ból nienowotworowy
Ból nienowotworowy to dolegliwość bólowa występująca w schorzeniach innych niż nowotwory złośliwe. Obejmuje szerokie spektrum stanów bólowych, w tym ból ostry związany z urazem lub zabiegiem operacyjnym oraz ból przewlekły trwający powyżej 3-6 miesięcy, który może występować w schorzeniach takich jak fibromialgia, zespoły bólowe kręgosłupa, neuropatie czy choroby zwyrodnieniowe stawów.
W przeciwieństwie do bólu nowotworowego, ból nienowotworowy często wymaga odmiennego podejścia terapeutycznego. Leczenie opiera się na wielokierunkowej strategii obejmującej farmakoterapię (NLPZ, leki przeciwpadaczkowe, przeciwdepresyjne, opioidowe), metody niefarmakologiczne (fizjoterapia, psychoterapia) oraz techniki interwencyjne. Szczególnie istotne jest unikanie nadmiernego stosowania opioidów z uwagi na ryzyko uzależnienia.
Skuteczne leczenie bólu nienowotworowego wymaga precyzyjnej diagnostyki przyczyny, indywidualizacji terapii oraz regularnej oceny efektów leczenia. Nowoczesne podejście zakłada biopsychospołeczny model leczenia bólu, uwzględniający nie tylko aspekty somatyczne, ale również psychologiczne i społeczne uwarunkowania dolegliwości bólowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Oxydolor 10 mg
Lek Oxydolor zawiera chlorowodorek oksykodonu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, dostępnych w dawkach 5 mg, 10 mg, 20 mg, 40 mg oraz 80 mg, co umożliwia indywidualne dostosowanie terapii. Jest wskazany do leczenia bólu o dużym nasileniu u dorosłych oraz młodzieży powyżej 12 roku życia, w przypadkach, gdy inne analgetyki, w tym słabe opioidy, okazały się nieskuteczne. Tabletki zapewniają długotrwałe działanie przeciwbólowe, co jest szczególnie istotne w terapii bólu przewlekłego, zarówno nowotworowego, jak i nienowotworowego, a także w leczeniu silnego bólu pooperacyjnego i neuropatycznego. Substancją pomocniczą jest lecytyna sojowa, co należy uwzględnić u pacjentów z alergią na soję.
alergia na soję, analgetyk, ból neuropatyczny, ból nienowotworowy, ból nowotworowy, ból o dużym nasileniu, ból pooperacyjny, ból przewlekły, chlorowodorek oksykodonu, depresja oddechowa, działanie niepożądane, działanie przeciwbólowe, lecytyna sojowa, nadużywanie leku, niewłaściwe stosowanie leku, opioidowy lek przeciwbólowy, silny opioid, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tolerancja na leki, uzależnienie od opioidów - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Oxyduo 20 mg + 10 mg
Oxyduo to preparat w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, zawierający oksykodon chlorowodorek i nalokson chlorowodorek, stosowany w leczeniu bólu umiarkowanego do silnego. Dawkowanie rozpoczyna się u opioidowo nieleczonych pacjentów od 10 mg oksykodonu + 5 mg naloksonu co 12 godzin, z możliwością stosowania niższych dawek w celu indywidualnego dostosowania. Maksymalna dawka dobowa wynosi 160 mg oksykodonu i 80 mg naloksonu, z możliwością dodatkowego podawania oksykodonu do 400 mg na dobę, co jednak może osłabić działanie naloksonu na perystaltykę jelit. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i łagodną niewydolnością wątroby zaleca się ostrożność przy zwiększaniu dawki, a lek jest przeciwwskazany w umiarkowanej i ciężkiej niewydolności wątroby. Dawkowanie standardowo odbywa się co 12 godzin, z możliwością stosowania schematów asymetrycznych, a w przypadku bólu przebijającego zaleca się stosowanie dodatkowych leków o natychmiastowym uwalnianiu w dawce jednej szóstej dobowej dawki oksykodonu.
ból, ból nienowotworowy, ból przebijający, dawka analgetyczna, leczenie bólu, leczenie opioidowe, lek przeciwbólowy, naloksonu chlorowodorek, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objaw odstawienia, oksykodonu chlorowodorek, progresja choroby podstawowej, przeczulica bólowa, stężenie w osoczu, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tolerancja lekowa, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Transtec 35 mcg/h 35 mcg/h (20 mg)
System transdermalny Transtec, zawierający buprenorfinę, jest wskazany do leczenia bólu o średnim i dużym nasileniu u pacjentów onkologicznych oraz w przypadku przewlekłego bólu o dużym nasileniu pochodzenia nienowotworowego, opornego na terapię nieopioidową. Transtec nie jest przeznaczony do leczenia ostrego bólu. Dostępny jest w trzech dawkach: 35 μg/h (20 mg buprenorfiny, plaster 25 cm²), 52,5 μg/h (30 mg, plaster 37,5 cm²) oraz 70 μg/h (40 mg, plaster 50 cm²), z czasem działania wynoszącym 96 godzin, co umożliwia stałe i długotrwałe uwalnianie substancji czynnej oraz skuteczną kontrolę bólu przewlekłego.
analgetyk opioidowy, ból nienowotworowy, ból nowotworowy, ból o dużym nasileniu, ból o średnim i dużym nasileniu, ból przewlekły, buprenorfina, choroba nowotworowa, leczenie przeciwbólowe, nieopioidowy środek przeciwbólowy, ostry ból, pacjent onkologiczny, plaster transdermalny, substancja czynna, system transdermalny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – OxyContin
Oksykodon, substancja czynna produktu OxyContin (tabletki o przedłużonym uwalnianiu), wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z licznymi schorzeniami, w tym z ciężką niewydolnością oddechową, bezdechem sennym, zaburzeniami czynności wątroby i nerek, chorobami dróg żółciowych, zapaleniem trzustki, a także u osób z historią uzależnień, zaburzeń psychicznych czy w podeszłym wieku. Przedawkowanie niesie ryzyko ciężkiej depresji oddechowej, a stosowanie oksykodonu z lekami uspokajającymi (np. benzodiazepinami) zwiększa ryzyko sedacji i śmierci, dlatego jednoczesne stosowanie powinno być ograniczone i monitorowane. Tabletki o przedłużonym uwalnianiu należy połykać w całości, gdyż ich uszkodzenie może prowadzić do szybkiego uwolnienia dawki i potencjalnie śmiertelnego zatrucia. Produkt nie jest zalecany u opioidowo-naïve w dawce 80 mg ze względu na ryzyko depresji oddechowej.
bezdech senny, ból nienowotworowy, choroba Addisona, ciśnienie śródczaszkowe, depresja oddechowa, hiperalgezja, hipowolemia, inhibitor monoaminooksydazy, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, niedrożność porażenna jelit, nietolerancja galaktozy, obrzęk śluzowaty, oksykodon, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ośrodkowy bezdech senny, przerost prostaty, śpiączka, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, tolerancja na lek, upośledzona funkcja oddechowa, zaburzenie związane ze stosowaniem opioidów, zapalenie trzustki, zespół odstawienny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwieracz Oddiego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Transtec 52,5 mcg/h 52,5 mcg/h (30 mg)
Produkt leczniczy Transtec, zawierający buprenorfinę w formie systemu transdermalnego, jest wskazany do leczenia bólu przewlekłego o średnim i dużym nasileniu u pacjentów z chorobą nowotworową oraz bólu o dużym nasileniu w przebiegu innych schorzeń, pod warunkiem nieskuteczności nieopioidowych środków przeciwbólowych. Lek nie jest przeznaczony do terapii bólu ostrego ze względu na opóźniony początek działania charakterystyczny dla systemów transdermalnych. Wskazania do stosowania uwzględniają charakter bólu, jego nasilenie oraz wcześniejsze próby leczenia, co jest kluczowe dla optymalizacji terapii i minimalizacji ryzyka powikłań.
ból nienowotworowy, ból nowotworowy, ból o dużym nasileniu, ból o średnim i dużym nasileniu, ból ostry, ból przewlekły, buprenorfina, choroba nowotworowa, drabina analgetyczna, efekt przeciwbólowy, interakcja lekowa, nieopioidowy środek przeciwbólowy, ostry ból, plaster leczniczy, substancja czynna, system transdermalny, terapia przeciwbólowa, Transtec - Leksykon leków
Działania niepożądane – Matrifen 12 mikrogramów/godzinę system trandermalny 12 mcg/h
System transdermalny Matrifen zawierający fentanyl jest stosowany w leczeniu przewlekłego bólu nowotworowego i nienowotworowego. Bezpieczeństwo jego stosowania oceniono w 11 badaniach klinicznych obejmujących 1565 dorosłych i 289 dzieci. Najczęstsze działania niepożądane u dorosłych (≥10%) to nudności (35,7%), wymioty (23,2%), zaparcia (23,1%), senność (15,0%), zawroty głowy (13,1%) oraz ból głowy (11,8%). U dzieci najczęściej obserwowano wymioty (33,9%), nudności (23,5%), ból głowy (16,3%), zaparcia (13,5%), biegunkę (12,8%) i świąd (12,8%). Profil działań niepożądanych u dzieci jest zbliżony do obserwowanego u dorosłych. Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według częstości występowania, od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), obejmując m.in. zaburzenia układu nerwowego, żołądka i jelit, skóry, mięśniowo-szkieletowe oraz układu rozrodczego.
alergiczne zapalenie skóry, ból nienowotworowy, ból nowotworowy, działanie niepożądane produktu leczniczego, fentanyl przezskórny, jadłowstręt, nadwrażliwość, napad drgawkowy, niedobór androgenów, niedoczulica, objawy grypopodobne, odczyn w miejscu podania, omam, ośrodkowy układ nerwowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, stan splątania, system transdermalny fentanylu, tolerancja lekowa, uzależnienie lekowe, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie erekcji, zatrzymanie moczu, zespół odstawienia, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Oxycodone Polpharma 50 mg/ml
Produkt leczniczy Oxycodone Polpharma 50 mg/ml w formie roztworu do wstrzykiwań/infuzji może być podawany dożylnie (iv) lub podskórnie (sc.) zarówno jako bolus, jak i infuzja. Dawkowanie początkowe u dorosłych pacjentów nieleczonych wcześniej opioidami wynosi: dożylne wstrzyknięcie 1-10 mg podawane powoli w ciągu 1-2 minut co minimum 4 godziny, dożylna infuzja 2 mg/godz., PCA bolus 0,03 mg/kg masy ciała z minimalnym odstępem 5 minut, podskórne wstrzyknięcie 5 mg co 4 godziny oraz podskórna infuzja 7,5 mg/dobę. Przy przejściu z formy doustnej na pozajelitową stosuje się współczynnik konwersji 2 mg doustnego oksykodonu = 1 mg pozajelitowego, jednak dawkowanie wymaga indywidualnej korekty, zwłaszcza u pacjentów onkologicznych, którzy mogą potrzebować wyższych dawek. Terapia u osób geriatrycznych oraz z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek i wątroby powinna być prowadzona ostrożnie, rozpoczynając od najmniejszych dawek i stopniowo je zwiększając.
analgezja kontrolowana przez pacjenta, ból, ból nienowotworowy, ból przewlekły, choroba krążków międzykręgowych, choroba nowotworowa, choroba zwyrodnieniowa stawów, droga podania leku, działanie przeciwbólowe, farmakoterapia, infuzja dożylna, infuzja podskórna, leczenie bólu, oksykodon, opioidy, pacjent geriatryczny, PCA, podanie dożylne, podanie podskórne, podanie pozajelitowe, roztwór do wstrzykiwań, wstrzyknięcie dożylne, wstrzyknięcie podskórne, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie funkcji nerek, zespół odstawienny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Oxyduo 40 mg + 20 mg
Produkt leczniczy Oxyduo, zawierający 40 mg oksykodonu chlorowodorku i 20 mg naloksonu chlorowodorku w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje skuteczność przeciwbólową porównywalną z preparatami zawierającymi sam oksykodon. Dawkowanie należy indywidualizować w zależności od nasilenia bólu i wrażliwości pacjenta, rozpoczynając u opioidowo-naïwnych od 10 mg oksykodonu + 5 mg naloksonu co 12 godzin. Maksymalna dawka dobowa wynosi 160 mg oksykodonu i 80 mg naloksonu, a w przypadku konieczności stosowania wyższych dawek można rozważyć dodanie oksykodonu o przedłużonym uwalnianiu do 400 mg/dobę. W terapii bólu przebijającego zaleca się stosowanie dodatkowych dawek leku o natychmiastowym uwalnianiu, stanowiących 1/6 dobowej dawki oksykodonu; przekroczenie dwóch dawek pomocniczych na dobę wskazuje na konieczność zwiększenia dawki podstawowej Oxyduo.
ból nienowotworowy, ból przebijający, dawkowanie asymetryczne, dawkowanie symetryczne, działanie opioidów, hiperalgezja, łagodna niewydolność wątroby, leczenie bólu, leczenie przeciwbólowe, lek przeciwbólowy, naloksonu chlorowodorek, nasilenie bólu, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objawy odstawienia, oksykodonu chlorowodorek, progresja choroby, przeczulica bólowa, przedawkowanie, skuteczność przeciwbólowa, stosowanie doustne, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tolerancja na opioidy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Durogesic 12 mcg/h
System transdermalny Durogesic, zawierający fentanyl, był badany na 1565 dorosłych i 289 dzieci w 11 badaniach klinicznych, w tym badaniu z podwójnie ślepą próbą i grupą placebo. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) u dorosłych to nudności (35,7%), wymioty (23,2%), zaparcia (23,1%), senność (15,0%), zawroty głowy (13,1%) oraz ból głowy (11,8%). Profil bezpieczeństwa u dzieci jest podobny, z najczęstszymi działaniami niepożądanymi: wymioty (33,9%), nudności (23,5%), ból głowy (16,3%), zaparcia (13,5%), biegunka (12,8%) i świąd (12,8%). Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według układów i narządów oraz częstości występowania, z uwzględnieniem m.in. zaburzeń układu nerwowego, psychicznych, sercowo-naczyniowych i oddechowych. Wielokrotne stosowanie może prowadzić do tolerancji i uzależnienia, a nagłe odstawienie – do objawów odstawienia, w tym u noworodków matek stosujących fentanyl w ciąży.
alergiczne zapalenie skóry, badanie z podwójnie ślepą próbą, bezdech, bezsenność, ból nienowotworowy, ból nowotworowy, bradykardia, depresja, depresja oddechowa, drgawki kloniczne, fentanyl, grupa kontrolna placebo, hipowentylacja, jadłowstręt, kontaktowe zapalenie skóry, majaczenie, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, napad grand mal, niedobór androgenów, niedociśnienie tętnicze, niedrożność jelit, niedrożność jelit częściowa, objaw odstawienny, obrzęk obwodowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, sinica, stan splątania, substancja czynna, system transdermalny, tachykardia, tolerancja lekowa, układ serotoninergiczny, uzależnienie lekowe, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie erekcji, zatrzymanie moczu, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, zespół zaburzeń oddechowych - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Xanconalon 40 mg + 20 mg
Xanconalon jest preparatem opioidowym o przedłużonym uwalnianiu, zawierającym oksykodon chlorowodorek i nalokson chlorowodorek, stosowanym w leczeniu bólu o różnym nasileniu. Standardowa dawka początkowa u pacjentów nieleczonych wcześniej opioidami wynosi 10 mg oksykodonu + 5 mg naloksonu co 12 godzin, natomiast u pacjentów wcześniej leczonych opioidami dawka jest ustalana indywidualnie, z możliwością zwiększania co 1-2 dni o 5 mg + 2,5 mg lub 10 mg + 5 mg. Maksymalna dawka dobowa wynosi 160 mg oksykodonu i 80 mg naloksonu, z możliwością dodatkowego stosowania oksykodonu o przedłużonym uwalnianiu do 400 mg/dobę, przy czym nalokson może mieć osłabione działanie na czynność jelit przy wyższych dawkach oksykodonu. Tabletki podaje się doustnie dwa razy na dobę, co 12 godzin, z możliwością podziału dawki, jednak nie należy ich żuć ani rozkruszać. W przypadku bólu przebijającego zaleca się stosowanie leków o natychmiastowym uwalnianiu w dawce stanowiącej 1/6 dobowej dawki oksykodonu; konieczność stosowania ich częściej niż dwa razy na dobę wskazuje na potrzebę zwiększenia dawki Xanconalonu.
ból nienowotworowy, ból przebijający, działanie przeciwbólowe, leczenie opioidami, lek przeciwbólowy o natychmiastowym uwalnianiu, naloksonu chlorowodorek, natężenie bólu, oksykodonu chlorowodorek, opioid, opioidowy lek przeciwbólowy, rozkruszanie tabletek, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Reltebon 40 mg
Reltebon to lek zawierający chlorowodorek oksykodonu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, przeznaczony do leczenia silnego bólu u pacjentów dorosłych oraz młodzieży powyżej 12 roku życia. Preparat jest wskazany w przypadkach, gdy ból o znacznym nasileniu nie jest odpowiednio kontrolowany przez leki nieopioidowe lub inne metody analgezji. Dostępny jest w pięciu dawkach: 5 mg (4,5 mg oksykodonu), 10 mg (9 mg oksykodonu), 20 mg (18 mg oksykodonu), 40 mg (36 mg oksykodonu) oraz 80 mg (72 mg oksykodonu), co umożliwia indywidualne dostosowanie terapii. Tabletki o przedłużonym uwalnianiu zapewniają stabilny poziom analgezji i rzadsze dawkowanie, co jest korzystne w leczeniu bólu przewlekłego, w tym bólu nowotworowego, pooperacyjnego oraz nienowotworowego o dużym nasileniu.
analgezja, ból nienowotworowy, ból nowotworowy, ból pooperacyjny, ból przewlekły, chlorowodorek oksykodonu, dolegliwość bólowa, leczenie opioidowe, lek przeciwbólowy nieopioidowy, oksykodon, opioidowy lek przeciwbólowy, przewlekły ból nienowotworowy, silny ból, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, terapia przeciwbólowa, uzależnienie od opioidów - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Reltebon 20 mg
Reltebon, zawierający chlorowodorek oksykodonu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, jest wskazany do leczenia silnego bólu u dorosłych oraz młodzieży powyżej 12. roku życia, u których inne metody leczenia przeciwbólowego okazały się niewystarczające. Preparat jest szczególnie zalecany w przypadku bólu przewlekłego o znacznym nasileniu, który nie reaguje na nieopioidowe analgetyki lub opioidy o słabszym działaniu. Dostępny jest w pięciu dawkach: 5 mg (4,5 mg oksykodonu), 10 mg (9 mg oksykodonu), 20 mg (18 mg oksykodonu), 40 mg (36 mg oksykodonu) oraz 80 mg (72 mg oksykodonu), co pozwala na precyzyjne dostosowanie terapii oraz stopniowe zwiększanie dawki w przypadku rozwoju tolerancji. Warto zwrócić uwagę na zawartość laktozy jednowodnej w preparacie, która waha się od 31,6 mg do 63,2 mg w zależności od dawki, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy.
analgezja, ból nienowotworowy, ból nowotworowy, ból ostry, ból przewlekły, chlorowodorek oksykodonu, efekt analgetyczny, laktoza jednowodna, leczenie przeciwbólowe, natychmiastowe uwalnianie, nieopioidowy analgetyk, oksykodon, opioid, opioidowy lek przeciwbólowy, Reltebon, silny ból, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tolerancja na leki - Leksykon substancji czynnych
Siarczan morfiny – Wskazania do stosowania
Siarczan morfiny, będący silnym agonistą receptorów opioidowych, jest kluczowym lekiem w terapii bólu o dużym nasileniu, zwłaszcza gdy analgetyki o słabszym działaniu okazują się nieskuteczne. Preparat w postaci tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu (MST Continus) stosuje się w leczeniu bólu nowotworowego, przewlekłego nienowotworowego, neuropatycznego oraz trzewnego, a także w silnym bólu pooperacyjnym, rozpoczynając terapię od drugiego dnia po zabiegu. Dostępne dawki MST Continus to 10 mg, 30 mg, 60 mg, 100 mg oraz 200 mg siarczanu morfiny, co umożliwia precyzyjne dostosowanie leczenia do indywidualnych potrzeb pacjenta. Zgodnie z zaleceniami WHO, siarczan morfiny zajmuje trzecie miejsce na drabinie analgetycznej, stosowany jest regularnie, z miareczkowaniem dawki i często w skojarzeniu z koanalgetykami.
agonista receptora opioidowego, analgetyk, ból neuropatyczny, ból nienowotworowy, ból nowotworowy, ból o dużym nasileniu, ból o znacznym nasileniu, ból pooperacyjny, ból przewlekły, ból trzewny, depresja oddechowa, drabina analgetyczna, działanie niepożądane, leczenie bólu, miareczkowanie dawki, MST Continus, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, opioidowy lek przeciwbólowy, siarczan morfiny, tabletka powlekana, zabieg torakochirurgiczny, zmodyfikowane uwalnianie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Matrifen 50 mikrogramów/godzinę system transdermalny 50 mcg/h
Matrifen to system transdermalny zawierający fentanyl, dostępny w dawkach 12, 25, 50, 75 i 100 µg/h, stosowany w leczeniu bólu nowotworowego i nienowotworowego. Profil bezpieczeństwa fentanylu w tej formie został potwierdzony w licznych badaniach klinicznych u dorosłych i dzieci. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) to nudności (35,7%), wymioty (23,2%), zaparcia (23,1%), senność (15,0%), zawroty głowy (13,1%) oraz ból głowy (11,8%). Wśród poważnych działań niepożądanych należy zwrócić uwagę na depresję oddechową, reakcje anafilaktyczne, napady drgawkowe, niedrożność jelit, bezdech i hipowentylację. Profil działań niepożądanych u dzieci jest podobny do dorosłych, z najczęstszymi objawami: wymiotami (33,9%), nudnościami (23,5%), bólem głowy (16,3%), zaparciami (13,5%), biegunką (12,8%) i świądem (12,8%).
alergiczne zapalenie skóry, bezdech, ból nienowotworowy, ból nowotworowy, bradykardia, depresja oddechowa, drgawki z odstawienia, dysfagia, fentanyl przezskórny, hipowentylacja, kołatanie serca, kontaktowe zapalenie skóry, lek serotoninergiczny, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, napad grand mal, niedobór androgenów, niedociśnienie tętnicze, niedrożność jelit, niedrożność jelit częściowa, objawy odstawienne, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodkowy układ nerwowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, sinica, system transdermalny fentanylu, tachykardia, tolerancja lekowa, uzależnienie lekowe, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia erekcji, zatrzymanie moczu, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, zespół zaburzeń oddechowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fenta MX 50 50 mcg/h
Fenta MX 50 to system transdermalny zawierający 11,56 mg fentanylu, uwalniający substancję czynną z szybkością 50 µg/h na powierzchni 21 cm². Profil bezpieczeństwa fentanylu oceniono w 11 badaniach klinicznych obejmujących 1565 dorosłych oraz 289 dzieci i młodzieży, stosowanych w leczeniu bólu nowotworowego i nienowotworowego. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥10%) to nudności (35,7%), wymioty (23,2%), zaparcie (23,1%), senność (15,0%), zawroty głowy (13,1%) oraz bóle głowy (11,8%). U dzieci i młodzieży profil działań niepożądanych był podobny, z najczęstszymi objawami: wymioty (33,9%), nudności (23,5%), bóle głowy (16,3%), zaparcie (13,5%), biegunka (12,8%) i świąd (12,8%).
badanie kliniczne, bezsenność, biegunka, ból głowy, ból nienowotworowy, ból nowotworowy, depresja, drżenie, fentanyl, jadłowstręt, majaczenie, niedobór androgenów, nudności, omamy, parestezje, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, senność, silny opioid, stan splątania, świąd, system transdermalny, tolerancja lekowa, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, zaburzenia żołądka i jelit, zależność lekowa, zaparcie, zawroty głowy, zespół odstawienny, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Accordeon 40 mg
Accordeon, zawierający oksykodon chlorowodorek w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, jest wskazany do stosowania u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat w leczeniu bólu przewlekłego, zarówno nowotworowego, jak i nienowotworowego. Dawka początkowa u pacjentów niezażywających wcześniej opioidów wynosi zwykle 10 mg co 12 godzin, z możliwością rozpoczęcia od 5 mg u osób wrażliwych lub starszych w złym stanie odżywienia. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek dawkę początkową należy zmniejszyć o 50%, np. do 5 mg co 12 godzin. Dawkowanie powinno być dostosowywane stopniowo co 1-2 dni, zwiększając dawkę o około 1/3 dawki dobowej, aż do uzyskania optymalnego uśmierzenia bólu z minimalnymi działaniami niepożądanymi. W przypadku zmiany terapii z innych opioidów na Accordeon zaleca się rozpoczęcie od dawki odpowiadającej 50-75% wyliczonej dawki oksykodonu, uwzględniając różnice w farmakodynamice opioidów.
ból nienowotworowy, ból nowotworowy, ból przebijający, choroba krążka międzykręgowego, choroba zwyrodnieniowa stawów, dawka dobowa, działanie niepożądane, hiperalgezja, konwersja opioidów, miareczkowanie dawki, objaw odstawienia, oksykodon chlorowodorek, siarczan morfiny, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, terapia opioidowa, tolerancja na lek, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – OxyContin 20 mg
OxyContin, zawierający oksykodon chlorowodorek w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, stosowany jest w terapii bólu umiarkowanego do silnego, z dawkowaniem indywidualnie dostosowanym do pacjenta. Standardowa dawka początkowa u dorosłych nieleczonych wcześniej opioidami wynosi 10 mg co 12 godzin, z możliwością stopniowego zwiększania dawki co 1-2 dni, zwykle o jedną trzecią, do osiągnięcia skutecznej kontroli bólu. W przypadku pacjentów uprzednio leczonych opioidami dawka początkowa jest ustalana indywidualnie, z uwzględnieniem konwersji: 10 mg oksykodonu doustnie odpowiada 20 mg morfiny doustnie. Dawkowanie w bólu nienowotworowym zwykle nie przekracza 40 mg/dobę, natomiast w bólu nowotworowym może sięgać 80-120 mg/dobę, a w wyjątkowych przypadkach nawet do 400 mg/dobę. Tabletki należy przyjmować doustnie dwa razy na dobę, nie łamać ani nie żuć, aby uniknąć szybkiego uwolnienia toksycznej dawki. W terapii bólu przebijającego stosuje się dodatkowo leki o natychmiastowym uwalnianiu, w dawce odpowiadającej jednej szóstej dawki dobowej OxyContin; przekroczenie dwóch dawek doraźnych na dobę wskazuje na konieczność zwiększenia dawki podstawowej.
ból nienowotworowy, ból nowotworowy, ból przebijający, dawka równoważna, działanie niepożądane, hiperalgezja, konwersja z morfiny, nadużywanie leków, objawy odstawienia, oksykodon, oksykodonu chlorowodorek, OxyContin, przedłużone uwalnianie, terapia bólu, terapia morfiną, terapia opioidowa, tolerancja na lek, uzależnienie od leków, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Melodyn 70 mcg/h
Melodyn to system transdermalny z buprenorfiną, dostępny w dawkach 35, 52,5 oraz 70 μg/h, przeznaczony do leczenia bólu przewlekłego o średnim i dużym nasileniu w przebiegu chorób nowotworowych oraz bólu o dużym nasileniu w innych chorobach, opornego na leczenie nieopioidowymi lekami przeciwbólowymi. Każdy plaster zawiera odpowiednio 20 mg, 30 mg lub 40 mg buprenorfiny i uwalnia ją przez 72 godziny, co umożliwia wymianę plastra co 3 dni i zapewnia stabilne stężenie leku. Produkt nie jest wskazany do leczenia bólu ostrego ze względu na farmakokinetykę i mechanizm działania buprenorfiny. W składzie plastra znajduje się olej sojowy (16-32 mg w zależności od dawki), co wymaga ostrożności u pacjentów z alergią na soję.
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Matrifen 100 mikrogramów/godzinę system transdermalny
Produkt Matrifen zawiera fentanyl, opioid o wysokim ryzyku toksyczności, szczególnie u dzieci i pacjentów nieprzyjmujących wcześniej opioidów. Zaleca się monitorowanie pacjentów przez co najmniej 24 godziny po usunięciu plastra ze względu na stopniowe zmniejszanie stężenia fentanylu w surowicy (ok. 50% w ciągu 20-27 godzin). Stosowanie u opioidowo-naïve może prowadzić do ciężkiej depresji oddechowej, zwłaszcza u osób starszych oraz z zaburzeniami czynności wątroby i nerek. Należy unikać jednoczesnego stosowania z lekami depresyjnymi na OUN (np. benzodiazepiny), gdyż zwiększa to ryzyko sedacji, depresji oddechowej, śpiączki i zgonu. Szczególną ostrożność wymaga stosowanie u pacjentów z POChP, nowotworami mózgu, bradyarytmią, niedociśnieniem oraz zaburzeniami czynności wątroby i nerek, z koniecznością dostosowania dawki i ścisłego monitorowania objawów toksyczności.
allodynia, benzodiazepiny, ból nienowotworowy, bradyarytmia, bradykardia, buprenorfina, depresja oddechowa, depresja ośrodka oddechowego, dysfagia, fentanyl, hiperalgezja, hiperalgezja wywołana opioidami, hipowentylacja, hipowolemia, inhibitory cytochromu P450 3A4, inhibitory monoaminooksydazy, inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny, inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, miastenia, nalbufina, niedociśnienie, niedrożność porażenna jelit, ośrodkowy bezdech senny, ośrodkowy układ nerwowy, pentazocyna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcje miokloniczne, stężenie fentanylu, toksyczność fentanylu, tolerancja na opioidy, uzależnienie fizyczne, uzależnienie psychiczne, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia związane ze stosowaniem opioidów, zaparcie opioidowe, zespół odstawienny opioidowy, zespół serotoninowy, zwiększone ciśnienie śródczaszkowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Durogesic 100 mcg/h
Durogesic to transdermalny system dostarczający fentanyl w dawkach 12 μg/h, 25 μg/h, 50 μg/h, 75 μg/h i 100 μg/h, stosowany w leczeniu przewlekłego bólu nowotworowego i nienowotworowego. Badania kliniczne obejmujące 1565 dorosłych i 289 dzieci wykazały, że najczęstsze działania niepożądane (≥10%) to nudności (35,7%), wymioty (23,2%), zaparcia (23,1%), senność (15,0%), zawroty głowy (13,1%) i ból głowy (11,8%). Profil bezpieczeństwa u dzieci jest podobny do dorosłych, z najczęstszymi działaniami niepożądanymi: wymioty (33,9%), nudności (23,5%), ból głowy (16,3%), zaparcia (13,5%), biegunka (12,8%) i świąd (12,8%). Wśród poważnych działań niepożądanych należy zwrócić uwagę na depresję oddechową, reakcje anafilaktyczne, napady drgawkowe, zaburzenia świadomości oraz niedrożność jelit. Zgłaszanie działań niepożądanych jest kluczowe dla monitorowania bezpieczeństwa terapii.
alergiczne zapalenie skóry, bezdech, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból nienowotworowy, ból nowotworowy, bradykardia, depresja oddechowa, drganie mięśni, duszność, hipowentylacja, jadłowstręt, kołatanie serca, kontaktowe zapalenie skóry, lęk, lek opioidowy, majaczenie, nadciśnienie tętnicze, nadmierne pocenie, napad drgawkowy, niedobór androgenów, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niedrożność jelit, niepamięć, niestrawność, niewyraźne widzenie, nudności, objawy grypopodobne, obrzęk obwodowy, omamy, parestezja, reakcja anafilaktyczna, rumień, senność, sinica, skurcz mięśni, stan splątania, suchość w ustach, świąd, system transdermalny fentanylu, tachykardia, tolerancja lekowa, uzależnienie lekowe, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wyprysk, zaburzenie erekcji, zaburzenie funkcji seksualnych, zapalenie skóry, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół odstawienia, zespół odstawienia noworodkowego, zespół serotoninowy, zespół zaburzeń oddechowych, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fenta MX 75 75 mcg/h
Bezpieczeństwo stosowania systemów transdermalnych z fentanylem (Fenta MX 75) w leczeniu przewlekłego bólu nowotworowego i nienowotworowego oceniono na podstawie danych klinicznych od 1565 dorosłych i 289 pacjentów pediatrycznych. Najczęstsze działania niepożądane u dorosłych (częstość ≥10%) to nudności (35,7%), wymioty (23,2%), zaparcie (23,1%), senność (15,0%), zawroty głowy (13,1%) oraz bóle głowy (11,8%). U dzieci i młodzieży najczęściej występowały wymioty (33,9%), nudności (23,5%), bóle głowy (16,3%), zaparcie (13,5%), biegunka (12,8%) i świąd (12,8%). Profil działań niepożądanych u pacjentów pediatrycznych był zbliżony do obserwowanego u dorosłych, bez wykrycia niestandardowych reakcji. Klasyfikacja działań niepożądanych uwzględnia częstości od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), co pozwala na precyzyjną ocenę ryzyka terapii.
alergiczne zapalenie skóry, bezdech, bezsenność, ból głowy, ból nienowotworowy, ból nowotworowy, bradykardia, drgawki, drżenie mięśni, hiperrefleksja, hipertermia, hipowentylacja, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, jadłowstręt, majaczenie, niedobór androgenów, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niedrożność jelita, niewydolność oddechowa, nudności, opioidowy lek przeciwbólowy, parestezje, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, senność, sinica, spowolnienie oddechu, stan splątania, świąd, system transdermalny fentanylu, tolerancja na lek, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, zaburzenia wzwodu, zależność fizyczna, zależność psychiczna, zaparcie, zawroty głowy, zespół odstawienny, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Poltram 100 mg/ml
Poltram to roztwór doustny w postaci kropli zawierający tramadolu chlorowodorek w stężeniu 100 mg/ml, co odpowiada 40 kroplom lub 8 aplikacjom z dozownika na 1 ml roztworu. Preparat jest wskazany do leczenia bólów o średnim i dużym nasileniu, w tym bólu ostrego (pourazowego, pooperacyjnego), przewlekłego (nienowotworowego i nowotworowego), neuropatycznego oraz zapalnego. Krople Poltram charakteryzują się przezroczystą, bezbarwną do jasnożółtej barwy formą z miętowym zapachem, co ułatwia podawanie pacjentom z trudnościami w połykaniu tabletek lub kapsułek oraz umożliwia precyzyjne dostosowanie dawki co 2,5 mg (1 kropla).
ból neuropatyczny, ból nienowotworowy, ból nowotworowy, ból o średnim i dużym nasileniu, ból o średnim i dużym natężeniu, ból ostry, ból pooperacyjny, ból pourazowy, ból przewlekły, ból zapalny, chlorowodorek tramadolu, dawkowanie leku, dysfagia, interakcje lekowe, krople doustne, postać farmaceutyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Matrifen 25 mikrogramów/godzinę system transdermalny 25 mcg/h
Analiza bezpieczeństwa stosowania systemu transdermalnego Matrifen, zawierającego fentanyl, opiera się na danych z 11 badań klinicznych obejmujących 1565 dorosłych i 289 dzieci. Najczęstsze działania niepożądane u dorosłych (≥10%) to nudności (35,7%), wymioty (23,2%), zaparcia (23,1%), senność (15,0%), zawroty głowy (13,1%) oraz ból głowy (11,8%). W populacji pediatrycznej najczęściej obserwowano wymioty (33,9%), nudności (23,5%), ból głowy (16,3%), zaparcia (13,5%), biegunkę (12,8%) i świąd (12,8%). Profil działań niepożądanych u dzieci jest zbliżony do obserwowanego u dorosłych, bez specyficznych czynników ryzyka u dzieci powyżej 2 lat. Wśród rzadziej występujących działań niepożądanych odnotowano m.in. reakcje anafilaktyczne, depresję oddechową, napady drgawkowe oraz zaburzenia sercowo-naczyniowe i neurologiczne.
ból nienowotworowy, ból nowotworowy, bradykardia, depresja oddechowa, drgawki kloniczne, dysfagia, fentanyl, kołatanie serca, napad drgawkowy, niedobór androgenów, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niedrożność jelit, plaster transdermalny, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, sinica, system transdermalny, tachykardia, tolerancja na lek, uzależnienie od leku, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie erekcji, zespół abstynencyjny noworodków, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, zespół zaburzeń oddechowych, złe samopoczucie - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Xanconalon 5 mg + 2,5 mg
Produkt leczniczy Xanconalon, zawierający oksykodon chlorowodorek i nalokson chlorowodorek, wykazuje skuteczność przeciwbólową równoważną preparatom o przedłużonym uwalnianiu oksykodonu. Dawkowanie należy indywidualizować w zależności od nasilenia bólu oraz wrażliwości pacjenta. U opioidowo-naïwnych pacjentów zalecana dawka początkowa to 10 mg oksykodonu + 5 mg naloksonu co 12 godzin, z możliwością stopniowego zwiększania dawki co 1-2 dni o 5 mg + 2,5 mg lub 10 mg + 5 mg, aż do osiągnięcia dawki maksymalnej 160 mg oksykodonu + 80 mg naloksonu na dobę. W przypadku pacjentów już stosujących opioidy dawka początkowa powinna być dostosowana do ich wcześniejszego doświadczenia. W leczeniu bólu nienowotworowego zwykle wystarcza dawka 40 mg oksykodonu + 20 mg naloksonu na dobę, jednak w razie potrzeby można stosować wyższe dawki. Tabletki Xanconalon podaje się doustnie dwa razy na dobę, co 12 godzin, z zachowaniem zasady stosowania najmniejszej skutecznej dawki. Preparat nie jest przeznaczony do leczenia bólu przebijającego, dla którego stosuje się leki o natychmiastowym uwalnianiu w dawce stanowiącej 1/6 dobowej dawki oksykodonu; częstsze niż dwukrotne dzienne stosowanie leków doraźnych wskazuje na konieczność zwiększenia dawki podstawowej.
ból nienowotworowy, ból przebijający, działanie przeciwbólowe, leczenie przeciwbólowe, lek przeciwbólowy, lek ratunkowy, lekkie zaburzenie czynności wątroby, naloksonu chlorowodorek, objaw odstawienny, oksykodonu chlorowodorek, opioidowy lek przeciwbólowy, podanie doustne, przedawkowanie, stopniowe zmniejszanie dawki, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby