Przedawkowanie
Ampres 10 mg/ml

Przedawkowanie leku Ampres (10 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań)

Przedawkowanie chloroprokainy chlorowodorku, składnika aktywnego produktu leczniczego Ampres, choć mało prawdopodobne przy podaniu dooponowym w zalecanych dawkach, może prowadzić do poważnych powikłań ogólnoustrojowych. Warto zauważyć, że u myszy dożylna dawka LD50 chloroprokainy chlorowodorku wynosi 97 mg/kg, co wskazuje na potencjalne ryzyko związane z nadmiernym podaniem leku ⁽¹⁾.

Przyczyny toksyczności ogólnoustrojowej

Ogólnoustrojowe działania niepożądane mają pochodzenie metodologiczne (związane ze stosowaniem), farmakodynamiczne lub farmakokinetyczne i dotyczą przede wszystkim ośrodkowego układu nerwowego oraz układu krążenia. Jatrogenne działania niepożądane występują w następujących sytuacjach ⁽²⁾:

• wstrzyknięcie zbyt dużej ilości roztworu ⁽³⁾
• niezamierzone wstrzyknięcie do naczynia krwionośnego – w tym przypadku objawy toksyczne mogą wystąpić już w ciągu 1 minuty ⁽⁴⁾
• nieprawidłowa pozycja pacjenta ⁽⁵⁾
• wysokie znieczulenie rdzeniowe, prowadzące do znacznego spadku ciśnienia tętniczego krwi ⁽⁶⁾

Objawy przedawkowania

Objawy przedawkowania leku Ampres można podzielić na dwa główne zespoły objawów, różniące się jakością i nasileniem ⁽⁷⁾:

a) Objawy wpływające na ośrodkowy układ nerwowy

Pierwsze objawy neurotoksyczności obejmują parestezje w okolicy ust, uczucie odrętwienia języka, uczucie oszołomienia oraz problemy ze słuchem i szumy uszne. W miarę narastania stężenia leku w surowicy, pojawiają się poważniejsze objawy, takie jak problemy ze wzrokiem i skurcze mięśni, które poprzedzają uogólnione drgawki. Ważne jest, aby nie pomylić tych objawów z zachowaniem neurotycznym. W kolejnym etapie może wystąpić utrata przytomności i drgawki toniczno-kloniczne, trwające zazwyczaj od kilku sekund do kilku minut ⁽⁸⁾.

Bezpośrednio po drgawkach rozwija się hipoksja i hiperkapnia (zwiększone stężenie dwutlenku węgla we krwi), wynikające ze zwiększonej aktywności mięśniowej związanej z problemami oddechowymi. W ciężkich przypadkach może dojść do zatrzymania czynności oddechowej. Istotne jest, że kwasica i/lub hipoksja nasilają działanie toksyczne leków do znieczulenia miejscowego ⁽⁹⁾.

Zmniejszenie lub złagodzenie objawów neurologicznych może być spowodowane redystrybucją leku poza ośrodkowy układ nerwowy, po której następuje metabolizm i wydalenie. Regresja objawów może nastąpić szybko, chyba że podano bardzo duże ilości leku ⁽¹⁰⁾.

b) Objawy sercowo-naczyniowe

W ciężkich przypadkach przedawkowania może wystąpić działanie toksyczne na układ sercowo-naczyniowy. Objawia się ono niedociśnieniem tętniczym, bradykardią, arytmią, a w skrajnych przypadkach – zatrzymaniem czynności serca. Objawy te mogą wystąpić przy wysokim stężeniu leków do znieczulenia miejscowego w krążeniu ogólnoustrojowym ⁽¹¹⁾.

Należy podkreślić, że pierwsze oznaki neurotoksyczności zwykle poprzedzają toksyczne efekty sercowo-naczyniowe. Wyjątkiem są sytuacje, gdy pacjent jest poddany znieczuleniu ogólnemu lub silnej sedacji produktami leczniczymi, takimi jak benzodiazepiny lub barbiturany ⁽¹²⁾.

Postępowanie w przypadku ostrej toksyczności ogólnoustrojowej

W przypadku rozpoznania objawów ostrej toksyczności związanej z przedawkowaniem leku Ampres, należy niezwłocznie podjąć następujące działania ⁽¹³⁾:

1. Natychmiast przerwać podawanie produktu Ampres ⁽¹⁴⁾
2. Zapewnić odpowiednie zaopatrzenie w tlen:
   • utrzymywać drożność dróg oddechowych
   • podawać tlen
   • w razie potrzeby zastosować sztuczną wentylację (intubacja) ⁽¹⁵⁾
3. W przypadku depresji sercowo-naczyniowej konieczne jest ustabilizowanie krążenia ⁽¹⁶⁾
4. Jeśli wystąpią drgawki i nie ustąpią samoistnie po 15-20 sekundach, zalecane jest podanie dożylnego leku przeciwdrgawkowego ⁽¹⁷⁾

Ważne przeciwwskazania i zalecenia specjalne:

• Leki analeptyczne o działaniu ośrodkowym są przeciwwskazane w przypadku zatrucia wywołanego lekami do znieczulenia miejscowego ⁽¹⁸⁾
• W przypadku poważnych powikłań zalecane jest uzyskanie wsparcia ze strony lekarza specjalizującego się w medycynie ratunkowej i resuscytacji (np. anestezjologa) ⁽¹⁹⁾
• U pacjentów z wrodzonym niedoborem cholinesterazy osocza może być konieczne podanie dożylnego roztworu lipidów ⁽²⁰⁾

Dodatkowe uwagi kliniczne

Należy zaznaczyć, że podanie produktu Ampres dooponowo w zalecanych dawkach rzadko prowadzi do wystąpienia w osoczu stężeń mogących wywołać toksyczność ogólnoustrojową ⁽²¹⁾. Niemniej jednak, ze względu na potencjalne ryzyko związane z przedawkowaniem, personel medyczny powinien być przygotowany do szybkiego rozpoznania i leczenia objawów toksyczności ogólnoustrojowej.