Przedawkowanie
Cogiton 5 5 mg

Przedawkowanie chlorowodorku donepezylu, substancji czynnej leku Cogiton, prowadzi do przełomu cholinergicznego, zagrażającego życiu stanu klinicznego. Donepezyl, jako inhibitor cholinesterazy, w dawkach przekraczających maksymalną zalecaną dawkę terapeutyczną 10 mg/dobę, wywołuje objawy nadmiernej stymulacji układu cholinergicznego. W badaniach toksykologicznych LD50 wynosi 45 mg/kg u myszy i 32 mg/kg u szczurów, co odpowiada odpowiednio 225- i 160-krotności dawki terapeutycznej u ludzi. Objawy przedawkowania obejmują silne nudności, uporczywe wymioty, hipersaliwację, bradykardię, niedociśnienie, depresję oddechową, drgawki, drżenia mięśniowe, postępujące osłabienie mięśni, miozę, hipotermię oraz zapaść, która wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Najpoważniejszym powikłaniem jest niewydolność oddechowa spowodowana osłabieniem mięśni oddechowych, mogąca prowadzić do zgonu.

Przedawkowanie leku Cogiton

Przedawkowanie chlorowodorku donepezylu, substancji czynnej leku Cogiton, stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Substancja ta, jako inhibitor cholinesterazy, przy podaniu w nadmiernych ilościach może prowadzić do rozwoju przełomu cholinergicznego, stanu klinicznego wymagającego natychmiastowej interwencji medycznej.1

Dawki toksyczne i dane z badań przedklinicznych

Badania toksykologiczne na zwierzętach dostarczyły istotnych informacji dotyczących potencjału toksycznego chlorowodorku donepezylu. Szacowana mediana dawki śmiertelnej (LD50) po jednokrotnym podaniu doustnym wynosi 45 mg/kg masy ciała u myszy oraz 32 mg/kg masy ciała u szczurów. Wartości te odpowiadają około 225-krotności (myszy) i 160-krotności (szczury) maksymalnej zalecanej dawki terapeutycznej u ludzi, która wynosi 10 mg na dobę.2

Objawy przedawkowania

Przedawkowanie inhibitorów cholinesterazy, takich jak donepezyl, prowadzi do przełomu cholinergicznego, który charakteryzuje się szeregiem objawów związanych z nadmierną stymulacją układu cholinergicznego. U pacjentów mogą wystąpić zarówno objawy ze strony przewodu pokarmowego, układu krążenia, układu oddechowego, jak i objawy neurologiczne.3

Najpoważniejszym następstwem przedawkowania donepezylu jest postępujące osłabienie mięśni, które w skrajnych przypadkach może prowadzić do niewydolności oddechowej i zgonu pacjenta wskutek osłabienia mięśni oddechowych.4

W badaniach na zwierzętach laboratoryjnych obserwowano zależne od dawki objawy pobudzenia cholinergicznego, które mogą być zbliżone do obserwowanych u ludzi.5

Układ/narząd Objawy przedawkowania Charakterystyka objawu
Układ pokarmowy Silne nudności Nasilone, trudne do opanowania
Wymioty Mogą być uporczywe, trudne do opanowania
Ślinienie Nadmierne wydzielanie śliny (hipersaliwacja)
Układ krążenia Bradykardia Zwolnienie czynności serca, potencjalnie zagrażające życiu
Niedociśnienie Spadek ciśnienia tętniczego krwi, mogący prowadzić do zapaści
Układ oddechowy Depresja oddechowa Spłycenie i spowolnienie oddechu
Zapaść oddechowa Stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowej interwencji
Układ nerwowy Drgawki Mogą mieć charakter kloniczny
Drżenia pęczkowe mięśni Drżenia grup włókien mięśniowych
Zmniejszenie spontanicznej ruchliwości Spadek aktywności ruchowej pacjenta
Chwiejny chód Zaburzenia koordynacji ruchowej
Układ mięśniowy Postępujące osłabienie mięśni Może prowadzić do śmierci w przypadku osłabienia mięśni oddechowych
Inne Pocenie Nadmierna potliwość (diafforeza)
Zwężenie źrenic Mioza
Łzawienie Nadmierne wydzielanie łez
Obniżona temperatura ciała Hipotermia
Zapaść Stan zagrożenia życia

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania donepezylu kluczowe jest podjęcie natychmiastowego i odpowiedniego leczenia, które powinno obejmować zarówno leczenie przyczynowe, jak i podtrzymujące.6

Jako antidotum w przypadku przedawkowania donepezylu stosuje się leki antycholinergiczne, w szczególności aminy trzeciorzędowe, takie jak atropina. Zalecane jest stopniowe dożylne podawanie siarczanu atropiny, rozpoczynając od dawki początkowej 1,0 do 2,0 mg dożylnie, a następnie modyfikując kolejne dawki w zależności od obserwowanej reakcji klinicznej.7

Należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu leków cholinomimetycznych w skojarzeniu z czwartorzędowymi lekami antycholinergicznymi, takimi jak glikopirolan, gdyż obserwowano atypowe zmiany ciśnienia tętniczego krwi oraz częstości pracy serca w takich przypadkach.8

Skuteczność metod eliminacji leku

Warto podkreślić, że skuteczność metod eliminacji donepezylu i jego metabolitów z organizmu przy zastosowaniu technik nerkozastępczych, takich jak hemodializa, dializa otrzewnowa czy hemofiltracja, nie została dotychczas określona. Dostępne dane naukowe nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie przydatności tych metod w przypadku przedawkowania leku Cogiton.9

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl