zaburzenia zachowania
Zaburzenia zachowania (conduct disorders) to grupa zaburzeń psychicznych charakteryzujących się powtarzającymi się i trwałymi wzorcami zachowań, które naruszają podstawowe prawa innych osób lub istotne normy społeczne odpowiednie dla wieku. Według klasyfikacji ICD-10 oraz DSM-5, diagnoza obejmuje zachowania takie jak agresja wobec ludzi i zwierząt, niszczenie mienia, oszustwa, kradzieże oraz poważne naruszenia zasad.
Etiologia zaburzeń zachowania jest złożona i obejmuje czynniki genetyczne, neurobiologiczne, psychospołeczne oraz środowiskowe. Badania wskazują na nieprawidłowości w funkcjonowaniu kory przedczołowej i układu limbicznego, zaburzenia neuroprzekaźnictwa (szczególnie serotoniny i dopaminy) oraz nieprawidłową reaktywność osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, co może prowadzić do obniżonej reaktywności na stres i zmniejszonej wrażliwości na bodźce awersyjne.
Leczenie zaburzeń zachowania wymaga podejścia multimodalnego, obejmującego interwencje psychospołeczne, behawioralne i rodzinne. Skuteczne metody terapeutyczne to trening umiejętności rodzicielskich, terapia wielosystemowa (MST), terapia poznawczo-behawioralna oraz programy interwencji szkolnej. Farmakoterapia (atypowe leki przeciwpsychotyczne, stabilizatory nastroju, leki przeciwdepresyjne) stosowana jest głównie w przypadkach współwystępowania innych zaburzeń lub nasilonej agresji.
Nieleczone zaburzenia zachowania mogą prowadzić do poważnych konsekwencji w dorosłym życiu, w tym osobowości antyspołecznej, uzależnień, przestępczości oraz trudności w funkcjonowaniu społecznym i zawodowym. Wczesna interwencja i kompleksowe podejście terapeutyczne znacząco poprawiają rokowanie i zmniejszają ryzyko niekorzystnych następstw w późniejszym życiu.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zespół pradera-williego – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Zespół Pradera-Williego (ZPW) to rzadkie zaburzenie genetyczne wynikające z braku ekspresji genów ojcowskich na chromosomie 15q11.2-q13, będące najczęstszą genetyczną przyczyną otyłości dziecięcej. Charakteryzuje się hipotonią noworodkową, hipogonadyzmem, zaburzeniami snu (w tym bezdechem centralnym i obturacyjnym), hiperfagią pojawiającą się między 2 a 4 rokiem życia, oraz problemami behawioralnymi, takimi jak zachowania obsesyjno-kompulsywne i samookaleczenia. Diagnostyka opiera się na obrazie klinicznym i potwierdzeniu molekularnym. Leczenie wymaga wielodyscyplinarnego podejścia, obejmującego endokrynologa (monitorowanie wzrostu, terapia rekombinowanym hormonem wzrostu – rhGH), dietetyka (niskokaloryczna dieta z suplementacją wapnia i witaminy D), fizjoterapię, terapię zajęciową, logopedyczną oraz wsparcie psychiatryczne. Terapia rhGH, rozpoczynana zwykle w okresie niemowlęcym, poprawia wzrost, masę mięśniową, zmniejsza masę tłuszczową i wspomaga rozwój poznawczy. Kontrola masy ciała wymaga ścisłego nadzoru dietetycznego i regularnej aktywności fizycznej (30-60 minut dziennie). Monitorowanie powikłań obejmuje ocenę skoliozy, zaburzeń snu oraz problemów stomatologicznych.
aspiracja pokarmu, badanie genetyczne, bezdech centralny, bezdech obturacyjny, chromosom 15, CPAP, endokrynolog, fluoksetyna, gastroenterolog, haloperidol, hiperfagia, hipotonia, logopeda, niedoczynność przysadki, obniżone napięcie mięśniowe, olanzapina, otyłość, refluks żołądkowo-przełykowy, samookaleczenie, skolioza, SSRI, terapia hormonem wzrostu, tonsillektomia, wskaźnik masy ciała, zaburzenia zachowania, zaburzenie genetyczne, zaburzenie obsesyjno-kompulsywne, zaburzenie snu, zapalenie tkanki łącznej, zdrowie kości, zdrowie reprodukcyjne, zespół Pradera-Williego, zgłębnik nosowo-żołądkowy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Rispolept 3 mg
Rispolept (rysperydon) wymaga indywidualnego dostosowania dawki w zależności od wskazania, wieku pacjenta oraz stanu klinicznego. W leczeniu schizofrenii u dorosłych dawka początkowa wynosi 2 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 4 mg już drugiego dnia, a optymalna dawka terapeutyczna to 4-6 mg/dobę; dawki powyżej 10 mg/dobę nie zwiększają skuteczności, a powyżej 16 mg/dobę nie są zalecane ze względu na bezpieczeństwo. W epizodach maniakalnych dawka początkowa to 2 mg/dobę, z możliwością zwiększania o 1 mg/dobę do maksymalnie 6 mg/dobę. U pacjentów w wieku podeszłym dawki początkowe są niższe (0,5 mg 2x/dobę), z powolnym zwiększaniem do 1-2 mg 2x/dobę. W przypadku uporczywej agresji w otępieniu Alzheimera stosuje się dawkę początkową 0,25 mg 2x/dobę, zwiększaną co drugi dzień do maksymalnie 1 mg 2x/dobę, a czas terapii nie powinien przekraczać 6 tygodni. U dzieci i młodzieży z zaburzeniami zachowania dawkowanie zależy od masy ciała, z dawkami początkowymi 0,5 mg/dobę (≥50 kg) lub 0,25 mg/dobę (<50 kg) i odpowiednim zwiększaniem co drugi dzień.
akatyzja, bezsenność, epizod maniakalny, lek przeciw parkinsonizmowi, objawy odstawienne, objawy pozapiramidowe, objawy psychotyczne, otępienie w chorobie Alzheimera, pacjent w wieku podeszłym, podanie doustne, ruchy mimowolne, rysperydon, schizofrenia, uporczywa agresja, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia zachowania, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zmniejszanie dawki - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Risperidon Vipharm 4 mg
Risperidon Vipharm, zawierający 4 mg rysperydonu w formie tabletek powlekanych, jest selektywnym antagonistą receptorów monoaminergicznych, głównie 5-HT2 i D2, z dodatkowym powinowactwem do receptorów alfa-1-adrenergicznych oraz słabszym do H1 i alfa-2-adrenergicznych, bez działania na receptory cholinergiczne. Jego zrównoważone działanie serotoninergiczne i dopaminergiczne pozwala na skuteczne leczenie objawów schizofrenii, zarówno pozytywnych, jak i negatywnych, przy jednoczesnym zmniejszeniu ryzyka pozapiramidowych działań niepożądanych. Skuteczność w schizofrenii potwierdzono w badaniach klinicznych z dawkami od 2 do 16 mg/dobę, wykazując istotną poprawę w skalach BPRS i PANSS. W długoterminowym badaniu rysperidon (2-8 mg/dobę) wydłużał czas do nawrotu choroby w porównaniu z haloperydolem.
9-hydroksyrysperydon, BPSD, choroba Alzheimera, działanie antagonistyczne, działanie pozapiramidowe, klirens leku, neuroleptyk klasyczny, objawy wytwórcze, otępienie, otępienie naczyniowe, receptor 5-HT2, receptor alfa-1-adrenergiczny, receptor cholinergiczny, receptor D2, receptor histaminergiczny H1, rysperydon, skala BEHAVE-AD, skala BPRS, skala CMAI, skala MMSE, skala N-CBRF, skala PANSS, skala YMRS, stabilizator nastroju, zaburzenia zachowania, zaburzenie afektywne, zaburzenie dwubiegunowe typu I - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Rispolept 4 mg
Rispolept (rysperydon) wymaga precyzyjnego dawkowania dostosowanego do wskazań klinicznych oraz grupy pacjentów. W leczeniu schizofrenii u dorosłych dawka początkowa wynosi 2 mg/dobę, zwiększana do 4 mg/dobę, z optymalnym zakresem 4-6 mg/dobę i maksymalną dawką 10 mg/dobę. U osób w podeszłym wieku dawka startowa to 0,5 mg dwa razy na dobę, z możliwością zwiększania do 1-2 mg dwa razy na dobę. W epizodach maniakalnych dawka początkowa u dorosłych to 2 mg/dobę, z możliwością zwiększania do 6 mg/dobę, natomiast u seniorów rozpoczyna się od 0,5 mg dwa razy na dobę, z docelową dawką 1-2 mg dwa razy na dobę. W leczeniu uporczywej agresji w otępieniu choroby Alzheimera stosuje się roztwór doustny, zaczynając od 0,25 mg dwa razy na dobę, z optymalną dawką 0,5 mg dwa razy na dobę i maksymalną 1 mg dwa razy na dobę, przy czym terapia nie powinna przekraczać 6 tygodni. Dla dzieci i młodzieży (5-18 lat) dawkowanie zależy od masy ciała: pacjenci ≥50 kg rozpoczynają od 0,5 mg/dobę, z optymalną dawką 1 mg/dobę i maksymalną 1,5 mg/dobę, natomiast pacjenci <50 kg od 0,25 mg/dobę (roztwór doustny), z optymalną dawką 0,5 mg/dobę i maksymalną 0,75 mg/dobę. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby dawki początkowe i kolejne należy zmniejszyć o połowę, stosując wolniejsze zwiększanie dawek.
akatyzja, bezsenność, dyskineza, dystonia, epizod maniakalny, frakcja przeciwpsychotyczna, lek przeciwpsychotyczny, nudność, objaw psychotyczny, objawy pozapiramidowe, otępienie w chorobie Alzheimera, parkinsonizm, roztwór doustny, ruch mimowolny, rysperydon, schizofrenia, uporczywa agresja, zaburzenia zachowania, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Przedawkowanie – Atofab 25 mg
Przedawkowanie atomoksetyny, substancji czynnej produktu leczniczego Atofab, może wystąpić zarówno w formie ostrej, jak i przewlekłej, manifestując się szerokim spektrum objawów klinicznych. Dominują zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, bóle brzucha), ośrodkowego układu nerwowego (senność, zawroty głowy, drżenie, napady drgawkowe) oraz układu autonomicznego (tachykardia, podwyższone ciśnienie tętnicze, rozszerzenie źrenic, suchość błon śluzowych). Szczególnie istotne są rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu powikłania, takie jak wydłużenie odstępu QT w EKG oraz napady drgawkowe. W literaturze opisano również przypadki śmiertelnego zatrucia przy jednoczesnym przedawkowaniu atomoksetyny i innych leków, co podkreśla konieczność uwzględnienia interakcji farmakologicznych w ocenie ryzyka i leczeniu.
atomoksetyna, chlorowodorek, drożność dróg oddechowych, drżenie, hemodializa, hiperaktywność, kserostomia, leczenie objawowe, monitorowanie czynności serca, mydriaza, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, objawy żołądkowo-jelitowe, pobudzenie psychoruchowe, przedawkowanie atomoksetyny, senność, świąd skóry, tachykardia, węgiel aktywny, wiązanie z białkami osocza, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia zachowania, zatrucie, zawroty głowy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Rispolept 3 mg
Rispolept, zawierający rysperydon, jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym dostępnym w dawkach 1 mg, 2 mg, 3 mg oraz 4 mg, stosowanym przede wszystkim w leczeniu schizofrenii, zarówno w fazie ostrej, jak i w terapii podtrzymującej. Ponadto, lek jest wskazany w epizodach maniakalnych o umiarkowanym do ciężkiego nasileniu w przebiegu zaburzeń afektywnych dwubiegunowych. W krótkotrwałym leczeniu (do 6 tygodni) znajduje zastosowanie w kontroli uporczywej agresji u pacjentów z otępieniem w chorobie Alzheimera oraz u dzieci i młodzieży (od 5. roku życia) z zaburzeniami zachowania i upośledzeniem umysłowym, przy czym w tych wskazaniach terapia powinna być prowadzona przez specjalistów neurologii lub psychiatrii dziecięcej i młodzieżowej. Tabletki różnią się kolorem i rozmiarem, zawierają laktozę jednowodną w ilościach od 130 mg do 260 mg, a dawka 2 mg dodatkowo barwnik żółcień pomarańczową S (E 110), co jest istotne u pacjentów z alergiami.
choroba Alzheimera, epizod maniakalny, funkcje poznawcze, kryteria DSM-IV, laktoza jednowodna, leczenie podtrzymujące, lek przeciwpsychotyczny, neurologia dziecięca, otępienie alzheimerowskie, podwyższony nastrój, program terapeutyczny, psychiatria dziecięca i młodzieżowa, rysperydon, schizofrenia, uporczywa agresja, upośledzenie umysłowe, zaburzenia myślenia, zaburzenia percepcji, zaburzenia zachowania, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, żółcień pomarańczowa S - Leksykon substancji czynnych
Tropikamid – Działania niepożądane
Tropikamid, stosowany w okulistyce jako środek rozszerzający źrenice, wykazuje dobrze udokumentowany profil bezpieczeństwa, jednak może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu. W preparacie Mydrane, zawierającym tropikamid w połączeniu z fenylefryną i lidokainą, najczęściej obserwuje się objawy ze strony narządu wzroku, takie jak przemijające kłucie, światłowstręt, podrażnienie, przekrwienie, obrzęk i zapalenie spojówek. Rzadziej występują powikłania pooperacyjne, m.in. przerwanie tylnej torebki soczewki oraz torbielowaty obrzęk plamki, z częstością poniżej 1%. Istotnym zagrożeniem jest podwyższenie ciśnienia wewnątrzgałkowego, szczególnie u pacjentów z jaskrą lub predyspozycją do jej rozwoju, co wymaga monitorowania i odpowiedniego leczenia. U dzieci i niemowląt stosowanie tropikamidu wiąże się z ryzykiem poważnych zaburzeń ośrodkowego układu nerwowego, w tym reakcji psychotycznych, zaburzeń zachowania oraz niewydolności oddechowej i krążeniowej, co wymaga szczególnej ostrożności i ścisłego nadzoru klinicznego.
arytmia, ból głowy, bradykardia, chwiejny chód, jaskra, kołatanie serca, Mydrane, nadciśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa i krążeniowa, obrzęk oka, podrażnienie oka, podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe, powikłanie śródoperacyjne, przekrwienie oka, przerwanie tylnej torebki, reakcja psychotyczna, rozszerzenie źrenicy, spowolnienie perystaltyki, suchość błony śluzowej jamy ustnej, suchość skóry, światłowstręt, torbielowaty obrzęk plamki, Tropicamidum WZF, usunięcie zaćmy, wysypka skórna, zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia zachowania, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zawroty głowy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Torendo Q-Tab 1 mg 1 mg
Rysperydon w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej Torendo Q-Tab stosowany jest doustnie, z dawkowaniem dostosowanym do wskazań i grupy pacjentów. W leczeniu schizofrenii u dorosłych dawka początkowa wynosi 2 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 4 mg/dobę od drugiego dnia, a optymalna dawka terapeutyczna to 4-6 mg/dobę, nie przekraczając 10 mg/dobę ze względu na ryzyko objawów pozapiramidowych. U osób w wieku podeszłym dawka początkowa to 0,5 mg dwa razy na dobę, z możliwością zwiększenia do 1-2 mg dwa razy na dobę. W leczeniu epizodów maniakalnych dawka początkowa u dorosłych to 2 mg/dobę, z możliwością zwiększania o 1 mg/dobę do maksymalnie 6 mg/dobę. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby dawki należy zmniejszyć o połowę i stosować ostrożnie, ze względu na zmienioną farmakokinetykę leku. Produkt nie jest zalecany u dzieci poniżej 18 lat w leczeniu schizofrenii i epizodów maniakalnych z powodu braku danych dotyczących skuteczności.
akatyzja, bezsenność, choroba afektywna dwubiegunowa, epizod maniakalny, frakcja przeciwpsychotyczna, lek przeciw parkinsonizmowi, lek przeciwpsychotyczny, nudności i wymioty, objawy pozapiramidowe, objawy psychotyczne, otępienie alzheimerowskie, otępienie typu alzheimerowskiego, ruchy mimowolne, rysperydon, schizofrenia, tabletka ulegająca rozpadowi, uporczywa agresja, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia zachowania, zaburzenie afektywne dwubiegunowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aleric Deslo Active 5 mg
Desloratadyna w dawce 5 mg/dobę, stosowana w leczeniu alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa oraz przewlekłej pokrzywki idiopatycznej, wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami klinicznymi i monitoringiem po wprowadzeniu do obrotu. Działania niepożądane występowały u 3% pacjentów częściej niż w grupie placebo, z najczęstszymi objawami takimi jak zmęczenie (1,2%), suchość w jamie ustnej (0,8%) oraz bóle głowy (0,6%). W populacji pediatrycznej (12-17 lat) ból głowy występował u 5,9% leczonych, a u 6,9% w grupie placebo. Rzadkie, ale istotne działania niepożądane obejmują wydłużenie odstępu QT, arytmię, bradykardię oraz reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, zaburzeniami wątroby oraz historią nadwrażliwości na leki przeciwhistaminowe.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, anafilaksja, arytmia, astenia, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, bradykardia, depresja, desloratadyna, drgawki, duszność, fotowrażliwość, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, kołatanie serca, mialgia, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omamy, pobudzenie psychoruchowe, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, przewlekła pokrzywka idiopatyczna, reakcje nadwrażliwości, senność, suchość jamy ustnej, świąd, tabletka powlekana, tachykardia, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, zaburzenia zachowania, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół suchego oka, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Vetira
Lewetyracetam, substancja czynna leku Vetira, wymaga szczegółowego monitorowania funkcji nerek, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami nerkowymi i wątrobowymi, ze względu na ryzyko ostrego uszkodzenia nerek, które może wystąpić od kilku dni do kilku miesięcy po rozpoczęciu terapii. Zaleca się regularną kontrolę morfologii krwi, szczególnie u pacjentów osłabionych, z gorączką, nawracającymi infekcjami lub zaburzeniami krzepnięcia, ze względu na możliwość wystąpienia neutropenii, agranulocytozy, leukopenii, małopłytkowości oraz pancytopenii, zwłaszcza w początkowej fazie leczenia. Ponadto, istnieje podwyższone ryzyko wystąpienia myśli i zachowań samobójczych, co wymaga systematycznego monitorowania stanu psychicznego pacjentów oraz edukacji ich i opiekunów w zakresie natychmiastowego zgłaszania objawów depresji i myśli samobójczych.
agranulocytoza, badanie elektrokardiograficzne, depresja, lek przeciwpadaczkowy, leukopenia, lewetyracetam, małopłytkowość, morfologia krwi, myśli samobójcze, napad padaczkowy, neutropenia, nietolerancja fruktozy, objawy psychotyczne, ostre uszkodzenie nerek, pancytopenia, reakcja alergiczna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia krzepnięcia krwi, zaburzenia zachowania - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ryspolit 1 mg/ml
Ryspolit (rysperydon) w postaci roztworu doustnego 1 mg/ml wymaga indywidualnego dostosowania dawki w zależności od wskazania klinicznego, wieku pacjenta oraz współistniejących schorzeń. U dorosłych z schizofrenią leczenie rozpoczyna się od 2 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 4 mg drugiego dnia, a optymalna dawka wynosi 4-6 mg/dobę, przy czym dawki powyżej 10 mg/dobę zwiększają ryzyko objawów pozapiramidowych i nie są zalecane. U pacjentów w podeszłym wieku dawka początkowa to 0,5 mg dwa razy na dobę, z możliwością stopniowego zwiększania do 1-2 mg dwa razy na dobę. W epizodach maniakalnych dawka początkowa u dorosłych to 2 mg raz na dobę, z możliwością zwiększania do 6 mg/dobę. W przypadku uporczywej agresji w otępieniu dawka początkowa wynosi 0,25 mg dwa razy na dobę, z możliwością zwiększania do 1 mg dwa razy na dobę, a leczenie nie powinno przekraczać 6 tygodni. Dzieci i młodzież (5-18 lat) o masie ciała ≥50 kg rozpoczynają terapię od 0,5 mg raz na dobę, a o masie <50 kg od 0,25 mg raz na dobę, z odpowiednim stopniowym zwiększaniem dawki. Ryspolit nie jest zalecany u dzieci poniżej 5 lat oraz u osób poniżej 18 roku życia ze względu na brak wystarczających danych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa.
akatyzja, bezsenność, choroba afektywna dwubiegunowa, dyskineza, dystonia, epizod maniakalny, frakcja przeciwpsychotyczna, lek przeciwpsychotyczny, nadmierna potliwość, nudność, objawy pozapiramidowe, objawy psychotyczne, otępienie w chorobie Alzheimera, parkinsonizm, roztwór doustny, ruchy mimowolne, rysperydon, schizofrenia, uporczywa agresja, wymioty, zaburzenia zachowania, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół odstawienny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Symkinet MR 40 mg
Leczenie ADHD za pomocą metylofenidatu w postaci kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu Symkinet MR powinno być inicjowane i monitorowane przez specjalistów z doświadczeniem w terapii ADHD, takich jak pediatrzy, psychiatrzy dzieci i młodzieży lub psychiatrzy. Przed rozpoczęciem terapii konieczna jest kompleksowa ocena układu sercowo-naczyniowego, w tym pomiar ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca, a także szczegółowa dokumentacja historii chorób, stosowanych leków oraz danych rodzinnych dotyczących nagłej śmierci. Monitorowanie podczas leczenia obejmuje regularne zapisywanie parametrów sercowo-naczyniowych, wzrostu, masy ciała i apetytu u dzieci oraz stanu psychicznego pacjenta, z częstotliwością co najmniej co 6 miesięcy. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko nadużywania leku oraz na konieczność dostosowania dawki, rozpoczynając od najmniejszej możliwej, np. 20 mg u dorosłych, z maksymalną dawką dobową 60 mg u dzieci i 80 mg u dorosłych.
ADHD, bezsenność, ciśnienie tętnicze krwi, częstość akcji serca, dawka dobowa, działania niepożądane, ekspozycja metylofenidatu, farmakoterapia, kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu, karta rozwoju, kontrola objawów, metylofenidat, metylofenidat o natychmiastowym uwalnianiu, nadużywanie leku, niewłaściwe stosowanie leku, objawy fizyczne i psychiczne, psychiatra dzieci i młodzieży, schemat leczenia, siatka centylowa, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia psychiczne, zaburzenia snu, zaburzenia zachowania, zmodyfikowane uwalnianie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Normeg 500 mg
Lewetyracetam, substancja czynna leku Normeg, wykazuje profil działań niepożądanych o podobnym charakterze u dorosłych i dzieci, stosowany w dawkach 250 mg, 500 mg, 750 mg oraz 1000 mg w formie tabletek powlekanych. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zapalenie błony śluzowej nosa i gardła (bardzo często), senność i ból głowy (bardzo często), zmęczenie oraz zawroty głowy (często). Wśród rzadziej występujących działań odnotowano m.in. małopłytkowość, leukopenię, pancytopenię, wysypkę polekową z eozynofilią (zespół DRESS), zaburzenia psychiczne takie jak depresja, agresja, lęk, a także encefalopatię i zaostrzenie napadów padaczkowych. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko jadłowstrętu, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu topiramatu, oraz na możliwość wystąpienia pancytopenii z zahamowaniem czynności szpiku kostnego. Profil bezpieczeństwa u niemowląt i dzieci jest dobrze poznany, nie wykazano nowych zagrożeń u pacjentów poniżej 12 miesiąca życia.
ataksja, ból głowy, choreoatetoza, drgawki, drżenie, dyskineza, encefalopatia, fosfokinaza kreatynowa, hiperkinezja, hiponatremia, jadłowstręt, leukopenia, lewetyracetam, małopłytkowość, martwicze toksyczne oddzielanie się naskórka, napad częściowy, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, padaczka, pancytopenia, parestezja, podwójne widzenie, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, senność, tabletka powlekana, topiramat, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia psychotyczne, zaburzenia równowagi, zaburzenia zachowania, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Elvanse 30 mg
Lisdeksamfetamina dimezylanu (Elvanse) jest dostępna w kapsułkach twardych o dawkach 20, 30, 40, 50, 60 i 70 mg, odpowiadających odpowiednio 5,9, 8,9, 11,9, 14,8, 17,8 i 20,8 mg deksamfetaminy. Leczenie powinno być inicjowane pod nadzorem specjalisty w dziedzinie zaburzeń zachowania, po przeprowadzeniu wstępnych badań układu krążenia (pomiar ciśnienia tętniczego i tętna), szczegółowego wywiadu farmakologicznego i rodzinnego oraz oceny masy ciała i wzrostu (u dzieci i młodzieży z uwzględnieniem siatek centylowych). Standardowa dawka początkowa wynosi 30 mg raz dziennie rano, z możliwością rozpoczęcia od 20 mg w uzasadnionych przypadkach. Dawkę można zwiększać o 10 lub 20 mg co tydzień, maksymalnie do 70 mg/dobę (u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek maksymalnie 50 mg/dobę). Brak poprawy po miesiącu leczenia optymalną dawką wymaga przerwania terapii.
ADHD, bezsenność, ciężka niewydolność nerek, ciśnienie tętnicze krwi, częstość akcji serca, deksamfetamina, dializa, dysfagia, działanie niepożądane, farmakoterapia długotrwała, faza początkowa leczenia, kapsułka twarda, klirens kreatyniny, klirens leku, lek psychostymulujący, lisdeksamfetamina dimezylan, nadużywanie leków, nagła śmierć sercowa, pacjent geriatryczny, układ krążenia, układ sercowo-naczyniowy, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zaburzenia zachowania, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Aknenormin 20 mg 20 mg
Izotretynoina, substancja czynna preparatu Aknenormin, może powodować szereg działań niepożądanych wpływających na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Najistotniejszym z nich jest osłabienie widzenia nocnego (niktalopia), które może pojawić się nagle i utrzymywać się nawet po zakończeniu terapii. Inne zaburzenia wzroku obejmują zapalenie spojówek, zespół suchego oka (bardzo częste), zamazane widzenie, ślepotę na barwy oraz światłowstręt (bardzo rzadkie). Ze strony układu nerwowego obserwuje się ból głowy (częsty), senność, drgawki oraz łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe (rzadkie). Ponadto, izotretynoina może wywoływać zaburzenia psychiczne, takie jak depresja, agresja, lęk, zmiany nastroju oraz zaburzenia psychotyczne, które mogą znacząco obniżyć bezpieczeństwo prowadzenia pojazdów. Dolegliwości mięśniowo-szkieletowe, w tym ból stawów, mięśni i pleców (bardzo częste), a także zapalenie ścięgien i rabdomioliza, mogą ograniczać sprawność fizyczną niezbędną do obsługi pojazdu.
agresja, Aknenormin, artralgia, ból głowy, ból pleców, choroba zwyrodnieniowa stawów, depresja, drgawki, izotretynoina, lęk, mialgia, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, rabdomioliza, senność, światłowstręt, zaburzenia psychotyczne, zaburzenia zachowania, zamazane widzenie, zapalenie ścięgien, zapalenie spojówek, zespół suchego oka, zmiany nastroju