hemoroidy
Hemoroidy (żylaki odbytu) to poszerzone i obrzmiałe naczynia żylne zlokalizowane w kanale odbytniczym lub wokół odbytu. Wyróżnia się hemoroidy wewnętrzne, znajdujące się powyżej linii grzebieniastej, oraz zewnętrzne, umiejscowione poniżej tej linii, pokryte nabłonkiem wielowarstwowym płaskim.
Główne przyczyny rozwoju hemoroidów obejmują: przewlekłe zaparcia, przedłużone parcie podczas defekacji, ciążę, długotrwałe przebywanie w pozycji siedzącej, otyłość oraz dietę ubogą w błonnik. Podstawowe objawy to krwawienie podczas wypróżniania, świąd, dyskomfort, ból okolicy odbytu oraz wyczuwalne guzki.
Leczenie hemoroidów zależy od stopnia zaawansowania choroby. W przypadkach łagodnych stosuje się postępowanie zachowawcze: modyfikację diety, zwiększenie ilości błonnika i płynów, unikanie długotrwałego siedzenia oraz miejscowe preparaty przeciwzapalne i przeciwbólowe. W bardziej zaawansowanych stadiach wykonuje się zabiegi ambulatoryjne (podwiązanie gumowe, skleroterapia, fotokoagulacja) lub operacyjne usunięcie hemoroidów (hemoroidektomia).
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Ziele żarnowca – Wskazania do stosowania
Ziele żarnowca (Cytisus scoparius L. herba) jest składnikiem złożonych preparatów leczniczych, takich jak Hemorol, stosowanych w terapii objawowej żylaków odbytu. Hemorol zawiera 80 mg wyciągu gęstego złożonego (4:1) z ziela żarnowca oraz innych roślinnych substancji czynnych, ekstraktowanych w 40% etanolu. Preparat w formie czopków doodbytniczych umożliwia miejscowe działanie przeciwzapalne, przeciwobrzękowe i łagodzące objawy hemoroidalne, takie jak ból, świąd, pieczenie oraz ból przy defekacji. Ziele żarnowca działa synergistycznie z benzokainą (miejscowe znieczulenie), korą kasztanowca (escyna o działaniu przeciwzapalnym i przeciwobrzękowym), kłączem pięciornika i zielem krwawnika (działanie ściągające i przeciwzapalne), a także wyciągami z rumianku i pokrzyku (działanie przeciwzapalne i rozkurczowe).
achillea millefolium, Aesculus hippocastanum, atropina, benzokaina, choroba hemoroidalna, Cytisus scoparius, czopki doodbytnicze, dolegliwości hemoroidalne, escyna, guzki krwawnicze, hemoroidy, Hemorol, kłącze pięciornika, kora kasztanowca, Potentilla erecta, wyciąg z korzenia pokrzyku, wyciąg z kwiatu rumianku, wyciąg z ziela żarnowca, ziele krwawnika, ziele żarnowca, żylaki odbytu - Leksykon substancji czynnych
Hydrokortyzon – Wskazania do stosowania
Hydrokortyzon, jako glikokortykosteroid o działaniu przeciwzapalnym, przeciwświądowym i przeciwalergicznym, znajduje szerokie zastosowanie w terapii substytucyjnej niewydolności kory nadnerczy (np. choroba Addisona, zespół Sheehana, zespół Nelsona) oraz w stanach nagłych wymagających szybkiego podania glikokortykosteroidów, takich jak wstrząsy różnego pochodzenia (pourazowy, kardiogenny, anafilaktyczny), ciężkie stany spastyczne oskrzeli czy ostre reakcje alergiczne. Doustne preparaty (tabletki) stosuje się głównie w leczeniu substytucyjnym, natomiast pozajelitowe (iniekcje, infuzje) w stanach nagłych i profilaktycznie przed zabiegami operacyjnymi u pacjentów z niedomogą nadnerczy. Hydrokortyzon jest także wykorzystywany w leczeniu przewlekłych chorób alergicznych, dermatologicznych, endokrynologicznych, hematologicznych, nowotworowych, układu oddechowego i reumatycznych, jednak po dokładnej ocenie wskazań przez lekarza.
adrenalektomia, atopowe zapalenie skóry, choroba Addisona, choroba autoimmunologiczna, glikokortykosteroid, hemoroidy, lek przeciwgrzybiczny, liszaj płaski, liszaj rumieniowaty, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca owłosionej skóry, neurodermatitis, niedoczynność przysadki, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność nadnerczy, obrzęk naczynioruchowy, odczyn polekowy, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, stan astmatyczny, stan spastyczny oskrzeli, stan wstrząsowy, substancja przeciwzapalna, świąd odbytu, świerzbiączka, szczelina odbytu, terapia substytucyjna, wstrząs anafilaktyczny, wstrząs kardiogenny, wstrząs pourazowy, wyprysk kontaktowy alergiczny, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zapalenie brzegów powiek, zapalenie przewodu słuchowego zewnętrznego, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie tarczycy, zapalenie woreczka łzowego, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół Nelsona, zespół Sheehana, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Procto-Hemolan (50 mg + 20 mg)/g
Procto-hemolan to preparat miejscowy zawierający tribenozyd (50 mg/g) oraz chlorowodorek lidokainy jednowodny (20 mg/g), klasyfikowany jako lek chroniący naczynia krwionośne (kod ATC: C05AX05). Tribenozyd działa przeciwzapalnie poprzez antagonizm wobec mediatorów zapalenia, takich jak bradykinina, acetylocholina, serotonina i prostaglandyna E, co prowadzi do redukcji obrzęku, bólu oraz ryzyka wstrząsu anafilaktycznego. Ponadto wykazuje działanie przeciwuczuleniowe (hamowanie uwalniania histaminy i osłabienie reakcji antygen-przeciwciało), zmniejsza przepuszczalność naczyń, poprawia ich napięcie, wykazuje niewielkie działanie przeciwzakrzepowe oraz przyspiesza gojenie ran i chroni chrząstkę stawową (potwierdzone w badaniach na modelach zwierzęcych).
acetylocholina, bradykinina, chlorowodorek lidokainy, chrząstka stawowa, depolaryzacja błony komórkowej, działanie przeciwhistaminowe, działanie przeciwobrzękowe, działanie przeciwzakrzepowe, działanie przeciwzapalne, efekt miejscowo znieczulający, gojenie ran, hemoroidy, impulsy nerwowe, kanały sodowe, komórki tuczne, lek miejscowo znieczulający, mediatory zapalne, napięcie naczyniowe, prostaglandyna E, przepuszczalność naczyń krwionośnych, reakcja antygen-przeciwciało, serotonina, tribenozyd, wstrząs anafilaktyczny - Leksykon substancji czynnych
Lidokaina – Dawkowanie i sposób podawania
Lidokaina jest szeroko stosowanym środkiem miejscowo znieczulającym o działaniu przeciwbólowym i przeciwarytmicznym, dostępnym w różnych postaciach farmaceutycznych i drogach podania. Maksymalna dawka jednorazowa u dorosłych wynosi zwykle 200-300 mg (4,5 mg/kg mc.), natomiast u dzieci poniżej 12 lat nie powinna przekraczać 3 mg/kg mc. W znieczuleniu podpajęczynówkowym dawka nie powinna przekraczać 100 mg, a w znieczuleniu nadtwardówkowym i krzyżowym podania maksymalnej dawki należy powtarzać w odstępach co najmniej 1,5 godziny. Dawkowanie zależy od postaci leku (roztwory 1% lub 2%, kremy, żele, aerozole), miejsca aplikacji oraz wskazań klinicznych, np. blokady nerwów, znieczulenia nasiękowego czy miejscowego leczenia bólu. Preparaty takie jak krem EMLA (25 mg/g lidokainy + 25 mg/g prylokainy) stosuje się w dawkach do 60 g na 600 cm² skóry przez 1-5 godzin, natomiast aerozol 10% na skórę w ilości do 40 rozpyleń na 70 kg masy ciała. W przypadku żelu do cewki moczowej Instillido dawki u dorosłych wynoszą 20 ml (400 mg) u mężczyzn i 5-10 ml (100-200 mg) u kobiet, z ograniczeniem u dzieci do 2,9 mg/kg mc.
blokada krzyżowa, blokada nerwów międzyżebrowych, blokada nerwu sromowego, blokada okołoszyjkowa, blokada przykręgowa, błona śluzowa jamy ustnej, dewitalizacja miazgi, działanie przeciwarytmiczne, efekt pierwszego przejścia, hemoroidy, interakcja lekowa, lidokaina, lidokaina chlorowodorek, maść lecznicza, ostry stan chorobowy, posocznica, preparat doodbytniczy, roztwór do wstrzykiwań, środek miejscowo znieczulający, stomatologia, tabletka do ssania, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowe, zapalenie pęcherza moczowego, znieczulenie nadtwardówkowe, znieczulenie nasiękowe, znieczulenie odcinkowe dożylne, znieczulenie podpajęczynówkowe - Leksykon chorób i schorzeń
Świąd odbytu – Zapobieganie i profilaktyka
Świąd odbytu (pruritus ani) to uciążliwy objaw, który może znacząco obniżać jakość życia pacjenta. Kluczowe w profilaktyce i leczeniu jest utrzymanie właściwej higieny okolicy odbytu, obejmującej delikatne mycie wodą bez mydła, dokładne osuszanie oraz unikanie drażniących produktów higienicznych, takich jak perfumowane mydła, dezodoranty czy zapachowy papier toaletowy. Zaleca się noszenie luźnej, bawełnianej bielizny, unikanie obcisłych ubrań z materiałów syntetycznych oraz codzienną zmianę bielizny. Dieta powinna być bogata w błonnik (np. łuski babki jajowatej, metyloceluloza) i odpowiednio nawodniona, aby zapobiegać zaparciom i utrzymać regularne, uformowane stolce. Należy unikać produktów nasilających świąd, takich jak kofeina, alkohol, ostre przyprawy, czekolada czy owoce cytrusowe. Drapanie okolicy odbytu jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko uszkodzenia skóry i nasilenia objawów; zaleca się stosowanie wilgotnych, chłodnych kompresów oraz utrzymanie krótko obciętych paznokci.
alergen kontaktowy, atopowe zapalenie skóry, biegunka, dermatolog, emolient, hemoroidy, infekcja grzybicza, infekcja pasożytnicza, krem steroidowy, krem z hydrokortyzonem, krwawienie z odbytu, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpasożytniczy, łuszczyca, maść z tlenkiem cynku, metyloceluloza, owsiki, proktolog, pruritus ani, ścieńczenie skóry, środek zmiękczający stolec, świąd odbytu, wydzielina ropna, wyprysk kontaktowy, zakażenie pasożytnicze, zaparcie - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Duphalac Fruit 667 mg/ml
Duphalac Fruit to roztwór doustny zawierający 667 mg/ml laktulozy, stosowany głównie w leczeniu objawowym przewlekłych i okresowych zaparć, zwłaszcza gdy modyfikacje diety i aktywności fizycznej są niewystarczające. Preparat jest również wskazany do zmiękczenia stolca w celu łagodzenia dolegliwości u pacjentów z żylakami odbytu, gdzie zmniejsza ból i ryzyko krwawień, oraz u osób po operacjach jelita grubego i odbytu, gdzie zapobiega nadmiernemu napinaniu się podczas defekacji i chroni integralność tkanek pooperacyjnych. Jedna saszetka o pojemności 15 ml zawiera 10 g laktulozy oraz 14,37 mg glikolu propylenowego (E 1520), co należy uwzględnić przy kwalifikacji pacjentów do terapii.
- Leksykon substancji czynnych
Cynchokaina – Przedawkowanie
Cynchokainy chlorowodorek, zawarty w preparacie Proktosedon w dawce 5 mg/g maści lub czopka, jest miejscowym środkiem znieczulającym stosowanym w leczeniu objawowym hemoroidów i innych dolegliwości odbytu. Preparat zawiera również hydrokortyzon (5 mg), siarczan neomycyny (10 mg) oraz eskulinę (10 mg). Dotychczas nie odnotowano przypadków zatrucia ani toksyczności związanej z przedawkowaniem cynchokainy w formie doodbytniczej. W przypadku niezamierzonego połknięcia czopków zaleca się płukanie żołądka w celu ograniczenia wchłaniania substancji czynnych do krwiobiegu. Systemowa absorpcja cynchokainy jest ograniczona przy prawidłowym stosowaniu, co minimalizuje ryzyko działań niepożądanych.
amidowy lek znieczulający, bradykardia, chlorowodorek cynchokainy, ciśnienie tętnicze, czopek doodbytniczy, depresja oddechowa, drgawki, eskulina, hemoroidy, hydrokortyzon, leczenie przeciwdrgawkowe, maść doodbytnicza, obrzęk naczynioruchowy, płukanie żołądka, pokrzywka, postępowanie przeciwwstrząsowe, reakcja anafilaktyczna, siarczan neomycyny, skurcz oskrzeli, środek znieczulający, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia rytmu serca, zatrzymanie oddechu - Leksykon chorób i schorzeń
Swędzenie odbytu – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Swędzenie odbytu (pruritus ani) to powszechny objaw, dotykający 1-5% populacji, częściej mężczyzn w wieku 40-60 lat, charakteryzujący się intensywnym świądem okolicy odbytu, nasilającym się zwłaszcza nocą i po wypróżnieniu. Objawom towarzyszą podrażnienie, pieczenie, zaczerwienienie, obrzęk, owrzodzenia i wysypka. Etiologia jest zróżnicowana i obejmuje przyczyny pierwotne (idiopatyczne) oraz wtórne, które stanowią 50-75% przypadków. Do najczęstszych przyczyn wtórnych należą zaburzenia higieny, choroby dermatologiczne (wyprysk kontaktowy, łuszczyca, liszaj płaski), infekcje (grzybicze, bakteryjne, pasożytnicze, w tym owsiki u dzieci), schorzenia odbytu i odbytnicy (hemoroidy, szczeliny, przetoki, nietrzymanie stolca), a także czynniki dietetyczne i choroby systemowe (cukrzyca, choroby wątroby, tarczycy, hematologiczne). Diagnostyka obejmuje szczegółowy wywiad, badanie fizykalne, badanie per rectum, anoskopię oraz badania dodatkowe, takie jak testy na owsiki, posiewy, badania krwi i biopsję skóry w razie potrzeby.
anoskopia, antybiotyk, atopowe zapalenie skóry, białaczka, chłoniak, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wątroby, choroby przenoszone drogą płciową, cukrzyca, drożdżyca, hemoroidy, hydrokortyzon, infekcja bakteryjna, infekcja grzybicza, infekcja paciorkowcowa, kłykciny kończyste, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lichenifikacja skóry, liszaj płaski, liszaj twardzinowy, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, nadczynność tarczycy, nieswoiste zapalenie jelit, nietrzymanie stolca, niewydolność nerek, opryszczka, owsiki, przetoka okołoodbytnicza, przewlekła biegunka, rzeżączka, świąd odbytu, szczelina odbytu, tlenek cynku, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk kontaktowy, zakażenie owsikami, żylaki odbytu - Leksykon chorób i schorzeń
Niekontrolowane wypróżnianie się – Objawy
Inkontynencja kałowa to mimowolne oddawanie stolca lub gazów, wynikające z niezdolności do kontrolowania ruchów jelit. Wyróżnia się dwa główne typy: inkontynencję z parcia (nagłą), charakteryzującą się nagłym, niepowstrzymanym parciem na stolec, oraz inkontynencję bierną (pasywną), gdzie pacjent nie odczuwa potrzeby wypróżnienia i mimowolnie oddaje stolec. Objawy mogą obejmować wyciekanie stolca podczas kaszlu, niemożność dotarcia do toalety mimo parcia, całkowitą utratę kontroli nad wypróżnianiem oraz ślady stolca w bieliźnie. Nasilenie objawów waha się od łagodnych (okazjonalne zabrudzenia) do ciężkich (regularne mimowolne oddawanie stolca). Czynniki ryzyka to m.in. wiek powyżej 65 lat, porody drogami naturalnymi, choroby neurologiczne i zapalne jelit. Niekontrolowane wypróżnianie może mieć charakter tymczasowy, okresowy lub przewlekły, a jego progresja zależy od etiologii i czynników takich jak zaostrzenia choroby podstawowej czy osłabienie mięśni miednicy.
biegunka, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba Parkinsona, choroba zapalna jelit, hemoroidy, infekcja skórna, inkontynencja bierna, inkontynencja kałowa, inkontynencja z parcia, krwawienie z odbytu, mięśnie dna miednicy, nacięcie krocza, neurostymulacja krzyżowa, podrażnienie odbytu, przepełnienie odbytnicy, stwardnienie rozsiane, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyciek stolca, wypadanie odbytnicy, zaparcia, zespół jelita drażliwego, zwieracz odbytu - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Lactulosum Espefa 2,5 g/5 ml
Lactulosum Espefa w stężeniu 2,5 g/5 ml w formie syropu jest wskazany przede wszystkim w leczeniu zaparć oraz encefalopatii wątrobowej. W przypadku zaparć lek działa poprzez zmiękczanie mas kałowych i ułatwienie ich pasażu, co jest szczególnie istotne u pacjentów z żylakami odbytu, po operacjach jelita grubego oraz odbytu, gdzie miękki stolec zmniejsza ryzyko powikłań i traumatyzacji tkanek. W encefalopatii wątrobowej Lactulosum Espefa stosuje się zarówno w leczeniu śpiączki wątrobowej i stanów przedśpiączkowych, jak i w profilaktyce tych stanów u pacjentów z zaawansowaną chorobą wątroby, celem obniżenia poziomu amoniaku i poprawy funkcji mózgowych.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Procto-Glyvenol 400 mg + 40 mg
Procto-Glyvenol w postaci czopków zawiera 400 mg tribenozydu oraz 40 mg lidokainy i jest wskazany do miejscowego leczenia hemoroidów zarówno zewnętrznych, jak i wewnętrznych. Tribenozyd wykazuje działanie przeciwzapalne, przeciwobrzękowe oraz poprawia napięcie naczyń żylnych, natomiast lidokaina zapewnia szybkie miejscowe znieczulenie, łagodząc ból i świąd. Lek jest stosowany w ostrych i przewlekłych stanach zapalnych guzków hemoroidalnych, krwawieniach, świądzie, bolesności oraz dyskomforcie podczas defekacji, a także w okresie okołooperacyjnym zgodnie z zaleceniami specjalisty.
anoderma, błona śluzowa, bolesność odbytu, choroba hemoroidalna, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwobrzękowe, działanie przeciwzapalne, działanie znieczulające, hemoroidy, hemoroidy wewnętrzne, hemoroidy zewnętrzne, krwawienie z hemoroidów, lidokaina, napięcie naczyń żylnych, okres okołooperacyjny, podanie doodbytnicze, świąd odbytu, tribenozyd, znieczulenie miejscowe - Leksykon substancji czynnych
Okserutyny – Wskazania do stosowania
Okserutyny, będące pochodnymi flawonoidów, wykazują korzystne działanie na ściany naczyń żylnych i są stosowane głównie w terapii przewlekłej niewydolności żylnej, zwłaszcza manifestującej się żylakami podudzi. Preparat Venoruton forte zawiera 500 mg okserutyn w jednej tabletce i jest skuteczny w łagodzeniu objawów takich jak obrzęki kończyn dolnych, zaburzenia czucia, mrowienie, bóle, skurcze mięśni oraz uczucie ciężkości i spuchnięcia nóg. Terapia okserutynami jest rekomendowana jako uzupełnienie kompresoterapii, co pozwala na synergistyczne działanie i lepszą kontrolę objawów niewydolności żylnej. Ponadto, okserutyny znajdują zastosowanie w leczeniu objawowym hemoroidów, redukując ból, świąd i krwawienie poprzez poprawę napięcia ścian naczyń i zmniejszenie ich przepuszczalności.
ból kończyn dolnych, choroba hemoroidalna, hemoroidy, kompresoterapia, mikroangiopatia cukrzycowa, objawy niewydolności żylnej, obrzęk kończyn dolnych, okserutyny, przewlekła niewydolność żylna, rajstopy uciskowe, skurcz mięśni, terapia uciskowa, zaburzenie czucia, związki flawonoidowe, żylaki podudzi - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z kory kasztanowca – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Wyciąg z kory kasztanowca (Aesculus hippocastanum L.) stosowany miejscowo w preparatach doodbytniczych, takich jak Aesculan (62,5 mg/g) i Hemoroidal (50 mg/g), wykazuje działanie przeciwzapalne i uszczelniające naczynia krwionośne, bez istotnego wpływu na ośrodkowy układ nerwowy. Preparat Aesculan, zawierający dodatkowo 5 mg/g lidokainy chlorowodorku jednowodnego, zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego, nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. W przypadku Hemoroidal brak jest jednoznacznych danych dotyczących wpływu na zdolności psychomotoryczne, co wymaga zachowania ostrożności przy formułowaniu zaleceń dla pacjentów. Oba preparaty, mimo różnic w stężeniu wyciągu i postaci farmaceutycznej (maść vs. żel), prawdopodobnie nie wywołują systemowego działania wpływającego na funkcje neurologiczne.
ChPL, działanie miejscowe, działanie ogólnoustrojowe, działanie przeciwzapalne, hemoroidy, kora kasztanowca, lidokaina chlorowodorek, maść doodbytnicza, miejscowy środek znieczulający, ośrodkowy układ nerwowy, podrażnienie śluzówki, preparat doodbytniczy, substancja czynna, uszczelnianie naczyń krwionośnych, wyciąg z kory kasztanowca, zdolności psychomotoryczne, żel doodbytniczy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Procto-Glyvenol 400 mg + 40 mg
Procto-Glyvenol w postaci czopków zawiera 400 mg trybenozydu oraz 40 mg lidokainy, które wykazują synergistyczne działanie w leczeniu hemoroidów. Standardowy schemat dawkowania obejmuje fazę ostrą, w której podaje się 1 czopek rano i 1 wieczorem (łącznie 2 czopki na dobę) do ustąpienia ostrych objawów, oraz fazę podtrzymującą, polegającą na podawaniu 1 czopka raz dziennie według zaleceń lekarza. Lek jest przeznaczony wyłącznie do podania doodbytniczego, a jego stosowanie u dzieci i młodzieży nie jest zalecane z powodu braku danych klinicznych. Czopki charakteryzują się żółtawobiałą barwą i stożkowatym kształtem.