zespół czynników krzepnięcia

Zespół czynników krzepnięcia to grupa białek osoczowych, które są niezbędne do prawidłowego procesu hemostazy – mechanizmu zatrzymującego krwawienie po uszkodzeniu naczynia krwionośnego. W skład tego zespołu wchodzi 13 podstawowych czynników, oznaczanych cyframi rzymskimi (I-XIII), z wyjątkiem czynnika VI, który został wycofany z nomenklatury.

Czynniki krzepnięcia występują w osoczu w formie nieaktywnej i ulegają aktywacji w ściśle określonej sekwencji, znanej jako kaskada krzepnięcia. Wyróżniamy dwie drogi aktywacji: wewnątrzpochodną (rozpoczynaną przez kontakt z uszkodzoną powierzchnią naczyniową) i zewnątrzpochodną (inicjowaną przez czynnik tkankowy). Obie drogi łączą się w tzw. wspólnej drodze, prowadząc do powstania trombiny, która przekształca fibrynogen w fibrynę.

Niedobory poszczególnych czynników krzepnięcia prowadzą do różnych skaz krwotocznych. Najlepiej poznane są hemofilia A (niedobór czynnika VIII) i hemofilia B (niedobór czynnika IX). Inne zaburzenia to m.in. choroba von Willebranda, niedobór czynnika VII czy fibrynogenu. Diagnostyka zespołu czynników krzepnięcia obejmuje testy przesiewowe (PT, APTT, TT) oraz oznaczanie aktywności poszczególnych czynników.

Warto pamiętać, że synteza większości czynników krzepnięcia (II, VII, IX, X) zachodzi w wątrobie i wymaga obecności witaminy K. Dlatego choroby wątroby i niedobór witaminy K mogą prowadzić do zaburzeń krzepnięcia. W terapii niedoborów czynników krzepnięcia stosuje się koncentraty odpowiednich czynników, świeżo mrożone osocze lub – w przypadku niedoboru witaminy K – suplementację tej witaminy.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl