Działania niepożądane
Durogesic 12 mcg/h
System transdermalny Durogesic, zawierający fentanyl, był badany na 1565 dorosłych i 289 dzieci w 11 badaniach klinicznych, w tym badaniu z podwójnie ślepą próbą i grupą placebo. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) u dorosłych to nudności (35,7%), wymioty (23,2%), zaparcia (23,1%), senność (15,0%), zawroty głowy (13,1%) oraz ból głowy (11,8%). Profil bezpieczeństwa u dzieci jest podobny, z najczęstszymi działaniami niepożądanymi: wymioty (33,9%), nudności (23,5%), ból głowy (16,3%), zaparcia (13,5%), biegunka (12,8%) i świąd (12,8%). Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według układów i narządów oraz częstości występowania, z uwzględnieniem m.in. zaburzeń układu nerwowego, psychicznych, sercowo-naczyniowych i oddechowych. Wielokrotne stosowanie może prowadzić do tolerancji i uzależnienia, a nagłe odstawienie – do objawów odstawienia, w tym u noworodków matek stosujących fentanyl w ciąży.
- Działania niepożądane leku Durogesic
- Najczęstsze działania niepożądane
- Klasyfikacja częstości występowania
- Szczegółowe informacje o działaniach niepożądanych
- Specyficzne problemy z bezpieczeństwem
- Bezpieczeństwo u dzieci i młodzieży
- Tolerancja i uzależnienie
- Objawy odstawienia
- Zespół serotoninowy
- Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
- Kolejne rozdziały
Działania niepożądane leku Durogesic
Bezpieczeństwo stosowania systemu transdermalnego Durogesic w leczeniu przewlekłego bólu nowotworowego i nienowotworowego zostało gruntownie przebadane na grupie 1565 dorosłych osób oraz 289 dzieci, uczestniczących w 11 badaniach klinicznych, w tym w badaniu z podwójnie ślepą próbą z grupą kontrolną placebo, 7 otwartych badaniach z aktywną grupą kontrolną oraz 3 otwartych badaniach bez grupy kontrolnej. Dane bezpieczeństwa uzyskano od wszystkich osób, które przyjęły co najmniej jedną dawkę produktu Durogesic1.
Najczęstsze działania niepożądane
Na podstawie zbiorczych danych bezpieczeństwa z badań klinicznych ustalono, że najczęstszymi działaniami niepożądanymi (występującymi z częstością ≥10%) podczas stosowania produktu Durogesic są:
- nudności (35,7%)
- wymioty (23,2%)
- zaparcia (23,1%)
- senność (15,0%)
- zawroty głowy (13,1%)
- ból głowy (11,8%)
Powyższe działania niepożądane, jak również inne stwierdzone w badaniach klinicznych i z raportów po wprowadzeniu leku do obrotu, zostały sklasyfikowane według układów i narządów oraz częstości występowania2.
Klasyfikacja częstości występowania
W ocenie częstości występowania działań niepożądanych zastosowano następującą konwencję:
- Bardzo często: ≥1/10 (więcej niż 1 przypadek na 10 pacjentów)
- Często: ≥1/100 do <1/10 (więcej niż 1 przypadek na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów)
- Niezbyt często: ≥1/1 000 do <1/100 (więcej niż 1 przypadek na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów)
- Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1 000 (więcej niż 1 przypadek na 10 000, ale mniej niż 1 na 1000 pacjentów)
- Bardzo rzadko: <1/10 000 (mniej niż 1 przypadek na 10 000 pacjentów)
- Nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych z badań klinicznych
Działania niepożądane zostały przedstawione w kolejności zgodnej ze zmniejszającym się nasileniem w każdej kategorii częstości3.
Szczegółowe informacje o działaniach niepożądanych
| Klasyfikacja układów i narządów | Działania niepożądane według częstości występowania |
|---|---|
| Zaburzenia układu immunologicznego | Niezbyt często: Nadwrażliwość Nieznana: Wstrząs anafilaktyczny, reakcje anafilaktyczne, reakcje rzekomoanafilaktyczne |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Nieznana: Niedobór androgenów |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Często: Jadłowstręt |
| Zaburzenia psychiczne | Często: Bezsenność, depresja, lęk, stany splątania, omamy Niezbyt często: Pobudzenie, dezorientacja, nastrój euforyczny Rzadko: Majaczenie Nieznana: Uzależnienie od leku |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bardzo często: Senność, zawroty głowy, ból głowy Często: Drżenie, niedoczulica, parestezje Niezbyt często: Napady drgawkowe (w tym: drgawki kloniczne i napady typu grand mal), niepamięć, zmniejszony poziom świadomości, utrata świadomości |
| Zaburzenia oka | Niezbyt często: Niewyraźne widzenie Rzadko: Zwężenie źrenic |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Często: Zawroty głowy |
| Zaburzenia serca | Niezbyt często: Kołatanie serca, tachykardia Rzadko: Bradykardia, sinica |
| Zaburzenia naczyniowe | Niezbyt często: Nadciśnienie tętnicze Rzadko: Niedociśnienie tętnicze |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Niezbyt często: Duszność Rzadko: Depresja oddechowa, zespół zaburzeń oddechowych Bardzo rzadko: Bezdech, hipowentylacja Nieznana: Zwolnienie rytmu oddychania |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Bardzo często: Nudności, wymioty, zaparcie Często: Biegunka, suchość w ustach, ból brzucha, ból w nadbrzuszu, niestrawność Niezbyt często: Niedrożność jelit Rzadko: Niedrożność jelit częściowa |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Bardzo często: Nadmierne pocenie Często: Świąd, wysypka, rumień Niezbyt często: Wyprysk, alergiczne zapalenie skóry, zapalenie skóry, choroby skóry, zapalenie skóry, kontaktowe zapalenie skóry |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Niezbyt często: Skurcze mięśni Rzadko: Drganie mięśni |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Niezbyt często: Zatrzymanie moczu |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Niezbyt często: Zaburzenia erekcji, zaburzenia funkcji seksualnych |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Często: Uczucie zmęczenia, odczyn w miejscu podania, zapalenie skóry Niezbyt często: Stany w miejscu podania, obrzęki obwodowe, osłabienie, złe samopoczucie, uczucie zimna, objawy grypopodobne, uczucie zmian temperatury ciała, nadwrażliwość w miejscu podania, zespół z odstawienia, gorączka* Nieznana: Tolerancja na lek |
* częstość określona jako „niezbyt często” opiera się na analizach częstości występowania w badaniach u dorosłych oraz dzieci i młodzieży z bólem nienowotworowym4.
Specyficzne problemy z bezpieczeństwem
Bezpieczeństwo u dzieci i młodzieży
Profil bezpieczeństwa produktu Durogesic oceniano u 289 dzieci (poniżej 18 lat), które uczestniczyły w 3 badaniach klinicznych. Profil działań niepożądanych u pediatrycznych pacjentów leczonych produktem Durogesic jest podobny do tego, który obserwuje się u dorosłych. W populacji dzieci nie zidentyfikowano czynników ryzyka innych niż te, które związane były z zastosowaniem opioidów w celu zmniejszania bólu związanego z ciężką chorobą. Nie wydaje się, aby podczas stosowania produktu Durogesic zgodnie z zaleceniami występowały jakiekolwiek czynniki ryzyka specyficzne dla populacji dzieci w wieku powyżej 2 lat5.
Najczęstszymi działaniami niepożądanymi u dzieci (z częstością ≥10%) były: wymioty (33,9%), nudności (23,5%), ból głowy (16,3%), zaparcia (13,5%), biegunka (12,8%) i świąd (12,8%)6.
Tolerancja i uzależnienie
Wielokrotne stosowanie produktu Durogesic może prowadzić do rozwoju tolerancji, co oznacza konieczność stosowania większych dawek do uzyskania tego samego efektu przeciwbólowego7.
Istotnym zagrożeniem jest możliwość rozwoju uzależnienia od leku, które może wystąpić nawet po podaniu w dawkach terapeutycznych. Ryzyko uzależnienia od leku może się zmieniać w zależności od czynników ryzyka występujących u danego pacjenta, dawki i czasu trwania leczenia opioidami8.
Objawy odstawienia
U niektórych pacjentów mogą wystąpić objawy z odstawienia (takie jak nudności, wymioty, biegunka, niepokój i dreszcze) po zamianie dotychczas stosowanych opioidów na produkt Durogesic lub jeżeli leczenie zostało nagle przerwane9.
W bardzo rzadkich przypadkach zgłaszano zespół odstawienia u noworodków matek, które przewlekle stosowały produkt Durogesic w trakcie ciąży10.
Zespół serotoninowy
Zgłaszano przypadki zespołu serotoninowego, gdy fentanyl (substancja czynna produktu Durogesic) był stosowany jednocześnie z lekami o silnym działaniu serotoninergicznym. Jest to stan potencjalnie zagrażający życiu, charakteryzujący się nadmierną stymulacją układu serotoninergicznego11.
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, ponieważ umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:12
- Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Tel.: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu13.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania