie przeciwgrzybicze, objawy przedmiotowe i podmiotowe, płytka paznokciowa, terbinafina, wyleczenie mikologiczne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie grzybicze, zakażenie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica paznokci – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Grzybica paznokci (onychomykoza) to przewlekłe zakażenie grzybicze płytki paznokciowej, najczęściej wywoływane przez dermatofity (ok. 90% przypadków), rzadziej przez drożdżaki i pleśnie. Choroba manifestuje się przebarwieniami (białe, żółto-brązowe), zgrubieniem, łamliwością i onycholizą, prowadząc do dyskomfortu i zniekształcenia paznokci. Czynniki ryzyka obejmują wiek >65 lat, cukrzycę, immunosupresję (np. HIV), sportowców, przewlekłe zapalenie wałów paznokciowych, nadmierną potliwość, urazy, zaburzenia krążenia, łuszczycę, otyłość oraz płeć męską. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym, mikroskopii preparatu bezpośredniego oraz hodowli mykologicznej, która może trwać do 4 tygodni. Leczenie jest długotrwałe i wymaga indywidualizacji, uwzględniając stopień zaawansowania i choroby współistniejące.
amorolfina, cyklopiroks, dermatofit, diagnostyka grzybicy paznokci, efinakonazol, grzybica paznokci, grzybica stóp, hodowla mykologiczna, itrakonazol, lek przeciwgrzybiczny, mocznik, onycholiza, powierzchowna biała grzybica paznokci, stopa atlety, tawaborol, terapia fotodynamiczna, terbinafina, uraz paznokcia, zakażenie grzybicze paznokci - Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica stóp – Patofizjologia i mechanizm
Grzybica stóp (tinea pedis) jest wywoływana głównie przez dermatofity z rodzajów Trichophyton (zwłaszcza T. rubrum odpowiedzialny za 70-71% przypadków), Epidermophyton i Microsporum, które infekują martwe warstwy naskórka (stratum corneum) poprzez adhezję, inwazję i degradację keratyny za pomocą keratynaz (np. serynowa subtylizyna, fungalizyna). Dermatofity modulują odpowiedź immunologiczną gospodarza poprzez produkcję mannanów, które hamują proliferację keratynocytów i prezentację antygenów, co sprzyja przewlekłości infekcji. Czynniki sprzyjające rozwojowi grzybicy to ciepło, wilgoć, okluzja przestrzeni międzypalcowych oraz nadmierna flora bakteryjna, a także indywidualne predyspozycje takie jak hiperhidroza, uszkodzenia skóry, immunosupresja i zaburzenia bariery skórnej. Naturalne mechanizmy obronne obejmują działanie transferyny, beta-globulin i sebum, którego brak na stopach tłumaczy ich podatność na infekcję.
butenafina, Candida, cellulitis, dermatofity, Epidermophyton, Epidermophyton floccosum, erysipelas, fungalizyna, grzybica międzypalcowa, grzybica pachwin, grzybica paznokci, grzybica stóp, hiperhidroza, keratyna, keratynazy, klotrymazol, łuszczyca, lymphangitis, Microsporum, onychomycosis, osteomyelitis, reakcja id, róża, stratum corneum, terbinafina, tinea cruris, tinea pedis, Trichophyton, Trichophyton interdigitale, Trichophyton rubrum, zapalenie kości, zapalenie tkanki łącznej - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Erfin 250 mg
Terbinafina, substancja czynna leku ERFIN (250 mg tabletki), charakteryzuje się dobrą i niezależną od obecności pokarmu absorpcją po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) około 2 godzin po podaniu. Silne wiązanie z białkami osocza oraz efektywne przenikanie do tkanek docelowych, w tym lipofilnej warstwy naskórka, łoju, mieszków włosowych, włosów oraz płytki paznokciowej, stanowi podstawę skuteczności terapeutycznej w leczeniu grzybic skóry i onychomykozy. Terbinafina podlega intensywnemu metabolizmowi do nieaktywnych metabolitów, a jej eliminacja odbywa się głównie przez nerki z moczem. Okres półtrwania wynosi około 17 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę bez ryzyka kumulacji leku w organizmie podczas terapii długoterminowej.
białko osocza, biodostępność, biotransformacja, farmakokinetyka, grzybica owłosionej skóry głowy, grzybica paznokci, grzybica skóry, lek przeciwgrzybiczny, łój, mieszek włosowy, mocz, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, okres półtrwania, onychomykoza, płytka paznokciowa, stężenie w osoczu, terbinafina, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Tersilat 10 mg/g
Produkt leczniczy Tersilat (10 mg/g, aerozol na skórę, roztwór) zawierający chlorowodorek terbinafiny charakteryzuje się minimalnym wchłanianiem ogólnoustrojowym, co przekłada się na brak udokumentowanych interakcji z lekami stosowanymi ogólnoustrojowo. W praktyce klinicznej nie wymaga to modyfikacji dawkowania innych leków. Ponadto, brak jest danych klinicznych potwierdzających interakcje z alkoholem spożywanym, choć produkt zawiera etanol (235 mg/g) oraz glikol propylenowy (350 mg/g), co może mieć znaczenie u pacjentów z nadwrażliwością lub uszkodzoną skórą, potencjalnie zwiększając ryzyko podrażnień.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tersilat 10 mg/g
Terbinafina w kremie Tersilat, zawierającym 10 mg chlorowodorku terbinafiny na gram, charakteryzuje się niskim wchłanianiem ogólnoustrojowym, wynoszącym mniej niż 5% aplikowanej dawki. Ograniczone przenikanie substancji czynnej do krążenia systemowego przekłada się na minimalną ekspozycję organizmu, co istotnie zmniejsza ryzyko działań niepożądanych związanych z ogólnoustrojowym działaniem leku. Bazą kremu są substancje pomocnicze, takie jak alkohol cetostearylowy (100 mg/g) i alkohol benzylowy (15 mg/g), które wspomagają penetrację terbinafiny do warstw skóry, jednocześnie ograniczając jej przenikanie do krążenia ogólnego.
alkohol benzylowy, alkohol cetostearylowy, biodostępność, biodostępność ogólnoustrojowa, chlorowodorek terbinafiny, działanie ogólnoustrojowe, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka terbinafiny, krążenie ogólnoustrojowe, parametr farmakokinetyczny, profil farmakokinetyczny, stężenie terapeutyczne, terbinafina, wchłanianie przezskórne, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Interakcje leku – Lamisilatt 10 mg/g
Terbinafina w kremie Lamisilatt (10 mg/g) charakteryzuje się minimalnym wchłanianiem ogólnoustrojowym, co przekłada się na bardzo niskie ryzyko interakcji farmakologicznych z innymi lekami, zarówno stosowanymi miejscowo, jak i ogólnoustrojowo. Dostępne dane kliniczne nie wykazały istotnych interakcji z produktami leczniczymi, alkoholem etylowym ani kosmetykami czy środkami higieny osobistej. W kremie obecne są substancje pomocnicze: alkohol benzylowy (10 mg/g), alkohol cetylowy (40 mg/g) oraz alkohol stearylowy (40 mg/g), które mogą wywoływać miejscowe reakcje skórne, jednak nie wchodzą w interakcje z alkoholem etylowym ani innymi lekami.
absorpcja substancji czynnej, alkohol benzylowy, alkohol cetylowy, alkohol stearylowy, chlorowodorek terbinafiny, działanie ogólnoustrojowe, efekt disulfiramopodobny, interakcja lekowa, lek przeciwgrzybiczny, pochodne azolowe, reakcja skórna miejscowa, substancja czynna, substancja pomocnicza, terbinafina, wchłanianie ogólnoustrojowe, wchłanianie systemowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Terbisil 250 mg
Przedawkowanie chlorowodorku terbinafiny, zawartego w tabletkach Terbisil 250 mg, może wystąpić przy dawkach sięgających nawet 5 g i manifestuje się głównie objawami ze strony ośrodkowego układu nerwowego oraz przewodu pokarmowego. Do najczęściej obserwowanych symptomów należą bóle głowy, nudności, bóle w nadbrzuszu oraz zawroty głowy. Objawy te wymagają natychmiastowej interwencji medycznej, a ich nasilenie może różnić się w zależności od indywidualnej reakcji pacjenta oraz dawki leku. W przypadku przedawkowania konieczne jest szybkie rozpoznanie i wdrożenie odpowiedniego leczenia, aby zapobiec dalszym powikłaniom.
ból głowy, ból nadbrzusza, chlorowodorek terbinafiny, dolegliwość bólowa, farmakokinetyka terbinafiny, górny odcinek przewodu pokarmowego, leczenie objawowe, lek przeciwbólowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwwymiotny, nudności, ośrodkowy układ nerwowy, parametry życiowe, płynoterapia, przedawkowanie leku, przewód pokarmowy, terbinafina, węgiel aktywowany, wymioty, zaburzenie równowagi, zawrót głowy - Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica paznokci – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Onychomykoza, stanowiąca około 50% wszystkich zaburzeń paznokci, charakteryzuje się zróżnicowanym rokowaniem zależnym od wielu czynników klinicznych i epidemiologicznych. Wiek powyżej 70 lat (OR 1,46; 95% CI 1,07-2,03), immunosupresja (np. cukrzyca, HIV), choroby współistniejące (OR 1,07; 95% CI 1,03-1,11), zaburzenia krążenia obwodowego oraz historia urazów paznokci negatywnie wpływają na skuteczność terapii. Dodatkowo, typ onychomykozy (OR 1,08; 95% CI 1,05-1,16), lokalizacja infekcji (lepsze rokowanie dla paznokci rąk, OR 1,12; 95% CI 1,04-1,22), liczba zajętych paznokci (OR 1,50; 95% CI 1,25-1,68) oraz czas trwania choroby przed leczeniem (OR 1,14; 95% CI 1,11-1,17) są istotnymi predyktorami odpowiedzi na terapię. Obecność dermatofytomy i żółtych smug w płytce paznokcia koreluje ze słabą odpowiedzią na leczenie, a zakażenia wywołane przez pleśnie z rodzaju Fusarium często wykazują oporność na terapię systemową.
choroba naczyń obwodowych, cukrzyca, dermatofytoma, dystrofia paznokci, eradykacja patogenu, flukonazol, Fusarium, grzybica paznokci, immunosupresja, itrakonazol, lek przeciwgrzybiczny, niedobór odporności, niedokrwienie, onycholiza, onychomykoza, pleśń, stan immunologiczny, terbinafina, Wskaźnik Ciężkości Onychomykozy, zakażenie HIV - Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica pachwinowa – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Grzybica pachwinowa (tinea cruris) to powierzchowna infekcja dermatofitowa skóry pachwin, wewnętrznej części ud i pośladków, charakteryzująca się czerwoną, łuszczącą się wysypką o pierścieniowatym kształcie z wyraźnie zaznaczonymi brzegami, świądem i dyskomfortem. Czynniki ryzyka obejmują zwiększoną wilgotność, nadmierne pocenie, noszenie ciasnej odzieży, współistniejącą grzybicę stóp, otyłość oraz osłabiony układ odpornościowy. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym, a w trudnych przypadkach na badaniu mikroskopowym zeskrobin skóry z KOH oraz posiewie mykologicznym. Różnicowanie należy przeprowadzić z wyprzeniami, kandydozą, łuszczycą, egzemą, liszajem płaskim i świerzbem. Leczenie miejscowe obejmuje azole (np. klotrimazol, mikonazol), allilaminy (terbinafina) oraz inne preparaty (tolnaftat, cyklopiroksolamina), stosowane 1-2 razy dziennie przez co najmniej 7-14 dni po ustąpieniu objawów. W ciężkich lub nawracających przypadkach wskazane jest leczenie doustne flukonazolem, itrakonazolem, terbinafiną lub gryzeofulwiną.
allilaminy, azole, butenafina, cyklopiroksolamina, dermatofit, egzema, ekonazol, flukonazol, gryzeofulwina, grzyb dermatofitowy, grzybica stóp, infekcja bakteryjna wtórna, itrakonazol, kandydoza skóry, ketokonazol, klotrimazol, lek przeciwgrzybiczny, liszaj płaski, łuszczyca, mikonazol, naftifina, naruszenie integralności skóry, posiew mykologiczny, preparat przeciwgrzybiczny, świerzb, terbinafina, tinea cruris, tinea pedis, tolnaftat, wodorotlenek potasu, wysypka łuszcząca, wysypka swędząca, zakażenie grzybicze