Dasatinib Stada
Tabletki powlekane, 80 mg
Produkt leczniczy zawiera substancję czynną dazatynib, dostępny w różnych dawkach od 20 do 140 mg w formie tabletek powlekanych. Substancje pomocnicze obejmują laktozę jednowodną oraz sól sodową. Jest stosowany w leczeniu dorosłych pacjentów z ostrą białaczką limfoblastyczną z chromosomem Filadelfia (Ph+) oporną lub nietolerującą wcześniejszą terapię. Ponadto, jest zalecany dla dzieci i młodzieży z nowo rozpoznaną ALL Ph+ w terapii skojarzonej z chemioterapią.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
-
Dawkowanie i sposób podawania
Leczenie dazatynibem w ostrą białaczkę limfoblastyczną z chromosomem Filadelfia (ALL Ph+) powinno być prowadzone przez doświadczonych hematologów. U dorosłych zalecana dawka początkowa wynosi 140 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia do 180 mg w przypadku braku odpowiedzi hematologicznej lub cytogenetycznej. U pacjentów pediatrycznych dawkowanie jest ustalane na podstawie masy ciała, z dawkami od 40 mg do 100 mg na dobę dla dzieci ważących od 10 kg do ≥45 kg, podawanymi doustnie w formie tabletek powlekanych lub proszku do sporządzania zawiesiny (dla dzieci <10 kg). Leczenie u dzieci trwa maksymalnie 2 lata, z możliwością kontynuacji przez rok po przeszczepie komórek macierzystych. Tabletki i proszek nie są biorównoważne, co wymaga odpowiedniego dostosowania dawki przy zmianie formy leku. Monitorowanie hematologiczne jest kluczowe, a w przypadku neutropenii lub trombocytopenii stosuje się przerwy, redukcję dawki lub wsparcie hematologiczne zgodnie z zaleceniami.
Modyfikacje dawkowania są konieczne także przy wystąpieniu działań niepożądanych: umiarkowane (stopień 2) wymagają przerwania leczenia do ustąpienia objawów i ewentualnej redukcji dawki, natomiast ciężkie (stopień 3-4) – przerwania i wznowienia terapii z obniżoną dawką. W przypadku wysięku w jamie opłucnej leczenie należy przerwać do ustąpienia objawów, a następnie wznowić z ewentualną redukcją dawki. Należy unikać jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów CYP3A4 i soku grejpfrutowego, a jeśli jest to konieczne, dawkę dazatynibu należy odpowiednio zmniejszyć (np. z 140 mg do 40 mg/dobę). U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek nie wymaga się zmiany dawkowania, jednak zaleca się ostrożność. Tabletki powlekane należy połykać w całości, a lek można podawać niezależnie od posiłków, zawsze o stałej porze dnia.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib Stada 80 mg
ALL Ph+, bezwzględna liczba neutrofili, ciężkie działania niepożądane, dazatynib, ekspozycja leku, glikokortykosteroid, hematopoetyczny czynnik wzrostu, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakokinetyczna, komórkowość szpiku kostnego, lek moczopędny, małopłytkowość, neutropenia, neutropenia i małopłytkowość, niehematologiczne działania niepożądane, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Filadelfia, proszek do sporządzania zawiesiny doustnej, przeszczep komórek macierzystych, trombocytopenia, wysięk w jamie opłucnej, zahamowanie czynności szpiku kostnego -
Działania niepożądane
Dazatynib, stosowany w leczeniu białaczek z chromosomem Philadelphia (Ph+), wykazuje szeroki profil działań niepożądanych na podstawie danych klinicznych obejmujących 2900 pacjentów. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to mielosupresja (niedokrwistość, neutropenia, małopłytkowość), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty), zatrzymanie płynów (wysięk opłucnowy u 28% po 60 miesiącach, obrzęki obwodowe), bóle mięśniowo-szkieletowe oraz objawy ogólne jak zmęczenie i gorączka. U 19% pacjentów doszło do przerwania terapii z powodu działań niepożądanych. Wysięk opłucnowy, będący jednym z najczęstszych powikłań, pojawiał się medianowo po 114 tygodniach i był zwykle odwracalny po odstawieniu leku i zastosowaniu diuretyków lub kortykosteroidów. Ponadto, zgłaszano przypadki tętniczego nadciśnienia płucnego, wydłużenia odstępu QTc (>500 ms u 1% pacjentów) oraz reaktywacji wirusowego zapalenia wątroby typu B, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej.
Profil bezpieczeństwa dazatynibu u dzieci i młodzieży z ALL Ph+ jest zbliżony do dorosłych, z niższą częstością wysięku opłucnowego. Najczęstsze działania niepożądane u tej grupy to neutropenia z gorączką (27%), nudności (20,6%), wymioty (20,6%) oraz ból brzucha (14,3%). U pacjentów w wieku ≥65 lat obserwuje się zwiększoną częstość występowania działań niepożądanych, takich jak zmęczenie, wysięk opłucnowy, duszność, krwawienia z przewodu pokarmowego oraz zaburzenia sercowo-naczyniowe, co wymaga intensywnego monitorowania. W badaniach laboratoryjnych dominowały nieprawidłowości stopnia 3/4, w tym neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość oraz hipofosfatemia (7%). Pomimo tych zdarzeń, leczenie rzadko było przerywane z powodu zaburzeń biochemicznych. Zaleca się zgłaszanie wszystkich podejrzewanych działań niepożądanych w celu ciągłego monitorowania bezpieczeństwa terapii dazatynibem.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Działania niepożądane – Dasatinib Stada 80 mg
białaczka z chromosomem Philadelphia, ból mięśniowo-szkieletowy, choroba śródmiąższowa płuc, dazatynib, drgawki, dysfagia, działanie niepożądane, gorączka neutropeniczna, granulocytopenia, hipofosfatemia, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, krwawienie śródczaszkowe, krwotok z przewodu pokarmowego, leukoklastyczne zapalenie naczyń, limfopenia, małopłytkowość, martwica kości, mielosupresja, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie płucne, neutropenia, niedokrwistość, obrzęk obwodowy, ostry zespół zaburzeń oddychania, posocznica, rabdomioliza, reaktywacja WZW typu B, tętnicze nadciśnienie płucne, wybiórcza aplazja czerwonokrwinkowa, wydłużenie odstępu QT, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakażenie, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zatorowość płucna, zawał serca, zespół erytrodystezji dłoniowo-podeszwowej, zespół nerczycowy, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona -
Interakcje leku
Dazatynib jest substratem enzymu CYP3A4, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne wpływające na jego stężenie i skuteczność terapeutyczną. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna, klarytromycyna, rytonawir, telitromycyna oraz sok grejpfrutowy, znacząco zwiększają ekspozycję na dazatynib i dlatego ich jednoczesne stosowanie jest niewskazane. Z kolei silne induktory CYP3A4, np. ryfampicyna (600 mg/dobę), fenytoina, karbamazepina, fenobarbital i preparaty z dziurawca, mogą obniżyć AUC dazatynibu nawet o 82%, co również dyskwalifikuje ich kojarzenie. Słaby induktor, deksametazon, zmniejsza AUC dazatynibu o około 25%, co jest klinicznie akceptowalne. Ponadto, leki podnoszące pH żołądka, takie jak inhibitory pompy protonowej (omeprazol 40 mg) i antagoniści receptora H2 (famotydyna), obniżają ekspozycję na dazatynib odpowiednio o 43% i 61%, co wymaga unikania ich jednoczesnego stosowania lub stosowania leków zobojętniających z zachowaniem odstępu czasowego co najmniej 2 godzin od podania dazatynibu. Dazatynib wiąże się z białkami osocza w 96%, co może potencjalnie wpływać na interakcje z innymi lekami o wysokim stopniu wiązania, choć kliniczne znaczenie tego zjawiska nie zostało jeszcze w pełni określone. Dazatynib może zwiększać stężenia leków będących substratami CYP3A4, zwłaszcza tych o wąskim indeksie terapeutycznym, takich jak astemizol, terfenadyna, cyzapryd, pimozyd, chinidyna, beprydyl oraz alkaloidy sporyszu, co wymaga szczególnej ostrożności lub unikania kojarzenia. W badaniach na zdrowych ochotnikach podanie dazatynibu w dawce 100 mg zwiększyło AUC symwastatyny o 20% i Cmax o 37%. Istnieje także potencjalne ryzyko interakcji z substratami CYP2C8, np. glitazonami, co należy uwzględnić w terapii skojarzonej. Brak jest danych klinicznych dotyczących interakcji dazatynibu z alkoholem, jednak ze względu na wspólny metabolizm przez CYP3A4 oraz ryzyko hepatotoksyczności, nasilenia działań niepożądanych neurologicznych i zwiększonego ryzyka krwawień, zaleca się ograniczenie lub całkowite unikanie spożycia alkoholu podczas terapii dazatynibem, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby lub małopłytkowością. Wszystkie interakcje opisano w tabeli z podziałem na grupy leków, ich przykłady, efekt interakcji, poziom ważności oraz zalecenia kliniczne.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Interakcje leku – Dasatinib Stada 80 mg
alkaloid sporyszu, antagonista receptora H2, AUC, dazatynib, dziurawiec, famotydyna, glitazon, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, krwawienie, lek zobojętniający sok żołądkowy, małopłytkowość, omeprazol, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, substrat CYP2C8, substrat CYP3A4, symwastatyna, wskaźnik terapeutyczny, zaburzenie funkcji wątroby -
Profil bezpieczeństwa leku
Dazatynib jest przeciwwskazany u kobiet karmiących ze względu na wykrywalność leku w mleku matki i potencjalne ryzyko dla niemowląt. U pacjentów prowadzących pojazdy lub obsługujących maszyny zaleca się ostrożność z powodu możliwych działań niepożądanych, takich jak zawroty głowy i zaburzenia widzenia. Brak jest danych dotyczących interakcji dazatynibu z alkoholem. W populacji seniorów nie jest konieczna modyfikacja dawki, jednak wskazane jest monitorowanie ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych.
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek nie wymaga się zmiany dawkowania, gdyż klirens nerkowy dazatynibu i jego metabolitów jest bardzo niski. W przypadku zaburzeń czynności wątroby można stosować standardową dawkę początkową, jednak z zachowaniem ostrożności. Zalecane jest indywidualne monitorowanie pacjentów z niewydolnością wątroby podczas terapii dazatynibem, aby minimalizować ryzyko toksyczności.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Profil bezpieczeństwa leku – Dasatinib Stada 80 mg
-
Przeciwwskazania
Stosowanie leku Dasatinib Stada jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną dazatynib lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest dokładne zebranie wywiadu alergologicznego, gdyż reakcje nadwrażliwości mogą manifestować się jako wysypka, pokrzywka, świąd, obrzęk naczynioruchowy, duszność, zaburzenia ze strony układu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka) lub w cięższych przypadkach anafilaksja. W przypadku potwierdzonej alergii na składniki leku należy bezwzględnie odstąpić od jego stosowania i rozważyć alternatywne inhibitory kinazy tyrozynowej, uwzględniając możliwość nadwrażliwości krzyżowej.
Ważnym aspektem jest także zawartość substancji pomocniczych, takich jak laktoza jednowodna i sód, które występują w różnych ilościach w zależności od dawki leku. Na przykład tabletka o dawce 80 mg zawiera 110 mg laktozy jednowodnej oraz 4 mg sodu, co może mieć znaczenie u pacjentów z nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy lub u osób kontrolujących spożycie sodu. Przy kwalifikacji do terapii należy indywidualnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka, uwzględniając te czynniki oraz dokumentować i informować pacjenta o konieczności zgłaszania ewentualnych reakcji nadwrażliwości.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przeciwwskazania – Dasatinib Stada 80 mg
anafilaksja, biegunka, Dasatinib Stada, dazatynib, duszność, inhibitor kinazy tyrozynowej, laktoza jednowodna, nadwrażliwość krzyżowa, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, nudności, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcja alergiczna skórna, reakcja nadwrażliwości, świąd, wymioty, wysypka, zaburzenia układu pokarmowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy -
Przedawkowanie
Przedawkowanie dazatynibu, szczególnie w dawce 280 mg/dobę przez okres jednego tygodnia, wiąże się z istotnym klinicznie ryzykiem mielosupresji, w tym trombocytopenii, neutropenii oraz anemii, co może prowadzić do poważnych zaburzeń hematologicznych i zwiększonego ryzyka krwawień. Doświadczenie kliniczne jest ograniczone, jednak obserwacje wskazują na konieczność ścisłego monitorowania morfologii krwi u pacjentów, u których doszło do przyjęcia dawki przekraczającej zalecenia terapeutyczne. Mielosupresja stopnia 3. lub 4. wymaga natychmiastowej interwencji, gdyż może skutkować znacznym obniżeniem liczby płytek krwi, neutrofili oraz erytrocytów, co przekłada się na ryzyko infekcji i zaburzeń hemostazy.
Postępowanie w przypadku przedawkowania dazatynibu obejmuje przerwanie podawania leku do czasu ustąpienia objawów toksyczności oraz wdrożenie leczenia podtrzymującego, ukierunkowanego na hematologiczne powikłania. Zaleca się regularne kontrole morfologii krwi z rozmazem, a w przypadku małopłytkowości rozważenie przetoczenia koncentratu płytek krwi. Neutropenia może wymagać podania czynników wzrostu kolonii granulocytów (G-CSF), natomiast anemia – oceny konieczności transfuzji koncentratu krwinek czerwonych. Ze względu na ograniczone dane kliniczne, postępowanie powinno bazować na ogólnych zasadach leczenia przedawkowania leków przeciwnowotworowych, z uwzględnieniem specyficznego profilu toksyczności dazatynibu i szczególnym naciskiem na monitorowanie parametrów hematologicznych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedawkowanie – Dasatinib Stada 80 mg
anemia, czynnik wzrostu kolonii granulocytów, dazatynib, G-CSF, hemoglobina, hemostaza, infekcja bakteryjna, krwawienie, lek przeciwnowotworowy, małopłytkowość, mielosupresja, morfologia krwi, neutropenia, parametr hematologiczny, przedawkowanie dazatynibu, przetoczenie płytek krwi, toksyczność leku, trombocytopenia, zaburzenie hematologiczne, zahamowanie szpiku kostnego -
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Profil bezpieczeństwa dazatynibu został szczegółowo oceniony w badaniach nieklinicznych in vitro i in vivo na różnych gatunkach zwierząt, w tym myszach, szczurach, małpach i królikach. Główne działania toksyczne dotyczyły układu pokarmowego, krwiotwórczego i limfatycznego, z jelitem jako głównym organem docelowym toksyczności pokarmowej, która była czynnikiem ograniczającym dawkę. Zmiany hematologiczne obejmowały łagodne do umiarkowanych zaburzenia erytrocytów i szpiku kostnego, a w układzie limfatycznym obserwowano obniżenie liczby limfocytów i zmniejszenie masy narządów limfatycznych; wszystkie te efekty były odwracalne po zakończeniu terapii. Długoterminowe badania na małpach wykazały śródmiąższową mineralizację nerek, co jest istotne dla oceny bezpieczeństwa przewlekłego stosowania. W badaniach kardiologicznych, mimo in vitro wykazania wpływu na kanał potasowy hERG i potencjalnego wydłużenia odstępu QT, nie stwierdzono istotnych zaburzeń elektrokardiograficznych in vivo po jednorazowej dawce.
Ocena genotoksyczności dazatynibu wykazała brak mutagenności w teście Amesa i negatywne wyniki testu mikrojądrowego in vivo, jednak wykazano działanie klastogenne w komórkach CHO in vitro. W badaniach reprodukcyjnych dazatynib nie wpływał na płodność szczurów, ale indukował obumieranie płodów i zmiany kostne u płodów szczurów i królików przy dawkach zbliżonych do klinicznych, wskazując na selektywną toksyczność w okresie organogenezy. Dazatynib wywoływał immunosupresję zależną od dawki u myszy, możliwą do kontrolowania przez modyfikację dawkowania. Potencjał fototoksyczny był wykazany in vitro, lecz nie potwierdzono go in vivo przy ekspozycji do 3-krotnie wyższej niż u ludzi. W dwuletnim badaniu rakotwórczości u szczurów zaobserwowano wzrost częstości raka płaskonabłonkowego i brodawczaków macicy u samic oraz gruczolaka prostaty u samców, jednak znaczenie tych wyników dla ludzi pozostaje niejasne.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib Stada 80 mg
agregacja płytek krwi, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie niekliniczne, brodawczak, czas krwawienia, działanie klastogenne, gruczolak prostaty, immunosupresja, kanał potasowy hERG, krzepnięcie krwi, limfocyt, mineralizacja nerek, odstęp QT, potencjał fototoksyczny, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rak płaskonabłonkowy, repolaryzacja komór, rozwój embrionalno-płodowy, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność dazatynibu, toksyczność układu krwiotwórczego, toksyczność układu limfatycznego, toksyczność układu pokarmowego, węzeł chłonny, włókno Purkinjego -
Skład i postać leku
Dasatinib Stada jest dostępny w formie tabletek powlekanych o dawkach 20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg oraz 140 mg, z zawartością dazatynibu odpowiednio do dawki. Tabletki zawierają laktozę jednowodną (od 28 mg do 193 mg) oraz sód (od 1 mg do 6 mg) w zależności od dawki. Skład pomocniczy obejmuje m.in. celulozę mikrokrystaliczną, kroskarmelozę sodową oraz alkohol poliwinylowy w otoczce, która chroni personel medyczny przed kontaktem z substancją czynną. Tabletki różnią się kształtem i wymiarami, co ułatwia ich identyfikację, np. tabletki 20 mg są okrągłe o średnicy 6,1 mm, a 140 mg również okrągłe, ale o średnicy 11,8 mm.
Produkt jest dostępny w opakowaniach blisterowych oraz butelkach HDPE z zabezpieczeniem przed dziećmi i pochłaniaczem wilgoci. Wielkości opakowań różnią się w zależności od dawki, np. dla dawek 20 mg, 50 mg i 70 mg dostępne są opakowania zawierające 60 lub 100 tabletek w blistrach lub butelkach, natomiast dla dawek 80 mg, 100 mg i 140 mg – 30, 60 lub 100 tabletek. Okres ważności leku wynosi 4 lata, bez specjalnych wymagań dotyczących przechowywania. W przypadku uszkodzenia tabletek personel medyczny powinien stosować rękawice ochronne i odpowiednie procedury usuwania, aby uniknąć ekspozycji na dazatynib, a niewykorzystane resztki leku należy utylizować zgodnie z lokalnymi przepisami.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Skład i postać leku – Dasatinib Stada 80 mg
alkohol poliwinylowy, blister perforowany, celuloza mikrokrystaliczna, chemioterapeutyk, dawka pojedyncza, dazatynib, dwutlenek tytanu, hydroksypropyloceluloza, kroskarmeloza sodowa, laktoza jednowodna, laurylosiarczan sodu, otoczka tabletki, rdzeń tabletki, środek pochłaniający wilgoć, stearynian magnezu, substancja czynna, substancja pomocnicza, tabletka powlekana, żel krzemionkowy -
Specjalne ostrzeżenia
Dazatynib, będący substratem i inhibitorem CYP3A4, wymaga szczególnej uwagi ze względu na liczne interakcje lekowe, które mogą znacząco wpływać na jego ekspozycję i skuteczność terapeutyczną. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, erytromycyna) zwiększają stężenie dazatynibu, natomiast induktory CYP3A4 (np. deksametazon, ryfampicyna) obniżają jego poziom, co może prowadzić do niepowodzenia terapii. Równoczesne stosowanie dazatynibu z substratami CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym wymaga ostrożności. Leki zmniejszające kwasowość żołądka, takie jak inhibitory pompy protonowej i antagoniści receptora H2, mogą obniżać biodostępność dazatynibu, dlatego ich stosowanie jest niewskazane lub wymaga odpowiedniego odstępu czasowego podania. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby zaleca się ostrożność, mimo że dawka początkowa pozostaje bez zmian.
Terapia dazatynibem wiąże się z ryzykiem mielosupresji (niedokrwistość, granulocytopenia, małopłytkowość), wymagającej regularnego monitorowania morfologii krwi, szczególnie u dorosłych z ALL Ph+ (cotygodniowo przez 2 miesiące, następnie co miesiąc) oraz u dzieci i młodzieży leczonych skojarzeniem z chemioterapią (przed każdym blokiem i co 2 dni podczas konsolidacji). Dazatynib może powodować retencję płynów, wysięk w jamie opłucnej (zwłaszcza u pacjentów ≥65 lat), a także przedwłośniczkowe tętnicze nadciśnienie płucne (TNP), które wymaga natychmiastowego przerwania terapii po potwierdzeniu. Występują również działania niepożądane kardiologiczne, w tym wydłużenie QTc (średnia zmiana 4-6 ms, u 1% pacjentów QTcF >500 ms), zastoinowa niewydolność serca i zaburzenia rytmu, co wymaga monitorowania elektrolitów (potas, magnez) i ostrożności u pacjentów z chorobami serca lub ryzykiem. Ponadto, istnieje ryzyko mikroangiopatii zakrzepowej (TMA) oraz reaktywacji wirusa HBV, co wymaga odpowiednich badań i konsultacji hepatologicznych przed i w trakcie leczenia. Produkt zawiera laktozę jednowodną (np. 28 mg w dawce 20 mg) i jest niemal wolny od sodu (np. 1 mg w dawce 20 mg).
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Specjalne ostrzeżenia – Dasatinib Stada
antagonista receptora H2, arytmia, białaczka limfoblastyczna Ph+, chłonkotok, cytochrom P450, dazatynib, granulocytopenia, hipokalemia, hipomagnezemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, małopłytkowość, mielosupresja, mikroangiopatia zakrzepowa, morfologia krwi, niedobór laktazy, niedokrwistość, nietolerancja galaktozy, odstęp QT, osteopenia, ostra niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie wątroby, retencja płynów, tętnicze nadciśnienie płucne, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zaburzenie czynności wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół wydłużonego QT -
Właściwości farmakodynamiczne
Dazatynib jest silnym inhibitorem kinazy BCR-ABL działającym w subnanomolarnym zakresie stężeń 0,6-0,8 nM, zdolnym do wiązania zarówno aktywnej, jak i nieaktywnej formy enzymu, co umożliwia przełamywanie oporności na leczenie, w tym na imatynib. Oprócz hamowania BCR-ABL, dazatynib blokuje kinazy rodziny SRC oraz inne kinazy onkogenne, takie jak c-KIT, receptory efryny (EPH) i PDGFβ, co rozszerza jego spektrum przeciwnowotworowe. W badaniach klinicznych u pacjentów z ALL Ph+ wykazano wysoką skuteczność leku, z odpowiedziami hematologicznymi (MaHR 41%, CHR 35%) i cytogenetycznymi (MCyR 57%, CCyR 54%) oraz trwałością odpowiedzi sięgającą 24 miesięcy. W badaniu z dawką 70 mg dwa razy na dobę mediana czasu leczenia wynosiła 3 miesiące, a u 7% pacjentów leczenie trwało ponad 24 miesiące. W badaniach fazy III wykazano, że schemat dawkowania 140 mg raz na dobę jest nie gorszy pod względem skuteczności (MaHR 38%) i charakteryzuje się lepszym profilem bezpieczeństwa.
W populacji pediatrycznej dazatynib stosowany w dawce 60 mg/m² w skojarzeniu z chemioterapią standardową (protokół AIEOP-BFM ALL 2000) wykazał wysoką skuteczność, z 3-letnim przeżyciem wolnym od zdarzeń (EFS) na poziomie 65,5% (95% CI: 55,5-73,7). Terapia skutecznie eradykowała minimalną chorobę resztkową (MRD), z odsetkiem ujemnych wyników badania MRD do końca konsolidacji wynoszącym 71,7% (Ig/TCR) oraz 84,0% (cytometria przepływowa). Dazatynib jest zarejestrowany jako lek przeciwnowotworowy, inhibitor kinazy proteinowej (kod ATC: L01EA02), i stanowi istotną opcję terapeutyczną w leczeniu ALL Ph+ u dorosłych i dzieci, zwłaszcza w przypadkach oporności lub nietolerancji na imatynib.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakodynamiczne – Dasatinib Stada 80 mg
ALL Ph+, c-KIT, całkowita odpowiedź cytogenetyczna, całkowita odpowiedź hematologiczna, cytometria przepływowa, dazatynib, duża odpowiedź hematologiczna, ekspresja BCR-ABL, inhibitor kinazy BCR-ABL, inhibitor kinazy proteinowej, kinaza BCR-ABL, kinaza receptora efryny, kinaza SRC, lek przeciwnowotworowy, minimalna choroba resztkowa, mutacja domeny kinazy, nadekspresja genu, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, oporność na imatynib, oporność wielolekowa, przeszczep szpiku, przeżycie wolne od progresji, rearanżacja genów Ig/TCR, receptor PDGFβ, większa odpowiedź molekularna -
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Dazatynib (Dasatinib Stada) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentek w wieku rozrodczym, kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Skuteczna antykoncepcja jest obligatoryjna zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn aktywnych seksualnie podczas całej terapii. Lek jest przeciwwskazany w ciąży ze względu na ryzyko teratogenności, w tym wad cewy nerwowej oraz innych poważnych wad wrodzonych, potwierdzonych zarówno danymi klinicznymi, jak i badaniami przedklinicznymi na modelach zwierzęcych. W wyjątkowych sytuacjach, gdy korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu, stosowanie dazatynibu może być rozważone, jednak wymaga to szczegółowej analizy i pełnej informacji dla pacjentki o potencjalnych zagrożeniach.
Podczas leczenia dazatynibem należy bezwzględnie przerwać karmienie piersią ze względu na potencjalne przenikanie leku do mleka kobiecego i ryzyko ekspozycji dziecka na działanie farmakologiczne. Dane dotyczące wpływu dazatynibu na płodność u ludzi są ograniczone, jednak badania na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu na funkcje reprodukcyjne. Mężczyźni powinni być poinformowani o możliwości zabezpieczenia płodności, np. poprzez bankowanie nasienia przed rozpoczęciem terapii. Lekarz kwalifikujący do leczenia powinien szczegółowo omówić z pacjentką stosunek korzyści do ryzyka, zapewniając jasną komunikację i wsparcie w podejmowaniu decyzji terapeutycznych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Dasatinib Stada 80 mg
antykoncepcja, badanie przedkliniczne, bank nasienia, białaczka, dazatynib, działanie niepożądane, działanie teratogenne, ekspozycja na lek, farmakodynamika, karmienie piersią, laktacja, mleko kobiece, płód, płodność, toksykologia, wada cewy nerwowej, wada wrodzona, wiek rozrodczy, właściwości fizykochemiczne -
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Podczas przepisywania dazatynibu (Dasatinib Stada), stosowanego w terapii przeciwnowotworowej, lekarz powinien szczegółowo poinformować pacjenta o potencjalnym wpływie leku na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn. Chociaż dazatynib wykazuje niewielki wpływ na funkcje psychomotoryczne, istotne działania niepożądane takie jak zawroty głowy oraz nieostre widzenie mogą znacząco upośledzać koncentrację, koordynację ruchową i ocenę sytuacji na drodze. Lek dostępny jest w dawkach 20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg oraz 140 mg, przy czym wyższe dawki mogą zwiększać ryzyko wystąpienia tych objawów. Zaleca się, aby pacjent obserwował własne reakcje na lek, szczególnie na początku terapii lub po zmianie dawkowania, i unikał prowadzenia pojazdów do momentu ustalenia wpływu leku na jego zdolności poznawcze i motoryczne.
Ważnym elementem postępowania jest udokumentowanie w historii choroby faktu poinformowania pacjenta o możliwym wpływie dazatynibu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, co ma znaczenie zarówno medyczne, jak i prawne. Lekarz powinien zalecić szczególną ostrożność, rozważyć czasowe powstrzymanie się od prowadzenia pojazdów w przypadku nasilonych działań niepożądanych oraz przekazać pacjentowi informacje już na etapie rozpoczęcia terapii, aby umożliwić odpowiednie planowanie aktywności zawodowej i codziennych czynności. Pomimo klasyfikacji wpływu leku jako „niewielkiego”, nie należy bagatelizować potencjalnych zagrożeń związanych z terapią dazatynibem, aby zapewnić bezpieczeństwo pacjenta i innych uczestników ruchu drogowego.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Dasatinib Stada 80 mg
-
Wskazania do stosowania
Dasatinib Stada to lek przeciwnowotworowy stosowany w leczeniu dorosłych pacjentów z ostrą białaczką limfoblastyczną z chromosomem Filadelfia (Ph+), szczególnie w przypadkach oporności lub nietolerancji na wcześniejsze terapie. U dzieci i młodzieży z nowo rozpoznaną ALL Ph+ dasatinib jest stosowany w skojarzeniu z chemioterapią, co zwiększa skuteczność leczenia. Produkt dostępny jest w formie tabletek powlekanych o dawkach 20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg oraz 140 mg, z charakterystycznym oznakowaniem i kształtem ułatwiającym identyfikację. Każda dawka zawiera różne ilości laktozy jednowodnej (od 28 mg w dawce 20 mg do 193 mg w dawce 140 mg) oraz sodu (od 1 mg do 6 mg), co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy lub na diecie niskosodowej.
Przed rozpoczęciem terapii dazatynibem konieczne jest potwierdzenie obecności chromosomu Filadelfia oraz dokumentacja przyczyn odstawienia wcześniejszego leczenia. Lekarz powinien uwzględnić potencjalne interakcje lekowe, zwłaszcza z lekami metabolizowanymi przez CYP3A4, oraz dostosować dawkowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek. Ze względu na ryzyko działań niepożądanych, takich jak zaburzenia układu sercowo-naczyniowego czy zwiększone ryzyko krwawień, pacjent wymaga stałej kontroli hematologicznej i biochemicznej. Niezbędne jest również edukowanie pacjenta o konieczności zgłaszania objawów takich jak duszność, krwawienia czy infekcje, które mogą wskazywać na poważne powikłania terapii.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wskazania do stosowania – Dasatinib Stada 80 mg
chemioterapia skojarzona, chromosom Filadelfia, dazatynib, gen fuzyjny BCR-ABL, hematologia dziecięca, hematologia onkologiczna, interakcja lekowa, kinaza tyrozynowa, komórki białaczkowe, kontrola hematologiczna, laktoza jednowodna, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja leków, oporność na terapię, ostra białaczka limfoblastyczna, płytki krwi, schorzenie układu sercowo-naczyniowego, tabletka powlekana, terapia drugiej linii, terapia pierwszej linii, translokacja chromosomowa, zaburzenie czynności wątroby, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy