dawka LD50
LD50 (ang. Lethal Dose 50%) to standardowy parametr toksykologiczny określający dawkę substancji, która powoduje śmierć 50% populacji badanych organizmów w określonym czasie. Wartość ta jest wyrażana zwykle w miligramach substancji na kilogram masy ciała organizmu (mg/kg).
Parametr LD50 stanowi istotny wskaźnik ostrej toksyczności substancji chemicznych, leków czy trucizn. Niższa wartość LD50 oznacza wyższą toksyczność badanego związku. Wartość ta jest ustalana w warunkach eksperymentalnych na modelach zwierzęcych, a następnie ekstrapolowana do oceny ryzyka dla ludzi, z uwzględnieniem różnic międzygatunkowych.
W praktyce klinicznej i toksykologii znajomość dawki LD50 pomaga w określeniu marginesu bezpieczeństwa leków, klasyfikacji substancji niebezpiecznych oraz w postępowaniu w przypadkach zatruć. Współcześnie dąży się do ograniczania badań wyznaczających LD50 na zwierzętach, zastępując je alternatywnymi metodami in vitro, które nie wymagają uśmiercania zwierząt laboratoryjnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Ketoprofen – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Ketoprofen, niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), wykazuje zróżnicowaną toksyczność w badaniach przedklinicznych na zwierzętach, z wartością LD50 po podaniu doustnym wynoszącą 360 mg/kg u myszy, 160 mg/kg u szczurów oraz 1300 mg/kg u świnek morskich. Ketoprofen z lizyną charakteryzuje się LD50 w zakresie 102-444 mg/kg w zależności od gatunku i drogi podania. Długotrwałe podawanie dawek ≥3 mg/kg/dobę u psów, ≥4,5 mg/kg/dobę u szczurów oraz ≥9 mg/kg/dobę u naczelnych skutkowało toksycznymi zmianami głównie w przewodzie pokarmowym (nadżerki, owrzodzenia, perforacje) oraz nerkach (martwica brodawek nerkowych). W badaniach porównawczych ketoprofen wykazywał lepszy profil tolerancji niż indometacyna. Podawanie ketoprofenu doodbytniczo i domięśniowo (w formie z lizyną) było lepiej tolerowane niż doustnie. Badania mutagenności i rakotwórczości nie wykazały działania genotoksycznego ani kancerogennego ketoprofenu i jego soli lizynowej.
badanie histopatologiczne, badanie toksykologiczne, dawka LD50, działanie kancerogenne, działanie mutagenne i rakotwórcze, działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, genotoksyczność, ketoprofen z lizyną, martwica brodawek nerkowych, nadżerki i owrzodzenia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, owrzodzenie błony śluzowej jelit, owrzodzenie żołądka, potencjał embriotoksyczny, spermatogeneza, test genotoksyczności, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na reprodukcję, tolerancja miejscowa, uszkodzenie nerek - Leksykon leków
Przedawkowanie – Accupro 20 20 mg
Przedawkowanie chinaprylu zawartego w preparacie Accupro 20 (20 mg chinaprylu w postaci chlorowodorku chinaprylu 21,664 mg na tabletkę) stanowi poważny stan kliniczny, którego dominującym objawem jest ciężkie niedociśnienie tętnicze. W modelach zwierzęcych dawka śmiertelna (LD50) wynosi od 1440 do 4280 mg/kg masy ciała, jednak dane kliniczne dotyczące przedawkowania u ludzi są ograniczone. Leczenie powinno być objawowe i podtrzymujące, ze szczególnym uwzględnieniem monitorowania parametrów życiowych, funkcji nerek, równowagi elektrolitowej oraz stanu nawodnienia. W przypadku ciężkiego niedociśnienia zaleca się dożylny wlew soli fizjologicznej oraz ułożenie pacjenta w pozycji Trendelenburga.
chinapryl, chinaprylat, chlorowodorek chinaprylu, dawka LD50, filtracja kłębuszkowa, funkcja nerek, hemodializa, hiperkaliemia, inhibitor ACE, niedociśnienie tętnicze, objętość wewnątrznaczyniowa, parametry hemodynamiczne, perfuzja narządowa, równowaga elektrolitowa, tabletka powlekana, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wlew soli fizjologicznej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vitamina C Synteza 500 mg
W odniesieniu do kwasu askorbowego, substancji czynnej preparatu Vitamina C Synteza, nie przeprowadzono kompleksowych, standardowych badań toksykologicznych na modelach zwierzęcych zgodnych z aktualnymi wymogami regulacyjnymi. Brak jest danych dotyczących toksyczności ostrej (LD50), toksyczności przewlekłej, genotoksyczności, kancerogenności oraz toksyczności reprodukcyjnej. Mimo to, dostępne dane literaturowe oraz wieloletnie doświadczenie kliniczne wskazują na wysoki profil bezpieczeństwa kwasu askorbowego stosowanego w dawkach terapeutycznych, typowo 500 mg na kapsułkę w przypadku preparatu Vitamina C Synteza.
dane przedkliniczne, dawka LD50, dawka letalna, dawka terapeutyczna, dawkowanie terapeutyczne, genotoksyczność, kancerogenność, kapsułka twarda, kwas askorbowy, profil bezpieczeństwa, rozwój płodu, test mutagenności, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, Vitamina C Synteza - Leksykon leków
Przedawkowanie – Acurenal 40 mg
Przedawkowanie chinaprylu, inhibitora konwertazy angiotensyny zawartego w leku Acurenal (40 mg chinaprylu w postaci chlorowodorku chinaprylu 43,328 mg na tabletkę), prowadzi do ciężkiego niedociśnienia tętniczego będącego wynikiem nadmiernego rozszerzenia naczyń krwionośnych i spadku oporu obwodowego. Dawka LD50 u myszy i szczurów wynosi od 1440 do 4280 mg/kg, co znacznie przekracza dawki terapeutyczne u ludzi. Klinicznie obserwuje się również zaburzenia świadomości, hiperkaliemię oraz ostrą niewydolność nerek spowodowaną hipoperfuzją. Monitorowanie parametrów życiowych, funkcji nerek oraz równowagi elektrolitowej jest kluczowe w diagnostyce i leczeniu tych powikłań.
chinapryl, chinaprylat, chlorowodorek chinaprylu, dawka LD50, filtracja kłębuszkowa, hamowanie konwertazy angiotensyny, hemodializa, hiperkaliemia, hipoperfuzja mózgowa, inhibitor konwertazy angiotensyny, laktoza jednowodna, lek wazopresyjny, niedociśnienie, niedociśnienie tętnicze, oliguria, opór obwodowy, ostra niewydolność nerek, rozszerzenie naczyń krwionośnych, układ renina-angiotensyna-aldosteron - Leksykon substancji czynnych
Przeciwciała – Dawkowanie i sposób podawania
Antytoksyna jadu żmij zawiera przeciwciała neutralizujące jad Vipera berus w stężeniu nie mniejszym niż 130 jednostek LD₅₀/ml, a jedna ampułka zawiera co najmniej 500 jednostek LD₅₀. Podanie zaleca się domięśniowo, najlepiej w okolicę ukąszenia, w dawce jednej ampułki niezwłocznie po ukąszeniu, z możliwością powtórzenia dawki po 1-2 godzinach w przypadku braku poprawy klinicznej. Przed podaniem konieczne jest wykonanie śródskórnej próby uczuleniowej na antytoksynę końską (0,1 ml rozcieńczonej 1:10 antytoksyny), której wynik powinien być znany w ciągu 10-20 minut, aby ocenić ryzyko reakcji alergicznej. W przypadku dodatniej próby zaleca się zastosowanie metody odczulającej według schematu podskórnych wstrzyknięć antytoksyny rozcieńczonej i nierozcieńczonej, a następnie domięśniowego podania pozostałej dawki.
antytoksyna jadu żmij, antytoksyna końska, białko końskie, dawka LD50, jad żmii zygzakowatej, kortykosteroid, lek przeciwbólowy, lek przeciwhistaminowy, metoda odczulająca, nawodnienie pozajelitowe, niesterydowy lek przeciwzapalny, odczyn alergiczny, próba uczuleniowa, przeciwciało neutralizujące, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, środek przeciwwstrząsowy, stan alergiczny, wywiad alergologiczny, zatrucie jadem, zestaw przeciwwstrząsowy, żmija zygzakowata - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zavedos 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa idarubicyny chlorowodorku wykazały jej genotoksyczność oraz działanie toksyczne na narządy rozrodcze, w tym embriotoksyczność i teratogenność u szczurów. W okresie około- i poporodowym dawka dożylna 0,2 mg/kg/dobę nie wykazała istotnego wpływu na matki i potomstwo. Nie ustalono przenikania leku do mleka matki, co stanowi istotną lukę w danych dotyczących stosowania u kobiet karmiących. Idarubicyna wykazała działanie kancerogenne w badaniach na szczurach, co wskazuje na ryzyko nowotworów przy długotrwałej ekspozycji. Podanie pozanaczyniowe produktu Zavedos u psów powodowało martwicę tkanek, co podkreśla konieczność unikania wynaczynienia podczas dożylnego podawania.
antracykliny, badanie in vitro, badanie in vivo, daunorubicyna, dawka LD50, doksorubicyna, embriotoksyczność, genotoksyczność, idarubicyna chlorowodorek, kardiotoksyczność, lek cytotoksyczny, martwica tkanki, mutacja genetyczna, podanie pozanaczyniowe, teratogenność, toksyczność reprodukcyjna, układ hemolimfopoetyczny, uszkodzenie DNA, uszkodzenie mięśnia sercowego, wynaczynienie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Eloprine 500 mg
Inozyna pranobeks, substancja czynna leku Eloprine, wykazuje niski profil toksyczności potwierdzony szeroko zakrojonymi badaniami przedklinicznymi na różnych gatunkach zwierząt (myszy, szczury, psy, koty, małpy). Dawki stosowane w badaniach sięgały 1500 mg/kg mc./dobę, co stanowi 15-krotność maksymalnej dawki terapeutycznej u ludzi (100 mg/kg mc./dobę). Dawka śmiertelna LD50 była 50-krotnie wyższa niż dawka terapeutyczna, co wskazuje na wysokie bezpieczeństwo stosowania. Długoterminowe badania na myszach i szczurach nie wykazały właściwości rakotwórczych, a testy mutagenności, przeprowadzone zarówno in vivo, jak i in vitro na ludzkich limfocytach, potwierdziły brak potencjału mutagennego inozyny pranobeksu.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, dawka LD50, dawka terapeutyczna, droga pozajelitowa, embriotoksyczność, inozyna pranobeks, limfocyt krwi obwodowej, profil bezpieczeństwa, teratogenność, test mutagenności, toksyczność okołoporodowa, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, właściwość mutagenna, właściwość rakotwórcza, zaburzenie czynności reprodukcyjnej - Leksykon leków
Przedawkowanie – Ampres 10 mg/ml
Przedawkowanie chloroprokainy chlorowodorku, aktywnego składnika Ampres, choć rzadkie przy zalecanych dawkach dooponowych, może prowadzić do poważnych powikłań ogólnoustrojowych, zwłaszcza neurotoksycznych i kardiotoksycznych. Dawka śmiertelna LD50 u myszy wynosi 97 mg/kg dożylnie, co wskazuje na potencjalne ryzyko toksyczności przy nadmiernym podaniu. Objawy neurotoksyczne rozwijają się sekwencyjnie: od parestezji w okolicy ust, odrętwienia języka, oszołomienia, problemów ze słuchem i szumów usznych, przez zaburzenia widzenia i skurcze mięśni, aż do uogólnionych drgawek toniczno-klonicznych, utraty przytomności oraz zaburzeń oddechowych (hipoksja, hiperkapnia), które mogą prowadzić do zatrzymania oddechu. Toksyczność sercowo-naczyniowa objawia się niedociśnieniem tętniczym, bradykardią, arytmią, a w skrajnych przypadkach zatrzymaniem akcji serca, zwykle po wystąpieniu objawów neurotoksycznych, z wyjątkiem pacjentów pod znieczuleniem ogólnym lub głęboką sedacją.
arytmia, bradykardia, chloroprokaina chlorowodorek, dawka LD50, drgawki toniczno-kloniczne, hiperkapnia, hipoksja, lek analeptyczny, lek przeciwdrgawkowy, neurotoksyczność, niedobór cholinesterazy, niedociśnienie tętnicze, odrętwienie języka, ośrodkowy układ nerwowy, ostra toksyczność, parestezje, podanie dooponowe, toksyczność ogólnoustrojowa, toksyczność sercowo-naczyniowa, układ krążenia, zatrzymanie czynności serca, zatrzymanie oddychania, znieczulenie miejscowe, znieczulenie rdzeniowe