Właściwości farmakokinetyczne
Febrisan (750 mg + 60 mg + 10 mg)/5 g

Właściwości farmakokinetyczne leku Febrisan

Febrisan to złożony produkt leczniczy zawierający w jednej saszetce (5 g proszku musującego) 750 mg paracetamolu, 60 mg kwasu askorbowego i 10 mg fenylefryny chlorowodorku. Poniżej przedstawiono szczegółowe właściwości farmakokinetyczne poszczególnych składników aktywnych tego preparatu.¹

Wchłanianie

Paracetamol charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Po doustnym podaniu maksymalne stężenie we krwi osiąga w czasie od 30 minut do 2 godzin, przy czym przeciętnie występuje ono po upływie 1 godziny.²

Fenylefryna wchłania się z przewodu pokarmowego, osiągając biodostępność na poziomie 38%.³

Kwas askorbowy wykazuje dobrą absorpcję z przewodu pokarmowego.⁴

Dystrybucja

Paracetamol przenika do większości tkanek organizmu. Jest w niewielkim stopniu wiązany z białkami osocza – w dawkach terapeutycznych wiąże się w około 25%. Przenika przez barierę łożyskową oraz do mleka ludzkiego. Objętość dystrybucji u dzieci gorączkujących wynosi 0,8-1 l/kg masy ciała, natomiast u dorosłych 0,9-1 l/kg masy ciała.⁵

Fenylefryna po jednorazowym podaniu wykazuje objętość dystrybucji około 40 litrów, co odpowiada przestrzeni pozakomórkowej. Brak jest danych dotyczących przenikania fenylefryny do mleka kobiet karmiących piersią.⁶

Kwas askorbowy ma zdolność przenikania przez barierę łożyskową oraz jest wydzielany z mlekiem kobiet karmiących piersią.⁷

Metabolizm

Metabolizm paracetamolu

Podstawową drogą metabolizowania paracetamolu jest biotransformacja w wątrobie, która przebiega dwoma odrębnymi szlakami:

• Głównym metabolitem u dorosłych jest połączenie z kwasem glukuronowym
• U dzieci dominuje metabolizm poprzez połączenie z siarczanem

Ponadto, przy współudziale układu oksydacyjnego cytochromu P-450 powstaje metabolit pośredni – N-acetylo-p-benzochinon. Ten potencjalnie hepatotoksyczny metabolit jest natychmiast wiązany z wątrobowym glutationem, a następnie wydalany w połączeniu z cysteiną lub merkaptopuryną.⁸

W przypadku przedawkowania u dorosłych zaobserwowano, że udział eliminacji paracetamolu na drodze układu oksydacyjnego cytochromu P-450 zwiększa się przy jednoczesnym zmniejszeniu zdolności łączenia z kwasem glukuronowym i siarkowym. W sytuacji znacznego zwiększenia eliminacji paracetamolu na drodze przemiany przez cytochrom P-450, wątrobowe zapasy glutationu mogą zostać wyczerpane. W konsekwencji N-acetylo-p-benzochinon nie jest efektywnie wiązany i dezaktywowany, co może prowadzić do uszkodzenia komórek wątrobowych i ich martwicy.⁹

Metabolizm fenylefryny

Fenylefryna jest w znacznym stopniu metabolizowana w ścianie jelita cienkiego, głównie do kwasu m-hydroksymigdałowego.¹⁰

Metabolizm kwasu askorbowego

Główną drogę metabolizmu kwasu askorbowego stanowi jego przekształcanie do szczawianów. Dodatkowo jest on utleniany do kwasu dehydroaskorbowego.¹¹

Eliminacja

Eliminacja paracetamolu

Paracetamol wydalany jest głównie z moczem. Około 90% przyjętej dawki jest eliminowane przez nerki w ciągu 24 godzin, głównie w postaci glukuronidu i koniugatów siarczanowych. Mniej niż 5% paracetamolu wydalane jest w postaci niezmienionej. Biologiczny okres półtrwania paracetamolu u dzieci wynosi od 1,8 do 4,0 godzin, a u dorosłych od 1,6 do 3,8 godzin.¹²

Eliminacja fenylefryny

W przypadku fenylefryny tylko około 2-6% dawki podanej doustnie wydalane jest z moczem w postaci niezmienionej. Okres półtrwania fenylefryny wynosi 2-3 godziny.¹³

Eliminacja kwasu askorbowego

Kwas askorbowy wydalany jest z moczem. Proces ten jest kontrolowany przez tzw. próg nerkowy, który dla kwasu askorbowego wynosi 1,4 mg/100 ml. Przekroczenie tej wartości stężenia w osoczu prowadzi do zwiększonego wydalania z moczem. Na stopień wydalania kwasu askorbowego z moczem wpływa również stan wysycenia organizmu tą substancją – w stanach znacznego deficytu wydalanie nerkowe witaminy jest znacznie ograniczone.¹⁴