Gefitinib Zentiva
Tabletki powlekane, 250 mg
Produkt leczniczy zawiera 250 mg gefitynibu, który jest substancją czynną, oraz pomocniczo laktozę jednowodną. Tabletki powlekane są stosowane w monoterapii u dorosłych pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuca miejscowo zaawansowanym lub z przerzutami. Leczenie dedykowane jest osobom z aktywującą mutacją receptora EGFR-TK. Preparat wspomaga hamowanie rozwoju nowotworu poprzez specyficzne działanie na komórki rakowe.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
-
Dawkowanie i sposób podawania
Gefitinib Zentiva 250 mg w formie tabletek powlekanych stosuje się w dawce standardowej 250 mg raz na dobę, najlepiej o stałej porze, pod nadzorem lekarza doświadczonego w terapii przeciwnowotworowej. W przypadku pominięcia dawki, jeśli do kolejnej dawki pozostało mniej niż 12 godzin, nie należy jej uzupełniać podwójną dawką. Lek nie jest zalecany u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. U pacjentów z umiarkowaną do ciężką niewydolnością wątroby (Child-Pugh B lub C) konieczne jest dokładne monitorowanie ze względu na ryzyko zwiększonego stężenia leku i działań niepożądanych. Dawkowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny >20 ml/min) oraz u osób w podeszłym wieku nie wymaga modyfikacji, natomiast u pacjentów z klirensem ≤20 ml/min zaleca się ostrożność ze względu na ograniczone dane.
W przypadku nietolerancji działań niepożądanych, takich jak biegunka czy reakcje skórne, zaleca się przerwę w leczeniu do 14 dni, po czym można ponownie rozpocząć terapię dawką 250 mg. Jeśli objawy utrzymują się, należy rozważyć zaprzestanie stosowania gefitynibu i alternatywne metody leczenia. Tabletki można przyjmować doustnie z posiłkiem lub bez, połykając w całości i popijając wodą. W sytuacjach, gdy podanie całej tabletki jest niemożliwe, dopuszcza się rozpuszczenie tabletki w połowie szklanki wody niegazowanej (proces do 20 minut), a zawiesinę należy wypić niezwłocznie, uzupełniając dawkę kolejną porcją wody. Roztwór może być także podawany przez sondę nosowo-żołądkową lub gastrostomię, przy czym do przygotowania zawiesiny należy używać wyłącznie wody niegazowanej.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Dawkowanie i sposób podawania – Gefitinib Zentiva 250 mg
aktywność AspAT, biegunka, bilirubina, działanie niepożądane, fosfataza alkaliczna, gastrostomia, gefitynib, genotyp CYP2D6, klirens kreatyniny, leczenie przeciwnowotworowe, niewydolność wątroby, przerzuty w wątrobie, reakcja skórna, skala Child-Pugh, sonda nosowo-żołądkowa, stężenie w osoczu, tabletka powlekana, zaburzenie czynności nerek -
Działania niepożądane
Gefitynib (Gefitinib Zentiva, 250 mg) jest związany z szeregiem działań niepożądanych, które najczęściej pojawiają się w pierwszym miesiącu terapii i są przeważnie odwracalne. Na podstawie danych z badań klinicznych III fazy (ISEL, INTEREST, IPASS) obejmujących 2462 pacjentów, najczęstszymi działaniami niepożądanymi (>20%) są biegunka oraz objawy skórne, takie jak wysypka, trądzik, suchość skóry i świąd. Ciężkie działania niepożądane (3. i 4. stopnia wg CTC) wystąpiły u około 8% pacjentów, a 3% przerwało leczenie z powodu nietolerancji. Szczególnie istotna jest śródmiąższowa choroba płuc (ChŚP), występująca u 1,3% pacjentów, często o ciężkim przebiegu (3.-4. stopnia CTC), z udokumentowanymi przypadkami zgonów. Częstość ChŚP jest wyższa u pacjentów azjatyckich (do 3-5,8%), co podkreśla konieczność ścisłego monitorowania tej grupy.
Inne często obserwowane działania niepożądane obejmują zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka bardzo często, odwodnienie często), reakcje skórne (bardzo często, głównie łagodne do umiarkowanych), zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej (bardzo często, zwykle łagodne), oraz zaburzenia układu moczowego (często). Rzadkie, ale poważne powikłania to zapalenie trzustki, perforacje przewodu pokarmowego, ciężkie reakcje alergiczne skórne (martwica toksyczno-rozpływna naskórka, zespół Stevensa-Johnsona) oraz niewydolność wątroby. Ze względu na profil bezpieczeństwa gefitynibu, konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjentów, zwłaszcza pod kątem ChŚP, ciężkich reakcji skórnych i zaburzeń czynności wątroby, a także zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych do odpowiednich organów nadzoru.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Działania niepożądane – Gefitinib Zentiva 250 mg
aminotransferaza alaninowa, białkomocz, brak łaknienia, choroba śródmiąższowa płuc, gefitynib, krwawienie z nosa, krwiomocz, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, suchość oka, Wspólna Skala Toksyczności, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej, zespół Stevensa-Johnsona -
Profil bezpieczeństwa leku
Gefitynib jest przeciwwskazany u kobiet karmiących piersią ze względu na potencjalną kumulację leku i jego metabolitów w mleku, co potwierdzają badania na zwierzętach. Pacjenci stosujący gefitynib mogą doświadczać osłabienia, dlatego powinni zachować ostrożność podczas prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Nie ma dostępnych danych dotyczących interakcji z alkoholem, a stosowanie leku u osób starszych nie wymaga modyfikacji dawki.
W przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, dawkowanie nie wymaga zmiany przy klirensie kreatyniny powyżej 20 ml/min, jednak zaleca się ostrożność przy niższych wartościach. U chorych z niewielkimi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby gefitynib należy stosować ostrożnie, a w przypadku umiarkowanej do ciężkiej niewydolności wątroby, zwłaszcza w przebiegu marskości, konieczne jest monitorowanie stężenia leku w osoczu oraz aktywności enzymów wątrobowych, z rozważeniem przerwania terapii przy ich znacznym wzroście.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Profil bezpieczeństwa leku – Gefitinib Zentiva 250 mg
-
Przeciwwskazania
Gefitinib Zentiva w dawce 250 mg (tabletki powlekane) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną – gefitynib – lub na którąkolwiek substancję pomocniczą, w tym 163,5 mg laktozy jednowodnej na tabletkę. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z nietolerancją laktozy ze względu na ryzyko niepożądanych reakcji. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest stosowanie u kobiet karmiących piersią, gdyż karmienie musi zostać przerwane z powodu potencjalnego ryzyka dla dziecka. Lek występuje w postaci brązowych, okrągłych, dwuwypukłych tabletek o wymiarach 11,13 ± 0,5 mm, z wytłoczeniem „LP 100” na jednej stronie.
Przed rozpoczęciem terapii gefitynibem należy indywidualnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka, uwzględniając przeciwwskazania oraz sytuacje wymagające szczególnej ostrożności. W przypadku pacjentów z potwierdzoną nietolerancją laktozy konieczne jest rozważenie wpływu zawartości laktozy na bezpieczeństwo leczenia. Decyzja o wdrożeniu leczenia powinna być podjęta po dokładnej analizie stanu klinicznego pacjenta, aby uniknąć powikłań wynikających z nieodpowiedniego stosowania leku.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przeciwwskazania – Gefitinib Zentiva 250 mg
-
Przedawkowanie
Przedawkowanie gefitynibu, mimo braku swoistego antidotum, stanowi poważne zagrożenie kliniczne, wymagające natychmiastowej interwencji opartej na leczeniu objawowym. Dane z badań klinicznych fazy I wskazują, że dawki przekraczające standardową 250 mg/dobę, sięgające nawet 1000 mg/dobę, prowadzą do nasilenia typowych działań niepożądanych, głównie biegunki i wysypki skórnej. W badaniach z dawkami tygodniowymi 1500-3500 mg zaobserwowano brak proporcjonalnego wzrostu ekspozycji na lek, co sugeruje istnienie pułapu wchłaniania/metabolizmu. Objawy przedawkowania mają zazwyczaj nasilenie łagodne do umiarkowanego, nie odbiegając od profilu bezpieczeństwa przy dawkach terapeutycznych.
Postępowanie w przypadku przedawkowania gefitynibu koncentruje się na leczeniu objawowym, ze szczególnym uwzględnieniem kontroli biegunki, która może prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych. Zalecane jest odpowiednie nawodnienie, wyrównanie zaburzeń elektrolitowych oraz stosowanie leków przeciwbiegunkowych. W przypadku nasilonych zmian skórnych wskazana jest konsultacja dermatologiczna oraz wdrożenie terapii miejscowej lub systemowej. Monitorowanie stanu klinicznego pacjenta jest kluczowe, a w ciężkich przypadkach konieczna może być hospitalizacja celem intensywnego leczenia i obserwacji.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedawkowanie – Gefitinib Zentiva 250 mg
-
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania przedkliniczne gefitynibu wykazały istotne działania toksyczne na poziomie narządowym u zwierząt laboratoryjnych przy ekspozycji porównywalnej do klinicznej, obejmujące zanik i ścieńczenie nabłonka rogówki, martwicę brodawek nerkowych oraz martwicę komórek wątroby z naciekami eozynofilowymi makrofagów. W badaniach na szczurach dawka 20 mg/kg m.c./dobę powodowała zmniejszenie płodności samic oraz obniżenie przeżywalności noworodków. W teratologii nie stwierdzono wad rozwojowych u szczurów przy dawce do 30 mg/kg m.c./dobę, natomiast u królików dawki ≥20 mg/kg m.c./dobę wiązały się ze zmniejszoną masą ciała płodów. Gefitynib wykazuje znaczące przenikanie do mleka szczurów, z poziomem radioaktywności 11-19 razy wyższym niż we krwi. Badania in vitro sugerują potencjalne ryzyko fototoksyczności oraz wpływ na repolaryzację mięśnia sercowego, jednak klinicznie nie potwierdzono wydłużenia odstępu QT.
W dwuletnich badaniach kancerogenności u szczurów przy dawce 10 mg/kg m.c./dobę zaobserwowano statystycznie znamienne zwiększenie częstości gruczolaka wątroby u obu płci oraz naczyniakomięsaka krwionośnego węzłów krezki u samic. U myszy stwierdzono wzrost częstości gruczolaka wątroby przy dawkach średnich i najwyższych, z istotnością statystyczną u samic. Dawki niewywołujące zmian były poza zakresem ekspozycji klinicznej, a znaczenie kliniczne tych obserwacji pozostaje nieznane. Gefitynib nie wykazuje działania genotoksycznego. Podsumowując, profil bezpieczeństwa gefitynibu w badaniach przedklinicznych wskazuje na potencjalne ryzyko toksyczności narządowej, wpływu na płodność i przeżywalność potomstwa oraz możliwe działanie kancerogenne przy dawkach przekraczających ekspozycję kliniczną, co wymaga uwzględnienia w ocenie ryzyka stosowania leku u pacjentów.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gefitinib Zentiva 250 mg
badanie kancerogenności, badanie teratologiczne, działanie fototoksyczne, działanie genotoksyczne, EGFR, gefitynib, gruczolak wątroby, martwica brodawek nerkowych, martwica komórek wątroby, nabłonek rogówki, naciek eozynofilowy makrofagów, naczyniakomięsak krwionośny, organogeneza, potencjał fototoksyczny, repolaryzacja mięśnia sercowego, ścieńczenie rogówki, toksyczność narządowa, wada rozwojowa, węzeł krezki, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rozwojowe, zatoka wątrobowa -
Skład i postać leku
Gefitinib Zentiva jest dostępny w postaci tabletek powlekanych zawierających 250 mg substancji czynnej – gefitynibu. Tabletki mają charakterystyczny brązowy kolor, okrągły, dwuwypukły kształt o wymiarach 11,13 ± 0,5 mm oraz wytłoczenie „LP 100” na jednej stronie, co ułatwia ich identyfikację. Rdzeń tabletki zawiera m.in. 163,5 mg laktozy jednowodnej, co jest istotne dla pacjentów z nietolerancją laktozy. Pozostałe substancje pomocnicze to celuloza mikrokrystaliczna, kroskarmeloza sodowa, powidon (K-30), sodu laurylosiarczan oraz magnezu stearynian, które pełnią funkcje wypełniacza, substancji wiążącej, rozpadowej, powierzchniowo czynnej i środka poślizgowego. Otoczka tabletki zawiera alkohol poliwinylowy, makrogol 3350, talk oraz barwniki: tytanu dwutlenek (E171), żelaza tlenek żółty i czerwony (E172), nadające charakterystyczny brązowy kolor i właściwości ochronne powłoki.
Produkt jest pakowany w blistry wykonane z kompozycji PVC/PE/PVDC/Aluminium, po 10 tabletek w blistrze, a opakowanie zbiorcze zawiera 30 tabletek. Okres ważności Gefitinib Zentiva wynosi 3 lata od daty produkcji, bez specjalnych wymagań dotyczących warunków przechowywania, co umożliwia przechowywanie w standardowych warunkach temperaturowych i wilgotnościowych. Niewykorzystane resztki leku należy utylizować zgodnie z lokalnymi przepisami, ze szczególną ostrożnością ze względu na właściwości farmakologiczne gefitynibu. Nie stwierdzono niezgodności farmaceutycznych między składnikami preparatu a materiałami opakowaniowymi, co potwierdza stabilność i bezpieczeństwo stosowania produktu w standardowych warunkach.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Skład i postać leku – Gefitinib Zentiva 250 mg
alkohol poliwinylowy, blister jednodawkowy, celuloza mikrokrystaliczna, gefitynib, kroskarmeloza sodowa, laktoza jednowodna, magnezu stearynian, makrogol, nietolerancja laktozy, niezgodność farmaceutyczna, odpad farmaceutyczny, powidon, sodu laurylosiarczan, substancja czynna, substancja pomocnicza, substancja powierzchniowo czynna, substancja rozpadowa, tabletka powlekana, tytanu dwutlenek, właściwość farmakologiczna, żelaza tlenek czerwony, żelaza tlenek żółty -
Właściwości farmakodynamiczne
Gefitynib jest selektywnym, małocząsteczkowym inhibitorem kinazy tyrozynowej receptora EGFR (HER1/ErbB1), stosowanym w leczeniu zaawansowanego niedrobnokomórkowego raka płuca (NDRP) z obecnością aktywujących mutacji w domenie kinazy tyrozynowej EGFR. Najczęściej występujące mutacje aktywujące, takie jak delecje w egzonie 19 oraz mutacja punktowa L858R, wykazują wysoką wrażliwość na gefitynib, co potwierdzają badania kliniczne (np. HR dla czasu wolnego od progresji choroby 0,489; 95% CI: 0,336-0,710 w badaniu WJTOG3405). Rzadsze mutacje, takie jak G719X, L861Q i S768I, również wykazują odpowiedź na leczenie, natomiast mutacja T790M i insercje w egzonie 20 są związane z opornością na lek. Mediana czasu do progresji choroby wynosi około 1 roku, a mechanizmy nabytej oporności obejmują wtórną mutację T790M (około 60% przypadków), amplifikację genów HER2 i MET, mutacje PIK3CA oraz transformację fenotypową guza na drobnokomórkowy rak płuca (5-10% przypadków).
Diagnostyka mutacji EGFR w kwalifikacji do terapii gefitynibem coraz częściej wykorzystuje analizę krążącego DNA nowotworowego (ctDNA) z osocza, co stanowi nieinwazyjną alternatywę dla biopsji tkankowej. W badaniu IFUM czułość testu ctDNA wyniosła 65,7% (95% CI: 55,8-74,7%) przy swoistości 99,8% (95% CI: 99,0-100,0%), a odsetek obiektywnych odpowiedzi (ORR) u pacjentów z mutacjami wykrytymi zarówno w guzie, jak i w ctDNA wynosił 77% (95% CI: 66-86%). Efektywność gefitynibu w pierwszym rzucie leczenia zaawansowanego NDRP potwierdzono w badaniu III fazy IPASS, obejmującym pacjentów azjatyckich z gruczolakorakiem i aktywującymi mutacjami EGFR, co stanowiło podstawę do rejestracji leku w tym wskazaniu.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakodynamiczne – Gefitinib Zentiva 250 mg
amplifikacja HER2, amplifikacja MET, apoptoza, ctDNA, czułość diagnostyczna, czynnik angiogenezy, delecja w egzonie 19, diagnostyka molekularna, drobnokomórkowy rak płuca, inhibitor kinazy proteinowej, inhibitor kinazy tyrozynowej EGFR, insercja w egzonie 20, krążący DNA nowotworowy, leczenie onkologiczne, mutacja aktywująca, mutacja EGFR, mutacja L858R, mutacja PIK3CA, mutacja T790M, niedrobnokomórkowy rak płuca, odsetek odpowiedzi obiektywnych, rak gruczołowy, receptor naskórkowego czynnika wzrostu, swoistość diagnostyczna -
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Gefitynib (Gefitinib Zentiva, 250 mg) jest lekiem onkologicznym stosowanym w terapii nowotworów, dostępnym w postaci brązowych, okrągłych tabletek powlekanych o wymiarach 11,13 ± 0,5 mm. W trakcie leczenia gefitynibem obserwuje się występowanie osłabienia u pacjentów, co stanowi istotne działanie niepożądane wpływające na zdolności psychomotoryczne niezbędne do bezpiecznego prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Z tego względu, zgodnie z Charakterystyką Produktu Leczniczego, pacjenci powinni zachować szczególną ostrożność podczas wykonywania tych czynności, a lekarz ma obowiązek poinformować ich o potencjalnym ryzyku oraz zalecić indywidualną ocenę stanu zdrowia przed prowadzeniem pojazdów.
W praktyce klinicznej lekarz powinien przeprowadzić szczegółowy wywiad dotyczący nawyków pacjenta związanych z prowadzeniem pojazdów i obsługą maszyn, wyjaśnić mechanizm działania leku oraz ryzyko wystąpienia osłabienia, a także doradzić alternatywne rozwiązania transportowe w razie potrzeby. Monitorowanie nasilenia objawów podczas wizyt kontrolnych oraz dostosowanie zaleceń do indywidualnej tolerancji leku, wieku, stanu zdrowia i stosowanych jednocześnie leków jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta i innych uczestników ruchu drogowego. Przekazywanie tych informacji jest nie tylko wymogiem prawnym, ale również elementem etycznej opieki medycznej.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Gefitinib Zentiva 250 mg
bezpieczeństwo w ruchu drogowym, charakterystyka produktu leczniczego, dokumentacja medyczna, działanie niepożądane, działanie sedatywne, etyka lekarska, farmakoterapia, funkcje psychomotoryczne, gefitynib, leczenie gefitynibem, mechanizm działania leku, nasilenie objawów, nowotwór, osłabienie, substancja aktywna, tabletki powlekane, terapia gefitynibem, tolerancja leku, zdolność psychomotoryczna -
Wskazania do stosowania
Gefitinib Zentiva w dawce 250 mg w formie tabletek powlekanych jest wskazany do monoterapii u dorosłych pacjentów z miejscowo zaawansowanym (stadium IIIB) lub przerzutowym (stadium IV) niedrobnokomórkowym rakiem płuca (NDRP), u których potwierdzono obecność aktywującej mutacji w genie EGFR-TK. Obecność tej mutacji jest niezbędnym biomarkerem kwalifikującym do terapii, co wymaga przeprowadzenia badania molekularnego na materiale nowotworowym. Lek podaje się doustnie, co umożliwia wygodne stosowanie ambulatoryjne, a terapia powinna być prowadzona wyłącznie jako monoterapia, bez łączenia z innymi lekami przeciwnowotworowymi. Przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest poinformowanie pacjenta o konieczności regularnego przyjmowania leku oraz monitorowania potencjalnych działań niepożądanych, ze szczególnym uwzględnieniem funkcji wątroby i płuc. Każda tabletka zawiera 250 mg gefitynibu oraz 163,5 mg laktozy jednowodnej, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy. Lek nie jest wskazany u dzieci i młodzieży z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tych grupach wiekowych. Regularne monitorowanie kliniczne jest kluczowe dla oceny tolerancji i skuteczności terapii.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wskazania do stosowania – Gefitinib Zentiva 250 mg