Interakcje leku
DexaCaps 167 mg + 50 mg + 20 mg
Preparat DexaCaps zawiera dekstrometorfanu bromowodorek, którego metabolizm odbywa się głównie przez enzym CYP2D6, co determinuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Szczególnie istotne są przeciwwskazania do jednoczesnego stosowania z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO), takimi jak fenelzyna, tranylcypromina, moklobemid czy selegilina, ze względu na ryzyko rozwoju zagrażającego życiu zespołu serotoninowego objawiającego się wysoką gorączką, nadciśnieniem i zaburzeniami rytmu serca. Zaleca się zachowanie co najmniej 14-dniowego okresu karencji po zakończeniu terapii inhibitorami MAO przed rozpoczęciem DexaCaps. Ponadto, linezolid, będący antybiotykiem o działaniu hamującym MAO, również może indukować zespół serotoninowy przy jednoczesnym stosowaniu z dekstrometorfanem, co wymaga unikania takiej kombinacji. Silne inhibitory CYP2D6, takie jak fluoksetyna, paroksetyna, chinidyna (powodująca nawet 20-krotny wzrost stężenia dekstrometorfanu w osoczu) oraz terbinafina, mogą znacząco zwiększać stężenie dekstrometorfanu, co skutkuje nasileniem działań niepożądanych, w tym pobudzeniem, dezorientacją, drżeniem, bezsennością, biegunką i depresją oddechową.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
DexaCaps zawiera dekstrometorfanu bromowodorek oraz wyciągi roślinne (z kwiatostanu lipy i liścia melisy), co warunkuje jego potencjalne interakcje z innymi substancjami leczniczymi. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje związane z metabolizmem dekstrometorfanu, który jest głównym składnikiem aktywnym odpowiedzialnym za większość klinicznie istotnych interakcji.1
Interakcje z inhibitorami MAO
Inhibitory monoaminooksydazy (MAO) mogą wchodzić w niebezpieczne interakcje z dekstrometorfanem zawartym w preparacie DexaCaps. Jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane, ponieważ może prowadzić do rozwoju potencjalnie zagrażającego życiu zespołu serotoninowego, charakteryzującego się wysoką gorączką, nadciśnieniem oraz zaburzeniami rytmu serca. W literaturze medycznej opisywano przypadki ciężkich działań niepożądanych, w tym zgony, po zastosowaniu dekstrometorfanu u pacjentów przyjmujących inhibitory MAO.2
Ważne jest, aby zachować odpowiedni okres bezpieczeństwa – produktu DexaCaps nie należy stosować przez co najmniej 14 dni od zaprzestania leczenia inhibitorami MAO.3
Interakcje z lekami przeciwbakteryjnymi
Spośród leków przeciwbakteryjnych szczególną uwagę należy zwrócić na linezolid, który wykazuje także działanie hamujące monoaminooksydazę. Obserwowano wystąpienie zespołu serotoninowego podczas jednoczesnego stosowania linezolidu z dekstrometorfanu bromowodorkiem.4
Interakcje z inhibitorami CYP2D6
Dekstrometorfan jest metabolizowany głównie przez cytochrom P450 2D6 (CYP2D6), podlegając intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia. Jednoczesne stosowanie inhibitorów tego enzymu może znacząco zwiększać stężenie dekstrometorfanu w organizmie, co prowadzi do nasilenia działań niepożądanych.5
Szczególnie silnymi inhibitorami CYP2D6 są:
- Fluoksetyna – selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, stosowany w leczeniu depresji
- Paroksetyna – lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI
- Chinidyna – lek antyarytmiczny, który może powodować nawet 20-krotny wzrost stężenia dekstrometorfanu w osoczu
- Terbinafina – lek przeciwgrzybiczy
6
Inne leki o potencjale hamowania enzymu CYP2D6 to:
- Leki przeciwarytmiczne: amiodaron, flekainid, propafenon
- Leki psychotropowe: sertralina, bupropion, haloperydol, perfenazyna, tiorydazyna
- Inne: metadon, cynakalcet
7
Konsekwencją interakcji z inhibitorami CYP2D6 może być zwiększone ryzyko pojawienia się działań niepożądanych, takich jak: pobudzenie, dezorientacja, drżenie, bezsenność, biegunka, depresja oddechowa, a także rozwój zespołu serotoninowego.8
W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania inhibitorów CYP2D6 i dekstrometorfanu, pacjent wymaga ścisłego monitorowania, a konieczne może okazać się zmniejszenie dawki preparatu DexaCaps.9
Interakcje z buprenorfiną
Buprenorfina, częściowy agonista receptorów opioidowych stosowany w leczeniu uzależnienia od opioidów oraz w terapii bólu, może zwiększać ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego podczas jednoczesnego stosowania z preparatem DexaCaps. Wymaga to szczególnej ostrożności, gdyż zespół serotoninowy jest stanem zagrażającym życiu.10
Interakcje z lekami o działaniu hamującym na ośrodkowy układ nerwowy
Dekstrometorfan zawarty w preparacie DexaCaps może wykazywać zwiększone działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) podczas jednoczesnego stosowania z:
- Lekami przeciwhistaminowymi o działaniu sedatywnym
- Lekami psychotropowymi
- Innymi lekami o działaniu hamującym na OUN
11
Interakcje leku DexaCaps z alkoholem
Dekstrometorfan wchodzi w istotne interakcje z alkoholem etylowym. Równoczesne stosowanie preparatu DexaCaps z alkoholem może prowadzić do nasilenia działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy.12
Konsekwencje jednoczesnego stosowania leku DexaCaps i alkoholu mogą obejmować:
- Nasilone zaburzenia świadomości
- Zaburzenia koordynacji ruchowej
- Wzmożoną sedację
- Depresję oddechową
- Zaburzenia funkcji poznawczych
Ze względu na ryzyko nasilenia działania depresyjnego na OUN, w trakcie leczenia preparatem DexaCaps nie należy spożywać alkoholu.13
Tabela interakcji produktu leczniczego DexaCaps
| Grupa leków/substancja | Mechanizm interakcji | Możliwe skutki kliniczne | Poziom istotności interakcji | Zalecenia |
|---|---|---|---|---|
| Inhibitory MAO (fenelzyna, tranylcypromina, moklobemid, selegilina) |
Zahamowanie metabolizmu serotoniny i zwiększenie jej stężenia w OUN | Zespół serotoninowy (wysoka gorączka, nadciśnienie, zaburzenia rytmu serca); możliwe działania niepożądane zagrażające życiu | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie oraz przez 14 dni od zaprzestania leczenia inhibitorami MAO |
| Linezolid (antybiotyk z działaniem inhibitora MAO) |
Działanie hamujące MAO | Zespół serotoninowy | Wysoki | Unikać jednoczesnego stosowania |
| Silne inhibitory CYP2D6 (fluoksetyna, paroksetyna, chinidyna, terbinafina) |
Hamowanie metabolizmu dekstrometorfanu przez CYP2D6 | Zwiększenie stężenia dekstrometorfanu w osoczu (do 20x w przypadku chinidyny), pobudzenie, dezorientacja, drżenie, bezsenność, biegunka i depresja oddechowa | Wysoki | Monitorowanie pacjenta, rozważenie zmniejszenia dawki dekstrometorfanu |
| Inne inhibitory CYP2D6 (amiodaron, flekainid, propafenon, sertralina, bupropion, metadon, cynakalcet, haloperydol, perfenazyna, tiorydazyna) |
Hamowanie metabolizmu dekstrometorfanu przez CYP2D6 | Zwiększenie stężenia dekstrometorfanu, nasilenie działań niepożądanych ze strony OUN | Umiarkowany do wysokiego | Monitorowanie pacjenta, w razie potrzeby zmniejszenie dawki |
| Buprenorfina | Synergistyczne działanie na przekaźnictwo serotoninergiczne | Zwiększone ryzyko zespołu serotoninowego | Umiarkowany | Zachowanie ostrożności, monitorowanie objawów zespołu serotoninowego |
| Leki przeciwhistaminowe (o działaniu sedatywnym) |
Addytywne działanie depresyjne na OUN | Nasilona sedacja, zaburzenia świadomości, depresja oddechowa | Umiarkowany | Zachowanie ostrożności, monitorowanie stopnia sedacji i funkcji oddechowych |
| Leki psychotropowe (benzodiazepiny, barbiturany, neuroleptyki) |
Addytywne działanie depresyjne na OUN | Nasilona sedacja, zaburzenia świadomości, depresja oddechowa | Umiarkowany | Zachowanie ostrożności, ewentualne zmniejszenie dawek obu leków |
| Alkohol etylowy | Addytywne działanie depresyjne na OUN | Nasilona sedacja, zaburzenia koordynacji ruchowej, zaburzenia świadomości, depresja oddechowa | Wysoki | Zakaz spożywania alkoholu w trakcie leczenia |
Podczas stosowania preparatu DexaCaps należy zachować szczególną ostrożność w przypadku politerapii, zwłaszcza gdy w schemacie leczenia znajdują się leki metabolizowane przez cytochrom P450 2D6 lub wykazujące działanie ośrodkowe. Każdorazowo należy ocenić potencjalne korzyści i ryzyko związane z jednoczesnym stosowaniem tych leków.14
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania