Interakcje leku
Dasatinib Stada 80 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Dazatynib, jako substrat cytochromu CYP3A4, wchodzi w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi, które mogą znacząco wpływać na jego stężenie w organizmie oraz skuteczność terapeutyczną. Równie istotny jest wpływ dazatynibu na metabolizm innych leków, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej podczas planowania terapii skojarzonej.¹

Substancje zwiększające stężenie dazatynibu w osoczu

Inhibitory CYP3A4 mogą znacząco podwyższać ekspozycję na dazatynib poprzez hamowanie jego metabolizmu. Dotyczy to szczególnie silnych inhibitorów tego enzymu, takich jak ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna, klarytromycyna, rytonawir, telitromycyna oraz sok grejpfrutowy. Z tego powodu nie zaleca się jednoczesnego ogólnoustrojowego podawania silnych inhibitorów CYP3A4 pacjentom przyjmującym dazatynib.²

Warto zauważyć, że dazatynib w stężeniach istotnych klinicznie wiąże się z białkami osocza w około 96%, co może prowadzić do interakcji z innymi lekami o wysokim stopniu wiązania z białkami. Potencjał wypierania i jego znaczenie kliniczne nie zostały jeszcze dokładnie określone, ponieważ nie przeprowadzono odpowiednich badań.³

Substancje obniżające stężenie dazatynibu w osoczu

Induktory CYP3A4 mogą istotnie zmniejszać stężenie dazatynibu w osoczu. Badania wykazały, że podanie dazatynibu po uprzednim 8-dniowym podawaniu ryfampicyny (600 mg wieczorem), która jest silnym induktorem CYP3A4, spowodowało zmniejszenie wartości pola pod krzywą (AUC) dla dazatynibu aż o 82%. Podobne działanie mogą wykazywać inne leki indukujące CYP3A4, takie jak deksametazon, fenytoina, karbamazepina, fenobarbital czy preparaty ziołowe zawierające ziele dziurawca. Z tego powodu nie zaleca się jednoczesnego stosowania tych leków z dazatynibem.⁴

W przypadku gdy konieczne jest równoczesne zastosowanie ryfampicyny lub innych induktorów CYP3A4, należy rozważyć leki o słabszym potencjale indukcyjnym. Warto zaznaczyć, że dopuszczalne jest jednoczesne stosowanie deksametazonu (słabego induktora CYP3A4) z dazatynibem, gdyż przewidywane zmniejszenie AUC dazatynibu wynosi około 25%, co prawdopodobnie nie ma istotnego znaczenia klinicznego.⁵

Interakcje z lekami wpływającymi na pH żołądka

Rozpuszczalność dazatynibu jest zależna od pH, co implikuje istotne interakcje z lekami wpływającymi na wydzielanie kwasu żołądkowego:

Antagoniści receptora histaminowego H2 i inhibitory pompy protonowej mogą znacząco obniżać ekspozycję na dazatynib. Badania wykazały, że podanie famotydyny 10 godzin przed zastosowaniem jednorazowej dawki dazatynibu skutkuje obniżeniem ekspozycji na dazatynib o 61%. Podobnie, po 4-dniowym podawaniu omeprazolu (40 mg) stwierdzono obniżenie wartości AUC dla dazatynibu o 43% i wartości Cmax o 42%. W związku z tym u pacjentów leczonych dazatynibem zaleca się rozważenie zastosowania leków zobojętniających sok żołądkowy zamiast antagonistów receptora H2 lub inhibitorów pompy protonowej.⁶

Leki zobojętniające sok żołądkowy również mogą wpływać na biodostępność dazatynibu. Jednoczesne podanie wodorotlenku glinu/wodorotlenku magnezu z dazatynibem powoduje obniżenie AUC o 55% i Cmax o 58% dla pojedynczej dawki dazatynibu. Jednakże, jeśli leki zobojętniające są podawane 2 godziny przed lub 2 godziny po podaniu dazatynibu, nie obserwuje się istotnych zmian w jego stężeniu lub ekspozycji. Dlatego zaleca się stosowanie leków zobojętniających co najmniej 2 godziny przed lub 2 godziny po podaniu dazatynibu.⁷

Wpływ dazatynibu na stężenie innych leków w osoczu

Dazatynib może zwiększać ekspozycję na leki będące substratami CYP3A4. W badaniu na zdrowych ochotnikach wykazano, że podanie dazatynibu w dawce 100 mg zwiększało ekspozycję na symwastatynę (substrat CYP3A4) poprzez zwiększenie AUC o 20% oraz Cmax o 37%. Należy zaznaczyć, że efekt ten może być silniejszy przy wielokrotnym podawaniu dazatynibu.⁸

Szczególną ostrożność należy zachować podczas stosowania dazatynibu z substratami CYP3A4 o wąskim wskaźniku terapeutycznym, takimi jak:

• astemizol
• terfenadyna
• cyzapryd
• pimozyd
• chinidyna
• beprydyl
• alkaloidy sporyszu (ergotamina, dihydroergotamina)

⁹

Dane z badań in vitro wskazują również na możliwe ryzyko interakcji z substratami CYP2C8, takimi jak glitazony. Należy to uwzględnić przy planowaniu leczenia skojarzonego.¹⁰

Należy zaznaczyć, że badania interakcji przeprowadzono wyłącznie u dorosłych, co oznacza, że dane dotyczące interakcji u dzieci i młodzieży mogą nie być w pełni reprezentatywne dla tej grupy wiekowej.¹¹

Interakcje dazatynibu z alkoholem

Specyficzne badania oceniające interakcje dazatynibu z alkoholem nie zostały przeprowadzone, jednak należy uwzględnić potencjalne zagrożenia wynikające z takiego połączenia. Alkohol i dazatynib są metabolizowane przez te same enzymy wątrobowe, głównie cytochrom CYP3A4, co może prowadzić do konkurencyjnego hamowania ich metabolizmu.

Spożywanie alkoholu podczas terapii dazatynibem może:

• Zwiększać ryzyko hepatotoksyczności, gdyż zarówno dazatynib jak i alkohol mogą wpływać na funkcje wątroby
• Nasilać działania niepożądane ze strony układu nerwowego, takie jak zawroty głowy czy zmęczenie
• Potencjalnie zwiększać ryzyko krwawień, zwłaszcza u pacjentów z małopłytkowością wywołaną dazatynibem, gdyż alkohol może hamować agregację płytek krwi

Z uwagi na brak szczegółowych danych klinicznych dotyczących interakcji dazatynibu z alkoholem, zaleca się znaczne ograniczenie lub całkowite powstrzymanie się od spożywania alkoholu podczas terapii tym lekiem, szczególnie u pacjentów z już istniejącymi zaburzeniami funkcji wątroby lub innymi czynnikami ryzyka.

Tabela interakcji dazatynibu z innymi lekami