Interakcje leku
Venlafaxine Bluefish XL 75 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Interakcje lekowe to istotny aspekt farmakoterapii, który należy uwzględnić podczas stosowania wenlafaksyny. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis najważniejszych interakcji z innymi produktami leczniczymi oraz substancjami, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii produktem Venlafaxine Bluefish XL.¹

Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO)

Stosowanie wenlafaksyny z różnymi typami inhibitorów monoaminooksydazy wiąże się z poważnym ryzykiem wystąpienia niebezpiecznych działań niepożądanych, w tym zespołu serotoninowego. Wyróżniamy następujące grupy IMAO:²

• Nieodwracalne, nieselektywne IMAO – jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane. Należy zachować co najmniej 14-dniową przerwę po zakończeniu leczenia IMAO przed rozpoczęciem terapii wenlafaksyną. Z kolei po odstawieniu wenlafaksyny, leczenie IMAO można rozpocząć po minimum 7 dniach.³
• Odwracalne, selektywne inhibitory MAO-A (np. moklobemid) – jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. Po zakończeniu leczenia odwracalnym IMAO przerwa przed rozpoczęciem stosowania wenlafaksyny może być krótsza niż 14 dni, jednak stosowanie odwracalnych IMAO po odstawieniu wenlafaksyny można rozpocząć dopiero po upływie minimum 7 dni.⁴
• Odwracalne, nieselektywne inhibitory MAO (linezolid) – antybiotyk linezolid, będący słabym odwracalnym nieselektywnym IMAO, nie powinien być podawany pacjentom leczonym wenlafaksyną.⁵

U pacjentów, u których leczenie wenlafaksyną rozpoczęto w krótkim czasie po zakończeniu leczenia IMAO lub leczenie IMAO rozpoczęto bezpośrednio po zakończeniu leczenia wenlafaksyną, obserwowano ciężkie działania niepożądane, takie jak: drżenia mięśni, skurcze miokloniczne, obfite pocenie się, nudności, wymioty, nagłe zaczerwienienie twarzy, zawroty głowy, hipertermia z objawami przypominającymi złośliwy zespół neuroleptyczny, drgawki, a nawet zgon.⁶

Ryzyko zespołu serotoninowego

Zespół serotoninowy to stan potencjalnego zagrożenia życia, który może wystąpić podczas leczenia wenlafaksyną, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wpływających na układ serotoninergiczny, takich jak:⁷

• Tryptany (agoniści receptorów serotoninowych)
• Inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI)
• Inne inhibitory zwrotnego wychwytu noradrenaliny i serotoniny (SNRI)
• Lit
• Sybutramina
• Tramadol
• Buprenorfina
• Ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)
• Produkty lecznicze osłabiające metabolizm serotoniny (np. IMAO, błękit metylenowy)
• Prekursory serotoniny (np. suplementy tryptofanu)

Jeśli leczenie wenlafaksyną w skojarzeniu z SSRI, SNRI lub agonistą receptora serotoninowego jest klinicznie uzasadnione, zaleca się uważne obserwowanie pacjenta, zwłaszcza na początku leczenia i podczas zwiększania dawkowania. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania wenlafaksyny z prekursorami serotoniny (takimi jak suplementy tryptofanu).⁸

Substancje oddziałujące na ośrodkowy układ nerwowy (OUN)

Ryzyko stosowania wenlafaksyny w skojarzeniu z innymi substancjami oddziałującymi na OUN nie było systematycznie oceniane. Zaleca się zachowanie ostrożności podczas łączenia wenlafaksyny z jakimikolwiek lekami wpływającymi na ośrodkowy układ nerwowy.⁹

Interakcje z alkoholem

Pacjentom leczonym wenlafaksyną należy stanowczo zalecić powstrzymanie się od spożywania alkoholu etylowego. Alkohol może wchodzić w niebezpieczne interakcje z wenlafaksyną z kilku powodów:¹⁰

• Nasilone działanie depresyjne na OUN – jednoczesne stosowanie alkoholu z wenlafaksyną może prowadzić do zwiększenia depresyjnego wpływu na ośrodkowy układ nerwowy, co może objawiać się nasilonym uspokojeniem, senność i zaburzeniami koordynacji psychoruchowej
• Pogorszenie stanu psychicznego – alkohol może spowodować kliniczne nasilenie się już istniejących zaburzeń psychicznych, co jest szczególnie niebezpieczne u pacjentów ze współistniejącym zaburzeniami depresyjnymi lub lękowymi
• Niepożądane interakcje farmakodynamiczne – alkohol może wchodzić w nieprzewidywalne interakcje z wenlafaksyną, potencjalnie zwiększając działania niepożądane leku
• Zaburzenia funkcji poznawczych – połączenie obu substancji może prowadzić do znacznego upośledzenia funkcji poznawczych, refleksu i zdolności do prowadzenia pojazdów lub obsługiwania maszyn

Ze względu na wyżej wymienione zagrożenia, pacjentów należy jednoznacznie poinformować o konieczności całkowitej abstynencji od alkoholu w okresie terapii wenlafaksyną i przez co najmniej kilka dni po jej zakończeniu.¹¹

Wpływ innych produktów leczniczych na działanie wenlafaksyny

Ketokonazol i inne inhibitory CYP3A4 – badania farmakokinetyczne wykazały, że ketokonazol (inhibitor CYP3A4) może znacząco zwiększać stężenie wenlafaksyny i jej aktywnego metabolitu O-demetylowenlafaksyny w osoczu. AUC wenlafaksyny zwiększyło się o 70% u osób intensywnie metabolizujących (EM) przez CYP2D6 i o 21% u osób słabo metabolizujących (PM). Dla O-demetylowenlafaksyny wzrost AUC wynosił odpowiednio 33% i 23%.¹²

Również inne inhibitory CYP3A4, takie jak:

• Atazanawir
• Klarytromycyna
• Indynawir
• Itrakonazol
• Worykonazol
• Posakonazol
• Nelfinawir
• Rytonawir
• Sakwinawir
• Telitromycyna

mogą zwiększać stężenie wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny. Dlatego zalecana jest ostrożność podczas jednoczesnego leczenia inhibitorami CYP3A4 i wenlafaksyną.¹³

Wpływ wenlafaksyny na działanie innych produktów leczniczych

Lit – Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny i litu może wywołać zespół serotoninowy.¹⁴

Diazepam – Wenlafaksyna nie ma wpływu na farmakokinetykę i farmakodynamikę diazepamu ani jego aktywnego metabolitu demetylodiazepamu. Wydaje się również, że diazepam nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny. Nie wiadomo, czy występują interakcje farmakokinetyczne i/lub farmakodynamiczne z innymi benzodiazepinami.¹⁵

Imipramina – Wenlafaksyna nie wpływa na farmakokinetykę imipraminy ani 2-hydroksyimipraminy, jednak powoduje zależne od dawki zwiększenie o 2,5 do 4,5 razy wartości AUC 2-hydroksydezypraminy przy dawkach 75-150 mg na dobę. Imipramina nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny. Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest znane, jednak zaleca się szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania wenlafaksyny i imipraminy.¹⁶

Haloperydol – Badania farmakokinetyczne z haloperydolem wykazały zmniejszenie o 42% całkowitego doustnego klirensu, zwiększenie wartości AUC o 70%, zwiększenie wartości Cmax o 88%, ale brak zmiany okresu półtrwania dla haloperydolu. Należy to uwzględnić podczas jednoczesnego stosowania haloperydolu i wenlafaksyny, choć kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest w pełni poznane.¹⁷

Rysperydon – Wenlafaksyna powoduje zwiększenie wartości AUC rysperydonu o 50%, ale tylko nieznacznie oddziałuje na profil farmakokinetyczny całkowitej aktywnej frakcji (rysperydon i 9-hydroksyrysperydon). Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest w pełni poznane.¹⁸

Metoprolol – Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny i metoprololu u zdrowych ochotników wykazało zwiększenie stężenia metoprololu w osoczu o około 30-40%, podczas gdy stężenie aktywnego metabolitu α-hydroksymetoprololu pozostało niezmienione. Metoprolol nie wpływa na profil farmakokinetyczny wenlafaksyny ani jej aktywnego metabolitu. Szczególna ostrożność jest zalecana podczas jednoczesnego stosowania wenlafaksyny i metoprololu, zwłaszcza u pacjentów z nadciśnieniem.¹⁹

Indynawir – Badania farmakokinetyki indynawiru wykazały zmniejszenie wartości AUC o 28% oraz zmniejszenie wartości Cmax o 36% dla indynawiru. Indynawir nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny. Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest znane.²⁰

Leki metabolizowane przez izoenzymy cytochromu P450

W badaniach in vivo wykazano, że wenlafaksyna stosunkowo słabo hamuje aktywność enzymu CYP2D6. Wenlafaksyna nie hamowała aktywności enzymów CYP3A4 (alprazolam i karbamazepina), CYP1A2 (kofeina), CYP2C9 (tolbutamid) ani CYP2C19 (diazepam) in vivo.²¹

Doustne środki antykoncepcyjne

Po wprowadzeniu do obrotu zgłaszano przypadki nieplanowanej ciąży u pacjentek stosujących doustne środki antykoncepcyjne podczas leczenia wenlafaksyną. Nie ma jednak wyraźnego dowodu, że było to wynikiem interakcji lekowej z wenlafaksyną. Nie prowadzono badań interakcji z hormonalnymi środkami antykoncepcyjnymi, dlatego zaleca się dodatkowe metody antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym przyjmujących wenlafaksynę.²²

Zestawienie najważniejszych interakcji wenlafaksyny

Wymienione interakcje stanowią najistotniejsze klinicznie interakcje wenlafaksyny z innymi lekami i substancjami. Zawsze należy brać pod uwagę indywidualną sytuację kliniczną pacjenta i w razie wątpliwości skonsultować się ze specjalistą lub sprawdzić aktualne dane dotyczące interakcji lekowych.²³