wskaźnik płodności
Wskaźnik płodności to miara określająca zdolność populacji do reprodukcji. W medycynie i demografii najczęściej używanym parametrem jest współczynnik dzietności całkowitej (Total Fertility Rate, TFR), który określa średnią liczbę dzieci, jaką urodziłaby kobieta w ciągu całego okresu rozrodczego (15-49 lat), przy zachowaniu aktualnych współczynników płodności.
Wartość wskaźnika płodności ma istotne znaczenie kliniczne przy ocenie zdrowia reprodukcyjnego populacji. Za poziom zapewniający zastępowalność pokoleń uznaje się współczynnik dzietności wynoszący około 2,1 dziecka na kobietę. Wartości niższe wskazują na procesy starzenia się społeczeństwa, natomiast wyższe sugerują wzrost demograficzny.
W praktyce medycznej wskaźniki płodności wykorzystuje się również do oceny indywidualnej płodności pacjentów. U kobiet stosuje się pomiary stężeń hormonów, ocenę jakości owulacji oraz badania obrazowe narządów rozrodczych. U mężczyzn kluczową rolę odgrywa badanie nasienia (seminogram), które dostarcza informacji o liczbie, ruchliwości i morfologii plemników.
Obniżone wskaźniki płodności mogą być rezultatem różnorodnych czynników medycznych, takich jak zaburzenia hormonalne, nieprawidłowości anatomiczne układu rozrodczego, choroby ogólnoustrojowe, a także czynników środowiskowych i stylu życia, w tym palenia tytoniu, nadużywania alkoholu, otyłości czy przewlekłego stresu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Servenon 20 mg
Dane przedkliniczne dotyczące escytalopramu, oparte częściowo na badaniach porównawczych z cytalopramem, wskazują na podobny profil toksykologiczno-kinetyczny obu substancji. Badania na szczurach wykazały istotne działania kardiotoksyczne, manifestujące się zastoinową niewydolnością serca po kilku tygodniach podawania dawek wywołujących ogólne działanie toksyczne. Kardiotoksyczność koreluje bardziej z maksymalnym stężeniem leku w osoczu niż z całkowitą ekspozycją (AUC). Bezpieczne maksymalne stężenia w osoczu były 8-krotnie wyższe niż te osiągane klinicznie, natomiast AUC escytalopramu było 3-4 razy wyższe niż u ludzi. Mechanizm toksyczności prawdopodobnie wiąże się z wpływem na aminy biogenne, prowadząc do niekorzystnych efektów hemodynamicznych, takich jak zmniejszenie przepływu wieńcowego i niedokrwienie mięśnia sercowego. Mimo to, dane kliniczne nie potwierdzają występowania tych efektów u pacjentów stosujących lek.
amina biogenna, badanie toksykologiczno-kinetyczne, działanie embriotoksyczne, fosfolipid, fosfolipidoza, kardiotoksyczność, masa ciała płodu, naczynie wieńcowe, niedokrwienie mięśnia sercowego, nieprawidłowość nasienia, niewydolność serca, opóźnienie kostnienia, stężenie maksymalne w osoczu, układ sercowo-naczyniowy, wskaźnik płodności, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Escitalopram Bluefish 20 mg
Dane przedkliniczne dotyczące escytalopramu wskazują na podobny profil toksykologiczny do cytalopramu, co pozwoliło na ekstrapolację wyników badań toksykologiczno-kinetycznych. W badaniach na szczurach zaobserwowano kardiotoksyczność manifestującą się zastoinową niewydolnością serca po kilkutygodniowym podawaniu dawek wywołujących ogólne działanie toksyczne. Toksyczność sercowa korelowała silniej z maksymalnymi stężeniami w osoczu (Cmax) niż z całkowitą ekspozycją (AUC). Maksymalne stężenia escytalopramu, które nie wywoływały działań niepożądanych na serce, były 8-krotnie wyższe niż stężenia kliniczne, natomiast AUC było 3-4 razy większe niż w warunkach klinicznych. Mechanizm kardiotoksyczności prawdopodobnie wiąże się z wpływem na aminy biogenne i wtórne efekty hemodynamiczne, jednak nie jest w pełni wyjaśniony. W badaniach nie stwierdzono korelacji pomiędzy obserwacjami przedklinicznymi a działaniem klinicznym u ludzi.
amina biogenna, AUC, badanie toksykologiczne, cytalopram, embriotoksyczność, escytalopram, fosfolipid, fosfolipidoza, implantacja zarodka, kardiotoksyczność, laktacja, mięsień sercowy, niedokrwienie mięśnia sercowego, nieprawidłowe nasienie, opóźnienie kostnienia, parametr rozrodczy, przepływ wieńcowy, stężenie w osoczu, toksyczność, wada rozwojowa, wskaźnik ciążowy, wskaźnik płodności, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Citronil 40 mg
Badania przedkliniczne cytalopramu, obejmujące standardowe testy farmakologiczne, toksyczności przewlekłej, genotoksyczności oraz rakotwórczości, nie wykazały istotnego ryzyka dla ludzi. W badaniach toksyczności przewlekłej u szczurów zaobserwowano fosfolipidozę wielonarządową, stan przemijający, bez zaburzeń morfologicznych i czynnościowych, o nieustalonym znaczeniu klinicznym. Embriotoksyczność u szczurów ujawniła zaburzenia szkieletu po podaniu dużych, toksycznych dawek, a okres okołoporodowy charakteryzował się zmniejszoną przeżywalnością młodych podczas karmienia, z nieznanym potencjalnym ryzykiem dla ludzi.
amina lipofilna, badanie farmakologiczne, badanie toksyczności, cytalopram, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, embriotoksyczność, fosfolipidoza wielonarządowa, genotoksyczność, nieprawidłowe nasienie, rakotwórczość, toksyczność przewlekła, toksyczność rozwojowa, wskaźnik ciążowy, wskaźnik płodności, zaburzenie morfologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mozarin Swift 20 mg
Badania toksykologiczno-kinetyczne escytalopramu, substancji czynnej Mozarin Swift, wykazały podobny profil toksyczności do citalopramu, co pozwala na odniesienie danych citalopramu do escytalopramu. W badaniach na szczurach zaobserwowano kardiotoksyczność objawiającą się zastoinową niewydolnością serca po kilku tygodniach podawania dawek wywołujących ogólne działanie toksyczne. Mechanizm kardiotoksyczności wiąże się z maksymalnymi stężeniami leku w osoczu, a nie z całkowitą ekspozycją (AUC). Maksymalne stężenia escytalopramu bez działań niepożądanych były 8-krotnie wyższe niż stężenia kliniczne, a AUC 3-4 razy wyższe. W przypadku citalopramu AUC S-enancjomeru było 6-7 razy wyższe niż w warunkach klinicznych. Mechanizm toksyczności prawdopodobnie wynika z wpływu na aminy biogenne, prowadząc do niedokrwienia mięśnia sercowego, jednak kliniczne dane nie potwierdzają istotnej kardiotoksyczności u ludzi.
aminy biogenne, badanie toksykologiczne, badanie toksykologiczno-kinetyczne, citalopram, działanie embriotoksyczne, działanie farmakologiczne, efekt hemodynamiczny, escytalopram, fosfolipidoza, kardiotoksyczność, kumulacja fosfolipidów, niedokrwienie, okres okołoporodowy, opóźnienie kostnienia, przepływ krwi w naczyniach wieńcowych, S-enancjomer, stężenie leku w osoczu, wskaźnik płodności, zastoinowa niewydolność serca, zmniejszenie masy ciała płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Depralin ODT 5 mg
W badaniach toksykologicznych escytalopramu, substancji czynnej Depralin ODT, wykazano potencjalne działanie kardiotoksyczne u szczurów, związane z maksymalnymi stężeniami leku w osoczu, które były 8-krotnie wyższe niż stężenia kliniczne, przy wartości AUC 3-4 razy większej niż u ludzi. Kardiotoksyczność objawiała się uszkodzeniem mięśnia sercowego i zastoinową niewydolnością serca, prawdopodobnie wtórną do farmakologicznego wpływu na aminy biogenne i zmniejszenia przepływu wieńcowego. Wystąpiła również fosfolipidoza w płucach, najądrzach i wątrobie przy ekspozycji zbliżonej do klinicznej, jednak zmiany te były odwracalne. Działania embriotoksyczne, takie jak zmniejszenie masy ciała płodu i opóźnienie kostnienia, obserwowano przy ekspozycji przekraczającej kliniczną, bez zwiększenia częstości wad rozwojowych. Ponadto, zmniejszona przeżywalność potomstwa w okresie laktacji była związana z wyższą niż kliniczna ekspozycją na escytalopram.
aminy biogenne, AUC, badania toksykologiczno-kinetyczne, działanie embriotoksyczne, ekspozycja ogólnoustrojowa, fosfolipidoza, implantacja zarodka, kardiotoksyczność, kationy amfifilne, niedokrwienie, nieprawidłowe nasienie, opóźnienie kostnienia, przepływ krwi w naczyniach wieńcowych, rozwój przedurodzeniowy i pourodzeniowy, S-enancjomer cytalopramu, stężenie leku w osoczu, substancja czynna, wada rozwojowa, wskaźnik płodności, zastoinowa niewydolność serca, zmiany hemodynamiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Escitalopram Genoptim 20 mg
Badania toksykologiczno-kinetyczne escytalopramu i cytalopramu na szczurach wykazały podobny profil bezpieczeństwa, co pozwala na odniesienie danych cytalopramu do escytalopramu. Oba leki wykazują kardiotoksyczność, objawiającą się toksycznym działaniem na mięsień sercowy i zastoinową niewydolnością serca po kilkutygodniowym podawaniu dawek wywołujących ogólne działanie toksyczne. Kardiotoksyczność jest związana z maksymalnymi stężeniami leku w osoczu, a nie z całkowitą ekspozycją (AUC). Maksymalne stężenia escytalopramu bez działań niepożądanych na serce były 8-krotnie wyższe niż stężenia kliniczne, a AUC 3-4-krotnie wyższe. W przypadku cytalopramu AUC S-enancjomeru było 6-7-krotnie wyższe niż ekspozycja kliniczna. Mechanizm kardiotoksyczności prawdopodobnie wiąże się z wpływem na aminy biogenne i wtórnym niedokrwieniem mięśnia sercowego, jednak nie jest w pełni poznany. Dane kliniczne nie potwierdzają korelacji tych efektów z działaniem u ludzi.
aminy biogenne, badania toksykologiczno-kinetyczne, cytalopram, działanie farmakologiczne, ekspozycja AUC, embriotoksyczność, escytalopram, fosfolipidoza, fosfolipidy, kardiotoksyczność, kumulacja fosfolipidów, niedokrwienie, nieprawidłowe nasienie, opóźnienie kostnienia, przepływ wieńcowy, toksyczność rozwojowa, wskaźnik ciążowy, wskaźnik płodności, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Finahit 1 mg
Przedkliniczne badania finasterydu wykazały brak istotnych zagrożeń toksycznych i genotoksycznych, co umożliwiło jego wprowadzenie do praktyki klinicznej. W modelach zwierzęcych, głównie na samcach szczurów, zaobserwowano zmniejszenie masy gruczołu krokowego i pęcherzyków nasiennych oraz obniżenie wskaźnika płodności, co jest zgodne z mechanizmem działania finasterydu jako inhibitora 5α-reduktazy. U ciężarnych szczurów podawanie leku prowadziło do feminizacji płodów męskich, jednak w badaniach na rezusach, przy dożylnym podaniu dawki do 800 ng/dobę (60-120 razy większej niż ekspozycja na finasteryd w nasieniu mężczyzn przy dawce 5 mg), nie stwierdzono nieprawidłowości u płodów męskich. Margines bezpieczeństwa farmakologicznego oszacowano na około 4-krotność, uwzględniając różnice międzygatunkowe w wrażliwości enzymu 5α-reduktazy.
badanie farmakologiczne, badanie toksyczności, ekspozycja na lek, ekspozycja ogólnoustrojowa, enzym 5α-reduktaza, feminizacja płodów, finasteryd, gruczoł krokowy, gruczoły płciowe dodatkowe, inhibitor 5α-reduktazy, narządy płciowe, okres prenatalny, pęcherzyki nasienne, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rozwój płodowy, rozwój zarodkowy, toksyczność reprodukcyjna, wskaźnik płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Citabax 10 10 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne cytalopramu wykazały niski poziom toksyczności ostrej oraz brak istotnych działań niepożądanych w toksyczności przewlekłej, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa leku przy długotrwałym stosowaniu w dawkach terapeutycznych. Ocena wpływu na rozrodczość, obejmująca segmenty I, II i III, nie wskazała na konieczność szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, choć przy dawkach znacznie przekraczających zakres terapeutyczny zaobserwowano zmniejszenie wskaźnika płodności, wskaźnika ciąży, liczby implantacji oraz zaburzenia parametrów spermy. Te efekty nie występują w standardowych dawkach klinicznych, co świadczy o odpowiednim marginesie bezpieczeństwa.
badanie przedkliniczne, cytalopram, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, implantacja zarodka, margines bezpieczeństwa, mutacja genetyczna, parametry spermy, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, przedawkowanie, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na rozrodczość, wskaźnik ciąży, wskaźnik płodności, zagnieżdżenie zarodka - Leksykon substancji czynnych
Pilokarpina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Pilokarpina, stosowana w okulistyce w preparacie Pilocarpinum WZF 2% (roztwór 20 mg/ml), wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami przedklinicznymi. Analizy genotoksyczności i rakotwórczości nie wykazały istotnego ryzyka mutagennego ani kancerogennego. Badania reprodukcyjne na modelach zwierzęcych, głównie szczurach, wskazały, że wysokie dawki pilokarpiny (18 mg/kg mc./dobę przez ponad 28 dni) mogą negatywnie wpływać na płodność samców (zmniejszenie ruchliwości plemników, wzrost liczby uszkodzonych plemników) oraz samic (obniżenie wskaźnika płodności, wydłużenie cyklu rujowego). Niższe dawki (3 mg/kg mc./dobę) nie wykazywały takich efektów, a rozwój pourodzeniowy pokoleń F1 i F2 pozostawał niezmieniony nawet przy dawkach do 72 mg/kg mc./dobę u matek.
chlorowodorek pilokarpiny, cykl rujowy, dawka terapeutyczna, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, funkcje rozrodcze, genotoksyczność, krople do oczu, pilokarpina, płodność, przeżywalność potomstwa, rozwój pourodzeniowy, ruchliwość plemników, uszkodzenie plemników, wady rozwojowe, wpływ na reprodukcję, wskaźnik płodności, zaburzenia płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Symescital 10 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne escytalopramu, opierające się również na danych dotyczących cytalopramu, wykazały toksyczne działanie na serce u szczurów, manifestujące się zastoinową niewydolnością serca po kilkutygodniowym podawaniu dawek wywołujących ogólne działanie toksyczne. Kardiotoksyczność koreluje silniej z maksymalnymi stężeniami w osoczu niż z całkowitą ekspozycją (AUC). Maksymalne stężenia escytalopramu bez działań niepożądanych były 8-krotnie wyższe niż stężenia kliniczne, a AUC 3-4-krotnie wyższe. Mechanizm kardiotoksyczności prawdopodobnie wiąże się z wpływem na aminy biogenne, prowadząc do niedokrwienia mięśnia sercowego, choć dokładny mechanizm u szczurów pozostaje nie w pełni poznany. W badaniach klinicznych nie zaobserwowano korelacji tych efektów z działaniem u ludzi. Dodatkowo, długotrwałe podawanie escytalopramu i cytalopramu powodowało przemijające zwiększenie zawartości fosfolipidów w płucach, najądrzach i wątrobie, zjawisko znane jako fosfolipidoza, o nieustalonym klinicznym znaczeniu u człowieka.
amfifilowe kationy, aminy biogenne, badania toksykologiczne, badania toksykologiczno-kinetyczne, działanie embriotoksyczne, działanie kardiotoksyczne, efekt hemodynamiczny, escytalopram, fosfolipidoza, fosfolipidy, implantacja zarodka, niedokrwienie mięśnia sercowego, opóźnienie kostnienia, parametry spermy, pole pod krzywą stężenia, przepływ wieńcowy, stężenie w osoczu, toksyczność escytalopramu, wada rozwojowa płodu, wartość AUC, wskaźnik płodności, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Geroladut 0,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa dutasterydu obejmujące testy toksykologiczne, genotoksyczne oraz rakotwórcze nie wykazały istotnego ryzyka dla pacjentów. Substancja czynna nie wykazuje potencjału mutagennego ani genotoksycznego, a także nie zwiększa ryzyka nowotworowego. W badaniach na samcach szczurów zaobserwowano zmniejszenie masy gruczołu krokowego i pęcherzyków nasiennych, obniżenie sekrecji gruczołów dodatkowych układu rozrodczego oraz redukcję wskaźników płodności, co jest zgodne z farmakologicznym działaniem dutasterydu jako inhibitora 5α-reduktazy. Znaczenie kliniczne tych zmian u ludzi pozostaje niejednoznaczne.
badanie genotoksyczne, badanie rakotwórcze, badanie toksykologiczne, ekspozycja ciężarnej, ekspozycja na dutasteryd, gruczoł krokowy, inhibitor 5α-reduktazy, mechanizm działania farmakologicznego, pęcherzyk nasienny, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa substancji aktywnej, stężenie we krwi, układ rozrodczy męski, wskaźnik płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Polinail 80 mg/g
Produkt leczniczy Polinail (80 mg/g, lakier do paznokci) zawierający cyklopiroks przeszedł szerokie badania przedkliniczne, które potwierdziły jego bezpieczeństwo stosowania. W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym nie stwierdzono istotnych efektów toksycznych przy dawkach doustnych do 10 mg/kg mc. Badania genotoksyczności nie wykazały potencjału mutagennego ani aberracji chromosomowych, a testy na modelach zwierzęcych (szczury, króliki) nie potwierdziły działania rakotwórczego. W zakresie bezpieczeństwa reprodukcyjnego nie zaobserwowano toksycznego wpływu na zarodek i płód, choć u królików przy dawce 5 mg/ml odnotowano zmniejszenie wskaźnika płodności, co może sugerować ryzyko przy wyższych dawkach. Brak jest danych dotyczących długotrwałego wpływu na potomstwo.
aberracja chromosomowa, alkohol cetostearylowy, badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, cyklopiroks, działanie alergizujące, działanie drażniące, działanie kancerogenne, działanie rakotwórcze, efekt toksyczny, genotoksyczność, lakier leczniczy, pochodna chitozanu, postać farmaceutyczna, potencjał alergizujący, reakcja krzyżowa, substancja czynna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność pourodzeniowa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność zarodkowa, tolerancja miejscowa, tropomiozyna, uszkodzenie materiału genetycznego, wskaźnik płodności