śmiertelność noworodków
Śmiertelność noworodków (ang. neonatal mortality) to wskaźnik określający liczbę zgonów noworodków w pierwszych 28 dniach życia, w przeliczeniu na 1000 żywych urodzeń. Jest to jeden z kluczowych parametrów oceny jakości opieki zdrowotnej i rozwoju społeczno-ekonomicznego danego kraju lub regionu.
Z medycznego punktu widzenia, śmiertelność noworodków dzieli się na wczesną (zgony w pierwszych 7 dniach życia) oraz późną (zgony między 8 a 28 dniem życia). Główne przyczyny zgonów noworodków obejmują: wcześniactwo i związane z nim powikłania, wady wrodzone, powikłania okołoporodowe, zakażenia oraz zespół nagłej śmierci niemowląt.
Czynniki ryzyka podwyższonej śmiertelności noworodków to m.in.: niska masa urodzeniowa, wcześniactwo, wieloraczki, niedotlenienie okołoporodowe, infekcje wewnątrzmaciczne, choroby przewlekłe matki oraz ograniczony dostęp do specjalistycznej opieki medycznej. Wskaźnik ten wykazuje silną korelację z poziomem rozwoju opieki perinatalnej, dostępnością wykwalifikowanego personelu medycznego oraz jakością opieki położniczej.
W ostatnich dekadach, dzięki postępom w medycynie neonatologicznej, intensywnej terapii noworodka oraz opiece prenatalnej, wskaźnik śmiertelności noworodków znacząco się zmniejszył w krajach rozwiniętych. Jednak nadal pozostaje istotnym wyzwaniem w regionach o ograniczonych zasobach medycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tramapar 37,5 mg + 325 mg
Produkt leczniczy Tramapar, zawierający 37,5 mg tramadolu chlorowodorku i 325 mg paracetamolu, nie wykazuje działania teratogennego w dawkach terapeutycznych, co potwierdzają badania na szczurach. Jednakże, przy podaniu toksycznych dawek (50/434 mg/kg tramadol/paracetamol, czyli 8,3-krotność maksymalnej dawki terapeutycznej u ludzi) zaobserwowano działanie embriotoksyczne, objawiające się zmniejszeniem masy ciała płodów oraz zwiększoną liczbą nadliczbowych żeber. Niższe dawki (10/87 i 25/217 mg/kg) nie wykazywały szkodliwego wpływu na zarodek i płód. Badania mutagenności i rakotwórczości poszczególnych składników wskazują na brak potencjału genotoksycznego i onkogennego przy stosowaniu w dawkach terapeutycznych, co potwierdzają dane dotyczące tramadolu i paracetamolu.
badanie mutagenności, badanie przedkliniczne, badanie teratogenności, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, kostnienie, nadliczbowe żebra, potencjał onkogenny, przenikanie przez łożysko, śmiertelność noworodków, toksyczność rozwojowa, toksyczność u samic, toksyczność układu rozrodczego, tramadolu chlorowodorek - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tramal Retard 200 200 mg
Przedkliniczne badania chlorowodorku tramadolu wykazały, że podawanie leku doustnie i parenteralnie szczurów i psów w dawkach do 20 mg/kg mc. (szczury) oraz do 10 mg/kg mc. doustnie i 20 mg/kg mc. doodbytniczo (psy) przez okres od 6 do 26 tygodni, a także przez 12 miesięcy u psów, nie powodowało istotnych zmian hematologicznych, biochemicznych ani histologicznych. Objawy neurologiczne, takie jak niepokój, ślinienie, drgawki i zmniejszony przyrost masy ciała, pojawiały się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających zakres terapeutyczny. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów dawki powyżej 50 mg/kg mc. wywoływały toksyczność u samic oraz zwiększały śmiertelność noworodków, manifestując się opóźnieniami rozwojowymi, w tym zaburzeniami kostnienia, opóźnionym otwieraniem oczu i ujścia pochwy, przy jednoczesnym braku wpływu na płodność samców i samic. U królików dawki powyżej 125 mg/kg mc. indukowały toksyczność u ciężarnych oraz anomalie kostnienia potomstwa.
anomalia kostnienia, badanie biochemiczne, badanie hematologiczne, badanie histologiczne, chlorowodorek tramadolu, częstość występowania nowotworów, dawka doodbytnicza, dawka doustna, drgawka, działanie mutagenne, działanie toksyczne, gruczolak wątroby, guz płuc, płodność, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, śmiertelność noworodków, test in vitro, test in vivo, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ nerwowy, wpływ na reprodukcję, zaburzenie kostnienia szkieletu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sufentanil Kalceks 5 mcg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sufentanylu na modelach zwierzęcych wykazały, że lek ten może wpływać negatywnie na funkcje rozrodcze, w tym zmniejszać płodność, wywoływać embriotoksyczność, fetotoksyczność oraz zwiększać śmiertelność noworodków. Efekty te obserwowano jednak wyłącznie przy dawkach 2,5-krotnie wyższych niż terapeutyczne stosowane u ludzi przez 10-30 dni, które jednocześnie powodowały toksyczność u matek. Co istotne, nie stwierdzono działania teratogennego sufentanylu nawet przy dawkach przekraczających te stosowane klinicznie, co sugeruje relatywnie korzystny profil teratogenny leku w warunkach przedklinicznych.
badanie kliniczne, badanie przedkliniczne, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fetotoksyczność, funkcja rozrodcza, kobieta w ciąży, leczenie przeciwbólowe, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, silny opioid, śmiertelność noworodków, sufentanyl, toksyczność ogólna, wada wrodzona - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Scavertin 3 mg
Iwermektyna, substancja czynna leku Scavertin w dawce 3 mg, wymaga szczególnej ostrożności przy stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Dane kliniczne, obejmujące około 300 przypadków ekspozycji w pierwszym trymestrze ciąży, nie wykazały zwiększonego ryzyka wad wrodzonych, poronień samoistnych, porodów przedwczesnych ani śmiertelności noworodków. Jednakże brak jest szerokich badań epidemiologicznych, a badania przedkliniczne na zwierzętach wskazują na potencjalne ryzyko reprodukcyjne, co wymaga stosowania iwermektyny w ciąży wyłącznie przy ścisłych wskazaniach, gdy korzyści przewyższają ryzyko. W przypadku karmienia piersią, mniej niż 2% dawki przenika do mleka, a bezpieczeństwo dla noworodków nie jest w pełni określone, co nakłada konieczność indywidualnej oceny bilansu korzyści i ryzyka oraz rozważenia czasowego przerwania karmienia lub alternatywnych terapii.
anomalia rozwojowa, badanie epidemiologiczne, badanie przedkliniczne, bilans korzyści i ryzyka, dawka leku, działanie niepożądane, iwermektyna, karmienie piersią, leczenie masowe, mleko kobiece, onchocerkoza, płodność, poród przedwczesny, poronienie samoistne, profil bezpieczeństwa, Scavertin, śmiertelność noworodków, trymestr ciąży, wada wrodzona, wiek rozrodczy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tramadol Krka 150 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tramadolu chlorowodorku, substancji czynnej leku Tramadol Krka, obejmowały analizy toksykologiczne, reprodukcyjne, mutagenne oraz rakotwórcze na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych. W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym, szczury tolerowały dawki doustne do 20 mg/kg mc., a psy do 10 mg/kg mc. doustnie oraz do 20 mg/kg mc. doodbytniczo bez objawów toksyczności. Objawy toksyczne, takie jak niepokój psychoruchowy, wzmożone ślinienie, drgawki i zmniejszony przyrost masy ciała, pojawiały się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających zakres terapeutyczny. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów dawki powyżej 50 mg/kg mc./dobę wykazywały toksyczność i zwiększały śmiertelność noworodków, powodując opóźnienia rozwojowe, takie jak zaburzenia kostnienia szkieletu, opóźnione wykształcenie ujścia pochwy oraz otwarcie oczu. Płodność samców szczurów pozostawała niezmieniona, jednak u samic kojarzonych z tymi samcami obserwowano zmniejszoną częstość ciąż. U królików dawki powyżej 125 mg/kg mc. indukowały toksyczność u ciężarnych oraz anomalie kostnienia potomstwa.
analiza biochemiczna, anomalia kostnienia, badania hematologiczne, badania mutagenności, badanie genotoksyczności, badanie histologiczne, badanie rakotwórczości, chlorowodorek tramadolu, dawka terapeutyczna, drgawki, gruczolak wątrobowokomórkowy, guz płuca, kostnienie szkieletu, niepokój psychoruchowy, potencjał mutagenny, śmiertelność noworodków, toksyczność, układ nerwowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Teicoplanin AptaPharma 400 mg
Badania przedkliniczne teikoplaniny wykazały jej potencjalną nefrotoksyczność przy wielokrotnym podawaniu pozajelitowym u szczurów i psów, objawiającą się przemijającymi, zależnymi od dawki zmianami w funkcji nerek. W modelu świnki morskiej zaobserwowano lekkie zaburzenia czynności ślimaka i przedsionka, bez morfologicznych uszkodzeń ucha wewnętrznego, co wskazuje na możliwe, ale odwracalne ototoksyczne działanie leku. W zakresie toksyczności reprodukcyjnej, podskórne dawki do 40 mg/kg mc./dobę nie wpływały na płodność, a dawki do 200 mg/kg mc./dobę nie wywoływały wad rozwojowych u szczurów i królików. Wyższe dawki (≥100 mg/kg mc./dobę) wiązały się ze zwiększoną częstością poronień i śmiertelnością noworodków, jednak dawki terapeutyczne pozostają znacznie poniżej tych progów.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ivermectin Medical Valley 3 mg
Stosowanie iwermektyny (Ivermectin Medical Valley 3 mg) w okresie ciąży wymaga szczególnej ostrożności. Dane kliniczne, obejmujące około 300 ciężarnych kobiet leczonych podczas masowego leczenia onchocerkozy, nie wykazały zwiększonego ryzyka wad wrodzonych, poronień, porodów przedwczesnych ani śmiertelności noworodków po podaniu leku w pierwszym trymestrze. Jednakże brak jest szerokich badań epidemiologicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania iwermektyny w ciąży. Badania przedkliniczne na zwierzętach wykazały toksyczny wpływ na reprodukcję, choć ich znaczenie kliniczne dla ludzi pozostaje nieustalone. W związku z tym iwermektynę należy stosować w ciąży wyłącznie przy ścisłych wskazaniach medycznych, gdy korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu.
- Leksykon substancji czynnych
Formoterol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Formoterol, długo działający β2-mimetyk (LABA), wykazuje w badaniach toksyczności na szczurach i psach głównie efekty sercowo-naczyniowe, takie jak przekrwienie, tachykardia, zaburzenia rytmu serca oraz uszkodzenia mięśnia sercowego, obserwowane przy dawkach znacznie przekraczających kliniczne. Badania mutagenności in vitro i in vivo nie wykazały działania genotoksycznego, a dwuletnie badania karcynogenności na szczurach i myszach nie potwierdziły istotnego ryzyka rakotwórczości przy dawkach terapeutycznych. Wysokie dawki u zwierząt laboratoryjnych wiązały się z łagodnymi nowotworami mięśni gładkich i innymi zmianami specyficznymi dla gryzoni, jednak przy dawce 10-krotnie wyższej niż maksymalna zalecana u ludzi nie stwierdzono istotnego wzrostu częstości występowania guzów, co wskazuje na brak klinicznego znaczenia tych obserwacji dla pacjentów stosujących formoterol w standardowych dawkach.
agonista receptora β2-adrenergicznego, badanie karcynogenności, badanie mutagenności, badanie toksyczności, beta2-sympatykomimetyk, choroba obturacyjna dróg oddechowych, dawka terapeutyczna, długo działający β2-mimetyk, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie tokolityczne, ekspozycja ogólnoustrojowa, enancjomer, genotoksyczność, guz mięśni gładkich, jądro, komórka osłonki, lek β2-adrenergiczny, monoterapia, pęcherzyk Graafa, potencjał mutagenny, śmiertelność noworodków, tachykardia, torbiel jajnika, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie mięśnia sercowego, wpływ na rozrodczość, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Brofestill 0,9 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa bromfenaku, substancji czynnej w produkcie Brofestill 0,9 mg/ml krople do oczu, nie wykazały istotnego ryzyka dla człowieka przy stosowaniu okulistycznym. Analizy obejmowały ocenę toksyczności po podaniu wielokrotnym, potencjału genotoksycznego oraz działania rakotwórczego, które nie ujawniły zagrożeń. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów i królików, przy doustnych dawkach znacznie przekraczających dawki okulistyczne (odpowiednio 0,9 mg/kg/dobę – 900-krotność oraz 7,5 mg/kg/dobę – 7500-krotność dawki okulistycznej), zaobserwowano działania niepożądane, takie jak letalność zarodków i płodów, zwiększona śmiertelność noworodków, zahamowanie wzrostu poporodowego oraz wzrost wskaźnika poronień poimplantacyjnych. Ponadto, po doustnym podaniu bromfenaku w dawce 2,35 mg/kg (2350-krotność dawki okulistycznej) substancja była wykrywalna w mleku, co wskazuje na możliwość przenikania do mleka przy bardzo wysokich dawkach.
badania farmakologiczne, Brofestill, bromfenak, dane przedkliniczne, dawka terapeutyczna, działania niepożądane, działanie letalne, działanie rakotwórcze, ekspozycja ogólnoustrojowa, krople do oczu, leczenie okulistyczne, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa, przenikanie do mleka, śmiertelność noworodków, stężenie w osoczu, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Targocid 400 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa teikoplaniny, substancji czynnej Targocidu, wykazały dawkozależny, odwracalny wpływ na nerki u szczurów i psów po wielokrotnym podaniu pozajelitowym. Badania ototoksyczności u świnki morskiej wskazały na możliwe łagodne zaburzenia funkcji ślimaka i przedsionka bez morfologicznych uszkodzeń ucha wewnętrznego. Podawanie teikoplaniny podskórnie w dawkach do 40 mg/kg mc./dobę nie wpływało negatywnie na płodność szczurów, a dawki do 200 mg/kg mc./dobę u szczurów i do 15 mg/kg mc./dobę u królików nie wykazały teratogenności. Jednak dawki ≥100 mg/kg mc./dobę u szczurów wiązały się ze zwiększoną częstością poronień i śmiertelnością noworodków, co wskazuje na istnienie progu toksyczności rozwojowej.
antybiotyk glikopeptydowy, działanie drażniące, genotoksyczność, narząd słuchu, nefrotoksyczność, okres okołoporodowy, ototoksyczność, podanie pozajelitowe, poronienie, przedsionek ucha, rozwój zarodkowo-płodowy, śmiertelność noworodków, świnka morska, Targocid, teikoplanina, teratogenność, toksyczność wielokrotnego podania, ucho wewnętrzne, wada rozwojowa, właściwości antygenowe, zaburzenia czynności ślimaka, zdolność rozrodcza - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Teikoplanina BRADEX 200 mg* *odpowiada 200 000 IU
Przedkliniczne badania teikoplaniny wykazały, że wielokrotne podanie pozajelitowe tego antybiotyku glikopeptydowego u szczurów i psów powoduje nefrotoksyczność o charakterze odwracalnym, zależną od dawki. W badaniach na świnkach morskich zaobserwowano pogorszenie funkcji ślimaka i układu przedsionkowego bez widocznych uszkodzeń morfologicznych, co sugeruje konieczność ostrożności u pacjentów z zaburzeniami słuchu lub równowagi. W zakresie bezpieczeństwa reprodukcyjnego, podskórne podawanie teikoplaniny szczurzym dawkach do 40 mg/kg/dobę nie wpływało negatywnie na płodność, a teratogenność nie została wykazana przy dawkach do 200 mg/kg/dobę u szczurów i do 15 mg/kg/dobę u królików. Jednak dawki ≥100 mg/kg/dobę wiązały się ze zwiększoną częstością martwych urodzeń i śmiertelnością noworodków (200 mg/kg/dobę). Dawki ≤50 mg/kg/dobę nie wykazywały tych niekorzystnych efektów.
antybiotyk glikopeptydowy, badanie przedkliniczne, działanie drażniące, działanie nefrotoksyczne, działanie ototoksyczne, funkcja rozrodcza, martwy płód, nefrotoksyczność, okres okołoporodowy, ototoksyczność, podanie domięśniowe, podanie podskórne, potencjał genotoksyczny, reakcja alergiczna, śmiertelność noworodków, teikoplanina, układ przedsionkowy, wpływ teratogenny - Leksykon substancji czynnych
Teikoplanina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania teikoplaniny wykazały zależny od dawki, przemijający wpływ na funkcję nerek u szczurów i psów po wielokrotnym podaniu pozajelitowym, co wskazuje na potencjalne ryzyko nefrotoksyczności w terapii klinicznej. Badania ototoksyczności na świnkach morskich ujawniły lekkie zaburzenia czynności ślimaka i przedsionka bez uszkodzeń morfologicznych, sugerując niższy potencjał ototoksyczny teikoplaniny w porównaniu do wankomycyny. W zakresie toksyczności rozwojowej, podskórne dawki do 40 mg/kg mc./dobę nie wpływały negatywnie na płodność szczurów, a dawki do 200 mg/kg mc./dobę u szczurów i do 15 mg/kg mc./dobę u królików nie wywoływały wad rozwojowych. Jednak dawki ≥100 mg/kg mc./dobę wiązały się ze wzrostem poronień, a 200 mg/kg mc./dobę ze zwiększoną śmiertelnością noworodków, co wskazuje na istnienie bezpiecznego progu dawkowania.
antybiotyk glikopeptydowy, dawka terapeutyczna, działanie drażniące, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, nefrotoksyczność, okres okołoporodowy, podanie domięśniowe, podanie podskórne, podawanie pozajelitowe, poronienie, potencjał genotoksyczny, potencjał ototoksyczny, profil bezpieczeństwa, reakcja nadwrażliwości, rozwój zarodkowo-płodowy, śmiertelność noworodków, teikoplanina, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność zarodkowo-płodowa, wada rozwojowa, wankomycyna, właściwość antygenowa, wpływ na nerki, wpływ na płodność, wpływ na rozrodczość