wartość energetyczna
Wartość energetyczna to miara ilości energii dostarczanej organizmowi przez spożywane pokarmy. Jest ona wyrażana najczęściej w kilokaloriach (kcal) lub kilodżulach (kJ), przy czym 1 kcal = 4,184 kJ. Stanowi podstawę bilansu energetycznego organizmu i jest kluczowym parametrem w dietetyce oraz medycynie.
Główne składniki odżywcze dostarczające energii to: węglowodany (4 kcal/g), białka (4 kcal/g), tłuszcze (9 kcal/g) oraz alkohol (7 kcal/g). Wartość energetyczna produktów spożywczych jest określana na podstawie ich składu i umożliwia planowanie diety dostosowanej do indywidualnych potrzeb pacjenta.
W praktyce klinicznej wartość energetyczna diety jest istotna w leczeniu otyłości, niedowagi, zaburzeń metabolicznych oraz w żywieniu klinicznym. Niedobór energii może prowadzić do wyniszczenia organizmu, podczas gdy nadmiar skutkuje nadwagą i otyłością. Odpowiednie zbilansowanie wartości energetycznej diety stanowi fundament profilaktyki wielu chorób cywilizacyjnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Olimel N9E
OLIMEL N9E to emulsja do infuzji o wysokiej zawartości azotu, dostarczana w trójkomorowym worku zawierającym roztwór glukozy z wapniem, emulsję tłuszczową oraz roztwór aminokwasów z elektrolitami. Preparat nie jest zalecany dla dzieci poniżej 2 lat ze względu na nieodpowiedni skład i objętość. Dawkowanie u dorosłych zależy od indywidualnego wydatku energetycznego, stanu klinicznego, masy ciała oraz zdolności metabolizowania składników. Średnie dobowe zapotrzebowanie wynosi: azot 0,16-0,35 g/kg mc (1-2 g aminokwasów/kg), energia 20-40 kcal/kg mc oraz płyny 20-40 ml/kg mc lub 1-1,5 ml/kcal. Maksymalna dawka dobowa OLIMEL N9E to 35 ml/kg mc, co odpowiada 2,0 g aminokwasów/kg, 3,9 g glukozy/kg, 1,4 g tłuszczów/kg, 1,2 mmol sodu/kg i 1,1 mmol potasu/kg. Przykładowo, dla pacjenta 70 kg maksymalna dawka wynosi 2450 ml, dostarczając 140 g aminokwasów, 270 g glukozy, 98 g tłuszczów oraz 2622 kcal całkowitej energii.
dawka dobowa, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, energia niebiałkowa, katabolizm, OLIMEL N9E, podaż aminokwasów, populacja pediatryczna, roztwór aminokwasów z elektrolitami, roztwór glukozy z wapniem, składniki odżywcze, stan odżywienia, stężenie aminokwasów, stężenie glukozy, stężenie magnezu, szybkość infuzji, trójkomorowy worek, wartość energetyczna, worek trójkomorowy, wydatek energetyczny, zapotrzebowanie na azot, zapotrzebowanie na płyny, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nephrotect
Nephrotect to roztwór do infuzji aminokwasów stosowany w żywieniu pozajelitowym, o stężeniu 10% (0,1 g/ml), zawierający 100 g/l aminokwasów i 16,3 g/l azotu, co odpowiada wartości energetycznej 1600 kJ/l (400 kcal/l). Preparat charakteryzuje się zbilansowanym składem aminokwasów, w tym aminokwasów rozgałęzionych (L-izoleucyna 5,80 g/l, L-leucyna 12,80 g/l, L-walina 8,70 g/l), zasadowych (L-lizyna 12,00 g/l, L-arginina 8,20 g/l, L-histydyna 9,80 g/l), zawierających siarkę (L-metionina 2,00 g/l, N-acetylo-L-cysteina odpowiadająca 0,40 g L-cysteiny/l), aromatycznych (L-fenyloalanina 3,50 g/l, L-tyrozyna 0,60 g/l, N-glicylo-L-tyrozyna 3,16 g/l) oraz innych aminokwasów (np. L-treonina 8,20 g/l, L-tryptofan 3,00 g/l). Formuła preparatu zapewnia odpowiednie wsparcie metaboliczne bez ryzyka działań niepożądanych przy prawidłowym stosowaniu.
acetylocysteina, alanina, aminokwasy aromatyczne, aminokwasy rozgałęzione, aminokwasy siarkowe, aminokwasy zasadowe, arginina, działanie niepożądane, fenyloalanina, glicylotyrozyna, glicyna, histydyna, izoleucyna, kompozycja aminokwasów, leucyna, metionina, octan lizyny, personel medyczny, profil bezpieczeństwa, prolina, roztwór do infuzji, seryna, stosunek korzyści do ryzyka, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, wartość energetyczna, zawartość azotu, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Aminomel 12,5 E –
Aminomel to roztwór do infuzji zawierający kompleksową mieszaninę L-aminokwasów egzogennych i endogennych wraz z elektrolitami, dostępny w dwóch stężeniach: 10E (100 g/l aminokwasów) oraz 12,5E (125 g/l aminokwasów). Preparaty różnią się zawartością poszczególnych aminokwasów, np. L-izoleucyny (5,85 g vs 7,31 g/1000 ml), L-leucyny (6,24 g vs 7,80 g/1000 ml) oraz elektrolitów, takich jak Na+ (69 mmol/l vs 87 mmol/l) i K+ (45 mmol/l vs 56,25 mmol/l). Osmolarność wynosi odpowiednio 1145 mOsm/l dla 10E i 1430 mOsm/l dla 12,5E, a pH utrzymuje się w zakresie 6,0–6,3. Preparaty są jałowe, bez pirogenów, przeznaczone do dożylnej podaży, dostępne w butelkach 500 ml i 1000 ml, z okresem ważności 2 lata przy przechowywaniu poniżej 25°C i ochronie przed światłem.
acetylocysteina, alanina, aminokwas egzogenny i endogenny, arginina, ceftriakson, chlorek magnezu, chlorek potasu, chlorek wapnia, edetynian disodu, fenyloalanina, fosforan wapnia, glicyna, histydyna, izoleucyna, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, kwas jabłkowy, L-aminokwas, leucyna, lizyna, metionina, niezgodność farmaceutyczna, octan sodu, ornityna, osmolarność, pirogen, podanie dożylne, prolina, roztwór do infuzji, roztwór jałowy, seryna, substancja chelatująca, technika aseptyczna, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, wartość energetyczna, wodorotlenek sodu - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Aminomel 10 E –
Preparaty Aminomel 10E oraz Aminomel 12,5E to kompleksowe roztwory aminokwasów przeznaczone do żywienia pozajelitowego, zawierające zrównoważony profil aminokwasów egzogennych (izoleucyna 5,85–7,31 g/l, leucyna 6,24–7,80 g/l, lizyna 10,02–12,53 g/l, metionina 4,68–5,85 g/l, fenyloalanina 5,40–6,75 g/l, treonina 5,00–6,25 g/l, tryptofan 2,00–2,50 g/l, walina 5,00–6,25 g/l) oraz endogennych i częściowo egzogennych (np. alanina 15,50–19,38 g/l, arginina 9,66–12,08 g/l). Preparaty zawierają także formy stabilizowane aminokwasów, takie jak acetylocysteina (0,673–0,84 g/l) i N-acetylo-L-tyrozyna (2,00–2,50 g/l). Skład uzupełniają elektrolity: Na+ (69–87 mmol/l), K+ (45–56,25 mmol/l), Ca++ (5–6 mmol/l), Mg++ (5–6 mmol/l), Cl- (90–112,5 mmol/l), octany (74–92,5 mmol/l) oraz jabłczany (22–28 mmol/l), które wspierają homeostazę wodno-elektrolitową podczas długotrwałego żywienia pozajelitowego. Parametry fizykochemiczne obejmują osmolarność 1145 mOsm/l (Aminomel 10E) i 1430 mOsm/l (Aminomel 12,5E), pH 6,0–6,3 oraz wartość energetyczną odpowiednio 1700 kJ/l (400 kcal/l) i 2125 kJ/l (500 kcal/l).
acetylocysteina, aminokwas częściowo egzogenny, aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, aminokwasy rozgałęzione, antyoksydant, bilans azotowy, ciśnienie osmotyczne, glukoneogeneza, glutation, gospodarka wodno-elektrolitowa, homeostaza białkowa, katabolizm białek, kwasowość miareczkowa, N-acetylo-L-tyrozyna, osmolarność, równowaga kwasowo-zasadowa, synteza białka, wartość energetyczna, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Multimel N6-900E
Produkt Multimel N6-900E jest przeznaczony do żywienia pozajelitowego i dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane do stanu klinicznego pacjenta, masy ciała, wydatku energetycznego oraz zdolności metabolizowania składników. U dorosłych maksymalna dawka dobowa wynosi 40 ml/kg mc., co odpowiada 1,36 g aminokwasów, 4,8 g glukozy, 1,6 g tłuszczów, 1,28 mmol sodu i 0,96 mmol potasu na kg masy ciała. Dla pacjenta o masie 70 kg maksymalna dawka to 2800 ml emulsji. U dzieci powyżej 2 lat dawkowanie zależy od wieku, stanu nawodnienia i zapotrzebowania na azot, z maksymalną dawką dobową 45 ml/kg dla obu grup wiekowych (2-11 i 12-18 lat), ograniczoną przez stężenie magnezu. Szybkość wlewu nie powinna przekraczać 2,0 ml/kg/h u młodzieży, a u dzieci do 11 lat do 3,0 ml/kg/h, z ograniczeniem przez stężenie glukozy.
emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, katabolizm, leczenie żywieniowe, osmolarność, podanie dożylne, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, stan nawodnienia, stan odżywienia, szybkość wlewu, wartość energetyczna, wartość energetyczna niebiałkowa, worek trójkomorowy, wydatek energetyczny, wysoka osmolarność, zapotrzebowanie energetyczne, zapotrzebowanie na azot, żyła centralna, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Injectio Glucosi 10% Baxter 100 mg/ml
Injectio Glucosi 10% Baxter to roztwór do infuzji zawierający 100 mg glukozy jednowodnej na mililitr, co odpowiada stężeniu 10%. Glukoza jest naturalnym składnikiem osocza, dlatego dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa tego roztworu nie mają istotnego znaczenia klinicznego. Roztwór charakteryzuje się osmolarnością około 555 mOsm/l oraz pH w zakresie 3,5–6,5, a jego wartość energetyczna wynosi około 1680 kJ/l (400 kcal/l). Produkt jest przezroczysty, bez widocznych cząstek, co potwierdza jego fizjologiczny charakter i bezpieczeństwo stosowania jako samodzielnego preparatu infuzyjnego.
- Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Nutriflex Special
Nutriflex special to roztwór do infuzji zawierający kompleksową mieszaninę aminokwasów (izoleucyna 4,11–6,17 g, leucyna 5,48–8,22 g, lizyna 3,98–5,97 g, metionina 3,42–5,13 g, fenyloalanina 6,15–9,23 g, treonina 3,18–4,77 g, tryptofan 1,00–1,50 g, walina 4,54–6,81 g) oraz glukozę jednowodną (240–360 g) w objętościach 1000 ml i 1500 ml. Preparat dostarcza odpowiednią wartość energetyczną: energia z aminokwasów wynosi 1172–1757 kJ (280–420 kcal), z węglowodanów 4017–6025 kJ (960–1440 kcal), a energia całkowita 5198–7782 kJ (1240–1860 kcal). Zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego (punkt 4.7), Nutriflex special nie wywiera istotnego wpływu na zdolności psychomotoryczne, w tym prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn, co jest istotne w kontekście bezpieczeństwa terapii żywienia pozajelitowego.
aminokwas, charakterystyka produktu leczniczego, choroba współistniejąca, elektrolit, fenyloalanina, glukoza jednowodna, infuzja długotrwała, izoleucyna, leucyna, lizyna, metionina, Nutriflex special, roztwór do infuzji, treonina, tryptofan, walina, wartość energetyczna, zdolność psychomotoryczna, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Nephrotect
Nephrotect, roztwór do infuzji zawierający 100 g/l aminokwasów (w tym L-izoleucynę 5,80 g, L-leucynę 12,80 g, L-lizynę 12,00 g, L-metioninę 2,00 g, L-fenyloalaninę 3,50 g, L-treoninę 8,20 g, L-tryptofan 3,00 g, L-walinę 8,70 g oraz aminokwasy częściowo egzogenne i endogenne), charakteryzuje się całkowitą zawartością azotu 16,3 g/l, wartością energetyczną 1600 kJ/l (400 kcal/l) oraz osmolarnością teoretyczną 960 mOsm/l. Produkt ten nie posiada wiarygodnych danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią, a także brak jest badań przedklinicznych oceniających wpływ na reprodukcję i rozwój płodu. Wobec tego lekarz powinien przeprowadzić indywidualną ocenę stosunku korzyści do ryzyka, uwzględniając stan kliniczny pacjentki, zaawansowanie ciąży oraz potencjalne ryzyko dla płodu lub dziecka karmionego piersią.
acetylocysteina, alanina, aminokwas, aminokwas częściowo egzogenny, aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, arginina, fenyloalanina, glicylotyrozyna, glicyna, histydyna, izoleucyna, kwasowość roztworu, leucyna, lizyny octan, metionina, osmolarność, parametry kliniczne, produkt leczniczy, profil bezpieczeństwa leku, prolina, roztwór do infuzji, seryna, terapia infuzyjna, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, wartość energetyczna, zawartość azotu, żywienie pozajelitowe