śmiertelność potomstwa
Śmiertelność potomstwa to wskaźnik określający liczbę zgonów dzieci w stosunku do liczby żywych urodzeń w danym okresie. W medycynie rozróżnia się kilka kategorii tego wskaźnika, w tym śmiertelność okołoporodową, noworodkową (do 28. dnia życia), niemowlęcą (do 1. roku życia) oraz dziecięcą (do 5. roku życia).
Główne przyczyny śmiertelności potomstwa różnią się w zależności od regionu świata i poziomu rozwoju opieki zdrowotnej. W krajach rozwiniętych dominują wady wrodzone, powikłania wcześniactwa, zespół nagłej śmierci niemowlęcia (SIDS) oraz urazy. W krajach rozwijających się przeważają infekcje (zapalenie płuc, biegunki, malaria), komplikacje okołoporodowe, niedożywienie oraz choroby, którym można zapobiegać szczepieniami.
Monitorowanie wskaźników śmiertelności potomstwa stanowi kluczowy element oceny jakości opieki zdrowotnej w danym kraju lub regionie. Wskaźniki te są wykorzystywane do planowania i wdrażania programów profilaktycznych, poprawy opieki prenatalnej oraz postnatalnej, a także jako mierniki skuteczności interwencji medycznych i zdrowia publicznego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sandimmun 50 mg/ml
Dane przedkliniczne dotyczące cyklosporyny (Sandimmun) wskazują na brak działania teratogennego u szczurów i królików przy dawkach doustnych do 300 mg/kg mc./dobę, jednak obserwowano toksyczność zarodkowo-płodową, objawiającą się zmniejszoną masą ciała płodów oraz opóźnionym rozwojem kośćca. W badaniach dożylnych u szczurów (6 i 12 mg/kg mc./dobę) stwierdzono zwiększoną częstość ubytku przegrody międzykomorowej, co sugeruje potencjalne ryzyko dla rozwoju układu sercowo-naczyniowego. U królików poddanych ekspozycji podskórnej (10 mg/kg mc./dobę) zaobserwowano zmniejszoną liczbę nefronów, hipertrofię nerek, nadciśnienie i postępującą niewydolność nerek do 35 tygodnia życia. W badaniach rozwoju okołoporodowego u szczurów dawka 45 mg/kg mc./dobę wiązała się ze zwiększoną śmiertelnością przed- i poimplantacyjną oraz zmniejszonym przyrostem masy ciała potomstwa. Badania płodności u szczurów przy dawkach do 15 mg/kg mc./dobę nie wykazały negatywnego wpływu na zdolności reprodukcyjne.
chłoniak limfocytowy, cyklosporyna, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, gruczolak wysepek trzustkowych, hipertrofia nerek, komórki Langerhansa, nadciśnienie układowe, nefron, niewydolność nerek, NOEL, nowotwór wątroby, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rozwój kośćca, śmiertelność potomstwa, toksyczność rozwojowa, toksyczność zarodkowo-płodowa, ubytek przegrody międzykomorowej - Leksykon substancji czynnych
Cyklosporyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania cyklosporyny wykazały brak działania mutagennego i teratogennego w standardowych testach u szczurów (dawki do 17 mg/kg mc./dobę) oraz królików (do 30 mg/kg mc./dobę), a także przy wyższych dawkach doustnych do 300 mg/kg mc./dobę. Jednakże dawki toksyczne (np. 30 mg/kg mc./dobę u szczurów i 100 mg/kg mc./dobę u królików) indukowały embriotoksyczność i fetotoksyczność, objawiające się zwiększoną śmiertelnością przed- i pourodzeniową, zmniejszoną masą ciała płodów oraz opóźnieniami w rozwoju kośćca. W badaniach rozwojowych u szczurów dawka 45 mg/kg mc./dobę powodowała zwiększoną śmiertelność potomstwa i zmniejszenie przyrostu masy ciała, przy czym NOEL był niższy niż maksymalna dawka zalecana u ludzi (MRHD) obliczana na podstawie powierzchni ciała (BSA). U szczurów poddanych dożylnemu podaniu cyklosporyny (12 mg/kg mc./dobę) zaobserwowano zwiększoną częstość ubytku przegrody międzykomorowej, efekt ten występował już przy dawkach 6 mg/kg mc./dobę, poniżej MRHD, jednak brak potwierdzenia u innych gatunków ogranicza interpretację kliniczną. U królików ekspozycja in utero (10 mg/kg mc./dobę podskórnie) wiązała się z nefropatią, nadciśnieniem i niewydolnością nerek, co również nie zostało potwierdzone u innych gatunków.
chłoniak limfocytowy, cyklosporyna, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, gruczolak z komórek wysepek trzustkowych, hipertrofia nerek, leczenie immunosupresyjne, nadciśnienie układowe, niewydolność nerek, nowotwór wątrobowokomórkowy, nowotwór z komórek wątrobowych, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, rozwój kośćca, śmiertelność poimplantacyjna, śmiertelność potomstwa, toksyczność embrionalna, toksyczność płodowa, toksyczność rozwojowa, ubytek przegrody międzykomorowej, zaburzenia płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Neorelium 5 mg/ml
Dane przedkliniczne dotyczące diazepamu, substancji czynnej Neorelium, wykazały stosunkowo niską toksyczność ostrą, z LD50 wynoszącym 720 mg/kg mc. u myszy oraz 1240 mg/kg mc. u szczurów po podaniu doustnym. Badania wpływu na rozrodczość u szczurów, przy dawkach 1, 10, 80 i 100 mg/kg mc./dobę, wykazały istotne zmniejszenie płodności samic oraz zwiększoną śmiertelność potomstwa jedynie przy najwyższej dawce 100 mg/kg mc./dobę. Dla dawek niższych niż 100 mg/kg mc./dobę nie zaobserwowano negatywnego wpływu na płodność ani śmiertelność potomstwa, co wskazuje na bezpieczeństwo stosowania w dawkach terapeutycznych.
dawka letalna, dawka terapeutyczna, diazepam, działanie teratogenne, laktacja, LD50, Neorelium, płodność samic, potencjał teratogenny, potencjał toksyczny, śmiertelność potomstwa, substancja czynna, substancja psychoaktywna, toksyczność ostra, wada wrodzona, wpływ na rozrodczość, zaburzenie rozwojowe - Leksykon substancji czynnych
Kwas pantotenowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Kwas pantotenowy (witamina B5), obecny w preparatach takich jak Soluvit N (16,5 mg sodu pantotenianu odpowiadającego 15,0 mg kwasu pantotenowego) oraz Viantan (14,0 mg deksopantenolu odpowiadającego 15,0 mg kwasu pantotenowego), wykazuje niski profil toksyczności w badaniach przedklinicznych. Zarówno toksyczność ostra, jak i przewlekła są bardzo niskie, a dostępne dane nie wskazują na ryzyko mutagenności czy rakotwórczości w warunkach klinicznych. Badania embriotoksyczności na modelach zwierzęcych nie wykazały teratogenności przy dawkach terapeutycznych, choć dawki 10-20-krotnie wyższe wiązały się ze zwiększoną śmiertelnością potomstwa i poronieniami, co jednak nie ma bezpośredniego przełożenia na stosowanie kliniczne.
dawka terapeutyczna, deksopantenol, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, embriotoksyczność, kwas glikocholowy, kwas pantotenowy, mieszane micele, profil toksyczności, śmiertelność potomstwa, sodu pantotenianu, spontaniczne poronienie, suplementacja witaminowa, teratogenność, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, witamina B5, zaburzenie rozwoju płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Viantan –
Badania niekliniczne produktu leczniczego Viantan wykazały niski profil toksyczności, z działaniami niepożądanymi pojawiającymi się jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej maksymalne dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. Zarówno pojedyncze, jak i wielokrotne podawanie składników aktywnych (witamin) nie wskazywało na istotne ryzyko toksyczne w dawkach terapeutycznych. Brak dedykowanych badań mutagenności i rakotwórczości jest uzasadniony znanym profilem farmakologicznym i toksykologicznym witamin, które nie wykazują potencjału mutagennego ani rakotwórczego w standardowej praktyce klinicznej.
dane toksykologiczne, dawka terapeutyczna, efekt toksyczny, embriotoksyczność, kompleks witamin, kwas glikocholowy, margines bezpieczeństwa, mieszane micele, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, śmiertelność potomstwa, spontaniczne poronienie, teratogenność, zaburzenie rozwoju płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sandimmun Neoral 10 mg
Badania przedkliniczne cyklosporyny (substancji czynnej leku Sandimmun Neoral) wykazały brak działania teratogennego u szczurów i królików przy dawkach doustnych do 300 mg/kg mc./dobę, jednak zaobserwowano toksyczność zarodkowo-płodową objawiającą się zmniejszoną masą ciała płodów oraz opóźnionym rozwojem kośćca. Wartości NOEL były niższe niż maksymalna dawka zalecana u ludzi (MRHD) obliczana na podstawie powierzchni ciała (BSA). Dożylne podanie cyklosporyny ciężarnym szczurzym samicom w dawkach 6 i 12 mg/kg mc./dobę skutkowało zwiększoną częstością ubytku przegrody międzykomorowej u płodów. U królików podskórne dawki 10 mg/kg mc./dobę prowadziły do zmniejszenia liczby nefronów, hipertrofii nerek, nadciśnienia i niewydolności nerek do 35 tygodnia życia, choć efekt ten nie był obserwowany u innych gatunków, a jego znaczenie kliniczne dla ludzi pozostaje nieustalone. W badaniach rozwoju okołoporodowego u szczurów dawka 45 mg/kg mc./dobę zwiększała śmiertelność przed- i poimplantacyjną oraz zmniejszała przyrost masy ciała potomstwa.
chłoniak limfocytowy, cyklosporyna, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, gruczolak wysepek trzustkowych, hipertrofia nerek, nadciśnienie układowe, nefron, niewydolność nerek, NOEL, nowotwór komórek wątrobowych, śmiertelność potomstwa, toksyczność zarodkowo-płodowa, ubytek przegrody międzykomorowej, właściwości genotoksyczne, wyspa trzustkowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nimefort 100 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa nimesulidu obejmowały standardowe testy farmakologiczne, toksyczności po wielokrotnym podaniu, genotoksyczności oraz potencjalnego działania rakotwórczego, które nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. Jednakże wielokrotne podawanie leku ujawniło toksyczność wobec nerek, wątroby oraz przewodu pokarmowego, co ma istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza u pacjentów z dysfunkcją tych narządów. Szczególną uwagę zwraca działanie embriotoksyczne i teratogenne u królików, gdzie dawki niepowodujące toksyczności u samic wywoływały zaburzenia rozwojowe układu kostnego oraz poszerzenie układu komorowego mózgu u płodów.
badanie farmakologiczne, działanie embriotoksyczne, działanie niepożądane leku, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, narząd miąższowy, nerka, nimesulid, poszerzenie układu komorowego mózgu, przewód pokarmowy, śmiertelność potomstwa, toksyczność po wielokrotnym podaniu, upośledzenie funkcji nerek, upośledzenie funkcji wątroby, wątroba, zaburzenie płodności