Prednizolon
Prednizolon jest glikokortykosteroidem stosowanym w leczeniu wielu chorób zapalnych i autoimmunologicznych, a także w stanach nagłych jak wstrząs anafilaktyczny czy obrzęk mózgu. Lek ten wykorzystuje się również w chorobach hematologicznych, reumatycznych, pulmonologicznych, dermatologicznych, neurologicznych oraz w terapii substytucyjnej niewydolności kory nadnerczy. Jest on zalecany w przypadkach ostrych napadów astmy, przewlekłych chorób płuc, oraz ciężkich schorzeń skóry i chorób nowotworowych w ramach terapii paliatywnej. Ponadto prednizolon bywa stosowany u dorosłych, dzieci i niemowląt, zarówno doustnie, dożylnie, jak i miejscowo na skórę.
- Leki z tą substancją
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
-
Dawkowanie i sposób podawania
Prednizolon, glikokortykosteroid dostępny w różnych postaciach i dawkach, wymaga indywidualnego dostosowania dawkowania w zależności od wskazania klinicznego, ciężkości choroby oraz odpowiedzi pacjenta. W stanach ostrych terapia rozpoczyna się często od dużych dawek podawanych dożylnie (Predasol: 25 mg, 50 mg, 250 mg, 1000 mg), z preferowanym bezpośrednim wstrzyknięciem dożylnym. Przykładowo, w wstrząsie anafilaktycznym stosuje się 1000 mg i.v. (dzieci 250 mg), w obrzęku płuc 1000 mg i.v. (dzieci 10-15 mg/kg mc.), a w ostrym napadzie astmy 100-500 mg i.v. u dorosłych i 2 mg/kg mc. u dzieci. Dawkowanie jest stopniowo redukowane do dawek podtrzymujących, a terapia miejscowa (Alpicort, Alpicort E) na skórę głowy powinna trwać maksymalnie 2-3 tygodnie, z przeciwwskazaniami wiekowymi: Alpicort nie dla dzieci <12 lat, Alpicort E nie dla osób <18 lat.
Przy długotrwałym stosowaniu prednizolonu konieczne jest stopniowe odstawianie, aby zapobiec wtórnej niewydolności kory nadnerczy i zespołowi odstawienia glikokortykosteroidów. Dawkowanie u dzieci wymaga szczególnej uwagi, z precyzyjnym obliczaniem dawek na kg masy ciała (np. pseudokrup 3-5 mg/kg mc. i.v.). Preparat Predasol należy rekonstytuować bezpośrednio przed podaniem, stosując zgodne roztwory infuzyjne (5% glukoza, 0,9% NaCl, roztwór Ringera), unikając mieszania z innymi lekami i kontrolując klarowność roztworu. Monitorowanie pacjenta pod kątem działań niepożądanych, zwłaszcza przy dużych dawkach i podaniu dożylnym, jest obligatoryjne. Brak danych dotyczących czasu utrzymywania się działania po odstawieniu wymaga ostrożności w planowaniu terapii długoterminowej.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Prednizolon – Dawkowanie i sposób podawania
dur brzuszny, działanie niepożądane, estradiol benzoesan, glikokortykosteroid, gruźlica, kwas salicylowy, mineralokortykosteroid, napad astmy, niedokrwistość hemolityczna autoimmunologiczna, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk mózgu, obrzęk płuc, odrzucanie przeszczepu, plamica małopłytkowa, prednizolon, przełom nadnerczowy, pseudokrup, wstrząs anafilaktyczny, wtórna niewydolność kory nadnerczy, zespół Dresslera, zespół odstawienia glikokortykosteroidów, zespół pozawałowy -
Działania niepożądane
Prednizolon, jako glikokortykosteroid, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których nasilenie zależy od dawki i czasu terapii. Najczęściej obserwuje się zmiany dermatologiczne, takie jak rozstępy, zanik skóry, trądzik steroidowy oraz zapalenie skóry okołoustne, szczególnie przy miejscowym stosowaniu preparatów (Alpicort, Alpicort E), gdzie dochodzi do ścieńczenia skóry, teleangiektazji i hirsutyzmu. Prednizolon wywołuje reakcje alergiczne od wysypek polekowych po ciężkie anafilaksje z arytmiami, skurczem oskrzeli, zapaścią krążeniową i zatrzymaniem pracy serca. Immunosupresja indukowana lekiem zwiększa ryzyko zakażeń oportunistycznych, reaktywacji infekcji wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych i pasożytniczych, a także maskuje objawy zakażeń, utrudniając diagnostykę. Długotrwałe stosowanie prednizolonu może prowadzić do zespołu Cushinga, zahamowania czynności nadnerczy, zaburzeń metabolicznych (m.in. zatrzymanie sodu, hipokaliemia, cukrzyca, hiperlipidemia) oraz poważnych powikłań sercowo-naczyniowych, takich jak nadciśnienie, miażdżyca i zakrzepica.
Prednizolon wpływa również na układ nerwowy, wywołując zaburzenia psychiczne (depresja, psychoza, mania, myśli samobójcze) oraz neurologiczne (rzekomy guz mózgu, ujawnienie utajonej padaczki, zwiększenie skłonności do drgawek). W okulistyce obserwuje się zaćmę tylno-podtorebkową, jaskrę i nasilenie zapaleń rogówki. W układzie mięśniowo-szkieletowym dochodzi do miopatii, zaniku mięśni, osteoporozy, zapalenia i zerwania ścięgien oraz jałowych martwic kości. U dzieci prednizolon może zahamować wzrost. W przypadku twardziny układowej istnieje ryzyko twardzinowego przełomu nerkowego, szczególnie w uogólnionej postaci choroby. Długotrwałe stosowanie miejscowe na dużych powierzchniach skóry może prowadzić do ogólnoustrojowych działań niepożądanych typowych dla terapii systemowej. Wskazane jest monitorowanie pacjentów pod kątem powyższych powikłań, zwłaszcza przy terapii przewlekłej i wysokodawkowej.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Prednizolon – Działania niepożądane
amenorrhoea, arytmia, bradykardia, depresja, działanie immunosupresyjne, eozynopenia, glikokortykosteroid, halucynacja, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hirsutyzm, jałowa martwica kości, jaskra, lęk, leukocytoza, limfopenia, mania, miażdżyca, miopatia, myśl samobójcza, nadciśnienie tętnicze, obniżenie tolerancji glukozy, osteoporoza, owrzodzenie rogówki, padaczka, policytemia, prednizolon, psychoza, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rozstęp skórny, rzekomy guz mózgu, skurcz oskrzeli, strongyloidoza, teleangiektazja, trądzik steroidowy, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, twarz księżycowata, wrzód żołądka, wybroczynę, wydalanie potasu, zaćma, zakrzepica, zanik skóry, zapalenie naczyń, zapalenie ścięgna, zapalenie skóry, zapalenie skóry okołoustne, zapalenie trzustki, zapaść krążeniowa, zatrzymanie sodu, zerwanie ścięgna, zespół Cushinga -
Przeciwwskazania stosowania
Prednizolon, jako syntetyczny glikokortykosteroid o silnym działaniu przeciwzapalnym, immunosupresyjnym i przeciwalergicznym, posiada liczne przeciwwskazania kliniczne, które należy uwzględnić w praktyce lekarskiej. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze preparatu. Preparaty dermatologiczne zawierające prednizolon, takie jak Alpicort i Alpicort E, są przeciwwskazane u dzieci odpowiednio poniżej 12 i 18 lat oraz nie powinny być stosowane na błony śluzowe jamy ustnej, okolice oczu, genitalia oraz doustnie. Dodatkowo Alpicort E nie powinien być aplikowany na wilgotne lub ostre schorzenia skóry głowy. Wskazane jest unikanie stosowania prednizolonu w przebiegu ospy wietrznej, gruźlicy skóry, kiły, grzybic, bakteryjnych zakażeń skórnych, chorób okołoustnych, trądziku różowatego oraz zapalnych reakcji poszczepiennych ze względu na ryzyko zaostrzenia lub maskowania objawów chorobowych.
Preparat Alpicort E, zawierający dodatkowo estradiol benzoesan, posiada specyficzne przeciwwskazania związane z działaniem estrogenowym, w tym nowotwory estrogenozależne oraz niewyjaśnione krwawienia z narządów rozrodczych. W przypadku krótkotrwałego leczenia stanów zagrożenia życia preparatami parenteralnymi, takimi jak Predasol (proszek i rozpuszczalnik do roztworu do wstrzykiwań/infuzji), przeciwwskazania te nie obowiązują, co podkreśla konieczność indywidualnej oceny korzyści i ryzyka. W praktyce klinicznej zaleca się ostrożność i ścisły nadzór medyczny podczas stosowania prednizolonu, zwłaszcza w terapii długoterminowej, oraz rozważenie alternatywnych metod leczenia w przypadku obecności przeciwwskazań.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Prednizolon – Przeciwwskazania stosowania
błona śluzowa, działanie immunosupresyjne, działanie przeciwalergiczne, działanie przeciwzapalne, estradiol benzoesan, glikokortykosteroid, gruźlica skóry, grzybica skóry, jama ustna, kiła, krwawienie z narządów rozrodczych, kwas salicylowy, leczenie długoterminowe, nadwrażliwość na substancję czynną, nowotwór estrogenozależny, ospa wietrzna, prednizolon, preparat dermatologiczny, reakcja anafilaktyczna, schorzenie skóry głowy, stan zagrożenia życia, sterydoterapia, trądzik różowaty, uzależnienie od sterydów -
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące prednizolonu wskazują na stosunkowo niski potencjał toksyczności ostrej, z wartością LD50 u szczurów wynoszącą 240 mg/kg masy ciała po jednorazowym podaniu. W badaniach przewlekłych obserwowano zmiany patologiczne, takie jak uszkodzenia wysepek Langerhansa przy dawce 33 mg/kg/dobę (7-14 dni), uszkodzenie wątroby u królików przy dawkach 2-3 mg/kg/dobę (2-4 tygodnie) oraz martwicę mięśni u świnek morskich i psów przy dawkach 0,5-5 mg/kg i 4 mg/kg odpowiednio. Miejscowe stosowanie kwasu salicylowego, składnika preparatu Alpicort, może powodować podrażnienia, a toksyczność salicylanów pojawia się przy stężeniach w osoczu powyżej 30 mg/dl, podczas gdy przy prawidłowym stosowaniu stężenia nie przekraczają 5 mg/dl. Nie stwierdzono istotnych właściwości genotoksycznych, choć istnieją wstępne doniesienia o potencjalnym działaniu mutagennym prednizolonu, które wymagają dalszej oceny.
Prednizolon wykazuje udokumentowane działanie teratogenne u zwierząt, powodując rozszczep podniebienia u myszy, chomików i królików oraz anomalie czaszki i zaburzenia wzrostu płodu u szczurów. Długotrwałe stosowanie wysokich dawek (≥30 mg/dobę przez ≥4 tygodnie) wiąże się z odwracalnymi zaburzeniami spermatogenezy. Kwas salicylowy wykazuje działanie teratogenne po podaniu doustnym, jednak przy miejscowym stosowaniu nie osiąga toksycznych stężeń w osoczu. W preparacie Alpicort E, zawierającym również estradiol, obserwowano u zwierząt embrioletalne działanie estrogenów, w tym niedorozwój układu moczowego i feminizację męskich płodów. Dane przedkliniczne nie wskazują na dodatkowe ryzyko genotoksyczne czy rakotwórcze poza opisanym profilem poszczególnych składników.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Prednizolon – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Alpicort, działanie histotoksyczne, działanie mutagenne prednizolonu, działanie teratogenne, feminizacja płodu, genotoksyczność, LD50, martwica mięśni, receptor kortykosteroidowy, rozszczep podniebienia, schorzenie sercowo-naczyniowe, toksyczność ostra prednizolonu, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność salicylanów, uszkodzenie wątroby, wysepki Langerhansa, zaburzenia wzrostu wewnątrzmacicznego, zaburzenie przemiany materii, zaburzenie spermatogenezy -
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Prednizolon, jako glikokortykosteroid, wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym ciężkich reakcji anafilaktycznych z powikłaniami kardiologicznymi (niewydolność krążenia, zatrzymanie pracy serca, arytmie) i oddechowymi (skurcz oskrzeli), a także zaburzeniami ciśnienia tętniczego. Ze względu na immunosupresję, prednizolon zwiększa ryzyko zakażeń bakteryjnych, wirusowych, pasożytniczych, grzybiczych i oportunistycznych, maskując jednocześnie objawy infekcji i mogąc aktywować utajone zakażenia, takie jak gruźlica czy wirusowe zapalenie wątroby typu B. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ostrymi i przewlekłymi zakażeniami, w okresie szczepień żywymi szczepionkami oraz u osób z chorobami współistniejącymi, takimi jak wrzody żołądka, osteoporoza, ciężka niewydolność serca, trudna do wyrównania cukrzyca, jaskra czy choroby psychiczne. Ryzyko perforacji jelita wymaga ścisłego nadzoru w przypadku ciężkiego wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, zapalenia uchyłków i zespołów jelitowych pooperacyjnych.
Prednizolon może powodować zaburzenia widzenia (zaćma, jaskra, centralna chorioretinopatia surowicza), a także nasilać przebieg niektórych chorób wirusowych (ospa wietrzna, odra), co wymaga profilaktyki u pacjentów z osłabioną odpornością. U pacjentów z twardziną układową stosowanie dawki ≥15 mg/dobę wiąże się z ryzykiem twardzinowego przełomu nerkowego, dlatego konieczne jest monitorowanie ciśnienia tętniczego i funkcji nerek. Prednizolon może wywołać przełom guza chromochłonnego nadnerczy, a także zaburzenia elektrolitowe, w tym hipokaliemię, wymagającą monitorowania stężenia potasu. W preparatach parenteralnych (np. Predasol) zawartość sodu wynosi od 2,39 mg (25 mg dawka) do 59,11 mg (1000 mg dawka) na ampułkę/fiolkę, co należy uwzględnić u pacjentów z ograniczeniem sodu w diecie. U dzieci i osób starszych konieczne jest szczególne rozważenie stosunku korzyści do ryzyka, zwłaszcza ze względu na wpływ na rozwój kośćca i ryzyko osteoporozy. W przypadku łączenia prednizolonu z fluorochinolonami wzrasta ryzyko zapalenia i zerwania ścięgien, co wymaga zachowania ostrożności.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Prednizolon – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
arytmia, bradykardia, centralna chorioretinopatia surowicza, choroba Heinego-Medina, cukrzyca, działanie immunosupresyjne, endometrioza, fluorochinolon, glikokortykosteroid, guz chromochłonny nadnerczy, jaskra, mastopatia, miastenia, nadciśnienie tętnicze, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność krążenia, niewydolność serca, opryszczkowe zapalenie rogówki, osteoporoza, owrzodzenie rogówki, prednizolon, przełom guza chromochłonnego, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, strongyloidoza, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, węgorek jelitowy, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wrzód żołądka, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaćma, zakażenie, zapalenie otrzewnej, zapalenie ścięgna, zapalenie uchyłków jelita, zapalenie węzłów chłonnych, zatrzymanie pracy serca, zerwanie ścięgna, zespół odstawienia kortyzonu -
Właściwości farmakodynamiczne
Prednizolon, niefluorowany glikokortykosteroid o kodzie ATC H02AB06, stosowany jest w leczeniu układowym oraz miejscowym. W dawce 5 mg odpowiada działaniu 20 mg hydrokortyzonu, jednak ze względu na minimalne działanie mineralokortykosteroidowe, w terapii substytucyjnej niewydolności kory nadnerczy wymaga uzupełnienia mineralokortykosteroidem. W wyższych dawkach wykazuje szybkie działanie przeciwzapalne (przeciwwysiękowe, antyproliferacyjne) oraz opóźnione immunosupresyjne, hamując chemotaksję, aktywność komórek układu odpornościowego oraz uwalnianie mediatorów zapalnych, takich jak prostaglandyny i leukotrieny. W obturacji dróg oddechowych prednizolon zmniejsza obrzęk błony śluzowej, hamuje skurcz oskrzeli i produkcję śluzu, a także poprawia skuteczność beta-2-adrenomimetyków poprzez efekt permisywny. Długotrwałe stosowanie dużych dawek wymaga monitorowania ze względu na ryzyko zaniku układu odpornościowego i kory nadnerczy oraz konieczność kontroli elektrolitów.
W zastosowaniu miejscowym prednizolon klasyfikowany jest jako słabo działający kortykosteroid (grupa I), co czyni go odpowiednim do leczenia zapalnych dermatoz bez efektu hiperproliferacyjnego. Preparaty takie jak Alpicort i Alpicort E zawierają prednizolon w połączeniu z kwasem salicylowym (do 0,5%), który zwiększa przenikanie substancji czynnych i wykazuje działanie keratoplastyczne oraz przeciwbakteryjne. Alpicort E dodatkowo zawiera benzoesan estradiolu, który poprzez blokadę 5α-reduktazy i konkurencyjną blokadę receptorów androgenów zmniejsza poziom biologicznie czynnego 5-dihydrotestosteronu, wspierając ukrwienie i metabolizm skóry oraz wzrost włosów. Prednizolon jest stosowany w różnych formach farmaceutycznych i grupach farmakoterapeutycznych, dostosowanych do wskazań klinicznych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Prednizolon – Właściwości farmakodynamiczne
atrofia naskórka, benzoesan estradiolu, beta-adrenomimetyki, chemotaksja, dermatoza, dihydrotestosteron, działanie immunosupresyjne, działanie keratoplastyczne, działanie mineralokortykosteroidowe, działanie mineralotropowe, działanie przeciwzapalne, efekt hiperproliferacyjny, elektrolity w surowicy, enzym 5α-reduktaza, enzymy lizosomalne, glikokortykosteroid, homeostaza organizmu, hydrokortyzon endogenny, kortykotropina, leczenie substytucyjne, mięśnie oskrzeli, niewydolność kory nadnerczy, obturacja dróg oddechowych, obturacja oskrzeli, prostaglandyny, reakcja alergiczna typu I, skurcz oskrzeli, układ odpornościowy, zanik układu odpornościowego, zespół nadnerczowo-płciowy -
Właściwości farmakokinetyczne
Prednizolon, glikokortykosteroid o szerokim zastosowaniu w stanach zapalnych i immunologicznych, charakteryzuje się wysoką biodostępnością po podaniu doustnym, wynoszącą około 106% w porównaniu z podaniem dożylnym (zakres 86-134%). Maksymalne stężenie w surowicy (Cmax) osiągane jest w ciągu 1-2 godzin, a okres półtrwania w osoczu wynosi 2-4 godziny, z biologicznym okresem półtrwania 12-36 godzin, co wynika z długotrwałego wiązania z receptorami cytoplazmatycznymi. Prednizolon wiąże się odwracalnie z białkami osocza, głównie transkortyną i albuminami, co wpływa na jego dystrybucję i dostępność w tkankach. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie poprzez glukuronidację (70%) i sulfatację (30%), a metabolity są nieaktywne hormonalnie i wydalane przez nerki. Wchłanianie przezskórne prednizolonu, stosowanego miejscowo (np. Alpicort, Alpicort E), jest zwiększone w stanach zapalnych skóry oraz pod wpływem kwasu salicylowego, który poprawia przenikanie leku i może zwiększać jego dostępność ogólnoustrojową.
Farmakokinetyka prednizolonu w preparatach złożonych uwzględnia także inne składniki, takie jak kwas salicylowy i benzoesan estradiolu. Kwas salicylowy szybko przenika przez skórę, jest metabolizowany do kwasu salicylurowego i innych metabolitów, z okresem półtrwania 2-3 godziny, i wydalany głównie przez nerki. Benzoesan estradiolu, stosowany miejscowo w Alpicort E, nie powoduje wzrostu stężenia estrogenu w surowicy, co sugeruje jego powolne uwalnianie lub metabolizm w skórze. W badaniach farmakokinetycznych prednizolonu po podaniu doustnym odnotowano Cmax dla dawek 5 mg (146 ± 23 ng/ml), 10 mg (224,4 ± 29,4 ng/ml) i 20 mg (339 ± 64 ng/ml), z Tmax odpowiednio około 1-2 godzin oraz AUC rosnącym proporcjonalnie do dawki (np. 913 ± 300 h×ng/ml dla 5 mg i 2329 ± 490 h×ng/ml dla 20 mg). Podanie dożylne 25 mg (18,7 mg prednizolonu) skutkuje szybkim osiągnięciem Cmax 323,6 ± 70 ng/ml już po 5 minutach.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Prednizolon – Właściwości farmakokinetyczne
benzoesan estradiolu, białko wiążące kortykosteroidy, biodostępność bezwzględna, biodostępność względna, dystrybucja w organizmie, erytrodermia łuszczycowa, glikokortykosteroid, glukuronidacja, kwas dihydroksybenzoesowy, kwas gentyzynowy, kwas salicylowy, kwas salicylurowy, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, podanie doustne, pole pod krzywą stężenie-czas, stan zapalny skóry, stężenie w surowicy, sulfatacja, transkortyna, wchłanianie przezskórne -
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Prednizolon, glikokortykosteroid stosowany zarówno miejscowo (np. Alpicort, Alpicort E) jak i ogólnoustrojowo (np. Predasol w różnych dawkach i formach podania), wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w kontekście zdolności prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Miejscowe stosowanie prednizolonu wiąże się z minimalnym wchłanianiem ogólnoustrojowym, co eliminuje wpływ na funkcje poznawcze i motoryczne. Również preparaty ogólnoustrojowe nie dostarczają danych wskazujących na negatywny wpływ na zdolności psychomotoryczne, co potwierdzają charakterystyki produktów leczniczych. W praktyce klinicznej brak jest przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn podczas terapii prednizolonem, jednak konieczne jest uwzględnienie indywidualnej reakcji pacjenta.
Pomimo braku bezpośredniego wpływu prednizolonu na zdolności psychomotoryczne, lekarz powinien zwrócić uwagę na potencjalne działania niepożądane, które mogą pośrednio zaburzać prowadzenie pojazdów, takie jak zaburzenia widzenia, zawroty głowy, zmiany nastroju czy zaburzenia snu. Zaleca się monitorowanie pacjenta, szczególnie na początku terapii, oraz dostosowanie zaleceń do indywidualnego profilu klinicznego, uwzględniając dawkę, czas trwania leczenia, choroby współistniejące oraz interakcje lekowe. W przypadku wystąpienia objawów mogących upośledzać zdolności poznawcze lub motoryczne, pacjent powinien powstrzymać się od prowadzenia pojazdów i natychmiast skontaktować się z lekarzem.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Prednizolon – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
działanie niepożądane, funkcja motoryczna, funkcja poznawcza, glikokortykosteroid, interakcja lekowa, kwas salicylowy, objaw neurologiczny, postać doustna, postać parenteralna, Predasol, prednizolon, proszek do sporządzania roztworu, roztwór do wstrzykiwań, substancja czynna, wchłanianie ogólnoustrojowe, zaburzenie snu, zaburzenie widzenia, zawroty głowy, zdolność psychomotoryczna, zmiany nastroju -
Wskazania do stosowania
Prednizolon, będący glikokortykosteroidem o szerokim spektrum działania przeciwzapalnego, immunosupresyjnego i przeciwalergicznego, znajduje zastosowanie w wielu stanach klinicznych, zarówno w formie parenteralnej (Predasol), jak i doustnej oraz miejscowej (Alpicort, Alpicort E). Postać parenteralna jest wskazana w stanach nagłych, takich jak wstrząs anafilaktyczny (po podaniu adrenaliny), obrzęk płuc wywołany toksynami, ciężki napad astmy, obrzęk mózgu, ostra niewydolność kory nadnerczy czy pseudokrup. Ponadto, prednizolon jest stosowany w transplantologii (ostre odrzucanie nerki), chorobach hematologicznych (autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, ostra plamica małopłytkowa), zespole Dresslera oraz poważnych stanach dermatologicznych, takich jak pęcherzyca zwykła, erytrodermia i ostry wyprysk. W terapii zakażeń ciężkich i stanów toksycznych (gruźlica, dur brzuszny) prednizolon pełni rolę terapii adjuwantowej, zawsze w połączeniu z leczeniem przeciwdrobnoustrojowym.
Prednizolon dostępny jest w różnych dawkach i formach: tabletki (5 mg, 10 mg, 20 mg) do terapii przewlekłej, roztwory do wstrzykiwań (25 mg, 50 mg, 250 mg, 1000 mg) do terapii inicjującej w stanach nagłych oraz płyny na skórę (Alpicort: 2 mg/ml prednizolonu + 4 mg/ml kwasu salicylowego; Alpicort E: dodatkowo 0,05 mg/ml estradiolu benzoesanu) stosowane miejscowo w leczeniu łysienia różnego pochodzenia, w tym androgenozależnego (u dorosłych od 18 lat). W trakcie terapii konieczne jest monitorowanie odpowiedzi klinicznej, działań niepożądanych oraz interakcji lekowych. Wybór postaci farmaceutycznej powinien być dostosowany do stanu pacjenta, z preferencją postaci parenteralnej w stanach nagłych i doustnej w terapii podtrzymującej. Prawidłowe stosowanie prednizolonu zgodnie z zaleceniami pozwala na optymalne wykorzystanie jego właściwości terapeutycznych w różnorodnych jednostkach chorobowych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Prednizolon – Wskazania do stosowania
dur brzuszny, działanie immunosupresyjne, działanie przeciwalergiczne, działanie przeciwzapalne, erytrodermia, glikokortykosteroid, glikokortykosteroidoterapia, gruźlica, łojotok, łuszczyca skóry głowy, łysienie androgenozależne, łysienie plackowate, napad astmy, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk mózgu, obrzęk płuc, odrzucanie przeszczepu, pęcherzyca zwykła, plamica małopłytkowa, przełom nadnerczowy, pseudokrup, wstrząs anafilaktyczny, wypadanie włosów, wyprysk, wyprysk łojotokowy, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zespół Dresslera, zespół pozawałowy