lek cholinomimetyczny
Lek cholinomimetyczny (inaczej cholinergiczny) to substancja naśladująca działanie acetylocholiny – głównego neuroprzekaźnika układu przywspółczulnego. Leki te działają poprzez aktywację receptorów cholinergicznych, które dzielą się na dwie główne grupy: muskarynowe (M) i nikotynowe (N).
Mechanizm działania tych leków opiera się na bezpośrednim pobudzaniu receptorów cholinergicznych (bezpośrednie cholinomimetyki, np. karbachol) lub hamowaniu acetylocholinoesterazy – enzymu rozkładającego acetylocholinę (pośrednie cholinomimetyki, np. neostygmina, donepezil).
W praktyce klinicznej leki cholinomimetyczne znajdują zastosowanie w leczeniu jaskry, myasthenia gravis, atonii pęcherza moczowego, choroby Alzheimera oraz jako środki odwracające działanie niedepolaryzujących środków zwiotczających mięśnie. Ich działanie obejmuje m.in. zwężenie źrenicy, spowolnienie akcji serca, zwiększenie wydzielania gruczołów oraz wzmożenie perystaltyki przewodu pokarmowego.
Stosowanie leków cholinomimetycznych wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, takich jak nadmierne ślinienie, bradykardia, skurcz oskrzeli, bóle brzucha, biegunka czy wzmożona potliwość. Leki te są przeciwwskazane u pacjentów z astmą, chorobą wrzodową, niedrożnością dróg moczowych czy blokiem przedsionkowo-komorowym.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Cogiton 5 5 mg
Przedawkowanie chlorowodorku donepezylu, substancji czynnej leku Cogiton, prowadzi do przełomu cholinergicznego, zagrażającego życiu stanu klinicznego. Donepezyl, jako inhibitor cholinesterazy, w dawkach przekraczających maksymalną zalecaną dawkę terapeutyczną 10 mg/dobę, wywołuje objawy nadmiernej stymulacji układu cholinergicznego. W badaniach toksykologicznych LD50 wynosi 45 mg/kg u myszy i 32 mg/kg u szczurów, co odpowiada odpowiednio 225- i 160-krotności dawki terapeutycznej u ludzi. Objawy przedawkowania obejmują silne nudności, uporczywe wymioty, hipersaliwację, bradykardię, niedociśnienie, depresję oddechową, drgawki, drżenia mięśniowe, postępujące osłabienie mięśni, miozę, hipotermię oraz zapaść, która wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Najpoważniejszym powikłaniem jest niewydolność oddechowa spowodowana osłabieniem mięśni oddechowych, mogąca prowadzić do zgonu.
amina trzeciorzędowa, bradykardia, chlorowodorek donepezylu, dawka śmiertelna, depresja oddechowa, dializa otrzewnowa, drgawki, drżenia pęczkowe mięśni, hemodializa, hemofiltracja, hipersaliwacja, hipotermia, inhibitor cholinesterazy, lek antycholinergiczny, lek cholinomimetyczny, mioza, niedociśnienie, niewydolność oddechowa, nudności, osłabienie mięśni, pobudzenie cholinergiczne, przełom cholinergiczny, siarczan atropiny, technika nerkozastępcza, zapaść oddechowa - Leksykon leków
Interakcje leku – Rivastigmine Mylan 1,5 mg
Rywastygmina, jako inhibitor cholinoesterazy, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Nasilenie działania zwiotczającego mięśnie, zwłaszcza analogiczne do sukcynylocholiny, wymaga ostrożności podczas znieczulenia ogólnego, z możliwością dostosowania dawkowania lub przerwania terapii. Jednoczesne stosowanie z lekami cholinomimetycznymi jest przeciwwskazane ze względu na efekt addycyjny, natomiast rywastygmina może osłabiać skuteczność leków przeciwcholinergicznych (np. oksybutynina, tolterodyna). Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami układu sercowo-naczyniowego, zwłaszcza beta-adrenolitykami (np. atenolol), lekami antyarytmicznymi klasy III, antagonistami kanału wapniowego oraz glikozydami naparstnicy, które mogą prowadzić do bradykardii i zwiększonego ryzyka omdleń. W takich przypadkach zalecane jest ścisłe monitorowanie kardiologiczne, w tym kontrola EKG, oraz ewentualna modyfikacja dawkowania. Ponadto, rywastygmina może nasilać ryzyko torsade de pointes przy jednoczesnym stosowaniu leków wydłużających odstęp QT (np. fenotiazyny, citalopram, erytromycyna i.v.), co wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania elektrokardiograficznego.
antagonista kanału wapniowego, beta-adrenolityk, bradykardia, butyrylocholinoesteraza, działanie addycyjne, działanie ośrodkowe, glikozyd naparstnicy, haloperydol, inhibitor cholinoesterazy, interakcja farmakokinetyczna, lek antyarytmiczny klasy III, lek cholinomimetyczny, lek przeciwcholinergiczny, oksybutynina, pilokarpina, rywastygmina, środek zwiotczający mięśnie, sukcynylocholina, tolterodyna, torsade de pointes, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Donepesan
Donepesan (chlorowodorek donepezylu), jako inhibitor cholinoesterazy, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami serca, w tym zespołem chorego węzła zatokowego, blokami przewodzenia nadkomorowego oraz u osób z wydłużeniem odstępu QTc lub ryzykiem torsade de pointes. Lek może indukować bradykardię, omdlenia oraz napady drgawkowe, dlatego zaleca się monitorowanie EKG i stanu klinicznego, zwłaszcza u pacjentów z niewyrównaną niewydolnością serca, niedawnym zawałem mięśnia sercowego, zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemia, hipomagnezemia) oraz przyjmujących leki wpływające na odstęp QTc. Donepesan może nasilać zwiotczenie mięśni podczas znieczulenia z użyciem pochodnych sukcynylocholiny, co wymaga poinformowania anestezjologa przed zabiegiem. Ponadto, lek może wywoływać lub nasilać objawy pozapiramidowe oraz potencjalnie prowadzić do złośliwego zespołu neuroleptycznego, zwłaszcza u pacjentów stosujących leki przeciwpsychotyczne.
agonista układu cholinergicznego, antagonista układu cholinergicznego, astma, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradyarytmia, choroba wrzodowa, ciężka niewydolność wątroby, fosfokinaza kreatynowa, hipertermia, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor acetylocholinoesterazy, inhibitor cholinoesterazy, lek cholinomimetyczny, mioglobinuria, napad drgawkowy, niedrożność pęcherza moczowego, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewyrównana niewydolność serca, objaw pozapiramidowy, obturacyjna choroba płuc, ostra niewydolność nerek, otępienie w chorobie Alzheimera, rabdomioliza, sukcynylocholina, torsade de pointes, wrzód trawienny, wydłużenie odstępu QTc, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiotczenie mięśni - Leksykon leków
Interakcje leku – Mytelase 10 mg
Ambenoniowy chlorek (Mytelase) charakteryzuje się dłuższym czasem działania w porównaniu do innych inhibitorów cholinesterazy stosowanych w terapii miastenii, co wymaga szczególnej uwagi w kontekście interakcji lekowych. Jednoczesne stosowanie Mytelase z innymi lekami cholinomimetycznymi, takimi jak edrofonium czy neostygmina, jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko nasilenia działania cholinergicznego i przełomu cholinergicznego, chyba że pacjent jest pod ścisłą kontrolą lekarską. Atropina i jej pochodne mogą antagonizować działanie ambenoniowego chlorku, co wymaga ostrożności i dostosowania dawki. Ponadto, preparaty blokujące zwoje układu autonomicznego oraz leki znieczulające i kuraryzujące mogą modyfikować przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, zwiększając ryzyko działań niepożądanych, w tym depresji oddechowej, co podkreśla konieczność monitorowania i ewentualnej korekty dawkowania.
agonista beta-adrenergiczny, ambenoniowy chlorek, antagonizm farmakodynamiczny, atropina, blok nerwowo-mięśniowy, chinidyna, depresja oddechowa, działanie cholinergiczne, działanie niepożądane, edrofonium, inhibitor cholinesterazy, lek cholinomimetyczny, lek kuraryzujący, lek przeciwarytmiczny, miastenia, neostygmina, osłabienie mięśniowe, ośrodkowy układ nerwowy, prokainamid, przedawkowanie cholinergiczne, przełom cholinergiczny, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, receptor nikotynowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rivaldo
Produkt leczniczy Rivaldo (rywastygmina) wymaga ostrożnego stosowania ze względu na dawko-zależne działania niepożądane, w tym zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka), które występują szczególnie na początku terapii lub podczas zwiększania dawki. W przypadku przerwania leczenia powyżej 3 dni, wznowienie terapii powinno odbywać się od dawki początkowej 1,5 mg dwa razy na dobę, aby zminimalizować ryzyko działań niepożądanych. U pacjentów uprzednio leczonych plastrami z rywastygminą mogą wystąpić reakcje skórne, w tym alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, które wymaga przerwania leczenia i ewentualnego przejścia na postać doustną po ujemnym teście alergicznym. Rywastygmina może powodować bradykardię i zwiększać ryzyko torsade de pointes, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością serca, bradyarytmiami, niedawno przebytym zawałem mięśnia sercowego lub stosujących leki wydłużające QT, co wymaga ścisłego monitorowania. Ponadto, lek może nasilać objawy pozapiramidowe u chorych z otępieniem w przebiegu choroby Parkinsona oraz powodować zmniejszenie masy ciała u pacjentów z chorobą Alzheimera, co wymaga regularnej kontroli stanu klinicznego i masy ciała.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, astma oskrzelowa, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradyarytmia, bradykardia, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, częstoskurcz torsade de pointes, dyskineza, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor cholinoesterazy, lek cholinomimetyczny, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niedrożność dróg moczowych, niewydolność serca, nudności, objawy pozapiramidowe, obturacyjna choroba płuc, odwodnienie, otępienie w chorobie Alzheimera, otępienie w chorobie Parkinsona, pęknięcie przełyku, rumień, rywastygmina, spowolnienie ruchowe, wymioty, zaburzenia chodu, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Donepesan
Donepezil (Donepesan), inhibitor cholinoesterazy stosowany w leczeniu otępienia w chorobie Alzheimera, wymaga ostrożności u pacjentów z ciężkim otępieniem, innymi typami demencji oraz zaburzeniami poznawczymi związanymi z wiekiem, ze względu na brak danych klinicznych potwierdzających skuteczność w tych grupach. Lek może nasilać zwiotczenie mięśni podczas znieczulenia pochodnymi sukcynylocholiny, dlatego ważne jest poinformowanie anestezjologa o jego stosowaniu. Donepezil wykazuje działanie wagotoniczne, co może prowadzić do bradykardii, szczególnie u pacjentów z zespołem chorego węzła zatokowego, blokiem zatokowo-przedsionkowym lub przedsionkowo-komorowym. Zgłaszano przypadki omdleń, napadów drgawkowych, wydłużenia odstępu QTc oraz torsade de pointes, co wymaga monitorowania EKG u pacjentów z ryzykiem kardiologicznym, w tym z hipokaliemią, hipomagnezemią, niewyrównaną niewydolnością serca lub po niedawnym zawale.
astma, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradyarytmia, bradykardia, chlorowodorek donepezylu, choroba Alzheimera, choroba wrzodowa, ciężka niewydolność wątroby, częstoskurcz komorowy torsade de pointes, działanie wagotoniczne, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor acetylocholinoesterazy, inhibitor cholinoesterazy, lek cholinomimetyczny, mioglobinuria, napad drgawkowy, niedrożność pęcherza moczowego, niesteroidowy lek przeciwzapalny, objaw pozapiramidowy, obturacyjna choroba płuc, omdlenie, ostra niewydolność nerek, rabdomioliza, układ cholinergiczny, wrzód trawienny, wydłużenie odstępu QTc, zespół chorego węzła zatokowego, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon substancji czynnych
Cholina alfosceran – Interakcje
Cholina alfosceran, będąca prekursorem acetylocholiny i substancją czynną preparatów Gliatilin (400 mg kapsułki miękkie) oraz Gliatilin 1000 (250 mg/ml roztwór do wstrzykiwań), stosowana jest w terapii zaburzeń poznawczych ośrodkowego układu nerwowego. Dotychczas nie przeprowadzono dedykowanych badań klinicznych ani przedklinicznych oceniających interakcje choliny alfosceranu z innymi lekami. Teoretycznie, ze względu na mechanizm działania, możliwe są interakcje farmakodynamiczne z lekami wpływającymi na układ cholinergiczny, takimi jak inhibitory acetylocholinesterazy (donepezyl, rywastygmina, galantamina), leki cholinolityczne (atropina, skopolamina), środki zwiotczające mięśnie (sukcynylocholina) oraz leki stosowane w miastenii (pirydostygmina). Potencjalne efekty kliniczne obejmują nasilenie działań niepożądanych cholinergicznych (np. bradykardia, nudności) lub osłabienie efektu terapeutycznego choliny alfosceranu.
atropina, charakterystyka produktu leczniczego, cholina alfosceran, donepezyl, funkcja psychomotoryczna, galantamina, Gliatilin, Gliatilin 1000, inhibitor acetylocholinesterazy, inhibitor cholinesterazy, interakcja farmakodynamiczna, lek cholinolityczny, lek cholinomimetyczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, lek zwiotczający mięśnie, miastenia, ośrodkowy układ nerwowy, pirydostygmina, płytka motoryczna, prekursor acetylocholiny, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, receptor muskarynowy, rywastygmina, skopolamina, sukcynylocholina, tubokuraryna, układ cholinergiczny, zaburzenia poznawcze - Leksykon leków
Przedawkowanie – Memorion 10 mg
Przedawkowanie chlorowodorku donepezylu, substancji czynnej leku Memorion, prowadzi do nadmiernej stymulacji układu cholinergicznego, co manifestuje się objawami takimi jak nudności, wymioty, wzmożone ślinienie, potliwość, bradykardia, niedociśnienie tętnicze, depresja oddechowa, drgawki, osłabienie mięśni, mioza oraz pęczkowe drżenie mięśni. W badaniach na zwierzętach LD50 wynosi 45 mg/kg u myszy i 32 mg/kg u szczurów, co stanowi odpowiednio około 225- i 160-krotność maksymalnej zalecanej dawki u ludzi (10 mg/dobę). Przedawkowanie może prowadzić do przełomu cholinergicznego, zagrażającego życiu stanu wymagającego natychmiastowej interwencji medycznej.
atropina, bradykardia, chlorowodorek donepezylu, czwartorzędowy lek przeciwcholinergiczny, dawka śmiertelna LD50, depresja oddechowa, dializa otrzewnowa, fascykulacje, hemodializa, hemofiltracja, inhibitor cholinesterazy, lek cholinomimetyczny, lek przeciwcholinergiczny, mioza, napad drgawkowy, nerw błędny, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, oddział intensywnej terapii, pęczkowe drżenie mięśni, płytka nerwowo-mięśniowa, pobudzenie cholinergiczne, przełom cholinergiczny, receptor muskarynowy, stymulacja cholinergiczna, układ cholinergiczny, zaburzenie krążenia, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Donepezil Bluefish
Donepezil Bluefish, jako inhibitor cholinesterazy, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu, zwłaszcza u pacjentów z ciężką postacią otępienia, zespołem chorego węzła zatokowego, zaburzeniami przewodnictwa nadkomorowego oraz ryzykiem bradykardii. Zgłaszano przypadki omdleń, napadów drgawek, wydłużenia odstępu QTc oraz torsade de pointes, co wskazuje na konieczność monitorowania EKG u pacjentów z wydłużonym QTc, chorobą serca, zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemia, hipomagnezemia) oraz przyjmujących leki wpływające na QTc. Donepezil może nasilać objawy pozapiramidowe, wywoływać rzadkie przypadki złośliwego zespołu neuroleptycznego (NMS) oraz pogarszać stan pacjentów z astmą lub obturacyjną chorobą płuc. Produkt zawiera laktozę (98 mg w tabletce 5 mg, 196 mg w tabletce 10 mg) i jest przeciwwskazany u pacjentów z nietolerancją galaktozy lub niedoborem laktazy.
agonista układu cholinergicznego, antagonista układu cholinergicznego, astma, blok przedsionkowo-komorowy, blok sercowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradyarytmia, bradykardia, choroba Alzheimera, choroba wrzodowa, częstoskurcz komorowy torsade de pointes, drgawki, dysfagia, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor acetylocholinesterazy, inhibitor cholinesterazy, lek cholinomimetyczny, mioglobinuria, napad drgawkowy, niedobór laktazy, niesteroidowe leki przeciwzapalne, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, objawy pozapiramidowe, obturacyjna choroba płuc, ostra niewydolność nerek, otępienie naczyniowe, otępienie w chorobie Alzheimera, rabdomioliza, wydłużenie odstępu QTc, zahamowanie zatokowe, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Przedawkowanie – Donepesan 10 mg
Przedawkowanie chlorowodorku donepezylu, inhibitora cholinoesterazy zawartego w leku Donepesan, prowadzi do nadmiernej stymulacji układu cholinergicznego, co może skutkować przełomem cholinergicznym – stanem bezpośrednio zagrażającym życiu. Toksyczne dawki w modelach zwierzęcych wynoszą LD50: 45 mg/kg u myszy oraz 32 mg/kg u szczurów, co odpowiada odpowiednio 225- i 160-krotności maksymalnej dawki dobowej u ludzi (10 mg). Klinicznie obserwuje się objawy takie jak silne nudności, ślinienie, pocenie, bradykardię (<60 uderzeń/min), niedociśnienie, depresję oddechową, drgawki, osłabienie mięśni, a w szczególności ryzyko niewydolności oddechowej zagrażającej życiu. Monitorowanie funkcji oddechowych i układu krążenia jest kluczowe w postępowaniu z pacjentem po przedawkowaniu.
amina trzeciorzędowa, badanie toksykologiczne, bradykardia, chlorowodorek donepezylu, czwartorzędowy lek antycholinergiczny, dawka śmiertelna LD50, dawka toksyczna, depresja oddechowa, dializa otrzewnowa, drgawki, drgawki kloniczne, drżenie pęczkowe mięśni, fascykulacje, glikopirolan, hemodializa, hemofiltracja, hipotermia powierzchniowa, inhibitor cholinoesterazy, lek antycholinergiczny, lek cholinomimetyczny, mioza, niedociśnienie, niewydolność oddechowa, osłabienie mięśni, parametr hemodynamiczny, płytka nerwowo-mięśniowa, pobudzenie cholinergiczne, przełom cholinergiczny, receptor muskarynowy, siarczan atropiny, technika nerkozastępcza, układ cholinergiczny, zapaść oddechowa, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Przedawkowanie – Aricept 10 mg
Przedawkowanie donepezylu chlorowodorku, substancji czynnej leku Aricept (dawki 5 mg i 10 mg), może prowadzić do przełomu cholinergicznego, stanu zagrażającego życiu, charakteryzującego się nadmierną stymulacją receptorów cholinergicznych. Mediana dawki śmiertelnej w modelach zwierzęcych wynosi około 45 mg/kg u myszy i 32 mg/kg u szczurów, co odpowiada odpowiednio 225- i 160-krotności maksymalnej zalecanej dawki dobowej u ludzi (10 mg). Klinicznie obserwuje się objawy takie jak silne nudności i wymioty, wzmożone ślinienie, nadmierne pocenie, bradykardię (<60 uderzeń/min), niedociśnienie tętnicze, depresję oddechową, drgawki, postępujące osłabienie mięśni prowadzące do niewydolności oddechowej, miozę, drżenie pęczkowe mięśni oraz zapaść krążeniowo-oddechową.
amina trzeciorzędowa, bradykardia, czwartorzędowy lek antycholinergiczny, depresja oddechowa, dializa otrzewnowa, dializoterapia, donepezyl chlorowodorek, drgawki, drżenie pęczkowe mięśni, fascykulacje, glikopirolan, hemodializa, hemofiltracja, inhibitor cholinesterazy, lek antycholinergiczny, lek cholinomimetyczny, mediana dawki śmiertelnej, mięsień zwieracz źrenicy, mioza, nerw błędny, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, osłabienie mięśni, parametr hemodynamiczny, płytka nerwowo-mięśniowa, przełom cholinergiczny, receptor cholinergiczny, receptor muskarynowy, siarczan atropiny, stan padaczkowy, układ cholinergiczny, zaburzenie hemodynamiczne, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rivastigmin NeuroPharma
Rywastygmina w formie kapsułek twardych, stosowana u pacjentów z otępieniem w chorobie Alzheimera oraz otępieniem związanym z chorobą Parkinsona, wymaga ścisłego monitorowania działań niepożądanych, których częstość i nasilenie rośnie wraz z dawką. W przypadku przerwania terapii na ponad 3 dni, zaleca się wznowienie leczenia od dawki 1,5 mg dwa razy na dobę, aby zmniejszyć ryzyko wymiotów. Reakcje skórne po plastrach z rywastygminą, zwłaszcza alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, wymagają przerwania leczenia i ewentualnego przejścia na formę doustną po ujemnym teście alergicznym. Nasilenie działań niepożądanych, takich jak nadciśnienie tętnicze i omamy u chorych na Alzheimera oraz pogorszenie objawów pozapiramidowych u pacjentów z chorobą Parkinsona, często pojawia się po zwiększeniu dawki i może wymagać jej redukcji lub przerwania terapii. Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka) są częstsze w początkowym okresie leczenia, podczas zwiększania dawki oraz u kobiet, a ciężkie wymioty mogą prowadzić do poważnych powikłań, takich jak pęknięcie przełyku.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, alergiczne zapalenie skóry rozsiane, astma oskrzelowa, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, choroba wrzodowa żołądka, dyskineza, inhibitor cholinoesterazy, lek cholinomimetyczny, napad drgawkowy, objawy pozapiramidowe, obturacyjna choroba płuc, otępienie w chorobie Alzheimera, otępienie w chorobie Parkinsona, rumień, rywastygmina, spowolnienie ruchowe, zaburzenia przewodzenia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół chorego węzła zatokowego