częstość akcji serca
Częstość akcji serca (HR – heart rate) to liczba skurczów serca w ciągu minuty. Jest to jeden z podstawowych parametrów życiowych, dostarczający kluczowych informacji o stanie układu krążenia. U zdrowych dorosłych prawidłowa częstość akcji serca w spoczynku wynosi 60-100 uderzeń na minutę, przy czym wartości poniżej 60 uderzeń określa się jako bradykardię, a powyżej 100 uderzeń jako tachykardię.
Pomiar częstości akcji serca może być wykonywany metodą palpacyjną (poprzez wyczucie tętna na tętnicy promieniowej, szyjnej lub udowej), osłuchową (za pomocą stetoskopu), lub przy użyciu urządzeń elektronicznych, takich jak elektrokardiograf, pulsoksymetr czy monitor holterowski. W praktyce klinicznej ocena HR stanowi element rutynowego badania przedmiotowego oraz monitoring stanu pacjenta.
Częstość akcji serca podlega zmianom fizjologicznym w zależności od wieku (wyższa u dzieci, niższa u osób starszych), wysiłku fizycznego, temperatury ciała, pozycji ciała oraz stanu emocjonalnego. Patologiczne zmiany HR mogą wskazywać na szereg schorzeń, takich jak zaburzenia rytmu serca, niewydolność serca, nadczynność lub niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, wstrząs, zatrucia czy reakcje na leki.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Salbutamol WZF 0,5 mg/ml
Salbutamol WZF w roztworze do wstrzykiwań (0,5 mg/ml) wykazuje działania niepożądane ściśle związane z jego aktywnością jako agonisty receptorów β-adrenergicznych. Najczęściej obserwowanymi efektami są drżenie (≥1/10), częstoskurcz (tachykardia) oraz kurcze mięśni (≥1/100 do <1/10). Hipokaliemia występuje często i może być potencjalnie ciężka, co wymaga regularnego monitorowania stężenia potasu w surowicy. Często pojawiają się także ból głowy, kołatanie serca oraz niedociśnienie tętnicze, które mogą wymagać dostosowania dawki. Rzadziej obserwuje się poważne zaburzenia rytmu serca, takie jak migotanie przedsionków czy niedokrwienie mięśnia sercowego, a także hiperglikemię, szczególnie istotną u pacjentów z cukrzycą. Obrzęk płuc, choć niezbyt często występujący, stanowi poważne powikłanie wymagające natychmiastowej interwencji.
agonista receptorów β-adrenergicznych, ból głowy, ciśnienie rozkurczowe, ciśnienie tętnicze, częstość akcji serca, częstoskurcz, drżenie, farmakoterapia, hiperglikemia, hipokaliemia, kołatanie serca, kurcz mięśni, migotanie przedsionków, nadkomorowe zaburzenie rytmu, nadpobudliwość, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, parametr hemodynamiczny, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, receptor β1, receptor β2, rozszerzenie naczyń obwodowych, salbutamol, skurcz dodatkowy serca, skurcz oskrzeli, stężenie potasu, sztywność mięśni, tachykardia, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Runrapiq 300 mg
Landiolol chlorowodorek (Runrapiq) jest beta-adrenolitykiem stosowanym wyłącznie dożylne w warunkach kontrolowanych, z indywidualnym dostosowaniem dawki. Standardowa infuzja rozpoczyna się od 10-40 μg/kg mc./min, co zwykle skutkuje zwolnieniem akcji serca w ciągu 10-20 minut. W sytuacjach wymagających szybszej kontroli rytmu serca można zastosować dawkę nasycającą 100 μg/kg mc./min przez 1 minutę, następnie kontynuując infuzję w dawce 10-40 μg/kg mc./min. U pacjentów z niewydolnością serca (LVEF <40%, CI <2,5 l/min/m², klasa NYHA 3-4) oraz we wstrząsie septycznym zaleca się stosowanie mniejszych dawek początkowych, zaczynając od 1 μg/kg mc./min i stopniowo zwiększając pod ścisłą kontrolą hemodynamiczną. Maksymalna dawka dobowa wynosi 57,6 mg/kg mc./dobę (odpowiadająca 40 μg/kg mc./min przez 24 godziny). Dawkowanie można przeliczać na szybkość infuzji (ml/godz.) według wzoru: dawka (μg/kg mc./min) × masa ciała (kg) / 100, a podanie dawki nasycającej wymaga infuzji 1-minutowej z szybkością równą masie ciała (ml/godz.).
beta-adrenolityk, bradykardia, ciśnienie tętnicze, częstość akcji serca, częstoskurcz z odstawienia, dawka nasycająca, działanie niepożądane, infuzja dożylna, infuzja landiololu, landiolol chlorowodorek, lek przeciwarytmiczny, niedociśnienie, niedokrwienie, parametr hemodynamiczny, stan septyczny, układ sercowo-naczyniowy, wstrząs septyczny, zaburzenia serca, zaburzenie czynności lewej komory serca, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Elvanse 30 mg
Lisdeksamfetamina dimezylanu (Elvanse) jest dostępna w kapsułkach twardych o dawkach 20, 30, 40, 50, 60 i 70 mg, odpowiadających odpowiednio 5,9, 8,9, 11,9, 14,8, 17,8 i 20,8 mg deksamfetaminy. Leczenie powinno być inicjowane pod nadzorem specjalisty w dziedzinie zaburzeń zachowania, po przeprowadzeniu wstępnych badań układu krążenia (pomiar ciśnienia tętniczego i tętna), szczegółowego wywiadu farmakologicznego i rodzinnego oraz oceny masy ciała i wzrostu (u dzieci i młodzieży z uwzględnieniem siatek centylowych). Standardowa dawka początkowa wynosi 30 mg raz dziennie rano, z możliwością rozpoczęcia od 20 mg w uzasadnionych przypadkach. Dawkę można zwiększać o 10 lub 20 mg co tydzień, maksymalnie do 70 mg/dobę (u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek maksymalnie 50 mg/dobę). Brak poprawy po miesiącu leczenia optymalną dawką wymaga przerwania terapii.
ADHD, bezsenność, ciężka niewydolność nerek, ciśnienie tętnicze krwi, częstość akcji serca, deksamfetamina, dializa, dysfagia, działanie niepożądane, farmakoterapia długotrwała, faza początkowa leczenia, kapsułka twarda, klirens kreatyniny, klirens leku, lek psychostymulujący, lisdeksamfetamina dimezylan, nadużywanie leków, nagła śmierć sercowa, pacjent geriatryczny, układ krążenia, układ sercowo-naczyniowy, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zaburzenia zachowania, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tadalafil Belupo 5 mg
Tadalafil Belupo jest selektywnym, odwracalnym inhibitorem fosfodiesterazy typu 5 (PDE5), stosowanym w leczeniu zaburzeń erekcji oraz objawów łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (BPH). Mechanizm działania polega na zwiększeniu stężenia cGMP w ciałach jamistych prącia, co prowadzi do relaksacji mięśni gładkich i poprawy ukrwienia, umożliwiając erekcję wyłącznie w obecności stymulacji seksualnej. Ponadto, tadalafil wpływa na mięśnie gładkie gruczołu krokowego i pęcherza, co przekłada się na łagodzenie objawów BPH. W badaniach in vitro wykazano wysoką selektywność tadalafilu wobec PDE5, działając ponad 10 000 razy silniej niż na inne izoenzymy PDE, co minimalizuje ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza kardiologicznych i okulistycznych. W badaniach klinicznych nie stwierdzono istotnego wpływu na ciśnienie tętnicze (maksymalne zmniejszenie ciśnienia skurczowego i rozkurczowego wynosiło odpowiednio 1,6/0,8 mm Hg w pozycji leżącej oraz 0,2/4,6 mm Hg w pozycji stojącej) ani na częstość akcji serca. Rzadkie doniesienia o zaburzeniach widzenia barw (<0,1%) potwierdzają niskie powinowactwo do PDE6 w siatkówce oka.
ciało jamiste, ciśnienie tętnicze, częstość akcji serca, dystrofia mięśniowa Duchenne’a, hormon folikulotropowy, inhibitor fosfodiesterazy cGMP, kurczliwość mięśnia sercowego, kwestionariusz IIEF, łagodny rozrost gruczołu krokowego, metoda podwójnie ślepej próby, morfologia plemników, naczynie krwionośne, powikłanie cukrzycy, relaksacja mięśni gładkich, ruchliwość plemników, selektywny odwracalny inhibitor, skala IPSS, spermatogeneza, stężenie plemników, test 6-minutowego marszu, Test Farnswortha-Munsella, tlenek azotu, unerwienie aferentne, uszkodzenie rdzenia kręgowego, zaburzenie erekcji - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ivares 5 mg
Iwabradyna (lek Ivares) jest wskazana w leczeniu przewlekłej stabilnej dławicy piersiowej oraz przewlekłej niewydolności serca z zaburzeniami czynności skurczowej. W przypadku dławicy piersiowej, leczenie jest przeznaczone dla dorosłych pacjentów z potwierdzoną chorobą niedokrwienną serca, prawidłowym rytmem zatokowym oraz częstością akcji serca ≥ 70 uderzeń/min. Iwabradyna może być stosowana jako monoterapia u pacjentów z nietolerancją lub przeciwwskazaniami do beta-adrenolityków lub w skojarzeniu z beta-adrenolitykami, gdy kontrola objawów jest niewystarczająca. W leczeniu przewlekłej niewydolności serca lek jest wskazany u pacjentów z klasą II-IV wg NYHA, rytmem zatokowym i częstością akcji serca ≥ 75 uderzeń/min, stosowanym w połączeniu z terapią beta-adrenolitykami lub jako alternatywa w przypadku ich nietolerancji.
astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, częstość akcji serca, duszność, iwabradyna, klasyfikacja NYHA, kołatanie serca, nietolerancja leku, olej rycynowy uwodorniony, przeciwwskazanie, przewlekła niewydolność serca, przewlekła stabilna dławica piersiowa, rytm zatokowy, zaburzenie czynności skurczowej - Leksykon chorób i schorzeń
Arytmia serca – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Arytmia serca to zaburzenie rytmu serca wynikające z nieprawidłowego przewodzenia impulsów elektrycznych, manifestujące się tachykardią, bradykardią lub nieregularnym rytmem. Najczęstszą postacią jest migotanie przedsionków, które generuje chaotyczny rytm i zwiększa ryzyko powstawania skrzepów, prowadząc do powikłań takich jak udar mózgu. Diagnostyka opiera się na EKG, monitorowaniu Holterem, echokardiografii oraz badaniach laboratoryjnych. Kluczowa jest ocena częstości akcji serca, parametrów życiowych i stanu neurologicznego. W opiece pielęgniarskiej istotne jest ciągłe monitorowanie EKG, parametrów hemodynamicznych, stanu neurologicznego oraz edukacja pacjenta w zakresie samokontroli i rozpoznawania objawów zaostrzenia. Typowe diagnozy pielęgniarskie obejmują m.in. ryzyko zmniejszonego rzutu serca i nieefektywnej perfuzji tkanek, zwłaszcza w kontekście tachykardii i migotania przedsionków.
ablacja cewnikowa, arytmia serca, beta-bloker, bloker kanału wapniowego, bradykardia, częstość akcji serca, duszność, echokardiogram, elektrokardiogram, glikozyd nasercowy, kardiowersja, kołatanie serca, lek przeciwkrzepliwy, manewr wagalny, migotanie przedsionków, nieefektywna perfuzja tkanek, niewydolność serca, omdlenie, parametry krzepnięcia, rehabilitacja kardiologiczna, rejestrator zdarzeń, rozrusznik serca, tachykardia, terapia resynchronizująca serce, udar mózgu, wszczepialny kardiowerter-defibrylator, zaburzenia wymiany gazowej, zatrzymanie akcji serca, zmniejszony rzut serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hydroxyzine Orion 25 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa hydroksyzyny chlorowodorku wykazały istotne działania teratogenne przy dawce 50 mg/kg masy ciała u szczurów i królików, manifestujące się wadami rozwojowymi płodu oraz poronieniami, co wskazuje na potencjalne ryzyko przy stosowaniu wysokich dawek. Elektrofizjologiczne analizy na izolowanych włóknach Purkiniego psa ujawniły zależne od stężenia zmiany w czasie trwania potencjału czynnościowego: wydłużenie przy 3 µM (interakcja z kanałami potasowymi) oraz skrócenie przy 30 µM (prawdopodobna interakcja z prądami wapniowymi i sodowymi). Ponadto, hydroksyzyna hamuje prąd potasowy IKr w kanałach hERG z IC50 = 0,62 µM, jednak stężenia te są 10-60 razy wyższe niż osiągane terapeutycznie, co ogranicza kliniczne znaczenie tego efektu.
akcja serca, badanie elektrofizjologiczne, badanie przedkliniczne, ciśnienie tętnicze, częstość akcji serca, działanie niepożądane, działanie teratogenne, elektrofizjologia serca, hydroksyzyna chlorowodorek, kanał hERG, kanał potasowy, komórki ssaków, odstęp PR, odstęp QTc, poronienie, potencjał czynnościowy, prąd potasowy IKr, prąd wapniowy, receptor H1, repolaryzacja, wada rozwojowa płodu, włókna Purkiniego, zespół QRS - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lozap HCT 50 mg + 12,5 mg
Produkt leczniczy Lozap HCT, zawierający losartan potasowy (50 mg) oraz hydrochlorotiazyd (12,5 mg), należy do grupy leków działających na układ renina-angiotensyna, łącząc mechanizmy blokady receptora angiotensyny II oraz efekt diuretyczny. Synergistyczne działanie obu substancji skutkuje znacznym obniżeniem ciśnienia tętniczego, potwierdzonym klinicznie, z efektem hipotensyjnym utrzymującym się przez 24 godziny po pojedynczej dawce. Hydrochlorotiazyd zwiększa aktywność reninową osocza, stymuluje wydzielanie aldosteronu, obniża stężenie potasu w surowicy oraz podwyższa poziom angiotensyny II, natomiast losartan przeciwdziała tym efektom, hamując receptor angiotensyny II i ograniczając utratę potasu, co zapewnia stabilność elektrolitową i korzystny profil bezpieczeństwa.
aktywność reninowa osocza, aldosteron, angiotensyna II, antagonista receptorów angiotensyny, bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe, blokery receptora angiotensyny, ciśnienie rozkurczowe, ciśnienie tętnicze, częstość akcji serca, diuretyk, działanie hipotensyjne, efekt hipotensyjny, hipokaliemia, hydrochlorotiazyd, lek moczopędny, losartan potasowy, nadciśnienie tętnicze, potas w surowicy, tachyfilaksja, układ renina-angiotensyna - Leksykon chorób i schorzeń
Bradykardia – Epidemiologia
Bradykardia, definiowana jako spoczynkowa częstość akcji serca poniżej 60 uderzeń na minutę u dorosłych (nowe wytyczne ACC/AHA/HRS stosują próg <50 uderzeń/min), występuje z częstością 0,5-2,0% w populacji ogólnej, z wyższą częstością u mężczyzn (15,2%) niż u kobiet (6,9%). Częstość wzrasta wraz z wiekiem, szczególnie u osób >65 lat, u których dysfunkcja węzła zatokowego dotyczy 1 na 600 osób. Bradykardia zatokowa jest powszechna u sportowców (50,1% w badaniu brazylijskich piłkarzy) oraz u wcześniaków, gdzie definiowana jest jako HR <100/min przez co najmniej dwa uderzenia. Czynniki ryzyka obejmują choroby przewlekłe, takie jak nadciśnienie, cukrzyca (DM) i przewlekła choroba nerek (CKD), które zwiększają ryzyko arytmii i nagłej śmierci sercowej. Zespół bradykardia-tachykardia występuje u około 50% pacjentów z dysfunkcją węzła zatokowego i wiąże się ze zwiększonym ryzykiem udaru mózgu. Bradykardia może być także objawem odrzucenia przeszczepu serca, co wymaga biopsji endomiokardialnej w okresie 6-12 miesięcy po transplantacji. W krajach o niskim i średnim dochodzie (LMIC) główną przyczyną bradykardii jest blok przedsionkowo-komorowy, a dostęp do terapii stymulatorem serca jest ograniczony przez bariery ekonomiczne, infrastrukturalne i edukacyjne.
asystolia, biopsja endomiokardialna, blok przedsionkowo-komorowy, blok serca, bradykardia, bradykardia zatokowa, częstość akcji serca, dławica piersiowa, duszność, dysfunkcja węzła zatokowego, elektrokardiogram, epilepsja, hipoperfuzja narządowa, implantacja rozrusznika serca, migotanie przedsionków, omdlenie, stymulacja pęczka Hisa, TAVI, trzepotanie przedsionków, udar mózgu zatorowy, układ przewodzący serca, zatrzymanie zatokowe, zawroty głowy, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Conaret 5 mg
Bisoprolol fumaran, substancja czynna leku Conaret, jest stosowany w leczeniu stabilnej, przewlekłej niewydolności serca z obniżoną frakcją wyrzutową lewej komory, nadciśnienia tętniczego oraz choroby niedokrwiennej serca. W terapii niewydolności serca bisoprolol podawany jest we wszystkich dostępnych dawkach (1,25 mg, 2,5 mg, 3,75 mg, 5 mg, 7,5 mg, 10 mg) jako element leczenia skojarzonego z inhibitorami ACE, lekami moczopędnymi oraz glikozydami naparstnicy. W nadciśnieniu tętniczym i chorobie niedokrwiennej serca stosuje się wyższe dawki 5 mg i 10 mg, które poprzez selektywną blokadę receptorów beta-1 obniżają częstość akcji serca i siłę skurczu mięśnia sercowego, co przekłada się na redukcję ciśnienia tętniczego oraz zmniejszenie zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen.
beta-bloker, bisoprolol, choroba niedokrwienna serca, choroba wieńcowa, ciśnienie tętnicze, częstość akcji serca, dławica, dławica piersiowa, epizod dławicowy, glikozyd naparstnicy, inhibitor ACE, lek moczopędny, mięsień sercowy, nadciśnienie tętnicze, nadmierna aktywacja, przewlekła niewydolność serca, receptor beta-1 adrenergiczny, układ współczulny, zaburzenie czynności skurczowej lewej komory - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hydroxyzinum Bluefish 10 mg
Badania przedkliniczne hydroksyzyny chlorowodorku wykazały istotne działanie teratogenne przy dawkach 50 mg/kg masy ciała u szczurów i królików, manifestujące się wadami rozwojowymi płodu oraz zwiększoną częstością poronień. Elektrofizjologiczne analizy na włóknach Purkinjego psa ujawniły, że hydroksyzyna w stężeniu 3 μM wydłuża czas trwania potencjału czynnościowego poprzez interakcję z kanałami potasowymi, natomiast przy 30 μM skraca ten czas, co sugeruje wpływ na prądy wapniowe i/lub sodowe. W badaniach na kanałach hERG stwierdzono hamowanie prądu potasowego (IKr) przy IC50 wynoszącym 0,62 μM, co jest stężeniem 10-60 razy wyższym niż terapeutyczne, wskazując na niskie ryzyko kliniczne przy standardowych dawkach.
badanie telemetryczne, bezpieczeństwo kardiologiczne, częstość akcji serca, działanie niepożądane, działanie teratogenne, hydroksyzyna chlorowodorek, kanał hERG, kanał potasowy, odstęp PR, odstęp QT, odstęp QTc, parametr elektrokardiograficzny, poronienie, potencjał czynnościowy, prąd potasowy, prąd sodowy, prąd wapniowy, receptor 5-HT2, receptor H1, repolaryzacja błony komórkowej, substancja czynna, układ sercowo-naczyniowy, wada rozwojowa płodu, włókno Purkinjego, zespół QRS