fenylefryna chlorowodorek
Fenylefryna chlorowodorek to syntetyczny lek sympatykomimetyczny, który działa głównie na receptory α1-adrenergiczne. Substancja ta powoduje skurcz naczyń krwionośnych, co prowadzi do wzrostu ciśnienia tętniczego krwi oraz zmniejszenia przekrwienia błon śluzowych.
W praktyce klinicznej fenylefryna chlorowodorek jest stosowana jako lek obkurczający naczynia w preparatach do stosowania miejscowego w leczeniu przekrwienia błony śluzowej nosa, a także jako środek midriazyjny w okulistyce. W postaci dożylnej wykorzystywana jest do leczenia niedociśnienia tętniczego, szczególnie w stanach wstrząsowych i podczas znieczulenia ogólnego.
Dawkowanie fenylefryny różni się w zależności od drogi podania i wskazania. Należy pamiętać o możliwych działaniach niepożądanych, takich jak nadciśnienie, bóle głowy, zaburzenia rytmu serca czy skurcz naczyń obwodowych. Lek ten jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkim nadciśnieniem tętniczym, niektórymi chorobami serca oraz u osób przyjmujących inhibitory MAO.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Phenylephrine Unimedic 10 mg/ml
Fenylefryna, klasyfikowana pod kodem ATC C 01 CA 06, jest silnym lekiem adrenergicznym o działaniu wazokonstrykcyjnym, działającym głównie poprzez pobudzenie receptorów alfa-1-adrenergicznych. Preparat Phenylephrine Unimedic dostępny jest w formie koncentratu do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji o stężeniu 10 mg/ml i pH 4,5-6,5. Mechanizm działania fenylefryny prowadzi do zwężenia naczyń tętniczych i żylnych, co skutkuje wzrostem ciśnienia tętniczego oraz odruchową bradykardią. Wzrost oporu naczyniowego może powodować zmniejszenie pojemności minutowej serca, co jest szczególnie istotne u pacjentów z niewydolnością serca.
bradykardia odruchowa, ciśnienie tętnicze, działanie wazokonstrykcyjne, fenylefryna chlorowodorek, gospodarka elektrolitowa, hipotensja, lek adrenergiczny, naczynie krwionośne, naczynie tętnicze, niewydolność serca, opór naczyniowy, ostra hipotensja, pojemność minutowa serca, receptor alfa-1-adrenergiczny, układ sercowo-naczyniowy, wazokonstrykcja, zwężenie naczyń - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Gripex Zatoki Caps 500 mg + 25 mg + 6,1 mg
Produkt leczniczy Gripex ZATOKI Caps zawiera paracetamol (500 mg), kofeinę (25 mg) oraz fenylefryny chlorowodorek (6,1 mg), które mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi maszyn. Paracetamol może wywoływać senność u niektórych pacjentów, kofeina może powodować nerwowość, drżenie rąk i zaburzenia koncentracji, natomiast fenylefryna może prowadzić do podwyższenia ciśnienia tętniczego, zawrotów głowy oraz zaburzeń widzenia. W związku z tym pacjenci powinni zachować szczególną ostrożność podczas stosowania leku, zwłaszcza osoby starsze oraz z chorobami układu sercowo-naczyniowego.
charakterystyka produktu leczniczego, ciśnienie tętnicze, dysfagia, fenylefryna chlorowodorek, Gripex Zatoki, kofeina, ośrodkowy układ nerwowy, paracetamol, primum non nocere, senność, sprawność psychofizyczna, środki działające na OUN, substancja sympatykomimetyczna, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia psychomotoryczne, zaburzenia widzenia, zawroty głowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Biorphen 0,1 mg/ml
Przedawkowanie fenylefryny chlorowodorku, substancji czynnej preparatu Biorphen (0,1 mg/ml), może prowadzić do poważnych zaburzeń sercowo-naczyniowych, w tym dodatkowych skurczów komorowych, krótkich napadów częstoskurczu komorowego oraz odruchowej bradykardii w odpowiedzi na nadciśnienie tętnicze. Objawy neurologiczne obejmują uczucie pełności w głowie, mrowienie kończyn oraz bóle głowy, a także wymioty jako reakcję na toksyczne stężenie leku. W preparacie ampułka 5 ml zawiera 0,5 mg fenylefryny chlorowodorku (0,4 mg fenylefryny), a fiolka 50 ml – 5 mg substancji czynnej (4 mg fenylefryny), co jest istotne przy ocenie dawki i ryzyka przedawkowania.
arytmia, Biorphen, bloker receptora alfa-adrenergicznego, ból głowy, bradykardia odruchowa, ciśnienie tętnicze, częstoskurcz komorowy, elektrokardiografia, fentolamina, fenylefryna chlorowodorek, nadciśnienie tętnicze, parametry życiowe, parestezja, przedawkowanie leku, saturacja krwi, skurcz komorowy, wymioty, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Biorphen 10 mg/ml
Fenylefryna chlorowodorek, substancja czynna leku Biorphen (10 mg/ml fenylefryny chlorowodorku, odpowiadające 8,2 mg fenylefryny), jest silnym agonistą receptorów alfa-adrenergicznych, wykazującym głównie działanie presyjne na układ sercowo-naczyniowy. Mechanizm działania polega na hamowaniu cyklazy adenylowej i zmniejszeniu produkcji cAMP, co prowadzi do zwężenia naczyń krwionośnych, wzrostu oporu obwodowego oraz ciśnienia tętniczego (zarówno skurczowego, jak i rozkurczowego). Fenylefryna nie stymuluje receptorów beta₂, a przy standardowych dawkach nie wywiera istotnego wpływu na receptory beta₁ serca, choć wyższe dawki mogą aktywować te receptory. Charakterystycznym efektem jest odruchowa bradykardia, którą można zablokować atropiną. Fenylefryna zmniejsza przepływ krwi w nerkach, skórze i kończynach, jednocześnie zwiększając przepływ wieńcowy oraz ciśnienie w naczyniach płucnych.
cięcie cesarskie, ciśnienie tętnicze w płucach, ciśnienie żylne, cyklaza adenylowa, fenylefryna chlorowodorek, kobieta w ciąży, kwasica płodu, leki adrenergiczne i dopaminergiczne, naczynie płucne, niedociśnienie, niewydolność krążenia, niewydolność serca, norepinefryna, obciążenie następcze, odruchowa bradykardia, przepływ wieńcowy, receptor alfa-adrenergiczny, receptor alfa1-adrenergiczny, receptor beta-adrenergiczny, układ sercowo-naczyniowy, zmiana hemodynamiczna, znieczulenie ogólne, znieczulenie rdzeniowe, zwężenie naczyń krwionośnych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Choligrip Menthol Active 600 mg + 40 mg + 10 mg
Choligrip Menthol Active zawiera 600 mg paracetamolu, 40 mg kwasu askorbinowego oraz 10 mg fenylefryny chlorowodorku w jednej saszetce. Paracetamol może wywoływać bardzo rzadkie działania niepożądane (≤1/10 000), takie jak trombocytopenia, reakcje anafilaktyczne, nadwrażliwość skórna (wysypka, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, zespół Stevensa-Johnsona), skurcz oskrzeli u pacjentów z nadwrażliwością na NLPZ oraz zaburzenia czynności wątroby. Fenylefryna może powodować nerwowość, ból głowy, zawroty głowy, bezsenność, nudności, wymioty oraz zwiększenie ciśnienia krwi. Rzadziej (1/10 000 do <1/1 000) obserwuje się tachykardię, palpitacje, rozszerzenie źrenicy, jaskrę ostrą zamykającego się kąta, reakcje alergiczne skórne oraz zaburzenia układu moczowego, takie jak bolesne oddawanie moczu i zatrzymanie moczu, szczególnie u pacjentów z rozrostem gruczołu krokowego.
alergiczne zapalenie skóry, bezsenność, ból głowy, bolesne oddawanie moczu, choroba układu krążenia, działanie sympatykomimetyczne, fenylefryna chlorowodorek, jaskra ostra zamykającego się kąta, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, kołatanie serca, kwas acetylosalicylowy, kwas askorbowy, nadciśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, palpitacje, paracetamol, pęcherzowy rumień wielopostaciowy, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rozrost gruczołu krokowego, rozszerzenie źrenicy, skurcz oskrzeli, tachykardia, trombocytopenia, wymioty, wysypka, zaburzenie czynności wątroby, zatrzymanie moczu, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Envil katar (1,5 mg + 2,5 mg)/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Envil katar, zawierającego mepiraminy maleinian (1,5 mg/ml) oraz fenylefryny chlorowodorek (2,5 mg/ml), wykazały, że toksyczność substancji czynnych pojawia się jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej maksymalną dawkę stosowaną u ludzi. Pojedyncza dawka rozpylona zawiera 0,15 mg mepiraminy maleinianu oraz 0,25 mg fenylefryny chlorowodorku, a badania na modelach zwierzęcych potwierdziły akceptowalny profil bezpieczeństwa tych dawek. Wyniki wskazują, że ryzyko działań niepożądanych związanych z toksycznością jest minimalne przy prawidłowym stosowaniu aerozolu zgodnie z zaleceniami terapeutycznymi.
aerozol donosowy, badanie niekliniczne, dane przedkliniczne, dawka terapeutyczna, działanie niepożądane, działanie toksyczne, efekt toksyczny, fenylefryna chlorowodorek, maksymalna ekspozycja, margines bezpieczeństwa, mepiramina maleinian, profil bezpieczeństwa, reakcja toksyczna, toksyczność substancji czynnej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Theraflu ExtraGRIP 650 mg + 10 mg + 20 mg
Theraflu ExtraGRIP zawiera paracetamol (650 mg), fenylefrynę chlorowodorek (10 mg) oraz feniraminę maleinian (20 mg), co determinuje jego przeciwwskazania. Lek jest niewskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne lub substancje pomocnicze, w tym olej sojowy (istotne przy alergii na orzeszki ziemne lub soję). Ze względu na obecność fenylefryny, preparat jest przeciwwskazany u osób z ciężkimi schorzeniami układu krążenia, nadciśnieniem tętniczym, guzem chromochłonnym, nadczynnością tarczycy oraz jaskrą z wąskim kątem przesączania. Ponadto, Theraflu ExtraGRIP nie powinien być stosowany u dzieci poniżej 12 roku życia ze względu na ryzyko przedawkowania. Interakcje z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, beta-blokerami oraz innymi sympatykomimetykami mogą prowadzić do poważnych działań niepożądanych, w tym przełomu nadciśnieniowego i nieprzewidywalnych efektów sercowo-naczyniowych.
choroba wątroby, choroba wieńcowa, dieta niskosodowa, duszność, działanie naczynioskurczowe, działanie przeciwcholinergiczne, działanie sympatykomimetyczne, efekty sercowo-naczyniowe, feniraminy maleinian, fenylefryna chlorowodorek, guz chromochłonny, hepatotoksyczność, inhibitory monoaminooksydazy, jaskra z wąskim kątem przesączania, leki beta-adrenergiczne, leki przeciwhistaminowe, leki sympatykomimetyczne, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na orzeszki ziemne, nadwrażliwość na składniki, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, olej sojowy, paracetamol, pheochromocytoma, przełom nadciśnieniowy, przerost prostaty, reakcja alergiczna, schorzenia układu krwionośnego, skurcz naczyń wieńcowych, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, tyreotoksykoza, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółcień pomarańczowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Theraflu Zatoki 650 mg + 10 mg
Theraflu Zatoki zawiera paracetamol (650 mg) oraz fenylefryny chlorowodorek (10 mg) w jednej saszetce i jest przeznaczony dla dorosłych oraz młodzieży powyżej 12 lat. Standardowa dawka to 1 saszetka co 4-6 godzin, maksymalnie 3-4 saszetki na dobę, co odpowiada 2600 mg paracetamolu i 40 mg fenylefryny chlorowodorku. Lek należy stosować najniższą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas, nie dłużej niż 5 dni. W przypadku utrzymujących się objawów powyżej 5 dni lub gorączki trwającej ponad 3 dni, konieczna jest konsultacja lekarska. Theraflu Zatoki nie jest wskazany dla dzieci poniżej 12 lat.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Tantum Flu o smaku cytrynowym 600 mg + 10 mg
Tantum Flu o smaku cytrynowym to proszek do sporządzania roztworu doustnego, dostępny w saszetkach zawierających 600 mg paracetamolu oraz 10 mg chlorowodorku fenylefryny (odpowiadającego 8,2 mg fenylefryny). Preparat zawiera także substancje pomocnicze o potencjalnym znaczeniu klinicznym, w tym 112,9 mg sodu, 1817 mg sacharozy oraz 6,65 mg glukozy na saszetkę, co jest istotne dla pacjentów z ograniczeniami dietetycznymi, np. w cukrzycy lub nadciśnieniu. Lek ma jasnożółtą barwę dzięki obecności kurkuminy (E100) i charakteryzuje się cytrynowym aromatem. Preparat należy stosować doustnie po rozpuszczeniu całej zawartości saszetki w ciepłej wodzie.
cyklaminian sodu, cytrynian sodu, fenylefryna chlorowodorek, interakcja lekowa, krzemionka koloidalna, kurkumina, kwas askorbowy, kwas cytrynowy, niezgodność farmaceutyczna, paracetamol, postać farmaceutyczna, przeciwutleniacz, roztwór doustny, sacharyna sodowa, stabilność fizykochemiczna, substancja czynna, substancja pomocnicza - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Biorphen
Produkt leczniczy Biorphen (fenylefryna chlorowodorek) wymaga ścisłej kontroli ciśnienia tętniczego podczas terapii, zwłaszcza u pacjentów z cukrzycą, nadciśnieniem, tętniakami, niekontrolowaną nadczynnością tarczycy, chorobą wieńcową, zaburzeniami rytmu serca, dusznicą bolesną, obwodową niewydolnością naczyniową oraz jaskrą zamkniętego kąta. Fenylefryna może obniżać pojemność minutową serca, co stanowi istotne ryzyko u osób z miażdżycą, w podeszłym wieku, z zaburzeniami krążenia mózgowego i wieńcowego. W takich przypadkach konieczne jest monitorowanie funkcji życiowych i ewentualna redukcja dawki, zwłaszcza gdy ciśnienie tętnicze zbliża się do dolnej granicy normy. U pacjentów z ciężką niewydolnością serca lub wstrząsem kardiogennym stosowanie Biorphen może nasilać niewydolność poprzez zwiększenie obciążenia następczego serca.
blok serca, bradykardia, choroba wieńcowa, ciśnienie tętnicze krwi, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukrzyca, dusznica bolesna, działanie sympatykomimetyczne, fenylefryna chlorowodorek, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra zamkniętego kąta, marskość wątroby, martwica tkanek, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność naczyniowa, niewydolność serca, obciążenie następcze serca, pojemność minutowa serca, przełom nadciśnieniowy, przewlekła choroba serca, tachykardia, tętniak, wstrząs kardiogenny, wynaczynienie, zaburzenia krążenia mózgowego, zaburzenia krążenia wieńcowego, zaburzenia rytmu serca, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Biorphen 10 mg/ml
Fenylefryna chlorowodorek w roztworze do wstrzykiwań (Biorphen 10 mg/ml) wymaga szczegółowej oceny przeciwwskazań przed zastosowaniem. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze, ciężkie nadciśnienie tętnicze oraz choroba naczyń obwodowych, ze względu na ryzyko nasilenia nadciśnienia, powikłań sercowo-naczyniowych oraz zagrożenia niedokrwieniem i zakrzepicą. Równoczesne stosowanie fenylefryny z pośrednio działającymi sympatykomimetykami, alfa-sympatykomimetykami oraz nieselektywnymi inhibitorami MAO jest przeciwwskazane z powodu ryzyka przełomu nadciśnieniowego i hipertermii. Ponadto, pacjenci z ciężką nadczynnością tarczycy są narażeni na nasilenie objawów sercowo-naczyniowych, takich jak tachykardia i nadciśnienie.
alfa-sympatykomimetyki, aminy katecholowe, antagonisty receptora angiotensyny, beta-adrenolityki, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, dieta niskosodowa, działania niepożądane, fenylefryna chlorowodorek, hipertermia, inhibitory konwertazy angiotensyny, inhibitory monoaminooksydazy, inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny, interakcje farmakodynamiczne, leki przeciwnadciśnieniowe, leki sympatykomimetyczne, miażdżyca naczyń wieńcowych, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość, napadowe nadciśnienie tętnicze, przełom nadciśnieniowy, tachykardia, zaburzenia rytmu serca, zakrzepica naczyniowa - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Tantum Flu o smaku pomarańczowym 600 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Tantum Flu o smaku pomarańczowym zawiera 600 mg paracetamolu oraz 10 mg fenylefryny chlorowodorku w każdej saszetce. Paracetamol, choć nie wykazuje działania teratogennego ani toksyczności względem płodu, może mieć niejednoznaczny wpływ na rozwój układu nerwowego płodu, dlatego zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas i jak najrzadziej u kobiet w ciąży. Fenylefryna natomiast jest przeciwwskazana w ciąży ze względu na potencjalne ryzyko wad rozwojowych płodu oraz zdolność do hamowania przepływu maciczno-łożyskowego, co może prowadzić do niedotlenienia płodu, szczególnie u kobiet z wywiadem stanu przedrzucawkowego. W związku z tym stosowanie Tantum Flu w ciąży nie jest zalecane.
dawka kliniczna, działanie teratogenne, ekspozycja płodu, fenylefryna chlorowodorek, karmienie piersią, mleko kobiece, pierwszy trymestr ciąży, produkt leczniczy, przepływ maciczno-łożyskowy, rozwój neurologiczny, rozwój układu nerwowego, stan przedrzucawkowy, Tantum Flu, toksyczność płodowa, wada rozwojowa płodu, wiek rozrodczy