O-demetylowenlafaksyna
O-demetylowenlafaksyna (również znana jako dewenlafaksyna) to główny aktywny metabolit wenlafaksyny, powstający w wyniku demetylacji w wątrobie. Jest inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI), wykazującym nieco silniejsze powinowactwo do transportera serotoniny niż noradrenaliny.
Mechanizm działania o-demetylowenlafaksyny polega na blokowaniu transporterów serotoniny (SERT) i noradrenaliny (NET), co prowadzi do zwiększenia stężenia tych neuroprzekaźników w szczelinie synaptycznej. W przeciwieństwie do wenlafaksyny, metabolit ten ma minimalne powinowactwo do receptorów muskarynowych, histaminowych i adrenergicznych, co przekłada się na korzystniejszy profil działań niepożądanych.
O-demetylowenlafaksyna jest dostępna jako odrębny lek (dewenlafaksyna) stosowany w leczeniu zaburzeń depresyjnych oraz zespołu lęku uogólnionego. Jej zaletą w porównaniu z wenlafaksyną jest prostszy metabolizm, mniejsza zależność od polimorfizmów enzymu CYP2D6 oraz potencjalnie mniejsze ryzyko interakcji lekowych. Średni okres półtrwania wynosi około 11 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Venlafaxine Bluefish XL 75 mg
Wenlafaksyna wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa terapii. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), zarówno nieodwracalnymi nieselektywnymi, jak i odwracalnymi selektywnymi MAO-A (np. moklobemid), co może prowadzić do zespołu serotoninowego o potencjalnie śmiertelnym przebiegu. Zalecane są przerwy czasowe: minimum 14 dni po zakończeniu IMAO przed rozpoczęciem wenlafaksyny oraz 7 dni po odstawieniu wenlafaksyny przed rozpoczęciem IMAO. Również antybiotyk linezolid, będący słabym odwracalnym nieselektywnym IMAO, jest przeciwwskazany. Ponadto, współstosowanie wenlafaksyny z lekami wpływającymi na układ serotoninergiczny (SSRI, SNRI, tryptany, lit, ziele dziurawca) zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego, co wymaga ścisłej obserwacji pacjenta, zwłaszcza na początku terapii i przy zmianie dawkowania. Alkohol etylowy nasila depresyjne działanie na ośrodkowy układ nerwowy, pogarsza stan psychiczny i zwiększa ryzyko działań niepożądanych, dlatego pacjentom zaleca się całkowitą abstynencję podczas leczenia i przez kilka dni po jego zakończeniu.
2-hydroksydezypramina, 2-hydroksyimipramina, 9-hydroksyrysperydon, agonista receptora serotoninowego, atazanawir, benzodiazepina, błękit metylenowy, buprenorfina, CYP1A2, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4, demetylodiazepam, diazepam, dysfagia, haloperydol, imipramina, indynawir, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor zwrotnego wychwytu noradrenaliny i serotoniny, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, izoenzym cytochromu P450, ketokonazol, klarytromycyna, linezolid, metoprolol, moklobemid, nieodwracalny nieselektywny IMAO, O-demetylowenlafaksyna, odwracalny selektywny inhibitor MAO-A, ośrodkowy układ nerwowy, posakonazol, prekursor serotoniny, rysperydon, rytonawir, suplement tryptofanu, telitromycyna, tryptan, wenlafaksyna, worykonazol, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, α-hydroksymetoprolol - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Velafax 75 mg
Wenlafaksyna, będąca inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI), powinna być stosowana w okresie ciąży jedynie wtedy, gdy korzyści terapeutyczne przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania wenlafaksyny u kobiet ciężarnych są ograniczone, a badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ na reprodukcję. Szczególną uwagę należy zwrócić na stosowanie leku w III trymestrze ciąży, które może prowadzić do objawów odstawienia u noworodka, takich jak drażliwość, drżenie, hipotonia, nieustający płacz oraz trudności ze ssaniem i snem, pojawiające się zwykle w ciągu pierwszych 24 godzin życia. Ponadto, istnieje zwiększone ryzyko zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodka (PPHN) oraz krwotoku poporodowego, zwłaszcza przy ekspozycji na SNRI lub SSRI w miesiącu przed porodem. Wenlafaksyna i jej aktywny metabolit przenikają do mleka kobiecego, co może powodować u niemowląt objawy takie jak płacz, drażliwość i zaburzenia rytmu snu, a także zespół odstawienny po zaprzestaniu karmienia piersią.
anorgazmia, drażliwość noworodka, drżenie u noworodka, działanie serotoninergiczne, hipotonia mięśniowa, krwotok maciczny, krwotok poporodowy, menorrhagia, nadciśnienie płucne noworodka, O-demetylowenlafaksyna, obniżone libido, PPHN, SNRI, SSRI, trymestr ciąży, wenlafaksyna, zespół odstawienny, zespół odstawienny noworodka, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Alventa 37,5 mg
Wenlafaksyna, substancja czynna leku Alventa, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), zwłaszcza nieodwracalnymi nieselektywnymi (przeciwwskazane, konieczny odstęp 14 dni przed i 7 dni po terapii wenlafaksyną) oraz odwracalnymi selektywnymi MAO-A (np. moklobemid), ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Linezolid, jako odwracalny nieselektywny IMAO, również jest przeciwwskazany. Ponadto, wenlafaksyna w połączeniu z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, tryptany, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, lit, opioidy, ziele dziurawca) zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego, co wymaga uważnego monitorowania pacjenta. Alkohol nasila depresyjny wpływ na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), zwiększając ryzyko zaburzeń psychicznych i funkcji poznawczych, dlatego jego spożycie jest niewskazane podczas terapii.
2-hydroksydezypramina, 2-hydroksyimipramina, antybiotyk chinolonowy, antybiotyk makrolidowy, arytmia komorowa, AUC, błękit metylenowy, Cmax, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, hormonalny środek antykoncepcyjny, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym cytochromu P450, karbamazepina, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpsychotyczny, linezolid, moklobemid, nadciśnienie tętnicze, nieodwracalny nieselektywny IMAO, O-demetylowenlafaksyna, odwracalny nieselektywny IMAO, odwracalny selektywny inhibitor MAO-A, ośrodkowy układ nerwowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skurcz miokloniczny, suplement tryptofanu, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptan, wenlafaksyna, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Interakcje leku – Axyven 150 mg
Wenlafaksyna (Axyven), jako inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Szczególnie niebezpieczne są interakcje z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), gdzie jednoczesne stosowanie z nieodwracalnymi, nieselektywnymi IMAO jest bezwzględnie przeciwwskazane, wymagając przerw 14 dni po IMAO i 7 dni po wenlafaksynie. Odwracalne, selektywne IMAO (np. moklobemid) oraz odwracalne, nieselektywne IMAO (np. linezolid) również niosą wysokie ryzyko zespołu serotoninowego i neurotoksyczności. Ponadto, wenlafaksyna wchodzi w interakcje z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, tryptany, lit, opioidy, dziurawiec), co zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego, wymagając ścisłego monitorowania pacjenta zwłaszcza na początku terapii i przy zmianie dawki. Spożywanie alkoholu jest przeciwwskazane ze względu na nasilenie depresyjnego działania na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) i ryzyko poważnych działań niepożądanych. Jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QTc (np. chinidyna, amiodaron, tiorydazyna, erytromycyna) zwiększa ryzyko groźnych arytmii komorowych, dlatego należy ich unikać.
antybiotyk chinolonowy, antybiotyk makrolidowy, atazanawir, błękit metylenowy, CYP2D6, diazepam, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec, haloperydol, imipramina, indynawir, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, linezolid, metoprolol, moklobemid, moksyfloksacyna, nelfinawir, nieodwracalny nieselektywny IMAO, O-demetylowenlafaksyna, odwracalny selektywny inhibitor MAO-A, pozakonazol, rysperydon, rytonawir, sakwinawir, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, suplement tryptofanu, telitromycyna, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptan, wenlafaksyna, worykonazol, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny