Działania niepożądane
Durogesic 12 mcg/h

System transdermalny Durogesic, zawierający fentanyl, był badany na 1565 dorosłych i 289 dzieci w 11 badaniach klinicznych, w tym badaniu z podwójnie ślepą próbą i grupą placebo. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) u dorosłych to nudności (35,7%), wymioty (23,2%), zaparcia (23,1%), senność (15,0%), zawroty głowy (13,1%) oraz ból głowy (11,8%). Profil bezpieczeństwa u dzieci jest podobny, z najczęstszymi działaniami niepożądanymi: wymioty (33,9%), nudności (23,5%), ból głowy (16,3%), zaparcia (13,5%), biegunka (12,8%) i świąd (12,8%). Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według układów i narządów oraz częstości występowania, z uwzględnieniem m.in. zaburzeń układu nerwowego, psychicznych, sercowo-naczyniowych i oddechowych. Wielokrotne stosowanie może prowadzić do tolerancji i uzależnienia, a nagłe odstawienie – do objawów odstawienia, w tym u noworodków matek stosujących fentanyl w ciąży.

Działania niepożądane leku Durogesic

Bezpieczeństwo stosowania systemu transdermalnego Durogesic w leczeniu przewlekłego bólu nowotworowego i nienowotworowego zostało gruntownie przebadane na grupie 1565 dorosłych osób oraz 289 dzieci, uczestniczących w 11 badaniach klinicznych, w tym w badaniu z podwójnie ślepą próbą z grupą kontrolną placebo, 7 otwartych badaniach z aktywną grupą kontrolną oraz 3 otwartych badaniach bez grupy kontrolnej. Dane bezpieczeństwa uzyskano od wszystkich osób, które przyjęły co najmniej jedną dawkę produktu Durogesic1.

Najczęstsze działania niepożądane

Na podstawie zbiorczych danych bezpieczeństwa z badań klinicznych ustalono, że najczęstszymi działaniami niepożądanymi (występującymi z częstością ≥10%) podczas stosowania produktu Durogesic są:

  • nudności (35,7%)
  • wymioty (23,2%)
  • zaparcia (23,1%)
  • senność (15,0%)
  • zawroty głowy (13,1%)
  • ból głowy (11,8%)

Powyższe działania niepożądane, jak również inne stwierdzone w badaniach klinicznych i z raportów po wprowadzeniu leku do obrotu, zostały sklasyfikowane według układów i narządów oraz częstości występowania2.

Klasyfikacja częstości występowania

W ocenie częstości występowania działań niepożądanych zastosowano następującą konwencję:

  • Bardzo często: ≥1/10 (więcej niż 1 przypadek na 10 pacjentów)
  • Często: ≥1/100 do <1/10 (więcej niż 1 przypadek na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów)
  • Niezbyt często: ≥1/1 000 do <1/100 (więcej niż 1 przypadek na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów)
  • Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1 000 (więcej niż 1 przypadek na 10 000, ale mniej niż 1 na 1000 pacjentów)
  • Bardzo rzadko: <1/10 000 (mniej niż 1 przypadek na 10 000 pacjentów)
  • Nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych z badań klinicznych

Działania niepożądane zostały przedstawione w kolejności zgodnej ze zmniejszającym się nasileniem w każdej kategorii częstości3.

Szczegółowe informacje o działaniach niepożądanych

Klasyfikacja układów i narządów Działania niepożądane według częstości występowania
Zaburzenia układu immunologicznego Niezbyt często: Nadwrażliwość
Nieznana: Wstrząs anafilaktyczny, reakcje anafilaktyczne, reakcje rzekomoanafilaktyczne
Zaburzenia endokrynologiczne Nieznana: Niedobór androgenów
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Często: Jadłowstręt
Zaburzenia psychiczne Często: Bezsenność, depresja, lęk, stany splątania, omamy
Niezbyt często: Pobudzenie, dezorientacja, nastrój euforyczny
Rzadko: Majaczenie
Nieznana: Uzależnienie od leku
Zaburzenia układu nerwowego Bardzo często: Senność, zawroty głowy, ból głowy
Często: Drżenie, niedoczulica, parestezje
Niezbyt często: Napady drgawkowe (w tym: drgawki kloniczne i napady typu grand mal), niepamięć, zmniejszony poziom świadomości, utrata świadomości
Zaburzenia oka Niezbyt często: Niewyraźne widzenie
Rzadko: Zwężenie źrenic
Zaburzenia ucha i błędnika Często: Zawroty głowy
Zaburzenia serca Niezbyt często: Kołatanie serca, tachykardia
Rzadko: Bradykardia, sinica
Zaburzenia naczyniowe Niezbyt często: Nadciśnienie tętnicze
Rzadko: Niedociśnienie tętnicze
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Niezbyt często: Duszność
Rzadko: Depresja oddechowa, zespół zaburzeń oddechowych
Bardzo rzadko: Bezdech, hipowentylacja
Nieznana: Zwolnienie rytmu oddychania
Zaburzenia żołądka i jelit Bardzo często: Nudności, wymioty, zaparcie
Często: Biegunka, suchość w ustach, ból brzucha, ból w nadbrzuszu, niestrawność
Niezbyt często: Niedrożność jelit
Rzadko: Niedrożność jelit częściowa
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Bardzo często: Nadmierne pocenie
Często: Świąd, wysypka, rumień
Niezbyt często: Wyprysk, alergiczne zapalenie skóry, zapalenie skóry, choroby skóry, zapalenie skóry, kontaktowe zapalenie skóry
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Niezbyt często: Skurcze mięśni
Rzadko: Drganie mięśni
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Niezbyt często: Zatrzymanie moczu
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Niezbyt często: Zaburzenia erekcji, zaburzenia funkcji seksualnych
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Często: Uczucie zmęczenia, odczyn w miejscu podania, zapalenie skóry
Niezbyt często: Stany w miejscu podania, obrzęki obwodowe, osłabienie, złe samopoczucie, uczucie zimna, objawy grypopodobne, uczucie zmian temperatury ciała, nadwrażliwość w miejscu podania, zespół z odstawienia, gorączka*
Nieznana: Tolerancja na lek

* częstość określona jako „niezbyt często” opiera się na analizach częstości występowania w badaniach u dorosłych oraz dzieci i młodzieży z bólem nienowotworowym4.

Specyficzne problemy z bezpieczeństwem

Bezpieczeństwo u dzieci i młodzieży

Profil bezpieczeństwa produktu Durogesic oceniano u 289 dzieci (poniżej 18 lat), które uczestniczyły w 3 badaniach klinicznych. Profil działań niepożądanych u pediatrycznych pacjentów leczonych produktem Durogesic jest podobny do tego, który obserwuje się u dorosłych. W populacji dzieci nie zidentyfikowano czynników ryzyka innych niż te, które związane były z zastosowaniem opioidów w celu zmniejszania bólu związanego z ciężką chorobą. Nie wydaje się, aby podczas stosowania produktu Durogesic zgodnie z zaleceniami występowały jakiekolwiek czynniki ryzyka specyficzne dla populacji dzieci w wieku powyżej 2 lat5.

Najczęstszymi działaniami niepożądanymi u dzieci (z częstością ≥10%) były: wymioty (33,9%), nudności (23,5%), ból głowy (16,3%), zaparcia (13,5%), biegunka (12,8%) i świąd (12,8%)6.

Tolerancja i uzależnienie

Wielokrotne stosowanie produktu Durogesic może prowadzić do rozwoju tolerancji, co oznacza konieczność stosowania większych dawek do uzyskania tego samego efektu przeciwbólowego7.

Istotnym zagrożeniem jest możliwość rozwoju uzależnienia od leku, które może wystąpić nawet po podaniu w dawkach terapeutycznych. Ryzyko uzależnienia od leku może się zmieniać w zależności od czynników ryzyka występujących u danego pacjenta, dawki i czasu trwania leczenia opioidami8.

Objawy odstawienia

U niektórych pacjentów mogą wystąpić objawy z odstawienia (takie jak nudności, wymioty, biegunka, niepokój i dreszcze) po zamianie dotychczas stosowanych opioidów na produkt Durogesic lub jeżeli leczenie zostało nagle przerwane9.

W bardzo rzadkich przypadkach zgłaszano zespół odstawienia u noworodków matek, które przewlekle stosowały produkt Durogesic w trakcie ciąży10.

Zespół serotoninowy

Zgłaszano przypadki zespołu serotoninowego, gdy fentanyl (substancja czynna produktu Durogesic) był stosowany jednocześnie z lekami o silnym działaniu serotoninergicznym. Jest to stan potencjalnie zagrażający życiu, charakteryzujący się nadmierną stymulacją układu serotoninergicznego11.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, ponieważ umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:12

  • Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
  • Tel.: + 48 22 49 21 301
  • Faks: + 48 22 49 21 309
  • Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu13.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl